TRƯỜNG THCS THẠNH LỢI
TỔ VĂN - GDCD
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Thạnh Lợi, ngày 09 tháng 09 năm 2015
KẾ HOẠCH
VỀ VIỆC ĐỔI MỚI “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH ĐẦU CẤP YÊU
THÍCH HỌC PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT CỦA HỌC SINH KHỐI 6
TRƯỜNG THCS THẠNH LỢI”
Căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường năm học 2015 – 2016.
Nay tôi xin xây dựng kế hoạch “Đổi mới phương pháp lên lớp giúp học sinh
đầu cấp thích học phân môn Tiếng Việt của học sinh khối 6 Trường THCS Thạnh Lợi” như
sau:
I. Thực trạng:
1. Thuận lợi:
- Đa số các em học sinh khối 6 mới lên còn e dè dễ bảo. Phần nhiều phụ huynh còn
quan tâm.
- Giáo viên giảng dạy trẻ, khỏe, nhiệt tình trong công tác giảng dạy, được nhà trường
tạo điều kiện tốt trong quá trình công tác.
- Giáo viên được phân công giảng dạy đều đạt từ chuẩn trở lên và đúng chuyên môn.
- Giáo viên có ý thức sưu tầm tài liệu đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng các
phương pháp mới và tiết dạy.
2. Khó khăn
- Do hoàn cảnh gia đình các em có kinh tế khó khăn nên các em ít có thời gian đầu tư
vào học tập vì phải giúp gia đình.
- Một số hoàn cảnh cha mẹ phải đi xa làm ăn nên khó có thể uốn nắn, quan tâm nhắc
đúng đắn hơn. Vả lại trong mấy năm gần đây tình hình các em không thích học Ngữ văn và
đạo đức của học sinh bị xuống cấp trầm trọng đi ngược lại phương châm “Tiên học lễ, hâu
học văn” ngày càng gia tăng.
Chính những lí do quan trọng trên và hơn nữa, để tiếp tục thực hiện chủ trương giúp đỡ
học sinh yếu học tốt bộ môn đồng thời cũng tránh được hiện tượng tiêu cực trong giáo dục.
Trên cơ sở tìm tòi nghiên cứu tài liệu và thực tiễn dạy ở trường học, tôi xin đưa ra một số
2
giải pháp nhằm giúp các em học yếu phân môn Tiếng Việt có thể vươn lên và đạt yêu
cầu cơ bản của bộ môn Ngữ Văn trong chương trình phổ thông và phần nào giảm tỉ lệ
học sinh yếu của trường.
2. Chỉ tiêu:
- Sau khi áp dụng sẽ đạt 70% tổng số học sinh sẽ có cái nhìn khả quan hơn, yêu
thích hơn khi học phân môn Tiếng Việt ở khối 6 (6a1-6a2).
3. Giải pháp:
3.1. Cơ sở đề xuất các giải pháp:
Không ai trong chúng ta không thừa nhận rằng: hiện nay chất lượng dạy – học môn
Văn trong nhà trường còn hạn chế. Môn Văn không được các em yêu mến đặc biệt là môn
Tiếng Việt vì các em cho rằng Tiếng Việt rất khô khan. Đặc biệt các em khối 6 mới lên lại
càng khó khăn hơn. Trước yêu cầu dạy và học bộ môn theo hướng đổi mới, một số học sinh
gặp khó khăn, kiểm tra thường xuyên bị điểm kém, đó là những học sinh yếu bộ môn…Sự
yếu kém đó tập trung vào các phương diện sau:
- Mất căn bản.
- Nhiều lỗ hổng kiến thức và kĩ năng.
- Tiếp thu chậm.
- Phương pháp học tập bộ môn chưa tốt.
Do vậy, việc giúp đỡ học sinh yếu bộ môn phải được thực hiện đồng loạt bằng các
giải pháp khả quan.
- Trong các tiết dạy giáo viên vừa bổ sung ngôn ngữ vừa kết hợp giáo dục đạo đức,
cách cư xử, các kĩ năng sống và tư tưởng Hồ Chí Minh để học sinh có thể thích ứng với cuộc
sống. Đôi lúc kể một vài mẫu truyện vui mang tính giáo dục các em. Cho các em rút ra các
bài học sau khi kể. Hay đôi lúc có những câu khôi hài làm các em hứng thú, ít áp lực hơn khi
học Ngữ văn.
Vd:
- Khi nào Mai trở về Hà Nội?
- Ngày mai.
Đoạn đối thoại trên chỉ có thể được hiểu khi đặt vào ngữ cảnh. Nếu không có ngữ cảnh
thì câu trả lời trên bị mắc lỗi thiếu cả chủ ngữ lẫn vị ngữ.
Thứ tư: Hướng dẫn học sinh hiểu nghĩa của từ:
Thông qua việc dạy nghĩa một từ mà giáo viên truyền đạt luôn những tri thức cần thiết
khác về từ vựng ngữ nghĩa, nhằm tạo cho học sinh không hiểu được và sử dụng đúng cái từ
4
ấy mà còn làm cho học sinh nắm bắt được những cái tinh tế chứa đựng trong đó, hiểu được
đặc sắc của ngôn ngữ dân tộc, gây cho học sinh ý thức tôn trọng ngôn ngữ dân tộc thói quen
cân nhắc, lựa chọn khai thác triệt để cái hay cái đẹp trong từ để nâng lên mức cao nhất chất
lượng nội dung, hình thức câu văn nói và viết của học sinh.
Một từ là một hợp thể giữa ngữ nghĩa và thành phần hình thức: hình thức ngữ âm, hình
thức cấu tạo và hình thức ngữ pháp. Trong đó câu nói đến quan hệ giữa các từ tạo nên quan
hệ đồng nghĩa, trái nghĩa, quan hệ giữa từ địa phương, từ vay mượn với các từ Việt hoặc
Việt hoá, làm cho học sinh nắm bắt được tất cả những thành phần, những quan hệ đó là nội
dung của việc dạy từ.
Giảng nghĩa từ trước hết là làm cho học sinh hiểu thấu đáo nó, nghĩa là làm cho học
sinh nắm được nghĩa chung và nghĩa riêng, rộng và hẹp cùng với quan hệ giữa chúng. Trong
khi giảng cần cho học sinh biết được quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ đang giảng với các từ
Thứ năm: Giúp học sinh hiểu được phân môn Tiếng Việt và Văn:
Trong quá trình giảng dạy Văn chúng ta không thể bỏ qua môn Tiếng Việt. Song không
thể tách rời giữa Văn và Tiếng Việt mà phải xác định cần có Tiếng Việt, Tiếng Việt phục vụ
cho Văn. Bất kì một tiết dạy Tiếng Việt nào, giáo viên cũng cần cung cấp những kiến thức
cơ bản của bài học đó nhưng rõ ràng sẽ hiệu quả hơn nếu giáo viên đem kiến thức đó áp
dụng vào văn, vào thơ để học sinh ứng dụng, thực hành và hiểu giá trị những kiến thức mình
học.
Chẳng hạn: Khi phân tích sự giàu đẹp của Tiếng Việt, để học sinh cảm nhận sâu sắc
hơn về cái đẹp cái hay của Tiếng Việt thì ta phải lấy dẫn chứng từ trong thơ văn để phân
tích:
Ví dụ 1: Bài thơ Chinh phụ ngâm rất hài hòa về nhịp điệu.
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Ví dụ 2: Sự hài hòa về mặt ngữ âm
“Sương nương theo trăng ngừng lưng trời
Tương tư nâng lòng lên chơi vơi“
Ví dụ 3: Cùng chỉ về người Mẹ, Tiếng Việt có nhiều cách gọi khác nhau: Má, U,
Bầm...
Thứ sáu: Động viên khích lệ:
- Đây là biện pháp chủ yếu vì học sinh càng chán học khi được động viên khích lệ thì sẽ
có hứng thú với môn học. Có thể thực hiện biện pháp này trong bất cứ tiết học nào hay bất
cứ phân môn nào.
6
- Các câu hỏi dễ hoặc bài tập dễ có thể ưu tiên cho các em học yếu. Khi các em trả lời
được chúng ta có thể khen và nếu cần có thể ghi nhận sự cố gắng của các em bằng điểm số.
Đa phần các em học yếu thường bị chê nhiều hơn khen nên việc được khen sẽ giúp các em
VI. Thời gian thực hiện:
Từ 17 tháng 8 đến hết năm học 2015- 2016.
VII. Kiến nghị
Để có thể nâng cao chất lượng dạy – học môn Văn đồng thời giảm tải tỉ lệ học sinh yếu
bộ môn, chúng ta cần có sự chung tay phối hợp của các ban nghành, đoàn thể trong nghành
giáo dục:
- Cần bổ sung kịp thời các thiết bị dạy học: tranh, dụng cụ nghe nhìn minh họa cho bài
giảng, tài liệu tham khảo,...
- Ban giám hiệu nên giảm áp lực cho giáo viên khi đứng lớp, nhất là môn Ngữ văn.
- Nên trang bị một phòng máy để thuận tiện cho việc ứng dụng CNTT vào quá trình đổi
mới phương pháp dạy học.
Duyệt của BGH
Duyệt của TCM
Người viết
Võ Thị Kim Huệ
8
1. Sơ kết học kỳ I:
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
9
10
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁP MƯỜI
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THẠNH LỢI
KẾ HOẠCH ĐỔI MỚI
Năm học: 2015 – 2016
Thạnh Lợi, tháng 9 năm 2015
11
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁP MƯỜI
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THẠNH LỢI
KẾ HOẠCH ĐỔI MỚI
VỀ VIỆC ĐỔI MỚI “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH
ĐẦU CẤP YÊU THÍCH HỌC PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT
CỦA HỌC SINH KHỐI 6 TRƯỜNG THCS THẠNH LỢI