ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------
LÊ VĂN LUÂN
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VỚI
CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO
THANH THIẾU NIÊN TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÀ TĨNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC
Hà Nội - 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------
LÊ VĂN LUÂN
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VỚI
CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO
THANH THIẾU NIÊN TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÀ TĨNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60 31 02 01
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Minh Phương
bè đồng nghiệp để có thể sửa chữa và hoàn thiện luận văn của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
ii
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ...............................................................................................1
Chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN
TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
TƯ TƯỞNG CHO THANH THIẾU NIÊN ......................................................9
1.1. Nhận thức về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong giáo dục
chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên .........................................................9
1.1.1. Khái quát về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh .........................9
1.1.2. Vai trò và đặc điểm của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
cho thanh thiếu niên trong giai đoạn hiện nay ........................................ 14
1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
cho thanh thiếu niên .................................................................................... 18
1.2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh................................................................... 18
1.2.2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam ..................................... 25
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên .............................. 32
1.3.1. Tổ chức và hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ................... 32
1.3.2. Nội dung và phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng của
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho thanh thiếu niên ...................................... 36
1.3.3. Sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng và phối hợp của các cơ quan,
tổ chức trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên ............. 40
Chương 2. ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TỈNH HÀ TĨNH VỚI CÔNG TÁC
GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO THANH THIẾU NIÊN –
3.1.4. Nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong giáo dục
chính trị tư tưởng cho thanh thiếu niên phải gắn với sự lãnh đạo của
cấp ủy Đảng, phối hợp của chính quyền và các đoàn thể nhân dân ....... 79
3.2. Giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong
công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho thanh thiếu niên........................ 80
3.2.1. Đẩy mạnh công tác mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp giáo dục,
đào tạo thanh niên tham gia xây dựng Đảng, chính quyền ........................ 80
3.2.2. Giáo dục chính trị - tư tưởng bằng nhiều hình thức phong phú,
sinh động, hấp dẫn kết hợp với việc giáo dục của nhà trường, gia đình,
xã hội ........................................................................................................ 82
3.2.3. Chủ động nắm bắt và dự báo tình hình tư tưởng của thanh niên .... 84
3.2.4. Đổi mới nội dung và phương thức giáo dục chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước ........................................................................... 86
3.2.5. Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, truyền thống văn hóa,
lịch sử của Đảng và dân tộc cho thanh niên. .......................................... 88
3.2.6. Chú trọng giáo dục thanh niên qua hoạt động thực tiễn và các
phong trào thi đua yêu nước .................................................................... 88
3.2.7. Đẩy mạnh việc học tập và làm theo lời Bác .................................. 91
3.2.8. Xây dựng và thực hiện tốt chuẩn mực đạo đức, định hướng giá trị
nhân cách cho thanh thiếu niên ............................................................... 93
3.2.9. Động viên, khuyến khích, tạo điều kiện đoàn viên, thanh thiếu niên
học tập, tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu vươn lên để đảm đương
trọng trách công việc trong thời kỳ mới .................................................. 95
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 97
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 99
iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Thiếu niên Tiền phong
TTN
Thanh thiếu nhi
TWĐTN
Trung ương Đoàn Thanh niên
VHVN
Văn hóa văn nghệ
XHCN
Xã hội chủ nghĩa
v
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Người thanh niên Việt Nam đầu tiên đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, với
lý tưởng cộng sản là Nguyễn Tất Thành - Chủ tịch Hồ Chí Minh, và từ đó
Người đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, tìm ra con
đường cứu nước, cứu dân. Chính Người đã lựa chọn thanh niên là đối tượng
đầu tiên để tổ chức mở lớp huấn luyện chính trị, bồi dưỡng lý tưởng cách
mạng, truyền bá đường lối cách mạng vô sản. Xác định rõ vai trò, vị trí quan
trọng của thanh niên đối với tương lai, vận mệnh của dân tộc, Đảng và Bác
phát triển, tạo điều kiện đuổi kịp các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị - xã hội của thanh
niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng
lập, lãnh đạo và rèn luyện gồm những thanh niên tiên tiến, tự nguyện phấn
đấu vì sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, công
bằng và văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa, luôn là lực lượng xung
kích, đội dự bị tin cậy của Đảng; là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh
niên, người bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của thanh niên Việt Nam.
Trong giai đoạn hiện nay, khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức đang
phát triển nhanh chóng; công nghệ thông tin có những bước nhảy vọt trong
khi tình hình chính trị, kinh tế thế giới có những diễn biến phức tạp. Nền kinh
tế nước ta đạt được nhiều thành tựu to lớn sau gần 30 năm đổi mới, song còn
có những khó khăn, bất cập và những mặt trái của kinh tế thị trường và hội
nhập quốc tế tác động đến tư tưởng, lối sống của thanh niên Việt Nam nói
chung và thanh niên Hà Tĩnh nói riêng. Các thế lực thù địch gia tăng các hoạt
động chống phá Đảng và Nhà nước ta bằng nhiều hình thức tinh vi, xảo quyệt
nhằm làm cho nội bộ ta “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, cổ súy cho chủ nghĩa
tư bản, hoài nghi con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta và lôi kéo một
bộ phận thanh niên xem nhẹ truyền thống cách mạng, ít quan tâm sinh hoạt
2
chính trị, sa vào lối sống thực dụng, ích kỷ cá nhân. Không ít thanh niên mang
tâm lý hưởng thụ, ỷ lại sự bao cấp của gia đình và xã hội; dao động, thụ động,
không chịu học tập, rèn luyện nâng cao trình độ nhận thức về chính trị,
chuyên môn, nghiệp vụ. Thực trạng đó đòi hỏi phải tăng cường tuyên truyền,
giáo dục chính trị, tư tưởng đối với đoàn viên, thanh niên là yêu cầu, nhiệm
vụ cấp bách, vừa mang tính chiến lược lâu dài và là thước đo hiệu quả hoạt
động của Đoàn và phong trào thanh niên. Vì vậy, học viên chọn đề tài “Đoàn
- Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong điều kiện
lịch sử mới. Chủ nhiệm: TS. Phạm Đình Nghiệp: Học viện Thanh Thiếu niên
Việt Nam. Đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và phân tích thực trạng
công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong những năm qua;
dự báo về xu hướng phát triển của đất nước và của tuổi trẻ, trên cơ sở đó đề
xuất những kiến nghị, giải pháp của Đoàn về cồng tác giáo dục lý tưởng cách
mạng cho thế hệ trẻ.
- Thực trạng tình hình giáo dục lý luận chính trị cơ bản cho đoàn
viên, thanh niên nông thôn và một số giải pháp.Chủ nhiệm: Cử nhân Đinh
Đức Lập: Ban Tư tường -Văn hóa Trung ương Đoàn. Đề tài nghiên cứu làm
rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tình hình thanh niên nông thôn và công
tác giáo dục lý luận chính trị cơ bản cho ĐVTN của Đoàn; trên cơ sở đó
khuyến nghị, đề xuất các giải pháp giáo dục lý luận chính trị cơ bản cho
ĐVTN nông thôn.
- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với việc nâng cao ý thức cảnh giác cách
mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay. Chủ nhiệm: ThS. Nguyễn Thị
Bích Điểm: Viện Nghiên cứu Thanh niên. Đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý
luận và đánh giá thực trạng ý thức cảnh giác cách mạng của Đoàn viên, thanh
niên và công tác siáo dục ý thức cảnh giác cách mạng cho Đoàn viên, thanh
niên của Đoàn; đề xuất khuyến nghị các giải pháp nhằm giáo dục ý thức cảnh
giác cách mạng cho thanh niên.
4
- Những giải pháp của Đoàn thanh niên trong việc giáo dục các giá trị
truyền thông dân tộc cho thanh niên trong tình hình hiện nay. Chủ nhiệm: Cử
nhân Bùi Ngọc Minh: Trung tâm Văn hóa Giáo dục Tổng hợp TTN Trung
ương. Đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng tình hình
công tác giáo dục, thực trạng nhận thức của các đốí tượng thanh niên về các
- Một số công trình, bài viết khác như: Trần Sĩ Phán (1999): Giáo dục
lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay. Đoàn Văn Khiêm (2001): Lý
tưởng đạo đức và việc giáo dục lý tưởng đạo đức cho thanh niên trong điều
kiện hiện nay. Bùi Ngọc Minh (2004): Giáo dục các giá trị truyền thống dân
tộc cho thanh niên hiện nay. Phạm Hồng Tung (2010), Báo cáo tổng hợp đề
tài khoa học cấp Nhà nước: Thực trạng và xu hướng biến đổi lối sống của
thanh niên. Trương Văn Phước (chủ nhiệm đề tài khoa học) (2003): Đạo đức
sinh viên trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam – thực trạng, vấn đề và giải pháp. Huỳnh Văn Sơn
(2009) (chủ nhiệm đề tài cấp Bộ): Sự lựa chọn các giá trị đạo đức và nhân văn
trong định hướng lối sống của sinh viên. Trần Kiều, Vũ Trọng Rỹ, Hà Nhật
Thăng, Lưu Thu Thủy (2001): Thực trạng và giải pháp giáo dục đạo đức, lối
sống cho thanh niên, học sinh, sinh viên trong chiến lược phát triển toàn diện
con người Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích
Trên cơ sở phân tích làm rõ cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công
tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên ở tỉnh Hà Tĩnh, luận văn
đề xuất quan điểm và các giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên.
6
3.2. Nhiệm vụ đề tài
- Hệ thống hóa, làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục, chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên.
- Đánh giá thực trạng vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong công
tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên ở tỉnh Hà Tĩnh.
- Đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên.
Minh trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên Hà
Tĩnh.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương, 7 tiết.
Chƣơng 1. Một số vấn đề lý luận về vai trò của tổ chức Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên
Chƣơng 2. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Hà Tĩnh với công tác giáo
dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên - Kết quả và hạn chế
Chƣơng 3. Quan điểm và giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên.
8
Chƣơng 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÕ CỦA ĐOÀN TNCS
HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ,
TƢ TƢỞNG CHO THANH THIẾU NIÊN
1.1. Nhận thức về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong giáo
dục chính trị, tƣ tƣởng cho thanh thiếu niên
1.1.1. Khái quát về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
1.1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
a) Thanh thiếu niên
- Thanh niên:
Từ góc độ pháp luật, theo điều 1, Luật Thanh niên năm 2005 được
Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ
8, khóa XI nêu: “Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam
từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [1, tr1]. Đây là thời kỳ sung sức nhất
của mỗi con người về thể chất, có sự phát triển mạnh về trí tuệ, nhạy bén,
điểm phù hợp với tâm lý thanh niên, được thanh niên ưa thích và tích cực vận
dụng vào chuyên môn, không ít thanh niên đã sớm đạt được thành tựu lớn,
nhanh chóng khẳng định bản thân. Với sự nhanh nhạy, nhiệt huyết của tính
trẻ, dám nghĩ, dám làm và sức khỏe tốt, thanh niên được xem là lực lượng lao
động chủ chốt của xã hội.
Từ những cơ sở trên, có thể đưa ra định nghĩa thanh niên Việt Nam như
sau: Thanh niên Việt Nam là những người từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi, gồm
những người có sức khỏe thể chất đạt đến đỉnh cao; năng động, nhiệt huyết,
dám nghĩ, dám làm, thích giao lưu, học hỏi để nâng cao trình độ về mọi mặt,
mong muốn được đóng góp cho xã hội để khẳng định bản thân. Họ là một lực
lượng quan trọng của xã hội hiện tại cũng như trong tương lai.
10
- Thiếu niên:
Thiếu niên hay còn gọi là Teen, xì-tin, tuổi ô mai là một giai đoạn
chuyển tiếp thể chất và tinh thần trong sự phát triển của con người diễn ra
giữa giai đoạn trẻ em và trưởng thành. Sự chuyển tiếp này liên quan tới những
thay đổi về sinh học (ví dụ: dậy thì), xã hội và tâm lý, dù những thay đổi về
sinh học và tâm lý là dễ nhận thấy nhất. Về lịch sử, tuổi dậy thì thường gắn
liền với tuổi teen (từ 13-19 tuổi) và sự bắt đầu của sự phát triển tuổi thiếu
niên. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự bắt đầu giai đoạn dậy thì đã có
một sự gia tăng trong thiếu niên (đặc biệt là nữ, như được thấy với dậy thì
sớm); thỉnh thoảng tuổi thiếu niên được kéo dài tới sau cả tuổi teen (đặc biệt ở
nam). Những thay đổi này đã khiến việc định nghĩa một cách chắc chắn
khung thời gian của tuổi thiếu niên trở nên khó khăn.
b) Giáo dục
Trong tiếng Việt, “giáo” có nghĩa là dạy, “dục” có nghĩa là nuôi (không
dùng một mình); “giáo dục” là “dạy dỗ gây nuôi đủ cả trí-dục, đức-dục, thểdục”. Giáo dục theo nghĩa chung là hình thức học tập theo đó kiến thức, kỹ
năng, và thói quen của một nhóm người được trao truyền từ thế hệ này sang
hội chủ nghĩa việt nam, và quyền làm chủ của nhân dân lao động trên tất cả
mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
- Tư tưởng:
Khái niệm về tư tưởng có thể hiệu các khía cạnh sau:
Thứ nhất : Đó là sự suy nghĩ hoặc ý nghĩ của cá nhân người này hoặc
người khác đối với một số vấn đề, một sự kiện, một tập thể, một người khác.
Thứ hai : Đó là quan điểm và ý nghĩ của một tập thể, một giai cấp, một
tầng lớp xã hội đối với một vấn đề, một sự kiện. Ví dụ : Đội ngũ đảng viên
luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Thanh niên tin yêu và kính trọng
những thế hệ đi trước.
12
Tư tưởng là một hệ thống những quan điểm, quan niệm, luận điểm
được xây dựng trên một nền tảng triết học (thế giới quan và phương pháp
luận) nhất quán, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của một giai cấp, một dân
tộc được hình thành trên cơ sở thực tiễn nhất định và trở lại chỉ đạo hoạt động
thực tiễn, cải tạo hiện thực.
Nhưng do mục đích của quá trình nhận thức là nhằm phục vụ cho hoạt
động thực tiễn, nên trong ý thức của mỗi người không hoàn toàn chỉ dừng lại
ở sự phản ánh bởi các khái niệm, mà từ các khái niệm đó hình thành nên
những chủ kiến, dự định chỉ hành động của họ. Vì vậy Lênin coi tư tưởng là
hình thức cao nhất của nhận thức, là những mục tiêu, chương trình, kế hoạch
nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới khách quan.
Tư tưởng thuộc phạm trù ý thức, nó tồn tại như một thực tế khách quan,
gắn liền với hoạt động của con người, là sản phẩm chủ quan của con người,
nhưng tư tưởng của mỗi người lại phục thuộc vào đối tượng phản ánh và trình
đọ nhân thức của họ. Sự vận động và phát triển của thực tại khách quan tác
động vào tư tưởng của mỗi người và làm thay đổi nhận thức, tư tưởng của họ.
Để hình thành tư tưởng tích cực lại phụ thuộc vào hiệu quả của công
Thanh thiếu niên Việt Nam là lực lượng hùng hậu, có tiềm năng to lớn,
có đóng góp quan trọng trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước. Chủ
tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá cao vai trò của
thế hệ trẻ; quan tâm giáo dục, động viên, phát huy mọi khả năng của thế hệ trẻ
phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Người khẳng định:
“Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh
hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên” [8, tr.186].
Đảng và nhân dân Việt Nam luôn đặt niềm tin và kỳ vọng lớn lao vào
lực lượng thanh niên, xác định thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ
14
nhân tương lai của đất nước. Sau gần 30 năm đổi mới đất nước, nhiều chủ
trương, đường lối về công tác thanh niên được Đảng ban hành, Nhà nước cụ
thể hóa thành chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên, qua
đó đã tạo được những điều kiện tốt nhất để thế hệ tương lai của đất nước phấn
đấu vươn lên.
Hiện nay, đa số thanh niên ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với đất
nước, có ý thức phấn đấu lao động, học tập, rèn luyện về mọi mặt với khát
vọng cống hiến vì tương lai của dân tộc. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một
bộ phận thanh thiếu niên phai nhạt lý tưởng cách mạng, suy thóai về đạo đức,
lối sống, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật. Diễn biến tình hình tư tưởng
và những vấn đề tiêu cực mới nảy sinh trong thanh thiếu niên gây lo lắng cho
toàn xã hội.
Việc tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách
mạng đặc biệt là công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên là
yêu cầu cấp thiết, góp phần hình thành lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có
bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối
sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất nước vươn lên.
Do đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh thiếu niên là
của đất nước, đi ngược với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Một nội dung cũng rất quan trọng đó là việc giáo dục cho thanh thiếu
niên trong nhà trường phổ thông. Để công tác giáo dục đạt hiệu quả, đòi hỏi
sự phối, kết hợp nhịp nhàng giữa các nhân tố Nhà trường phổ thông - gia đình
- đoàn thể trong việc giáo dục thanh thiếu niên đang ngồi trên ghế nhà trường.
Mỗi nhân tố đều mang 1 vai trò riêng nhất định:
- Gia đình: là tế bào của xã hội, là nền tảng của mỗi quốc gia và là chỗ
dựa vững chắc về mặt tinh thần, đồng thời cũng là kim chỉ nam để tránh
những nhận thức lệch lạc từ phía học sinh.
16
- Nhà trường: là môi trường giáo dục chuyên nghiệp, không chỉ phát
triển về kiến thức mà còn phải truyền tải cho học sinh những giá trị chuẩn
mực của xã hội để các em trở thành những con người trí thức thật sự có đời
sống tinh thần phong phú bên cạnh cuộc sống gia đình.
- Các tổ chức đoàn thể: là môi trường thực tế, giúp học sinh hoàn thiện
một số kĩ năng cuộc sống, chi phối một phần rất lớn trong suy nghĩ và hành
động của thanh thiếu niên. Trên cơ sở đó đào tạo và khuyến khích thanh thiếu
niên tự học tập, tự rèn luyện những kỹ năng cần thiết trên đường lập thân, lập
nghiệp, tìm kiếm và phát hiện những nhân tố tích cực, tiêu biểu, từ đó đào tạo
thành những tuyên truyền viên để nhân rộng, phổ biến kỹ năng cho các đối
tượng thanh niên khác.
Vì vậy, sự phối hợp của 3 nhân tố trên là việc làm hết sức cần thiết để
tăng cường chất lượng giáo dục ở học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường phổ
thông. Giống như chiếc kiềng 3 chân, đơn giản, vững chắc và không thể thiếu
bất kì chân nào. Bất kì sự không phối hợp hay phối hợp thiếu nhịp nhàng nào
giữa 3 nhân tố sẽ gây cản trở rất lớn cho quá trình giáo dục học sinh.
Ví dụ : Thiếu yếu tố gia đình trong việc giáo dục ý thức chấp hành
gìn trật tự trị an, bảo vệ Tổ quốc”.
Qua đó, ta thấy Bác Hồ luôn đánh giá cao khả năng cách mạng và cống
hiến to lớn của thanh niên đối với tương lai của dân tộc, tiền đồ của cách
mạng. Thanh niên là cái cầu nối giữa các thế hệ: kế tục sự nghiệp của lớp
người đi trước đồng thời bồi dưỡng, dìu dắt thế hệ đàn em. Thanh niên bao
giờ cũng là lớp người hăng hái, nhiệt tình, luôn luôn đi đầu trong mọi việc
khó khăn: “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm”.
Đó là sự đánh giá khách quan, phản ánh bản chất cách mạng, vai trò và
sức mạnh của thanh niên ta, đồng thời cũng thể hiện lòng yêu mến, tin tưởng
của Bác Hồ đối với thế hệ trẻ Việt Nam.
18
Copyright: Tài liệu đại học ©