BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
------------------------Hồ Thò Mỹ Duyên

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHÂU
THÀNH A TỈNH BẾN TRE
GIAI ĐOẠN 2005 - 2010
THEO TRƯỜNG CHUẨN QUỐC GIA
Chuyên ngành : Quản Lý Giáo Dục
Mã số : 60 14 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :

PGS. TS. HOÀNG TÂM SƠN

Thành phố Hồ Chí Minh - 2006


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến quý Thầy, Cô đã tham gia giảng dạy lớp cao
học khóa 14 (2003 - 2004) chuyên ngành Quản Lý Giáo Dục đã trang bò cho tôi hệ thống kiến
thức cần thiết của khóa học để nâng cao năng lực công tác của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Hoàng Tâm Sơn, người thầy đã tận tình hướng dẫn,
giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Hội đồng khoa học, phòng khoa học công
nghệ sau Đại học, khoa tâm lý giáo dục, thư viện trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí
Minh đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.


HT

: Hiệu Trưởng

SL

: số lượng

THPT : Trung học phổ thông
TSGV : Tổng số giáo viên


MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bước vào thế kỷ thứ 21, chúng ta đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Trong đó ngành giáo dục phải không ngừng khẳng đònh vò thế của mình nhằm thể hiện
vai trò tạo bước đột phá cho công cuộc cách mạng trí tuệ đang hình thành và phát triển.
Sự chuyển biến và phát triển của nền kinh tế tri thức diễn ra ngày càng rộng lớn và mạnh
mẽ trên quy mô toàn cầu. Nền giáo dục cũng đã và đang đònh hình nhằm thực hiện chức
năng trọng yếu là động lực của mọi sự tiến bộ xã hội. Đứng trước tình hình ấy, Đại hội
Đảng cộng sản Việt Nam lần IX đã khẳng đònh: “ phát triển đội ngũ giáo viên, coi trọng
chất lượng và đạo đức sư phạm, cải thiện chế độ đãi ngộ. Bảo đảm về cơ bản đội ngũ
giáo viên đạt chuẩn quốc gia và tỷ lệ giáo viên so với yêu cầu học sinh theo từng cấp
học” [13,tr.204].
Công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo lâu nay vẫn được Đảng, Nhà nước và ngành
giáo dục hết sức quan tâm. Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích đối với
các trường sư phạm, ưu tiên đầu tư cho sinh viên sư phạm, ưu tiên chỉ tiêu, tuyển dụng,
giáo viên và có chế độ phụ cấp ưu đãi cho giáo viên, v.v…
Chỉ thò số 40-CT/ TW ngày 15/ 06/2004 của Ban Bí Thư Trung Ương Đảng đã

được đánh giá là rất hệ trọng và nhạy cảm này.
Đứng trước yêu cầu chung của ngành Giáo Dục là phải xây dựng, nâng chất đội
ngũ giáo viên trong giai đoạn mới, Trường Trung Học Phổ Thông (THPT) Châu Thành A
phải phấn đấu từ năm 2005- 2010 là một trong những trường THPT được công nhận là
Trường đạt chuẩn quốc gia theo yêu cầu của Sở Giáo Dục-Đào Tạo Bến Tre. Hiện nay
Tỉnh và Sở Giáo Dục -Đào Tạo Bến Tre đã và đang đầu tư cho trường về cơ sở vật chấttrang thiết bò nhưng về đội ngũ giáo viên của nhà trường thì chưa đầy đủ và chưa đồng
bộ. Thiếu giáo viên ở một số bộ môn như Toán, Đòa Lý, Giáo Dục Công Dân, Công
nghệ, Hướng nghiệp, và thừa giáo viên ở một vài bộ môn như Lý và Pháp văn .


Để được công nhận là trường chuẩn quốc gia trong giai đoạn mới 2005-2010 thì
đòi hỏi người làm công tác quản lý đặc biệt là hiệu trưởng phải tìm ra những nguyên
nhân của thực trạng và đề xuất được một số giải pháp xây dựng đội ngũ giáo viên Trường
THPT Châu Thành A sao cho phù hợp với yêu cầu mới và tình hình thực tiễn của nhà
trường để trường sớm được công nhận là trường chuẩn quốc gia. Đó cũng chính là lý do
mà tác giả chọn đề tài nghiên cứu : “Một số giải pháp của Hiệu Trưởng xây dựng đội ngũ
giáo viên Trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành A- Tỉnh Bến Tre giai đoạn 20052010 theo trường chuẩn quốc gia”
2. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯNG NGHIÊN CỨU
2.1. Khách thể nghiên cứu
Cán bộ quản lý sở và trường và giáo viên Trường Trung Học Phổ Thông Châu
Thành A- tỉnh Bến Tre.
2.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp của Hiệu Trưởng xây dựng đội ngũ giáo viên theo trường chuẩn
quốc gia.
3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Làm rõ thực trạng những giải pháp của Hiệu Trưởng đã xây dựng đội ngũ giáo
viên của Trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành A-Tỉnh Bến Tre. Trên cơ sở đó đề
xuất một số giải pháp hoàn thiện viêc xây dựng đội ngũ giáo viên của Trường Trung Học
Phổ Thông Châu Thành A-Tỉnh Bến Tre trong giai đoạn mới 2005-2010 theo trường
chuẩn quốc gia.

hỗ trợ :
ˆˆ

Phương pháp so sánh đối chiếu

ˆˆ Phương pháp trò chuyện
ˆˆ Phương pháp quan sát hoạt động của Hiệu Trưởng và của đội ngũ giáo viên
trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành A.
7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU


Đề tài nghiên cứu chỉ ở phạm vi Trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành ATỉnh Bến tre.
8. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Luận văn có cấu trúc như sau :
A. PHẦN MỞ ĐẦU
B. PHẦN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chương 1. Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2. Thực trạng đội ngũ giáo viên và thực trạng về giải pháp xây dựng
đội ngũ giáo viên của Hiệu Trưởng Trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành A.
Chương 3. Một số giải pháp của Hiệu trưởng xây dựng đội ngũ giáo viên
Trường Trung Học Phổ Thông Châu Thành A -Tỉnh Bến Tre giai đoạn 2005 - 2010
theo trường chuẩn quốc gia.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
9. ĐÓNG GÓP VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA LUẬN VĂN
Nêu lên một cách khách quan thực trạng đội ngũ giáo viên của Trường Trung Học
Phổ Thông Châu Thành A. Từ đây cho chúng ta nhận thức một cách chính xác những
đóng góp cũng như những tồn tại của đội ngũ giáo viên nói riêng, của Trường Trung Học
Phổ Thông Châu Thành A nói chung. Từ đó cung cấp cho trường những cơ sở khách quan
khi xây dựng chiến lược phát triển của trường trong giai đoạn sắp tới.
Đưa ra một số giải pháp của Hiệu Trưởng có tính khả thi góp phần xây dựng đội

là một quá trình tác động có đònh hướng có chủ đích của chủ thể quản lý tới khách thể
quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích đã đề
ra”.
+ Quản lý giáo dục [7,tr.10]
Các nhà nghiên cứu lý luận quản lý giáo dục đã đưa ra một số đònh nghóa về
quản lý giáo dục như sau :


- Theo M. Zade thì : Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp nhằm bảo đảm sự vận
hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển
và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như về mặt chất lượng.
- Theo F.G.Panatrin : Quản lý giáo dục là việc xác đònh những đường lối cơ bản, những
nhiệm vụ chủ yếu của các cơ quan trong hệ thống giáo dục.
- Theo P.V. Khôminxki : Quản lý giáo dục là tác động một cách có hệ thống, có kế
hoạch, có ý thức và có mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả
các khâu của hệ thống nhằm mục đích đảm bảo sự phát triển toàn diện, hài hòa ở thế hệ
trẻ.
- TS. Nguyễn Gia Quý khái quát : Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể
quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã đònh, trên cơ
sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc
dân.
- GS.TS Nguyễn Ngọc Quang : Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục
đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo
đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường
xã hội chủ nghóa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ
trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.
+ Quản lý nhà trường [7,tr.11]
Quản lý nhà trường là nội dung cơ bản nhất và quan trọng nhất của hệ thống quản lý giáo
dục. Quản lý nhà trường là cấp quản lý cơ sở của ngành giáo dục.
- Theo GS. Viện só Phạm Minh Hạc : Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục

khoa học và thế giới quan cách mạng. Sự thành công trong công việc phụ thuộc rất lớn
vào trình độ đào tạo, nghệ thuật sư phạm, sự trưởng thành về tư tưởng, thái độ và đặc biệt
là tình yêu nghề, yêu trẻ của nhà giáo dục. Đội ngũ giáo viên trong nhà trường phổ thông
trực tiếp tham gia vào công tác dạy học và giáo dục học sinh, do đó đội ngũ giáo viên là
nguồn lực ảnh hưởng quyết đònh đến chất lượng hoạt động của nhà trường. Đội ngũ giáo


viên cũng là nguồn tiềm năng để mỗi hiệu trưởng xác đònh đònh hướng nội dung và mục
tiêu phát triển của nhà trường đó.
1.1.4. Xây dựng đội ngũ giáo viên
Xây dựng : làm nên, gây dựng nên; tạo ra cái có giá trò tinh thần, có nội dung nào
đó; có tinh thần đóng góp làm tốt hơn.
Xây dựng với nghóa bao hàm cả về số lượng và chất lượng. Xây dựng đội ngũ giáo
viên là một thuật ngữ khoa học quản lý giáo dục, dùng để chỉ một chức năng quản lý
giáo dục, bao gồm các hoạt động cụ thể sau :
Tuyển chọn
Phân công
Quản lý hoạt động
Bồi dưỡng đào tạo
Kiểm tra
Đánh giá
Xây dựng đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhất trong trường
phổ thông nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của nhà trường. Hoạt động xây dựng đội
ngũ giáo viên vừa thể hiện đặc trưng bao quát đồng thời vừa mang tính đặc thù trong hoạt
động quản lý của hiệu trưởng, được thể hiện qua năng lực quản lý trường học.
Vấn đề xây dựng đội ngũ giáo viên không mang mục đích tự thân mà là giải pháp
cơ bản để qua đó tập thể sư phạm tác động vào quá trình giáo dục nhằm thực hiện mục
tiêu, nhiệm vụ dạy học và giáo dục.
Tầm quan trọng của việc xây dựng đội ngũ giáo viên có thể diễn đạt qua sơ đồ mối
quan hệ của các nhóm mục tiêu :

môn, được đào tạo hoặc bồi dưỡng về nghiệp vụ. Giáo viên, nhân viên phụ trách từng
việc này phải hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Chất lượng giáo dục :
Năm học trước năm đề nghò công nhận và trong 5 năm được công nhận đạt chuẩn
quốc gia ít nhất phải đạt các chỉ tiêu sau :
a) Tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm không quá 1 %, học sinh lưu ban không quá 5
%.


b) Chất lượng giáo dục :
+ Học lực :
Xếp loại giỏi đạt từ 3 % trở lên.
Xếp loại khá đạt từ 30 % trở lên.
Xếp loại yếu kém không quá 5 %.
+ Hạnh kiểm :
Xếp loại khá, tốt đạt từ 80 % trở lên.
Xếp loại yếu không quá 2 %.
c) các hoạt động giáo dục :
Thực hiện đúng quy đònh của bộ về thời gian tổ chức, nội dung các hoạt động giáo dục ở
trong và ngoài giờ lên lớp.
Mỗi năm học tổ chức được ít nhất một lần hoạt động tập thể theo quy mô toàn trường.
1.1.6. Giải pháp xây dựng đội ngũ giáo viên theo trường chuẩn quốc gia
Giải pháp : là cách giải quyết một vấn đề cụ thể.
Như vậy, giải pháp xây dựng đội ngũ giáo viên là cách thức, là con đường mà mỗi
người hiệu trưởng cần sử dụng trong hoạt động quản lý trường học để đưa đội ngũ giáo
viên vào nề nếp và phát triển đi lên một mức độ nhất đònh.
Trong phạm vi trường học, việc sử dụng các giải pháp xây dựng đội ngũ giáo viên
trong nhà trường thích hợp sẽ giúp cho đội ngũ đó biến đổi đi lên cả về chiều sâu và
chiều rộng. Mục tiêu cốt yếu của việc sử dụng các giải pháp xây dựng đội ngũ giáo viên
theo trường chuẩn quốc gia là nhằm tạo dựng nên đội ngũ vững mạnh về số lượng, đảm

So sánh giữa nhu cầu
và khả năng sẵn có

Khả năng sẵn có
về đội ngũ

Cung = cầu

Dư thừa CBNV

Khiếm dụng CBNV

Đề ra chính sách
và kế hoạch

Không
hành
động

- Hạn chế tuyển
dụng
- Cho về hưu sớm

Tuyển
mộ

Tuyển
chọn

Kiểm tra và đánh giá

Công việc tương lai

Năng lực mới cần có
do công nghệ và
phương pháp thay đổi

Chênh lệch nhu cầu
xác đònh bằng cách
kiểm tra năng lực
Nhu cầu bổ sung xác
đònh bởi cấp quản lý
cấp trên

Nhu cầu đào tạo
từng ngành

Nhu cầu đào tạo
của đơn vò

Đào tạo tại chỗ

Đào tạo trong và
ngoài nước

Phát triển tổ
chức

Vấn đề chủ yếu của hoạt động xây dựng đội ngũ giáo viên nhằm mục đích nâng
cao dần chất lượng của từng cá nhân và của cả đội ngũ, trên cơ sở đó giúp họ hoàn thành
tốt vai trò, nhiệm vụ của người thầy giáo, tiến tới việc tự hoàn thiện, tự thích nghi và phát

- Vai trò là người thiết kế : hơn ai hết, giáo viên phải là một nhà thiết kế tài hoa và
có thể chọn lựa trong nguồn vốn tri thức vô tận của nhân loại đem vào bài giảng, phù hợp
với khả năng và trình độ của học sinh. Không một nhà khoa học tài giỏi nào có thể giúp
giáo viên chọn lựa và thiết kế bài giảng một cách khoa học và phù hợp nhất. Mà chỉ có
sự quan tâm sâu sát đối tượng học sinh, người thầy giáo mới khéo léo lựa chọn và xây
dựng nội dung kế hoạch bài dạy sao cho thật sát hợp với đối tượng học sinh của mình.
Giáo viên vừa là người xây dựng nội dung giảng dạy vừa phải tạo ra các tình huống học


tập mới để lôi cuốn học sinh tự giác, tích cực tham gia. Vì thế giáo viên vừa là người kích
thích động viên hoạt động của tập thể vừa chú ý quan tâm đến những trường hợp học sinh
cá biệt. Đó cũng là sự thể hiện tài năng thiết kế nội dung kế hoạch dạy học và giáo dục
học sinh của mỗi người thầy giáo.
- Vai trò là trọng tài, là người giám sát, điều khiển, cổ vũ và động viên học sinh.
Bên cạnh vai trò là người tổ chức, là người thiết kế hoạt động cho học sinh, giáo viên
không đứng ngoài hoạt động mà tham gia hòa mình vào với hoạt động chung của tập thể
lớp học. Ở đây người thầy giáo vừa thể hiện vai trò trọng tài để chia sẽ các giải pháp
sáng kiến hay, vừa động viên khích lệ những sáng tạo trong suốt quá trình học tập và rèn
luyện của học sinh. Giáo viên cần quan tâm hơn đến chức năng dẫn dắt, uốn nắn và điều
chỉnh kòp thời nhằm giúp đỡ học sinh chủ động phát triển tư duy sáng tạo và đồng thời
khéo léo phân xử và giải thích những thắc mắc, tranh luận của các em.
- Vai trò là người kiểm tra đánh giá : từ những kiến thức mà học sinh thu nhận được
qua sự dẫn dắt, đònh hướng của người thầy giáo, học sinh hình thành dần trong nhân cách
một hệ thống tri thức nhất đònh, do đó giáo viên cần có khả năng thẩm đònh trình độ và
mức độ kiến thức của học sinh để từ đó chỉ ra cái hay, cái sáng tạo, đánh giá đúng giá trò
và tinh thần học tập của học sinh. Làm được như vậy sẽ gián tiếp động viên khích lệ tính
tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh.
1.2.2. Những đặc điểm lao động của đội ngũ giáo viên nhà trường trung học phổ
thông
Sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ đã làm thay đổi nhanh chóng bộ

Đặc điểm lao động sư phạm đòi hỏi phải coi trọng chất lượng của từng giáo viên nhưng
đồng thời cũng phải đặc biệt quan tâm đến chất lượng của toàn thể đội ngũ. Đó cũng là một
trong những yêu cầu cơ bản của sự phân công lao động đối với hoạt động sư phạm. Mỗi giáo
viên vừa chòu trách nhiệm giáo dục toàn diện nhân cách học sinh và đồng thời cũng chòu trách
nhiệm về mỗi công đoạn cụ thể trong quá trình hình thành nhân cách người học. Chính vì thế
mà cần thiết phải có sự phối hợp đồng bộ, nhòp nhàng trong hoạt động của đội ngũ giáo viên.
Chăm lo xây dựng đội ngũ vững mạnh là điều kiện cơ bản để nâng cao và phát huy chất lượng