SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
Sáng kiến kinh nghiệm
KINH NGHIỆM THIẾT KẾ, VẬN DỤNG CÁC DẠNG TRÒ CHƠI
TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
I.1. Lí do chọn đề tài:
Bộ môn Giáo dục công dân đã được đưa vào giảng dạy trong các cấp học từ rất
lâu. Trong nhiều năm học trước, bộ môn này được nhiều đối tượng người dạy và người
học gọi là môn học “3K” (tức là khó, khô và khổ). Nhưng trong vài năm trở lại đây,
môn Giáo dục công dân đã có một chỗ đứng quan trọng trong nền giáo dục Việt Nam,
bởi lẽ môn học này là một trong những tiêu chí quan trọng trong việc đánh giá xếp loại
đạo đức của các đối tượng học sinh.
Không những thế, khi xét về khía cạnh vị trí, ý nghĩa thực tiễn của bộ môn, thì
trong hệ thống các môn học ở trường phổ thông môn Giáo dục công dân còn có tầm
quan trọng đặc biệt nữa là ở chỗ nó góp phần hình thành nhân cách cho học sinh, giúp
học sinh biết phân biệt lẽ phải, trái; biết tôn trọng bản thân và tôn trọng người khác; biết
sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, biết yêu thương và vị tha.
Trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay và trong hệ thống các môn học,
môn Giáo dục công dân giữ vai trò quan trọng và trực tiếp trong việc giáo dục học sinh
ý thức và hành vi người công dân, phát triển tâm lực và nhân cách con người. Môn Giáo
dục công dân mang đến cho người học những giá trị, chuẩn mực của xã hội để họ trở
thành những con người toàn diện, biết sống và biết tôn trọng người khác, thành công
dân có ích cho cộng đồng, xã hội.
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
-1-
Do đó, nhằm cải thiện, nâng cao chất lượng dạy và học môn Giáo dục công dân
trong nhà trường hiện nay, trước hết cần nghiêm túc nhìn nhận lại vai trò, vị trí của môn
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
-2-
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
học này trong hệ thống các môn học trong trường phổ thông từ đó đề ra các giải pháp cụ
thể và có tính khả thi.
Xét về ý nghĩa và vị trí quan trọng của bộ môn Giáo dục công dân trong trường
Trung học cơ sở, cũng như việc mong muốn tạo ra những phương pháp học tập phù hợp
với các đối tượng học sinh, nhằm nâng cao chất lượng bộ môn và tạo cho học sinh một
sự yêu thích thật sự đối với bộ môn này là nỗi trăn trở của rất nhiều giáo viên giảng dạy
bộ môn này.
Chính vì vậy, qua nhiều năm giảng dạy, tôi đã kết hợp vận dụng rất nhiều phương
pháp học tập. Tuy nhiên, phương pháp tổ chức trò chơi được tôi đầu tư nhiều và tôi thấy
có hiệu quả khá cao trong việc đáp ứng yêu cầu của bộ môn. Trong khuôn khổ sáng
kiến này, tôi trao đổi cùng quý đồng nghiệp một kinh nghiệm “KINH NGHIỆM THIẾT
KẾ, VẬN DỤNG CÁC DẠNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ”.
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Thông qua phương pháp tổ chức trò chơi trong giảng dạy GDCD, giáo viên tự
vận dụng các trò chơi đã có để biến thành trò chơi mới, thiết kế và áp dụng thêm một số
dạng trò chơi khác trong quá trình dạy học bộ môn GDCD nhằm tạo hứng thú và say
mê học tập bộ môn.
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
II. PHẦN NỘI DUNG:
II.1. Cơ sở lí luận:
1.1/ Cơ sở khoa học:
Trong tài liệu tập huấn đổi mới phương pháp dạy học môn Giáo dục công dân
(Nhà xuất bản Giáo dục năm 2012) đã chỉ rõ: “Giáo dục công dân là môn học quan
trọng, cần thiết, là nền tảng để người công dân làm người, thực hiện bổn phận đối với
bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên. Thông qua đó, không
chỉ trang bị cho người học những tri thức đạo đức mà điều quan trọng là rèn luyện cho
học sinh thói quen, kỹ năng và thực hiện hành vi quan hệ giao tiếp, ứng xử phù hợp với
chuẩn mực đạo đức chung của xã hội...”
Mặt khác, theo PGS.TS Ngô Đình Xây – Ban Tuyên giáo T.Ư - bất kỳ ở đâu và ở
bất kỳ thời đại nào, vấn đề giáo dục đạo đức công dân bao giờ cũng phải được chú ý và
là vấn đề có ý nghĩa quyết định chiều hướng vận động và sự hưng thịnh của một quốc
gia, một chế độ. Trong thời đại toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế như hiện nay, vấn đề
giáo dục đạo đức công dân, đặc biệt cho lứa tuổi học sinh càng trở nên quan trọng và
cấp thiết. Không phải ngẫu nhiên mà ngày 15/5/2012, tại Liên Hợp Quốc, UNESCO đã
tổ chức hội thảo với tiêu đề “Giáo dục đạo đức phải trở thành vấn đề quan trọng” qua
đó khẳng định vai trò quan trọng của việc tăng cường trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức ở tất cả các khu vực trên toàn cầu. Cũng chính vì lẽ đó
mà từ năm 2011, UNESCO đã thúc đẩy việc thành lập Hiệp hội quốc tế về đạo đức
trong giáo dục nhằm khuyến khích các nước trên thế giới đưa giáo dục đạo đức trở
thành vấn đề học thuật nghiêm túc và quan trọng để đáp ứng những thách thức về tiến
bộ khoa học trên toàn cầu.
Giảng dạy môn Giáo dục công dân cần vận dụng nhiều phương pháp dạy học
theo hướng tích cực, đổi mới. Tuy nhiên, bản thân tôi đã vận dụng rất nhiều phương
pháp dạy học khác nhau, nhưng trong đó có một phương pháp mà tôi nhận thấy có hiệu
quả cao nhất có thể làm thay đổi hứng thú và chất lượng bộ môn, đó là phương pháp Tổ
Bên cạnh đó, phần lớn giáo viên ở các trường THCS giảng dạy bộ môn GDCD
không phải là giáo viên chuyên ngành, còn dạy chéo ban. Nên hiệu quả và chất lượng
của cả việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh chưa đạt hiệu quả cao, học sinh
còn có thái độ coi thường môn học này.
Đây là những cơ sở quan trọng để giáo viên dạy bộ môn GDCD phải đắn đo, suy
nghĩ và tìm ra những giải pháp quan trọng, hữu ích nhằm thay đổi diện mạo và cách
nhìn nhận sai lệch về bộ môn. Đồng thời, đẩy mạnh tầm quan trọng môn học thông qua
sự thay đổi chính trong suy nghĩ và kết quả học tập của học sinh.
II.2. Thực trạng:
Việc giảng dạy bộ môn GDCD ở trường THCS DurKmăn trong những năm gần
đây đã được chú trọng và đầu tư đúng nghĩa, tuy nhiên về chất lượng môn học và hứng
thú học tập cũng như sự yêu thích môn học của học sinh chưa cao. Điều này chứng tỏ,
việc vận dụng các phương pháp giảng dạy môn GDCD của giáo viên chưa thật sự được
đầu tư tối đa. Việc dạy học môn GDCD thông qua các dạng trò chơi còn nghèo, thiếu
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
-5-
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
sức hấp dẫn, lôi cuốn và đa dạng. Nhìn thấy được điều đó, tôi đã chủ động hơn và đã
thiết kế, vận dụng một số dạng trò chơi ý nghĩa vào quá trình giảng dạy GDCD của
mình.
2.1/ Thuận lợi – khó khăn:
* Thuận lợi:
- Trong những năm gần đây, môn học GDCD trong trường THCS đã thật sự có
nhiều thay đổi và có những định hướng tích cực. Từ cách nhìn nhận về vai trò, ý nghĩa
của nó trong trường học, đến tầm quan trọng trong việc nhận xét, đánh giá quá trình rèn
Vẫn còn một số giáo viên và học sinh chưa nhìn thấy rõ tầm quan trọng của bộ
môn GDCD trong trường THCS hiện nay; vẫn có những suy nghĩ chỉ là môn học chưa
thật quan trọng. Từ đó, có những suy nghĩ và hành vi trái ngược với yêu cầu giáo dục
của bộ môn: vi phạm đạo đức; không chuyên cần học tập bộ môn...
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
-6-
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
2.3/ Mặt mạnh – mặt yếu:
* Mặt mạnh:
Phương pháp vận dụng, thiết kế và tổ chức các trò chơi có điểm mạnh là dễ dàng
lôi cuốn và tạo hứng thú cho học sinh, hướng học sinh tập trung cao độ vào các trò chơi
nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng tiết học. Từ đó, giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn
và giờ học sẽ sôi nổi hơn.
* Mặt yếu:
Có đôi khi phương pháp này sẽ dễ gây nên sự ồn ào nếu giáo viên không làm chủ
trò chơi và không quản lí tốt giờ học. Một số học sinh có cơ hội lảng tránh với việc chủ
động tham gia các trò chơi, lợi dụng trò chơi để nói chuyện, làm việc riêng, hay tham
gia trò chơi còn mang tính đối phó (cho có tham gia với tổ).
2.4/ Các nguyên nhân và các yếu tố tác động:
Đổi mới, đẩy mạnh các phương pháp học tập nhằm nâng cao chất lượng môn học
GDCD là nhiệm vụ quan trọng mà đề tài hướng tới. Thiết kế một số trò chơi mới phù
hợp với nội dung các bài học góp phần tạo hứng thú học tập, chất lượng tiết học và
nâng cao sự yêu thích môn học đối với bộ môn.
Để làm được điều đó, người giáo viên phải hiểu rõ về tâm sinh lí, nhu cầu và
nguyện vọng học tập của học sinh; sự chỉ đạo, quản lí khoa học và óc sáng tạo của
định hướng phát triển năng lực người học và một số biện pháp đổi mới phương pháp
dạy học theo hướng này. Trong đó, có phương pháp tổ chức trò chơi.
Bản chất của phương pháp sử dụng trò chơi học tập là dạy học thông qua việc tổ
chức hoạt động cho học sinh. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được hoạt
động bằng cách tự chơi trò chơi, trong đó mục đích của trò chơi là chuyển tải mục tiêu
của bài học đến các đối tượng người học. Luật chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và
phương pháp học.
Trăn trở trước vấn đề làm thế nào để giúp học sinh có hứng thú học tập môn
GDCD? Làm thế nào để có thể tạo nên những trò chơi thú vị trong quá trình vận dụng
phương pháp tổ chức trò chơi đối với giảng dạy môn GDCD ở trường Trung học cơ sở?
Bản thân tôi đã đi tìm hiểu nguyên nhân và thực trạng, để từ đó thiết kế và vận dụng
một số dạng trò chơi trong dạy học môn GDCD và đã áp dụng tại trường THCS
DurKmăn trong năm học 2014 – 2015, trong học kì I năm học 2015 – 2016 ở tất cả các
khối lớp 6,7,8,9.
II.3. Giải pháp, biện pháp:
3.1/ Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:
- Sử dụng những giải pháp, biện pháp mà đề tài nêu ra nhằm đẩy mạnh chất
lượng bộ môn GDCD trong trường THCS. Đồng thời, tạo hứng thú và sự yêu thích môn
học, xóa bỏ suy nghĩ môn GDCD là môn phụ, không quan trọng.
- Bên cạnh đó, giáo dục nhận thức của học sinh, tạo cho học sinh một sân chơi bổ
ích mà vẫn học tập tốt. Hình thành những kỉ năng cần thiết cho học sinh như kỉ năng tự
quản, năng động, sáng tạo, tự tin… phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện nay.
3.2/ Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
a/ Trò chơi Hái hoa dân chủ:
- Mục tiêu: Trò chơi này giúp học sinh nắm được toàn bộ nội dung bài học thông
qua việc trả lời các câu hỏi hoặc thực hiện các yêu cầu do giáo viên đề ra. Toàn bộ câu
hỏi hoặc nội dung yêu cầu học sinh thực hiện trong trò chơi này đều làm rõ trọng tâm
của bài học.
3/ Trong gia đình, ông bà có những quyền và nghĩa vụ gì?
4/ Hãy hát một bài hát nói lên tình cảm gia đình mà em thích.
5/ Con cháu có bổn phận gì trong gia đình?
6/ Hãy nêu những quyền và nghĩa vụ của Cha mẹ trong gia đình?
7/ Hãy kể ít nhất 5 việc làm thể hiện sự quan tâm của các thành viên trong
gia đình em.
8/ Anh chị em trong gia đình có những bổn phận gì?
9/ Ngày gia đình Việt Nam là ngày nào?
10/ Tự sáng tác 2 câu thơ lục bát nói về tình cảm gia đình.
11/ Hãy nêu 4 hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia
đình mà em biết.
12/ Hãy thể hiện sự yêu thương của mình đối với Mẹ mình bằng một đoạn
văn ngắn tự phát.
b/ Trò chơi Ô chữ:
- Mục tiêu: Trò chơi giúp người học thể hiện được khả năng tư duy, sự hiểu biết
của mình thông qua việc lựa chọn và trả lời những câu hỏi xoay quanh nội dung bài học
để tìm ra một ẩn số, một thông điệp lớn nhất mà bài học đặt ra.
- Cách thức tiến hành: Giáo viên tạo nên một ô chữ với những hàng ngang và
dọc. Mỗi ô chữ hàng ngang tương ứng với một câu hỏi có nội dung xoay quanh bài học.
Giáo viên chia lớp thành các nhóm và lần lượt cho các nhóm lựa chọn bất kì câu hỏi
hàng ngang nào để trả lời. Nếu trả lời đúng sẽ hiện ra đáp án của câu hỏi hàng ngang
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
-9-
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
c/ Trò chơi: Thi tìm hiểu kiến thức
- Mục tiêu: Qua trò chơi, giúp học sinh thể hiện được sự hiểu biết, trí thông minh
và khả năng ghi nhớ kiến thức của mình trong quá trình học tập. Đồng thời, hình thành
cho học sinh sự nhanh nhẹn, nhạy bén với các vấn đề liên quan đến nội dung bài học.
- Cách thức tiến hành: Giáo viên chia lớp thành các nhóm hoạt động lồng ghép
với phương pháp hoạt động nhóm, lần lượt trả lời hệ thống câu hỏi mà giáo viên đặt ra
có liên quan đến nội dung bài học. Khi nghe giáo viên đọc hoặc trình chiếu câu hỏi, các
nhóm thảo luận và đưa đáp án sau khi kết thúc thời gian quy định. Nhóm nào trả lời
đúng sẽ ghi điểm cho từng câu hỏi theo thang điểm đã nêu sẵn. Kết thúc trò chơi, nhóm
nào có nhiều câu trả lời đúng nhất sẽ là nhóm chiến thắng.
- Mục đích đối với bài học: Trò chơi này tạo cho học sinh khả năng tư duy cao,
tìm hiểu và nghiên cứu rõ về các nội dung liên quan đến bài học. Qua trò chơi, học sinh
có thể liên kết được nội dung kiến thức của nhiều môn học khác nhau.
- Điều kiện tổ chức trò chơi: Đây là trò chơi mà người học được chia thành các
nhóm cùng nhau trả lời chung theo một hệ thống câu hỏi liên quan đến nội dung bài
học. Dạng câu hỏi có thể là trả lời bằng một đáp án cụ thể, hay trả lời đúng – sai hoặc
trả lời bằng hình thức chọn đáp án A, B, C, D…
- Ví dụ, khi dạy bài “Ôn tập học kì I” (Tiết 17 – GDCD 6), trong phần củng cố
bài học, giáo viên có thể đặt ra một hệ thống câu hỏi cho các nhóm trả lời dưới hình
thức trả lời nhanh bằng một đáp án ngắn gọn.
Hệ thống câu hỏi và đáp án nhanh có thể được xây dựng như sau:
1/ Đất có lề, quê có thói thể hiện chuẩn mực đạo đức nào? (Tôn trọng kỉ
luật).
2/ Việc chặt phá rừng bừa bãi của một số người dân là hành động gì? (Phá
hoại thiên nhiên).
3/ Trong văn học, câu tục ngữ “Năng nhặt, chặt bị” là câu nói về đức tính
đó, chia lớp thành các nhóm và cho các nhòm thời gian nhất định để thảo luận. Kết thức
thời gian quy định, các nhóm cử đại diện lên bảng trình bày nội dung đã được yêu cầu.
Cuối cùng, giáo viên nhận xét ưu và khuyết điểm của từng nhóm, ghi điểm từng nhóm.
Nhóm nào có điểm cao nhất từ điểm chấm của giáo viên thì nhóm đó giành chiến thắng.
- Mục đích đối với bài học: Đây là trò chơi mà người học phải sử dụng khả năng
diễn đạt và sự hiểu biết của mình để làm rõ một nội dung, một chủ đề nào đó trước tập
thể lớp, kết quả có thể đánh giá được tinh thần học tập của cả nhóm.
- Điều kiện tổ chức trò chơi: Trò chơi được tổ chức trong phòng học, ở bất kì
phần nào của tiết học, có thể phần giới thiệu bài, phần nội dung chính hay phần củng
cố… Trong trò chơi này, học sinh thảo luận nhóm nhưng người trình bày là người duy
nhất đại diện cho nhóm của mình thuyết trình một nội dung, chủ đề mà học sinh không
được phép chuẩn bị trước (không cầm giấy ghi sẵn bài thuyết trình).
- Ví dụ, khi dạy bài “Bảo vệ Di sản văn hóa” (Bài 15 – GDCD 7), trước khi vào
bài mới, giáo viên chia lớp thành các nhóm cùng thảo luận và trình bày với câu hỏi: Em
hiểu gì về Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên? Sau khi đại diện các nhóm
trình bày, giáo viên kết luận và dẫn dắt vào bài học mới.
Bài thuyết trình của học sinh phải đảm bào nội dung: Không gian văn hóa cồng
chiêng Tây Nguyên là một di sản đặc sắc trong kho tàng văn hóa Tây Nguyên, được
UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Không gian văn hóa
cồng chiêng Tây Nguyên phản ánh đời sống tinh thần của người dân Tây Nguyên. Vì
vậy, cần được trân trọng, bảo tồn, giữ gìn và phát huy…
- Hình ảnh minh họa về trò chơi hùng biện, thuyết minh:
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
- 12 -
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
- Hình ảnh minh họa về trò chơi viết văn theo chủ đề:
f/ Trò chơi Sắm vai xử lí tình huống
- Mục tiêu: Trò chơi thể hiện sâu sắc khả năng sáng tạo, trí thông minh và đầy
tính nghệ thuật của đối tượng người học. Đồng thời, trò chơi này luôn lôi kéo được sự
nhiệt tình tham gia của các đối tượng học sinh, phát huy tính mạnh dạn của học sinh.
- Cách thức tiến hành: Từ các tình huống đã có trong sách giáo khoa, giáo viên
phân công cho học sinh sắm vai thực hiện tình huống trong tiết học. Ngoài ra, giáo viên
có thể hướng dẫn học sinh tự viết lời thoại và phân vai cho các thành viên trong nhóm
tập luyện để thực hiện tình huống với một chủ đề cho trước. Trong quá trình sắm vai,
giáo viên có thể lấy việc chuẩn bị trang phục, đạo cụ và diễn xuất của học sinh làm căn
cứ đánh giá các nhóm. Qua các tình huống, tuyên dương những nhóm có cách sắm vai
lôi cuốn và hiệu quả nhất.
- Mục đích đối với bài học: Đây là trò chơi mà từ một tình huống thực tế trong
cuộc sống có liên quan đến nội dung bài học, người học sẽ sử dụng tình huống đó để
phân vai cho các thành viên trong nhóm diễn lại tình huống đó theo hai cách diễn trực
tiếp trong tiết học hoặc được tập luyện và chuẩn bị ở nhà.
- Điều kiện tổ chức trò chơi: Có thể sử dụng trong phạm vi phòng học hoặc ngoài
trời. Người thực hiện tình huống là một người hoặc một nhóm. Đồng thời, để tình
huống thêm sinh động và đạt hiệu quả cao hơn thì ta có thể sử dụng thêm trang phúc
hóa trang, đạo cụ và âm nhạc.
- Ví dụ, khi dạy bài “Thực hiện trật tự An toàn giao thông” (Bài 14 – GDCD 6),
giáo viên phân công cho các nhóm tự viết và tập luyện một tình huống nào đó liên quan
đến vấn đề thực hiện trật tự An toàn giao thông.
Khi sắm vai các tình huống, giáo viên nhận xét những ưu điểm và những hạn chế
về diễn xuất, nội dung, công tác chuẩn bị và đánh giá kết quả của các nhóm.
- Hình ảnh minh họa về trò chơi Sắm vai xử lí tình huống:
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
- 15 -
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
Công Cha
Đồng cam cộng khổ
Há miệng chờ sung
Giận cá chém thớt
Lá lành đùm lá rách
Uống nước nhớ nguồn
h/ Trò chơi Vẽ tranh:
- Mục tiêu: Trò chơi này thể hiện được khả năng tư duy và óc sáng tạo của học
sinh rất cao, đồng thời cũng phát huy được năng khiếu của các đối tượng học sinh. Qua
trò chơi này, học sinh cũng có thể thể hiện được tính nhanh nhẹn, tính mạnh dạn khi
tham gia các hoạt động tập thể.
- Cách thức tiến hành: Trong quá trình dạy một bài học nào đó, giáo viên có thể
áp dụng trò chơi này. Giáo viên nêu lên thể lệ trò chơi, trong một khoảng thời gian nhất
định, các nhóm sẽ trình bày một bức tranh trên bảng phụ hoặc giấy ruki, giấy A3 đã
chuẩn bị trước theo nội dung bài học yêu cầu. Kết thức thời gian, các nhóm đem trình
- Các trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo, khoa học và phù hợp.
- Giáo viên cần nghiên cứu kĩ về thể lệ nhằm giúp học sinh không cảm thấy nhàm
chán khi tham gia các trò chơi.
- Nội dung của trò chơi phải bám sát và đi sâu vào nội dung kiến thức bài học,
trành sử dụng những nội dung không liên quan đến bài học.
- Giáo viên cần quản lí tốt các đối tượng học sinh, khích lệ tất cả các đối tượng
học sinh tham gia.
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
- 17 -
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
- Trò chơi được tiến hành trong một khoảng thời gian nhất định, không quá dài
dòng làm học sinh nhàm chán và gây mất trật tự.
- Người học (người chơi) cần có thái độ nghiêm túc và nhiệt tình khi tham gia các
trò chơi, nghe theo sự hướng dẫn của giáo viên (quản trò).
- Giữa giáo viên và học sinh cần có sự phối hợp ăn ý để tăng khả năng thành
công trong các trò chơi.
d/ Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Trong một bài học, các giải pháp và biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,
tạo nên sự thống nhất và mang lại hiệu quả cao trong bài học. Vì vậy, để thêm sinh
động và có tính hấp dẫn cao, trong một bài học chúng ta có thể sử dụng nhiều giải pháp
khác nhau.
e/ Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Qua năm học 2014 – 2015, bằng sự nhìn nhận chung về chất lượng bộ môn
GDCD của trường trong những năm học trước, nên ngay vào đầu năm học, bản thân tôi
đã tiến hành thiết kế và vận dụng các dạng trò chơi trong việc giảng dạy bộ môn GDCD
26
57
22
0
9
96
04
18
59
15
0
Tổng
418
17
97
229
75
0
* Bảng 2: Kết quả bộ môn GDCD năm học 2014 – 2015:
Khối lớp
TS học sinh
Giỏi
Khá
T. bình
Yếu
6
107
09
38
52
0
0
* Bảng 3: Kết quả bộ môn GDCD học kì I năm học 2015 – 2016:
Khối lớp
TS học sinh
Giỏi
Khá
T. bình
Yếu
Kém
6
122
22
53
44
03
0
7
98
16
40
38
04
0
8
94
15
43
33
b/ Thu thập phiếu đánh giá kết quả từ học sinh:
Vào cuối năm học 2014 -2015, tôi đã phát phiếu điều tra về sự yêu thích của học
sinh đối với việc vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học môn GDCD đối với các lớp
6A1; 7A1; 8A3 và 9A3 - đại diện cho các khối 6,7,8,9 với câu hỏi: Điền vào phiếu điều
tra ý kiến của em: Em thích hay không thích giáo viên vận dụng các dạng trò chơi trong
quá trình dạy học môn GDCD ở lớp mình?
Qua tổng hợp phiếu điều tra, tôi thu được kết quả như sau:
Lớp
TS học sinh
Thích
Không thích
6A1
35
33
02
7A1
32
31
01
8A3
33
33
0
9A3
32
30
02
Tóm lại: Qua việc đối chiếu kết quả học tập của bộ môn GDCD trong năm học
chưa vận dụng giải pháp này với những năm học khi đã vận dụng giải pháp này, ta cũng
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS
để giúp học sinh có thái độ, ý thức, hứng thú học tập bộ môn GDCD, đồng thời mong
muốn nhằm nâng cao chất lượng bộ môn GDCD ở trường tôi.
Do vậy, trong năm học 2014 – 2015 và học kì I năm học 2015 – 2016, sau một
thời gian dài giảng dạy với việc kết hợp nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau, cùng
với việc thiết kế và vận dụng một số dạng trò chơi trong quá trình giảng dạy của mình,
bản thân tôi nhận thấy, hầu hết các em học sinh đã rất thích thú khi được tham gia vào
các dạng trò chơi vui, thú vị; bởi chính trong suy nghĩ của các em, điều này sẽ làm giảm
bớt đi sự nhàm chán khi học môn học mà các em cho là khô khan. Cũng chính từ đó,
việc vận dụng các dạng trò chơi trong quá trình giảng dạy đã đem lại những kết quả
đáng khích lệ.
Bản thân tôi cũng nhận thấy rằng, phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học
GDCD là phương pháp mang lại hiệu quả cao trong giờ học. Đây là một trong những
yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng bộ môn, vì vậy khi tiến hành phương
pháp này trong các bài dạy của mình, chúng ta nên lưu ý rằng:
- Không nên chỉ sử dụng một số trò chơi đã quá quen thuộc với học sinh, mà cần
sự kết hợp hay đổi mới các dạng trò chơi. Người dạy có thể bằng khả năng của mình tự
thiết kế một số dạng trò chơi mới, phù hợp với đối tượng người học.
- Các trò chơi được sử dụng trong quá trình vận dụng phương pháp tổ chức trò
chơi cần nhẹ nhàng, dễ chơi, luôn vui và phù hợp với nội dung bài học cũng như tâm
sinh lí của học sinh. Đồng thời, tùy từng bài để lựa chọn và vận dụng các dạng trò chơi
chứ không phải bài nào cũng sử dụng để tránh sự nhàm chán đối với học sinh…
- Bên cạnh đó, để có thể tổ chức thành công các dạng trò chơi trong phương pháp
này, giáo viên cùng học sinh chuẩn bị những nội dung liên quan như trang phục, đạo cụ,
vật liệu…nhằm nâng cao tinh thần học tập, thái độ yêu thích và hứng thú học tập của
các đối tượng học sinh nhằm nâng cao hiệu quả giờ học, chất lượng môn học.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đề tài và trình bày đề tài, cũng như những
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM CẤP TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………….
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Stt
01
02
03
Tên tài liệu
Tác giả, xuất xứ
Hình ảnh minh họa, kiến thức liên Nguồn Internet
quan.
Tài liệu tập huấn đổi mới phương Bộ Giáo dục và Đào tạo
pháp giảng dạy môn GDCD ở
trường THCS.
Những vấn đề cơ bản về phương Bộ Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên: Nguyễn Duy Hiếu
Trường THCS DurKmăn
- 21 -
SKKN: Kinh nghiệm thiết kế, vận dụng các dạng trò chơi trong dạy học GDCD ở trường THCS