TAI LIẽU SAU NM 1945
Taõi liùồu thỳõi kyõ Chủnh phuó Quửởc gia Viùồt Nam
Taõi liùồu thỳõi kyõ Viùồt Nam Cửồng hoõa
Taõi liùồu thỳõi kyõ Caỏch maồng



Taâi liïåu
Thúâi kyâ Chñnh phuã
Quöëc gia Viïåt nam


150

Saỏch chú dờợn caỏc phửng, sỷu tờồp lỷu trỷọ baóo quaón taồi Trung tờm Lỷu trỷọ Quửởc gia II


PHÔNG PHỦ THỦ TƯỚNG QUỐC GIA VIỆT NAM
Số lượng tài liệu: 43 mét.
Thời gian tài liệu: 1948-1955.
Loại hình tài liệu: tài liệu hành chánh (giấy).
Tình trạng vật lý: bình thường.
Công cụ tra cứu: mục lục, cơ sở dữ liệu.
I. LỊCH SỬ ĐƠN VỊ HÌNH THÀNH PHÔNG:
Với Chỉ Dụ số 1 ngày 3 tháng 5 năm 1948, Chính phủ
Trung ương lâm thời Việt Nam được thành lập(1). Tổ chức và điều
hành của Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam được ấn đònh
bởi Dụ số 2 ngày 23 tháng 5 năm 1948(2).
Sắc lệnh số 40-SG ngày 28 tháng 7 năm 1948 của Thủ
tướng Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam ấn đònh tổ chức
của các nha, sở thuộc Phủ Thủ tướng Chính phủ Trung ương lâm

- Nghò đònh số 126-PTT/DL ngày 3/9/1954 của Thủ tướng
Chính phủ(4).
- Nghò đònh số 154-PTT/VP/KT ngày 4/10/1954 của Thủ
tướng Chính phủ(5).
- Nghò đònh số 166-PTT/VP ngày 26/11/1954 của Thủ tướng
Chính phủ(6).

(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)

Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
Tài liệu phông Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam

152

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


Ngày 23/10/1955, Thủ tướng Chính phủ Quốc gia Việt Nam
Ngô Đình Diệm tổ chức cuộc trưng cầu dân ý để lập ra chính thể
Việt Nam Cộng hòa và ngày 26/10/1955 lấy danh hiệu là Tổng
thống Việt Nam Cộng hòa. Phủ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam

- Tài liệu về việc thiết lập, ân thưởng huân, huy chương.
3. Hành chánh quản trò:
- Tập lưu Dụ, Sắc lệnh của Quốc trưởng Bảo Đại.
- Tập lưu Nghò đònh của Thủ tướng Chính phủ.
- Tập lưu công văn đi, công văn mật đi của Văn phòng Phủ
Thủ tướng.
- Tập lưu công văn đi của Nha Tổng Thư ký Phủ Thủ tướng.
- Tập lưu công điện mật mã đi, công điện đi của Văn phòng
Phủ Thủ tướng.
4. Quân sự:
- Tài liệu về an ninh quốc phòng.
- Hồ sơ các cuộc họp của Ủy ban Bình đònh Pháp - Việt
- Kế hoạnh đồn trú của quân đội Quốc gia Việt Nam.
- Tài liệu về quân dòch, đào tạo, huấn luyện quân nhân.
- Tài liệu về hoạt động của quân đội Nguyễn Trung Trực ở
Long Xuyên.
- Các nhân vật và tướng lãnh Pháp, Mỹ … viếng thăm
Việt Nam.
5. An ninh:
- Báo cáo hoạt động hàng tháng của Bộ Nội vụ.
154

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Bản tin hàng ngày của Nha Tổng Giám đốc Cảnh sát và
An ninh Quốc gia, của TW Tình báo Cuộc, của Sở An ninh –
Phủ Cao ủy Pháp tại Nam Việt.
- Tài liệu về trật tự trò an, an ninh đòa phương, công sở.
- Tài liệu về cải huấn.

- Hồ sơ phái đoàn kinh tế Mỹ thăm Hà Nội và vùng Hà
Đông (Bắc Việt).
- Tài liệu về các cuộc kinh lý của Bộ trưởng Bộ Kinh tế
Quốc gia.
10. Tài liệu về tài chánh:
- Tài liệu về thống kê tài chánh ở Đông Dương.
- Tài liệu về ngân sách quốc gia, ngân sách các bộ, các
đòa phương Bắc Việt, Trung Việt, Nam Việt.
- Tài liệu về kiểm kê tài sản, vật dụng của các cơ quan.
- Tài liệu về các quỹ ứng trước, quỹ đặc biệt cấp cho các bộ.
- Tài liệu về việc thanh toán tiền tu bổ công thự.
- Tài liệu về việc trợ cấp cho Bắc Việt để tổ chức Bảo
chính Đoàn, trợ cấp cho thành phố Đà Lạt, cho Hội Phật giáo
thế giới ở Hà Nội, trợ cấp cho dân hồi cư Bắc Việt...
- Tài liệu về việc đóng góp của Việt Nam vào chương trình
trợ giúp người tò nạn Palestine.
- Đơn xin bồi thường chiến tranh.
- Tài sản thừa kế của các cá nhân ngoại quốc ở Việt Nam.
- Tài liệu về việc thiết lập và sửa đổi giá ngạch các thứ
thuế ở Hải Phòng, tăng thuế sát sinh ở Hà Nội.
156

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Tài liệu về thuế đảm phụ quốc phòng, thuế sát sinh, thuế
lưu hành thuốc lá.
11. Tài liệu về thương mại:
- Báo cáo hoạt động của Bộ Thương mại và Kỹ nghệ.
Nam.

- Tài liệu về việc kiểm duyệt báo chí, ấn phẩm.

- Tài liệu về thể dục thể thao, về hoạt động của Hội Hướng
đạo Việt Nam.
15. Tài liệu về giáo dục:
- Tài liệu về tình hình giáo dục, chính sách cấp học bổng
cho sinh viên Việt Nam ở Pháp và ngoại quốc.
- Tài liệu về việc cấp học bổng cho sinh viên Việt Nam ở
Pháp.
16. Tài liệu về y tế:
- Tài liệu về các hội nghò của Tổ chức Y tế Thế giới.
- Tài liệu về việc kiểm soát các hiệu thuốc, xin mở hiệu
thuốc, dược phẩm.
17. Tài liệu về xã hội:
- Tài liệu về việc cứu trợ các nạn nhân bò hỏa hoạn, lũ lụt.
18. Tài liệu về đoàn thể:
- Quy chế các hiệp hội ở Bắc Việt.
- Hoạt động của các hội đoàn, Hội Nam Việt Tương tế ở
Bắc Việt.
19. Tài liệu về lao động:
- Tài liệu về việc sửa đổi Bộ Luật Lao động.
- Tài liệu về việc Việt Nam tham dự các hội nghò quốc tế
về lao động.
158

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Tài liệu về việc đình công của công nhân, thống kê nhân
công ở Việt Nam.

đứng đầu mỗi phần là một vò Thủ hiến. Như vậy, Phủ Thủ hiến
Trung Việt đã chính thức được thành lập và đi vào hoạt động.
Theo Dụ số 2 ngày 01/7/1949, Thủ hiến Trung Việt do Quốc
trưởng bổ nhiệm có nhiệm vụ:
- Đại diện Chính phủ tại đòa phương;
- Chỉ huy hành chánh tại đòa phương;
- Có tư cách pháp nhân;
- Có ngân sách riêng và công sản riêng.
(1) Công báo VNCH, năm 1949, trang 3

160

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


Ngay sau khi giữ chức Thủ hiến Trung Việt, ông Phan Văn
Giáo đã ký Nghò đònh số 879/NĐ ngày16/8/1949 quy đònh tổ
chức văn phòng, trong đó Thủ hiến có một thư ký giúp việc gọi
là Thứ ủy khanh, Văn phòng Phủ Thủ hiến Trung Việt do Đổng
lý Văn phòng và Đổng lý Sự vụ phụ trách, gồm có(1):
1. Đổng lý Văn phòng phụ trách: Phòng Bí thư, Phòng Công
văn, Phòng Chính trò, Võ phòng, Phòng Thông tin Tuyên truyền
và báo chí, Phòng Viên chức.
Ba.

2. Đổng lý Sự vụ phụ trách: Phòng Nhất, Phòng Nhì, Phòng

* Ngoài Đổng lý Văn phòng và Đổng lý Sự vụ, tổ chức
Văn phòng Phủ Thủ hiến còn có các Nha, Sở chức năng sau:
- Nha Giám đốc Tài chính;

Như vậy, từ thời gian này trở đi, Phủ Thủ hiến Trung Việt được
thay bằng Tòa Đại biểu Chánh phủ Trung Việt.
II. NỘI DUNG KHÁI QUÁT TÀI LIỆU CỦA PHÔNG:
Thành phần tài liệu chủ yếu trong phông bao gồm:
- Báo cáo công tác của các Nha, Sở và các tỉnh ở Trung
Việt.
- Phúc trình, báo cáo công tác của các đoàn thể.
- Tập lưu công văn, công điện, mật điện mật mã, điện tín.
- Tập lưu biên bản họp của các Nha, Sở.
- Tài liệu về việc Thủ tướng, Thủ hiến đi kinh lý.
(1) Hồ sơ số 4144, phông Phủ Thủ tướng VNCH

162

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Tài liệu về hội nghò, hội thảo.
- Tài liệu về tổ chức bộ máy, tổ chức nhân sự: hồ sơ nhân
viên, lương bổng, tuyển dụng, thi nhập, nâng ngạch...
- Tài liệu về hoạt động của Việt Minh.
- Hồ sơ về việc phóng thích các can cứu chánh trò.
- Tài liệu về điều tra của Ủy hội Quốc tế Kiểm soát Đình
chiến tại tỉnh Phú Yên.
- Tài liệu về hoạt động quân sự, chánh trò tại các tỉnh.
- Tài liệu về các hoạt động của ngành nông - lâm - ngư
nghiệp.
- Tài liệu về khiếu tố, khiếu nại.
- Tài liệu về văn hóa, giáo dục.
- Tài liệu học tập.

164

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Thủ tướng bổ nhiệm các chức vụ trong Chính phủ theo đề
nghò của các Bộ trưởng. Dưới quyền Thủ tướng, các Bộ trưởng
chòu trách nhiệm quản lý các nhiệm sở của mình.
- Việc bổ nhiệm các Giám đốc các nha, sở kỹ thuật phải
được sự đồng ý của Ủy viên Cộng hòa Pháp.
- Các Tỉnh trưởng do Thủ tướng bổ nhiệm. Ủy viên Cộng
hòa Pháp được thông báo trước về sự bổ nhiệm này.
- Thủ tướng Chính phủ ký các văn bản pháp qui, các Nghò
đònh và Quyết đònh.
Tiếp theo là Dụ số 1 ngày 23/5/1948 v/v thành lập và tổ
chức Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam và Dụ số 5 ngày
14/6/1948 ấn đònh tổ chức tạm thời các cơ quan công quyền Việt
Nam(1). Theo đó, nước Việt Nam được chia làm 3 phần: Bắc Phần,
Trung Phần, Nam Phần. Mỗi phần đều có pháp nhân cách về
mặt hành chánh và do một Tổng trấn cai trò, có tổ chức hành
chánh và ngân quỹ riêng.
Tổng trấn do Thủ tướng bổ nhiệm và chọn trong những
người ở đòa phương. Tổng trấn ngang hàng với Quốc vụ Khanh
và có 3 chức vụ:
- Vừa là Tổng trưởng trong Chính phủ Trung ương;
- Vừa là Đại diện của Chính phủ tại mỗi phần;
- Vừa là vò chỉ huy ở đòa phương.
Như vậy Tổng trấn có rất nhiều quyền hành: vừa cai trò đòa
phương, vừa tham gia vào các công việc của Trung ương.
(1) Công báo Việt Nam, năm 1948, trang 7, 21-23

tự quyền bổ nhiệm.
(1) Công báo Việt Nam, năm 1949, trang 1 - 4

166

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Thủ hiến là vò đại diện của Chính phủ trong đòa hạt mình.
Với tư cách ấy, Thủ hiến phụ trách sự thi hành trong đòa hạt
mình các dụ, sắc lệnh và nghò đònh. Thủ hiến săn sóc tới những
sở thuộc quyền Chính phủ đặt tại đòa hạt mình để cho việc điều
hành các sở ấy được hoàn bò. Thủ hiến trực tiếp giao thiệp với
các Tổng trưởng và Bộ trưởng sở quan. Thủ hiến là Phó chủ chi
ngân sách quốc gia.
- Thủ hiến điều khiển tổ chức hành chính đòa phương. Với
tư cách ấy, Thủ hiến bổ nhiệm nhân viên các cơ quan thuộc tổ
chức này và có quyền lập qui. Quyền này Thủ hiến thi hành
trong phạm vi luật lệ tổng quát, bằng cách ra các nghò đònh, Thủ
hiến kiểm soát các tổ chức hành chánh các tỉnh, các thò xã và
các xã. Trừ trường hợp đònh ở điều sáu của Dụ, Thủ hiến giao
thiệp thẳng với Thủ tướng Chính phủ, nhưng các công văn phải
do Bộ trưởng tại Phủ Thủ tướng chuyển đệ. Thủ hiến là chủ chi
ngân sách bản phần. Ngân sách này phải do Quốc trưởng duyệt
y bằng sắc lệnh. Tổng trưởng Bộ Tài chánh kiểm soát sự thi
hành ngân sách này. Những phương pháp đặc biệt để duyệt y và
kiểm soát ngân sách trong phạm vi mỗi phần có thể do sắc lệnh
ấn đònh.
Thủ hiến chòu trách nhiệm về sự giữ gìn an ninh trật tự
trong đòa hạt mình. Về việc này, Thủ hiến tường trình Tổng trưởng

Việt.

- Tài liệu về tình hình an ninh, quân sự tại các tỉnh Nam
- Báo cáo hàng ngày, hàng tháng của Nha Công an Nam

- Báo cáo hàng ngày, hàng tháng của Cảnh sát Đô thành
Sài Gòn
(1) Công báo Việt Nam, năm 1954, trang 1980

168

Sấch chó dêỵn cấc phưng, sûu têåp lûu trûä bẫo quẫn tẩi Trung têm Lûu trûä Qëc gia II


- Hoạt động của Việt Cộng.
- Kiểm báo.
3. Tổ chức chính quyền đòa phương:
- Tài liệu về tổ chức bộ máy, thành lập Hội đồng hàng
tỉnh.
- Phúc trình tổng quát hàng năm, hàng tháng của các tỉnh
Nam Việt.
- Phúc trình kinh lý của các tỉnh trưởng.
- Hội nghò hàng tháng của các Quận trưởng tại Nam Việt.
- Đòa phương chí các tỉnh Nam Việt.
4. Chính trò:
- Hiệp ước Pháp - Việt.
- Tài liệu về thanh tra chính trò, hành chính các tỉnh Nam
Việt.
5. Tư pháp:
- Hoạt động của Ủy ban chọn lọc tù binh và can cứu chính