SKKN: Một số kinh nghiệm dạy bài giáo dục công dân ở trường THCS
I - ĐẶT VẤN ĐỀ.
Dân tộc Việt Nam ta cùng với các dân tộc trên thế giới, đang đứng trước một
thế kỷ mới, thế giới của văn minh, hiện đại, khoa học, hiện đại đất nước, làm cho
dân giàu nước mạnh, xã hội, công bằng, văn minh, thực hiện đúng Nghị quyết
Trung ương II khoá VIII của Đảng: xác định "Giáo dục là quốc sách hàng đầu"
nhằm nâng cao dân trí đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho địa phương hơn
nữa là đất nước. Để làm được điều đó đòi hỏi mỗi cấp mỗi ngành phải quan tâm tới
việc học tập, hiểu biết, học để sống và học để làm việc bằng nhiều hình thức. Song
hình thức học ở lớp ở trường, nhất là ở trường THCS, cụ thể hơn là mỗi đơn vị lớp.
Đây là một bậc học mà ở đó tiếp tục cung cấp các kiến thức cơ bản của bộ môn
khoa học xã hội, rèn luyện để các em có những đức tính và kỹ năng cơ bản của con
người khi học hết bậc học THCS. Các em có thể bước vào lao động ở địa phương,
đòi hỏi có hiểu biết mới có thể nâng cao năng xuất lao động hoặc các em có thể
học lên theo một hệ thống trường lớp, tiếp tục tự học tập và nghiên cứu đúng
phương pháp thì sẽ mang lại kết quả cao trong học tập.
Trong thời đại ngày nay các ngành khoa học đặc biệt được quan tâm, trong
đó có bộ môn giáo dục công dân trong nhà trường trung học cơ sở. Là môn học
nhằm giúp học sinh hướng tới những phẩm chất cao đẹp của con người mới xã hội
chủ nghĩa tránh những thói hư tật xấu mà con người hay mắc phải trong cuộc sống
hàng ngày.
Trước đây bộ môn giáo dục công dân ở nhà trường trung học cơ sở có nội
dung không đồng tâm trừ lớp 6 và lớp 9 (tách rời nhau) những sự việc hiện tượng
nêu ra có tính chất còn hạn hẹp chưa đáp ứng được quá trình dạy của người thầy và
quá trình học của học sinh cho nên việc học của học sinh còn rất nhiều hạn chế. Vì
vậy trước thực trạng đó của đất nước từ năm 2002 Bộ giáo dục - Đào tạo đã tiến
hành cải cách giáo dục ở bậc Tiểu học và Trung học cơ sở để nhằm đáp ứng những
yêu cầu cấp bách của xã hội. Trong chương trình giáo dục Trung học cơ sở nói
chung và bộ môn giáo dục công dân nói riêng cũng đòi hỏi phải cải cách và điều
Trường Trung học cơ sở Tuân Đạo
1
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy bài giáo dục công dân ở trường THCS
tới những khái niệm. Phẩm chất đạo đức mà các em phải rèn luyện hướng tới như
ở lớp 9 và được trình bày trong một tiết dạy như sau:
TIẾT 19 + 20: BÀI 11. TRÁCH NHIỆM CỦA THANH NIÊN
TRONG SỰ
NGHIỆP CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ
ĐẤT NƯỚC.
A - Mục tiêu bài học.
1. Kiến thức:
- Hiểu những định hướng cơ bản của thời kỳ Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
đất nước
- Vị trí của Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước trong giai đoạn cách
mạng ngày nay.
- Trách nhiệm của thanh niên trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
2. Kỹ năng.
- Biết đánh giá thực tiễn xây dựng đất nước hiện nay.
- Học sinh chuẩn bị hành trang tham gia lao động, học tập, lập nghiệp hoặc
học lên.
3. Thái độ.
- Tin tưởng vào đường lối mục tiêu xây dựng đất nước.
- Có ý thức học tập, rèn luyện để chuẩn bị sẵn sàng gánh vác trách nhiệm
thực hiện Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước.
B - Phương pháp: Phương pháp đàm thoại, diễn giải, thảo luận nhóm.
C - Tài liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, tư liệu về Công nghiệp hoá -
Hiện đại hoá đất nước, Nghị quyết của Đảng IX
D - Hoạt động dạy học.
1. Ổn định.
2. Bài mới
Trường Trung học cơ sở Tuân Đạo
3
Hc sinh tho lun cõu hi giỏo viờn nờu ra.
- i din nhúm 1 tr li.
I - Đặt vấn đề:
- Đại hội Đảng lần thứ IX Đảng cộng sản
Việt Nam chỉ ra:
+ Phát huy sức mạnh dân tộc, tiếp tục đổi
mới đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại
hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
+ Vì mục tiêu dân giàu nớc mạnh xã hội
công bằng
+ Chiến lợc phát triển kinh tế 10 năm
(2001 - 2010) đa đất nớc khỏi tình trạng
kém phát triển trở thành nớc công nghiệp
theo hớng hiện đại.
Trng Trung hc c s Tuõn o
4
SKKN: Mt s kinh nghim dy bi giỏo dc cụng dõn trng THCS
- Cỏc nhúm nhn xột
- Giỏo viờn nhn xột.
- Nhúm 2 tr li.
Ti sao Tng bớ th cho rng thc hin mc
tiờu cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ l trỏch
nhim v vang ca thanh niờn.
+ Mi ngi phi t vn lờn quan tõm n
xó hi n mi ngi .
+ L mc tiờu phn u ca th h tr
+ S cng hin ca tui tr cho t nc.
i din nhúm 3 tr li:
* Hot ng 3: Tỡm hiu mc tiờu ý ngha
cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ (SGV)
hng u. ờ thc hin cụng nghip hoỏ -
hin i hoỏ thỡ yu t con ngi v cht
lng ngun lao ng v cụng nghip, nụng
nghip, ch bin nhm nõng cao nng xut
lao ng.
* địa phơng:
+ Máy đóng gạch, nghề mộc.
+ Máy cày, bừa, đầu dọc
+ Bê tông hoá kênh mơng và đờng ở xóm
(vài xóm)
* Tỉnh ta: cơ sở sản xuất công nghiệp so với
nớc còn ít.
+ Nhà máy PaciFic (Hoà Bình).
+ Gang thép Phú Sơn Hà (Tân Lạc) và một
số cơ sở khác nhng quy mô không lớn (sản
xuất xi măng, bia )
Chỉ có thuỷ điện hoà bình. Vì vậy muốn xây
dựng đợc quê hơng giàu đẹp chúng ta phải
phấn đấu học tập rèn luyện để có đủ kiến
thức, năng lực xây dựng quê hơng.
- Bên cạnh đó chúng ta phải biết giữ gìn
những bản sắc dân tộc. Nh lòng yêu nớc, tôn
s trọng đạo
- Xây dựng kiến thức phải đảm bảo cảnh
quan môi trờng.
* Hoạt động 5:
- Học sinh làm bài tập 1, 2,3, 4, 5 (SGK)
Bài tập 6: Trong những việc làm dới đây,
việc làm nào biểu hiện trách nhiệm hoặc
thiếu trách nhiệm của thanh niên
e. Không việc gì phải suy nghĩ lo lắng
* Dặn đo:
- Làm các bài tập còn lại.
- Chuẩn bị bài 12.
3. Ví dụ:
a. ở lớp 6: Khi học sinh học đến bài 6: (Biết ơn) thì phẩm chất đạo đức này
được các em học tập noi theo như khái niệm đã nêu ra ở trong phần nội dung bài
học.
b. ở lớp 7: Học sinh học đến bài 6: (Tôn sư trọng đạo) thì các em đã thấy
những dẫn chứng cụ thể (một chữ là thầy nửa chữ cũng là thầy ) các em thấy công
ơn của các thầy cô giáo đối với mình nó rất là cụ thể.
c. ở lớp 8 : bài 8 (Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác ) thì các em phải
hiểu được khái niệm này (phẩm chất đạo đức này ) các em vừa học vừa phải rèn
luyện trong suốt quá trình học tập và lao động của mình
d. ở lớp 9 : bài 6 (hợp tác cùng phát triển ) ở trình độ học sinh lớp 9 thì phẩm
chất đạo đức này được các em đúc rút ra được khi đã học ở các lớp trước và các em
sẽ tiếp tục phát huy kế thừa. Để hoàn thiện mình thành những công dân mới xã hội
chủ nghĩa .
Như phần nêu ở trên từ bộ môn giáo dục công dân ở nhà trường THCS còn
phụ thuộc vào điều kiện của từng địa phương (phần liên hệ thực tế ).
Ví dụ lớp 9 Bài 11: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công hoá
và hiện đại hoá. Khi liên hệ thực tế thì ở địa phương lạc sơn mới có một số công
Trường Trung học cơ sở Tuân Đạo
8
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy bài giáo dục công dân ở trường THCS
trình là hiện đại hoá như : đường quốc lộ, đường bê tông ở một số xã nhưng khi
liên hệ rộng ra trên cả nước thì sự nghiệp công hoá, hiện đại hoá của dân tộc ta
đang phát triển mạnh mẽ như nhiều nhà máy thuỷ điện lớn đang được xây dựng.
Dịch vụ truyền hình và một số khu công nghiệp lớn được đầu tư xây dựng
Khi giảng dạy một bài giao dục công dân thì phần luyện tập giáo viên có thể
Ví dụ câu c: Quyền sở hữu tài sản là quyền lao động của công dân vì: có
quyền lao động mới làm ra tài sản (sản phẩm) như vậy là có quyền sở hữu tài sản
là quyền lao động
4. Hiệu quả.
Sau khi áp dụng vào giảng dạy theo đề tài này tôi thấy đạt được những kết
quả rõ rệt, vì những năm học trước các em mới bước đầu làm quen với phương
pháp này. Đến khi các em học năm cuối cấp trung học cơ sở. Kỹ năng làm bài và
sử lý các tình huống bài tập ở các em làm rất nhanh chóng và chính xác.
* Dự kiến kết quả thực hiện sáng kiến kinh nghiệm năm học 2006 - 2007 .
STT Lớp
Tổng
số học
sinh
Học lực
giỏi
Học lực
khá
Học lực
TB
Học lực
yếu
Học lực
kém
Ghi
chú
TS % TS % TS % TS % TS %
1 9 A
2 9B
3 9C
4 9D