SKKN: Giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
A-PHẦN MỞ ĐẦU:
-Một vấn đề đáng lo ngại trong xã hội chúng ta hiện nay là sự xuống cấp đạo
đức của một bộ phận nhân dân. Nhiều người cho rằng đó là do sự tác động của nền
kinh tế thị trường và còn do quá trình rèn luyện đạo đức của mỗi cá nhân, sự giáo
dục của gia đình, xã hội và các nhà trường.
-Trong hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng việc giáo
dục đạo đức cách mạng cho đảng viên, cho chiến sĩ, cho thanh-thiếu niên, nhi đồng,
cho nhân dân lao động và cho tất cả mọi người. Bản thân Người là tấm gương đạo
đức sáng ngời soi đường chỉ lối cho mọi thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai
sau. Nếu coi nhẹ việc nghiên cứu và giảng dạy môn đạo đức ở Tiểu học, môn Giáo
dục công dân ở các trường phổ thông là đi ngược lại với tư tưởng Hồ Chí Minh, với
truyền thống dân tộc là gián tiếp để mặc cho đạo đức xuống cấp. Vì vậy, người dạy
phải thấy rõ vai trò, vị trí của bộ môn để tìm ra phương pháp dạy học phù hợp, đem
lại hiệu quả giáo dục cao.
-Thực hiện cuộc vận động của Đảng: “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” và nhận thấy trách nhiệm của người dạy học môn Giáo dục công
dân tôi đã đưa cuộc vận động này vào quá trình dạy và học với mục đích củng cố
nền đạo đức dân tộc, giáo dục học sinh có phẩm chất đạo đức tốt, là những chủ nhân
tương lai mẫu mực của đất nước. Sáng kiến: Giáo dục học sinh “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân
là sáng kiến tôi rất tâm đắc, rất mong quý đồng nghiệp tham khảo và đóng góp ý
kiến để sáng kiến này được thực thi có hiệu quả.
1.Cơ sở lí luận:
-Giáo dục công dân, tên môn học,đọc lên ta đã cảm nhận được ý nghĩa
to lớn của bộ môn và trách nhiệm giáo dục lớn lao của người làm thầy cô giáo.
-Giáo dục công dân là giáo dục, đào tạo, rèn luyện cho mọi công dân
Việt Nam có phẩm chất đạo đức tốt, ý thức tổ chức kỉ luật tốt và nghiêm chỉnh chấp
SKKN: Giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
“học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” cũng là trách nhiệm cao cả
của người làm thầy cô giáo.
2.Cơ sở thực tiễn:
-Ngày nay, đất nước ta đang trên con đường đổi mới, nền kinh tế thị
trường tác động không nhỏ đến đạo đức, lối sống của một số công dân. Đất nước
muốn phát triển phải có nhân tài. Chỉ có người tài-đức mới làm được những việc ích
nước, lợi dân. Hồ Chủ Tịch đã nói:
“Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó
Có tài mà không có đức là người vô dụng”
-Vậy để giáo dục học sinh thành những người tài-đức phục vụ cho Tổ
quốc, tôi đã giáo dục học sinh “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn giáo dục công dân.
3.Phương pháp.
-Để đạt được mục tiêu môn học, giáo viên phải có phương pháp giảng
dạy tốt và định hướng cho học sinh phương pháp học tốt. Ngoài các phương pháp
dạy học hiện đại như: phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp thảo luận nhóm,
…thì phương pháp dạy học truyền thống cũng góp phần như phương pháp nêu
gương tốt, phương pháp rèn luyện, phương pháp thuyết phục, phương pháp khen
thưởng và trách phạt,…
-Trong hệ thống các phương pháp dạy học hiện đại và truyền thống,
phương pháp nêu gương là phương pháp có tác dụng tích cực với việc giáo dục
phẩm chất, nhân cách của người học. Bởi vì phần lớn học sinh có khuynh hướng bắt
chước và làm theo những hành vi , hành động của các gương tốt để củng cố giá trị
của bản thân. Gương tốt là tấm gương cho các em soi mình vào để nhận ra những
điều tích cực hay chưa tích cực, những điều tốt hay xấu,…của bản thân, từ đó có
biện pháp rèn luyện, học tập, noi gương, làm theo để hoàn thiện mình.
B-NỘI DUNG:
I.Hệ thống lí luận:
Giáo dục học sinh”Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
nước cho dân tộc và lãnh đạo nhân dân giải phóng đất nước, Bác có tình thương yêu
bao la với nhân dân, với bộ đội, với các cháu thiếu niên, nhi đồng,…qua các bài thơ,
bài hát và một số ít câu chuyện trong môn Ngữ văn và môn GDCD. Nhưng lòng yêu
SKKN: Giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
nước của Người, tình thương của Người, phẩm chất đạo đức cao cả của Người được
thể hiện cụ thể như thế nào trong cuộc sống, trong sự nghiệp hoạt động cách mạng
thì học sinh còn láng máng, đại khái,…Vì vậy qua mỗi nội dung bài học, tôi tìm ra
những dẫn chứng hay nhất, phù hợp nhất về tấm gương đạo đức của Người để giáo
dục các em học sinh.
III.Những sáng kiến ( kinh nghiệm)
1.Nền đạo đức mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công vun đắp là sự
thống nhất giữa chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân
chính và trong sáng.
-Ở nước ta, Nguyễn Aùi Quốc là người đầu tiên đến với chủ nghĩa Mác-Lê-
nin. Xuất phát từ lòng yêu nước, từ sự chứng kiến nỗi thống khổ của người dân lao
động, nỗi nhục của người dân bị mất nước. Nguyễn Aùi Quốc đã ra đi tìm đường
cứu nước, giải phóng cho dân tộc. Ước mơ giải phóng quê hương gắn liền với
nguyện vọng giải thoát người lao động; tình yêu nước thiết tha đã hàm chứa tình yêu
thương con người, yêu thương nhân dân, mở rộng ra là tình yêu thương những con
người lao động bị áp bức, bóc lột trên toàn thế giới.
-Lòng yêu nước, yêu nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hình thành tinh
thần đoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc, lòng nhân ái.
-Trong quá trình đấu tranh cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thu hút được
sự ủng hộ, cổ vũ nhiệt tình của bạn bè quốc tế, Người luôn giáo dục cán bộ, đảng
viên, nhân dân tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc. Chỉ
có tinh thần đoàn kết mới chiến thắng mọi kẻ thù. Người nói:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,
Thành công, thành công, đại thành công”
xứng đáng với niềm tin của nhân dân. Lòng nhân ái của Chủ tịch Hồ Chí Minh
không chỉ đặc trưng ở dung lượng mà còn hàm chứa sự kính trọng và lòng biết ơn,
tình nghĩa thuỷ chung, tinh thần đoàn kết sâu sắc.
-Lòng nhân ái, tình thương yêu của Người đối với nhân dân dù bận trăm công
nghìn việc Bác vẫn dành tình thương yêu tha thiết cho các cháu thiếu niên, nhi đồng.
Đặc điểm này gắn với các nội dung bài học:
+Yêu thương con người (Tiết 5-6 GDCD 7)
SKKN: Giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
+Đoàn kết, tương trợ (Tiết 8 GDCD 7)
+Khoan dung (Tiết 10 GDCD 7)
+Biết ơn (Tiết 7 GDCD 6)
4.Đặc điểm thứ tư là sự thống nhất giữa lí tưởng và cuộc sống, giữa lời
nói và việc làm.
-Cả cuộc đời của Người là tấm gương sáng tuyệt vời về “Cần, kiệm, liêm
chính, chí công, vô tư”.Người sống thanh bạch, đem hết tinh thần và nghị lực đấu
tranh cho độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân,…Sự gương mẫu của
Người có sức mạnh cổ vũ mạnh mẽ cho cán bộ, đảng viên và nhân dân noi theo.
Người luôn đòi hỏi mọi người trước hết phải tự mình “…thực hành trước, làm
gương rèn luyện trước”. Người căn dặn cán bộ, đảng viên trong mọi hoàn cảnh phải
gương mẫu. Đối với thế hệ trẻ, Người khuyên cần xung phong gương mẫu trong
công tác, học tập và luôn tự hỏi xem mình đã đóng góp được những gì cho nhân dân
và cho Tổ quốc.
-Sự thống nhất giữa lí tưởng và đời sống trong đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí
Minh còn được biểu hiện ở chỗ Người luôn gắn yêu cầu đạo đức với việc thực hiện
nhiệm vụ cách mạng cụ thể. Yêu cầu đạo đức của Người khiến cho mọi lứa tuổi, dù
làm việc gì cũng đều có thể tìm thấy những lời giáo huấn của Người để tự hoàn thiện
mình.
Đặc điểm này gắn với các nội dung bài học:
+Yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên (Tiết 8 GDCD 6)
+Sống chan hoà với mọi người (Tiết 10 GDCD 6)
+Sống giản dị (Tiết 1 GDCD 7) (Đức tính giản dị của Bác Hồ)
+Trung thực (Tiết 2 GDCD 7)
+Tự trọng (Tiết 3 GDCD 7) (Cờ của ta phải bằng cờ các nước)
+Liêm khiết (Tiết 2 GDCD 8)
+Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng (Tiết
24 GDCD 8)
+Chí công vô tư (Tiết 1 GDCD 9)
Những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn nghiên cứu:
Để giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
giáo viên có thể tìm đọc rất nhiều tài liệu về Người.
SKKN: Giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” trong giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS
-Các hình thức để giáo dục học sinh:Thông qua những câu chuyện về cuộc đời và sự
nghiệp hoạt động cách mạng của Người, các tác phẩm văn, thơ, các bài phát biểu,
qua lá thư, di chúc, các câu danh ngôn, lời nói, lời nhận định của Người, qua các bài
hát, bức tranh ảnh.
-Các hình thức áp dụng trong bài giảng:giới thiệu bài mới, dạy một mục bài học,
phần củng cố tiết học….
-Một số điều cần lưu ý khi áp dụng:
+Những bài văn, bài thơ, câu chuyện dài giáo viên không nên đọc cả bài mà
chọn lọc ý trọng tâm, khái quát, phù hợp với nội dung bài học.
+Không lạm dụng, sử dụng quá nhiều dẫn chứng mà quên đi việc nêu các tấm
gương khác, phải có sự đan xen, phối hợp hài hoà.
+Hướng dẫn học sinh đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài học trước khi
đến lớp.
trong giảng dạy môn Giáo dục công dân là phương pháp quan trọng trong việc giáo
dục đạo đức. Để nâng cao chất lượng bộ môn rất mong các cơ quan tổ chức các cuộc
thi tìm hiểu về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để học tập và làm theo tấm gương
của Người để bổ sung thêm các tư liệu, tài liệu, tranh ảnh để phục vụ giảng dạy.