BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
__________

NGUYỄN THỊ LAN

ĐÁNH GIÁ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG
- ĐỐNG ĐA, HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
__________

NGUYỄN THỊ LAN

ĐÁNH GIÁ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG
- ĐỐNG ĐA, HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội, tháng 07 năm 2015
Tác giả
Nguyễn Thị Lan


ii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BGH
BP
CBQL
CNTT
CSVC
ĐNGV
GD&ĐT
GV
HS
HSG
KTKN
NCKH
NXB
QLGD
PPDH
SKKN
THCS
THPT
TTCM
TTGDTX

Ban giám hiệu

1.2. Một số khái niệm cơ bản .........................................................................10
1.2.1. Quản lý..........................................................................................................................................10
1.2.2. Quản lý giáo dục............................................................................................................................14
1.2.3. Quản lý nhà trường.......................................................................................................................15
Theo PGS.TS Đặng Quốc Bảo thì Nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở của hệ thống giáo dục, tồn tại
bởi sự gắn kết giữa các nhóm nhân tố sau: [1].......................................................................................16
Nhóm nhân tố cơ bản: Mục tiêu đào tạo; Nội dung đào tạo; Phương pháp đào tạo...........................16
Nhóm nhân tố động lực: Lực lượng đào tạo (thầy); Đối tượng đào tạo (trò).......................................16
Nhóm nhân tố gắn kết: Hình thức tổ chức đào tạo; Điều kiện đào tạo ...............................................16
Môi trường đào tạo; Bộ máy đào tạo; Quy chế đào tạo ......................................................................16
Quản lý giáo dục (QL) mà hạt nhân hệ thống giáo dục quốc dân là nhà trường....................................16
Sơ đồ 1.2. Sự gắn kết giữa các nhóm nhân tố [1]...................................................................................17
Quản lý nhà trường trong nền kinh tế mới đòi hỏi người quản lý phải có văn hoá quản lý mới bởi hiện
nay nhà trường đào tạo ra những con người mới, nguồn nhân lực mới, thế hệ quản lý mới cho nền
kinh tế mới: Kinh tế tri thức. ...................................................................................................................17
1.2.4. Đội ngũ giáo viên...........................................................................................................................17
1.2.5. Chuẩn, tiêu Chuẩn, tiêu chí...........................................................................................................18
1.2.6. Đánh giá........................................................................................................................................18
1.2.7. Đánh giá hoạt động của giáo viên.................................................................................................19

1.3. Trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân................20
1.3.1. Trường trung học phổ thông........................................................................................................20
1.3.2. Đội ngũ giáo viên trung học phổ thông........................................................................................22
1.3.3 Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng...................................................................................................27

1.4. Nội dung của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên..............................................29
1.4.2. Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục..................................................................30
1.4.3. Năng lực dạy học ..........................................................................................................................30
1.4.4. Năng lực giáo dục..........................................................................................................................31
1.4.5. Năng lực hoạt động chính trị, xã hội.............................................................................................32

- Từng bước hiện đại hóa mạng lưới hạ tầng và dịch vụ đô thị một cách đồng bộ, hệ thống, có trọng
điểm. Năm 2010 đã đạt:..........................................................................................................................40
+ Chỉ tiêu cung cấp nước sạch cho đô thị đạt 160-180 lít /người, ngày, đảm bảo nước sạch cho 100%
khu vực.....................................................................................................................................................40
+ Điện thương phẩm bình quân đầu người đạt 2800kWh/người, năm.................................................40
+ Đường giao thông chiếm 17-18% diện tích đô thị. .............................................................................40
+ Diện tích nhà ở đô thị từ 8-9m2 /người..............................................................................................40
- Giảm tỉ lệ người nghèo thành thị còn 1%.............................................................................................40
- Tỉ lệ dân số tự nhiên là 1,05%/năm......................................................................................................40
- Tiếp tục phát triển công nghiệp có chọn lọc. Ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 59,63% (năm
2010) và dịch vụ thương mại chiếm 40,37% (năm 2010). Tốc độ tăng giá trị sản xuất trên địa bàn quận
đối với công nghiệp -xây dựng 12,8%, dịch vụ thương mại là 12,5%. Ngành công nghiệp - xây dựng
quận quản lý là 17,02% (năm 2010), còn ngành dịch vụ thương mại 82,08% (năm 2010). Tất cả các
ngành công nghiệp - xây dựng, thương mại dịch vụ trên địa bàn quận luôn được duy trì và có những
bước phát triển khá nhanh, tốc độ tăng trưởng năm sau thường tăng hơn năm trước........................40
2.3.4. Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đánh giá đội ngũ giáo viên.......................59
2.4.1. Điểm mạnh ...................................................................................................................................60
2.4.2. Hạn chế .........................................................................................................................................61
2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế.................................................................................................62

Kết luận chương 2.........................................................................................63
Chương 3........................................................................................................64
BIỆN PHÁP ĐÁNH GIÁ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG..................64
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA, HÀ NỘI
THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP....................................64
Các biện pháp đề xuất trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, nhiệm
vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng, GV của trường THPT được quy định trong các văn bản hiện hành 64
Các biện pháp được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu thực trạng, phân tích và bổ sung để từng bước
hoàn thiện công tác quản lý GV của Hiệu trưởng trường THPT Quang Trung- Đống Đa, Hà Nội...........64
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ..................................................................................................................64


3.2. Nội dung biện pháp đánh giá đội ngũ giáo viên của trường trung học phổ
thông Quang Trung - Đống Đa, Hà Nội theo định hướng Chuẩn nghề nghiệp. 66
3.2.1. Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức trách nhiệm của đội ngũ
theo tiêu Chuẩn đánh giá giáo viên.........................................................................................................66
3.2.2 Thực hiện hoạt động sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và
nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của Chuẩn.................................................................69
3.2.3. Chỉ đạo thực hiện hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đảm bảo các yêu cầu của Chuẩn nghề
nghiệp ......................................................................................................................................................73
3.2.4. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên theo năng lực đáp ứng Chuẩn nghề
nghiệp ......................................................................................................................................................82
3.2.5. Đổi mới công tác thi đua khen thưởng nhằm khích lệ động viên giáo viên thực hiện tốt nhiệm
vụ dạy học và giáo dục đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp .............................................................................88

3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp...............................................................90
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .............91
3.4.1. Đối tượng khảo nghiệm................................................................................................................91
3.4.2. Cách đánh giá................................................................................................................................91
3.4.3. Kết quả đánh giá...........................................................................................................................92

Kết luận chương 3.......................................................................................100
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.............................................................101
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................104
PHỤ LỤC.....................................................................................................107


vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU ĐỒ
MỞ ĐẦU..........................................................................................................1

1.3.3 Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng...................................................................................................27

1.4. Nội dung của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên..............................................29
1.4.2. Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục..................................................................30
1.4.3. Năng lực dạy học ..........................................................................................................................30
1.4.4. Năng lực giáo dục..........................................................................................................................31
1.4.5. Năng lực hoạt động chính trị, xã hội.............................................................................................32

1.6. Bản chất và mục đích của đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp......34
1.6.1 Bản chất của việc đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp ....................................................34
1.6.2 Mục đích của việc đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp....................................................35
1.7.1. Yếu tố khách quan.........................................................................................................................36
1.7.2. Yếu tố chủ quan ...........................................................................................................................37

Chương 2........................................................................................................39
THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG ...........39


vii

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA, HÀ NỘI
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP................................................................39
* Về vị trí địa lý: ......................................................................................................................................39
Phía Bắc giáp quận Ba Đình, Phía Nam giáp quận Thanh Xuân(ranh giới là đường Trường Chinh và
đường Láng), phía Đông giáp quận Hai Bà Trưng (ranh giới là phố Lê Duẩn và đường Giải phóng), phía
Đông Bắc quận Hoàn Kiếm(ranh giới là phố Lê Duẩn), phía Tây giáp quận Cầu Giấy (ranh giới là sông
Tô Lịch). Tổng diện tích đất tự nhiên của quận là 1008,5 ha..................................................................39
* Về hành chính: .....................................................................................................................................39
Quận có 21 phường với tổng số dân 390.000 người (tính đến năm 2011) nhiều nhất trong các quận,
huyện của thành phố Hà Nội. Đặc điểm về phân bố dân cư giữa các phường không đồng đều, phường


Bảng 2.4. Cơ cấu đội ngũ giáo viên.....................................................................43
Bảng 2.5. Tổng hợp ý kiến đánh giá về chất lượng đội ngũ giáo viên.....................46
2.3.4. Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đánh giá đội ngũ giáo viên.......................59
2.4.1. Điểm mạnh ...................................................................................................................................60
2.4.2. Hạn chế .........................................................................................................................................61
2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế.................................................................................................62

Kết luận chương 2.........................................................................................63
Chương 3........................................................................................................64
BIỆN PHÁP ĐÁNH GIÁ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG..................64


viii

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA, HÀ NỘI
THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP....................................64
Các biện pháp đề xuất trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, nhiệm
vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng, GV của trường THPT được quy định trong các văn bản hiện hành 64
Các biện pháp được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu thực trạng, phân tích và bổ sung để từng bước
hoàn thiện công tác quản lý GV của Hiệu trưởng trường THPT Quang Trung- Đống Đa, Hà Nội...........64
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ..................................................................................................................64
Các biện pháp phải có quan hệ mật thiết với nhau, có tác dụng hỗ trợ, thúc đẩy nhau. Đưa ra và thực
hiện đồng bộ các biện pháp sẽ góp phần nâng cao nhận thức, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng
nghề nghiệp và khả năng phát triển của ĐNGV trường THPT Quang Trung, Quận Đống Đa - Thành phố
Hà Nội.......................................................................................................................................................64
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn.................................................................................................................64
Một số biện pháp đánh giá ĐNGV của trường THPT theo Chuẩn nghề nghiệp mà đề tài đề xuất trên cơ
sở thực trạng đánh giá đội ngũ các trường THPT Quang Trung- Đống Đa, Hà Nội. Những biện pháp này
phải phù hợp với thực trạng, các điều kiện thực tiễn tránh lý thuyết suông, tránh chủ quan, phiến diện

vụ dạy học và giáo dục đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp .............................................................................88

3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp...............................................................90
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .............91
3.4.1. Đối tượng khảo nghiệm................................................................................................................91
3.4.2. Cách đánh giá................................................................................................................................91
3.4.3. Kết quả đánh giá...........................................................................................................................92


ix

Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất đánh
giá đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp.....................................................92
Biểu đồ 3.1. Mức độ cần thiết của các biện pháp đánh giá đội ngũ giáo viên theo
Chuẩn nghề nghiệp............................................................................................94
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của các biện pháp đánh giá đội
ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp................................................................94
Biểu đồ 3.2. Mức độ khả thi của các biện đánh giá đội ngũ giáo viên theo Chuẩn
nghề nghiệp.......................................................................................................96
Bảng 3.3. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.96
Biểu đồ 3.3. Mức độ cần thiết và khả thi của các biện quản lý giáo viên trung học phổ
thông theo Chuẩn nghề nghiệp............................................................................98
Kết luận chương 3.......................................................................................100
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.............................................................101
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................104
PHỤ LỤC.....................................................................................................107


1


2

bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào
tạo, bảo đảm trung thực, khách quan.[12] Gần đây nhất Bộ giáo dục và đào
tạo đã tiến hành cuộc vận động “hai không” của ngành về giáo dục là “Nói
không với đào tạo không đạt Chuẩn, không đáp ứng nhu cầu xã hội”.[32]
Trên thực tế, hiện nay trong hoạt động quản lý kiểm tra đánh giá kết
quả học tập của học sinh các trường THPT đã được nhiều tác giả quan tâm
nghiên cứu. Tuy nhiên những nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra đánh
giá kết quả học tập của học sinh các trường THPT trên địa bàn quận Đống Đa
nói riêng chưa có một công trình nghiên cứu nào. Mặc dù kết quả kiểm tra
đánh giá của học sinh không thấp, tuy nhiên vẫn còn nhiều điều phải bàn bạc
và cần có sự quan tâm từ nhiều phía của các nhà quản lý giáo dục. Đó chính là
lý do để chọn đề tài: “Đánh giá ĐNGV trường THPT Quang Trung - Đống
Đa, Hà Nội theo định hướng Chuẩn nghề nghiệp” làm hướng nghiên cứu
nhằm việc nâng cao chất lượng ĐNGV các trường THPT nói chung và trường
THPT Quang Trung - Đống Đa, Hà Nội nói riêng.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận đánh giá trong giáo dục và đánh giá đội ngũ trong
trường phổ thông cùng với thực trạng đánh giá ĐNGV trường THPT Quang
Trung - Đống Đa, Hà Nội nói riêng, từ đó đề xuất một số biện pháp đánh giá
ĐNGV trường THPT Quang Trung - Đống Đa, Hà Nội nhằm nâng cao chất
lượng ĐNGV trên địa bàn phạm vi nghiên cứu.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
ĐNGV và đánh giá ĐNGV trường THPT.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp đánh giá ĐNGV của trường THPT Quang Trung Đống Đa, Hà Nội.





4

7.2.1. Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động dạy học và giáo dục
của GV trong các trường THPT để có căn cứ cho hoạt động đánh giá GV.
7.2.2. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Xem xét và so sánh kinh
nghiệm đánh giá GV THPT theo Chuẩn nghề nghiệp của các trường khác địa
bàn nghiên cứu. Qua đó rút ra kinh nghiệm thực tiễn cho vấn đề nghiên cứu.
7.2.3. Phương pháp điều tra viết bằng bảng hỏi: Nhằm khảo sát về
thực trạng hoạt động đánh giá GV THPT theo Chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn
nghiên cứu.
7.2.4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tham khảo ý kiến của một
số chuyên gia về lĩnh vực giáo dục, những người nhiều kinh nghiệm về công
tác quản lý giáo dục để đánh giá đúng thực trạng đánh giá ĐNGV.
7.2.5. Phương pháp khảo nghiệm: Nhằm khảo sát về tính cần thiết và
khả thi của các biện pháp đề xuất trong nghiên cứu
7.3. Phương pháp bổ trợ khác
Sử dụng một số công thức toán học để phân tích, xử lý các số liệu thu
thập trong quá trình nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
luận văn dự kiến trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của hoạt động đánh giá ĐNGV THPT theo
định hướng Chuẩn nghề nghiệp.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá GV của trường
THPT Quang Trung - Đống Đa, Hà Nội theo định hướng Chuẩn nghề nghiệp.
Chương 3: Biện pháp đánh giá GV của trường THPT Quang Trung Đống Đa, Hà Nội.



nhà giáo trường ngoài công lập về tôn vinh và cơ hội đào tạo, bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ... Tạo điều kiện để chuyên gia quốc tế và người Việt


8

Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy và nghiên cứu ở các cơ sở giáo dục,
đào tạo trong nước.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến ĐNGV THPT, có
thể kể đến như: Quản lý phát triển ĐNGV các trường THPT Quận Hai Bà
Trưng, Hà Nội trong bối cảnh hiện nay (Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm
Thị Hà) [14]. Nội dung nghiên cứu đã đề cập đến các khái niệm: quản lý,
quản lý giáo dục, quản lý nguồn nhân lực, phát triển ĐNGV, đặc biệt làm
sáng tỏ tầm quan trọng của quản lý phát triển ĐNGV trường phổ thông,
những nội dung cơ bản của phát triển ĐNGV phổ thông theo định hướng
Chuẩn nghề nghiệp. Mặt khác luận văn đã khảo sát và phân tích làm rõ thực
trạng về quản lý phát triển ĐNGV các trường THPT Quận Hai Bà Trưng, Hà
Nội trong ba năm từ 2008 - 2011 trở lại đây: Công tác quản lý phát triển
ĐNGV Quận Hai Bà Trưng có số lượng, cơ cấu tương đối đồng bộ và hợp lí,
phẩm chất và trình độ năng lực đội ngũ cơ bản đáp ứng được việc thực hiện
các nhiệm vụ được giao. Từ đó tác giả đề xuất 5 biện pháp chủ yếu xây dựng
và phát triển ĐNGV là: Xây dựng quy hoạch phát triển ĐNGV; tuyển chọn và
sử dụng ĐNGV; thường xuyên tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ
chuyên môn cho ĐNGV; tăng cường chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá thúc
đẩy sự phát triển đội ngũ; thực hiện chế độ chính sách, tạo động lực đối với
ĐNGV.
Nghiên cứu về: Biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng Chuẩn nghề
nghiệp cho ĐNGV trường THPT Thịnh Long, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc
sĩ của tác giả Nguyễn Văn Chiểu). [10] Nội dung nghiên cứu đề cập đến các
khái niệm liên quan đến nội dung nghiên cứu như GV THPT; Chuẩn; Chuẩn

Phát triển ĐNGV các trường THPT thành phố Nam Định theo Chuẩn nghề
nghiệp: Số lượng, cơ cấu tương đối đồng bộ và hợp lí, phẩm chất chính trị,
đạo đức lối sống và trình độ năng lực đội ngũ cơ bản đáp ứng được việc thực
hiện các nhiệm vụ được giao. Từ đó tác giả đề xuất 5 biện pháp chủ yếu xây
dựng và phát triển ĐNGV là: Xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai áp
dụng Chuẩn nghề nghiệp GV trung học; đẩy mạnh bồi dưỡng nâng cao chất


10

lượng ĐNGV đáp ứng yêu cầu của Chuẩn nghề nghiệp; tăng cường kiểm tra
đánh giá ĐNGV theo Chuẩn nghề nghiệp; xây dựng văn hóa tổ chức tại nhà
trường; đảm bảo các điều kiện cho ĐNGV phát huy các phẩm chất sư phạm
và khả năng chuyên môn nghiệp vụ; xây dựng quy hoạch tạo nguồn phát triển
ĐNGV.
Tuy nhiên, những nghiên cứu được đề cập trên tập trung vào vấn đề
xây dựng và phát triển ĐNGV ở các trường THPT theo định hướng Chuẩn
nghề nghiệp và chưa có đề tài nào nghiên cứu về “Đánh giá đội ngũ giáo
viên trường THPT Quang Trung - Đống Đa, Hà Nội theo định hướng Chuẩn
nghề nghiệp”.Trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện của giáo dục phổ
thông, thực hiện mục tiêu Chuẩn hóa và từng bước nâng cao chất lượng
ĐNGV THPT; quản lý ĐNGV theo Chuẩn nghề nghiệp là một yêu cầu không
thể thiếu nhằm giúp GV xây dựng kế hoạch rèn luyện phẩm chất đạo đức và
nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Nghiên cứu đề tài này là một việc
làm đang được lãnh đạo nhà trường, đồng nghiệp quan tâm và mong đợi.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
a) Khái niệm
Quản lý xuất hiện, phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài
người. Đây là một trong những loại hình lao động lâu đời và quan trọng nhất

lý, giữa chúng có sự tác động tương hỗ, biện chứng với nhau.
- Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác
định. Tác động quản lý thường mang tính tổng hợp, bao gồm nhiều phương
pháp khác nhau.
- Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp quy
luật khách quan. Đó là các hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo bằng những
quyết định đúng quy luật và có hiệu quả, nhưng cũng phải tuân theo những
nguyên tắc nhất định, hướng đến mục tiêu.
- Quản lý xét đến cùng, bao giờ cũng là quản lý con người. Mục tiêu
cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm vì lợi ích phục vụ con người.


12

Người quản lý tựu chung lại là nghiên cứu khoa học, nghệ thuật giải quyết các
mối quan hệ giữa con người với nhau vô cùng phức tạp, không chỉ giữa chủ
thể và khách thể trong hệ thống mà còn là mối quan hệ tương tác với các hệ
thống khác.
Như vậy quản lý thể hiện rõ bản chất khoa học ở chỗ: Hoạt động này
luôn có tính tổ chức, dựa trên những quy luật, nguyên tắc và phương pháp
hoạt động nhất định. Đồng thời hoạt động quản lý cũng chứa đựng sự sáng
tạo, mềm dẻo, linh hoạt trong việc xử lí tình huống với các điều kiện, hoàn
cảnh cụ thể, để đạt được mục tiêu đề ra. Điều này cho thấy quản lý cũng có
tính nghệ thuật, đòi hỏi người quản lý phải không ngừng học tập, trau dồi,
tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện các kĩ năng cần thiết.
b) Chức năng của quản lý
Chức năng của quản lý là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ định
của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý. Đó là tập hợp những nhiệm vụ
khác nhau mà chủ thể quản lý phải tiến hành trong quá trình quản lý. Có thể
hiểu chức năng quản lý là một nội dung cơ bản trong quá trình quản lý, là

Kiểm tra: Đây là chức năng quan trọng xuyên suốt quá trình quản lý. Mục
đích của kiểm tra nhằm bảo đảm các kế hoạch thành công, phát hiện kịp thời
những sai lệch, tìm nguyên nhân và biện pháp điều chỉnh các sai lệch nhằm làm
cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu đã định. Kiểm tra là một quá trình bao gồm các
bước: xây dựng các tiêu Chuẩn; đo lường việc thực hiện; đánh giá các tiêu Chuẩn
so với các kế hoạch. Kiểm tra là “tai mắt” của quản lý, là việc làm bình thường,
không được cản trở đối tượng thực hiện mục tiêu.[20]
Tất cả các chức năng trên đều cần đến yếu tố thông tin. Thông tin đầy
đủ, kịp thời, chính xác là một căn cứ để hoạch định kế hoạch. Thông tin cũng
cần cho các bộ phận trong cơ cấu tổ chức, nó tạo nên mối quan hệ giữa các bộ
phận trong tổ chức. Nó giúp truyền tải mệnh lệnh chỉ đạo và phản hồi hai
chiều trong một tổ chức, giúp người quản lý thực hiện các chức năng của
mình nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức.


14

Lập kế hoạch

Thông tin

Kiểm tra

Tổ chức

Lãnh đạo/Chỉ đạo

Sơ đồ 1.1. Chu trình quản lý [20]
1.2.2. Quản lý giáo dục
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì: Quản lý giáo dục thực chất là