Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

MỤC LỤC

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 1


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

LỜI CẢM ƠN
Ngày nay, cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế đất nước thì du lịch
không chỉ là một ngành mang lại hiệu quả kinh tế mà còn là đòn bẩy, thúc đẩy sự
phát triển của tất cả các ngành trong kinh tế quốc dân, tạo động lực cho sự tích lũy
của nền kinh tế, là phương tiện quan trọng để thực hiện chính sách mở cửa và là
cầu nối với thế giới bên ngoài để phát triển du lịch, tiến bộ xã hội, tình hữu nghị,
hòa bình và hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc.
Muốn du lịch phát triển thành một ngành kinh tế mũi nhọn thì cần phải biết
cách khai thác các giá trị tài nguyên một cách bền vững, đảm bảo việc hưởng lợi từ
các tài nguyên du lịch giữa các thế hệ là như nhau. Để phát triển du lịch lâu dài, các
nhà kinh doanh du lịch, khách du lịch, cộng đồng dân cư địa phương cũng như các
hướng dẫn viên phải hiểu rõ về du lịch bền vững. Nắm bắt được nhu cầu đó mà
môn học “Du lịch bền vững” đã xuất hiện. Khoa Du lịch – Sư phạm trường Đại học
Công nghiệp Hà Nội, với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực phục vụ trong ngành du
lịch cũng đã mở môn học “Du lịch bền vững” để giúp cho sinh viên – những nhà
kinh doanh du lịch trong tương lai hiểu được tầm quan trọng của việc phát triển du
lịch theo hướng bền vững. Từ đó, giúp sinh viên hình dung được hướng đi của du
lịch trong tương lai và trang bị cho mình những kiến thức nhất định.
Qua bài báo cáo này, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô trong khoa

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, du lịch cũng bị
điều khiển bởi quy luật của thị trường. Việc này đã dẫn đến hiện tượng du lịch ồ ạt
(hay còn gọi là Mass Tourism), gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và hệ
sinh thái; đe dọa sự bền vững của tài nguyên du lịch.
Chính vì vậy mà Du lịch bền vững (DLBV) đã và đang phát triển mạnh mẽ
trên toàn cầu và trở thành mối quan tâm lớn của nhiều quốc gia trong chiến lược
phát triển du lịch. Ngày nay khi nền công nghiệp bùng nổ kéo theo môi trường bị ô
SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 3


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

nhiễm nặng nề thì DLBV có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với con người. Mô hình
DLBV giúp con người có điều kiện tiếp cận với thiên nhiên hoang sơ, môi trường
trong lành, tìm hiểu nền văn hóa bản địa đặc sắc, thỏa mãn nhu cầu khám phá và
hồi phục sức khỏe cho con người. DLBV hướng tới sự bảo tồn và phát triển các
Tài nguyên du lịch mà vẫn đáp ứng được nhu cầu cho khách du lịch; tạo điều kiện
cho các doanh nghiệp du lịch vừa và nhỏ tăng cường sử dụng các sản phẩm địa
phương. Chính vì vậy DLBV đã trở thành mục tiêu phát triển của nhiều quốc gia
trên thế giới về du lịch bởi tính ưu việt của nó.
Là một tỉnh nằm trong khu vực tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng –
Quảng Ninh, Hải Dương cũng là một tỉnh có nhiều điều kiện để phát triển du lịch,
có điều kiện về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất. Hơn nữa Hải Dương cũng là một
tỉnh có nhiều điểm tham quan hấp dẫn và có ý nghĩa với các khu di tích lịch sử,
thắng cảnh gắn liền với nhiều danh nhân dân tộc như: Nguyễn Trãi, Trần Hưng
Đạo, Chu Văn An, Mạc Thi Bưởi, … thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế,
đặc biệt trong các tour du lịch văn hóa và lễ hội. Trong những năm gần đây, nhiều

của mình sao cho vừa đa dạng hoá sản phẩm vừa tạo cơ hội thu hút cộng đồng dân
cư địa phương tham gia vào các hoạt động du lịch, tăng thu nhập và cải thiện chất
lượng cuộc sống của họ, tạo đà phát triển bền vững cho du lịch tại làng gốm Chu
Đậu.
Chính vì vậy, em đã chọn đề tài “Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch
bền vững tại làng Gốm Chu Đậu – Hải Dương” làm đề tài nghiên cứu kết thúc
môn học. Hy vọng sẽ góp một phần nhỏ cho sự phát triển hoạt độngdu lịch cộng
đồng tại làng gốm Chu Đậu, hướng đến sự phát triển bền vững cho làng nghề
truyền thống của miền đất văn hóa Hải Dương .
2.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu của đề tài là đề xuất một số giải pháp có thể vận dụng góp
phần phát triển du lịch gắn với cộng đồng tại làng gốm Chu Đậu theo hướng phát
triển bền vững.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 5


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

- Căn cứ vào mục đích đặt ra, luận văn tiến hành giải quyết những nhiệm vụ nghiên
cứu sau:
+ Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận mới về du lịch cộng đồng và du lịch bền
vững; các điều kiện để phát triển du lịch bền, những bài học kinh nghiệm trong
nước và quốc tế về phát triển du lịch cộng đồng theo hướng phát triển bền vững.
+ Phân tích, đánh giá các yếu tố cần thiết để phát triển du lịch cộng đồng tại làng
gốm Chu Đậu về tiềm năng, lợi thế sẵn có, những thuận lợi và khó khăn của làng
gốm Chu Đậu trong phát triển du lịch nói chung.

Đề án phát triển du lịch cộng đồng kết hợp với xoá đói giảm nghèo và chuyển dịch
cơ cấu kinh tế nông thôn đến năm 2020 (Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, 2010),
Phát triển du lịch gắn với xoá đói giảm nghèo ở Lào Cai (Luận án tiến sĩ kinh tế
của tác giả Phạm Ngọc Thắng, 2010).
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về “Thưc trạng và
giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng Gốm Chu Đậu – Hải Dương.”
6. Bố cục của bài tiểu luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận bài có kết cấu thành 3 chương.
 Chương I: Cơ sở lý luận về du lịch bền vững
 Chương II: Thưc trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng Gốm
Chu Đậu – Hải Dương
 Chương III: Một số giải pháp nhằm phát triển du lịch bền vững tại làng Gốm
Chu Đậu – Hải Dương

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 7


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG
1.1.Khái niệm về du lịch bền vững
Tổ chức Du lịch Thế giới ( UNWTO) và hội đồng du lịch và lữ hành
quốc tế (WTCC):Du lịch bền vững là sự phát triển du lịch nhằm đáp ứng các nhu
cầu của du khách và cộng đồng địa phương ở hiện tại trong khi vẫn duy trì và
nâng cao những cơ hội cho thế hệ tương lai. Du lịch bền vững dựa trên sự quản lý
tất cả các tài nguyên theo cách mà nhu cầu về kinh tế, xã hội và thẩm (mỹ được
thỏa mãn trong khi vẫn duy trì sự hợp nhất về mặt văn hóa; đa dạng sinh học, các

nguyên tắc vững chắc nhất, với những mục tiêu sau:
Phát triển, gia tăng sự đóng góp của du lịch vào kinh tế và môi trường.
Cải thiện tính công bằng xã hội trong phát triển.
Cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng bản địa.
Ðáp ứng cao độ nhu cầu của du khách.
Duy trì chất lượng môi trường.
1.2. Mục tiêu của du lịch bền vững
Sự phát triển du lịch bền vững đòi hỏi có sự nỗ lực chung và đồng bộ của toàn
xã hội do du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp có định hướng tài nguyên rõ rệt, có
tính liên ngành, liên vùng và xã hội hoá cao. Chính vì vậy, phát triển du lịch bền
vững cần hướng tới việc đảm bảo đạt đƣợc 3 mục tiêu cơ bản sau:
- Đảm bảo sự bền vững về tài nguyên và môi trường: Thể hiện ở việc sử dụng
hợp lý các tiềm năng tài nguyên và điều kiện môi trường. Việc khai thác, sử dụng
tài nguyên du lịch cho phát triển cần được quản lý sao cho không chỉ thoả mãn nhu
cầu hiện tại mà cũng đảm bảo nhu cầu phát triển du lịch qua nhiều thế hệ. Bên cạnh
đó, trong quá trình phát triển, các tác động của hoạt động du lịch đến môi trường sẽ

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 9


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

được hạn chế, đồng thời có những đóng góp trong việc nỗ lực tôn tạo tài nguyên,
bảo vệ môi trường.
- Đảm bảo sự phát triển bền vững về kinh tế: Nghĩa là đảm bảo sự tăng
trưởng, phát triển ổn định lâu dài về mặt kinh tế của du lịch, góp phần tích cực vào
phát triển kinh tế của quốc gia và của cộng đồng.

Sáu là: khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt
động du lịch
Bảy là: thường xuyên trao đổi với cộng đồng địa phương và các đối tượng có
liên quan đến việc phát triển du lịch
Tám là: luôn chú trọng việc đào tạo phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng
được yêu cầu phát triển du lịch, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và phát triển trong
nền kinh tế thị trường
Chín là: tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch một cách có trách nhiệm
Mười là: đẩymạnh công tác nghiên cứu, ứngdụng khoa học công nghệ.
Tóm lại, muốn du lịch phát triển bền vững thì nhất thiết phải tôn trọng các
nguyên tắc cơ bản trên để không tổn hại đến môi trường tự nhiên, môi trường kinh
tế, và môi trường xã hội.
Du lịch bền vững sẽ tác động tích cực đếnđời sống xã hội và kinh tế. Du lịch
thực sự đóng vai trò quan trọng và là ngành mũi nhọn chỉ khi nó được phát triển
một cách bền vững. Mặt khác cần triển khai các nguyên tắc trên trong toàn bộ hệ
thống của nền kinh tế xã hội thì khi đó mới đem lại hiệu quả cao, hiệu quả tốt nhất.
1.4. Các tiêu chí để phát triển du lịch bền vững:
Du lịch bền vững đang trên đà phát triển. Nhu cầu tiêu dùng ngày càng gia
tăng, các nhà cung cấp dịch vụ du lịch triển khai ngày càng nhiều chương trình du
SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 11


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

lịch “xanh”, trong khi các chính phủ cũng đang xây dựng những chính sách nhằm
khuyến khích hoạt động du lịch bền vững.
Từ năm 2007, Hiệp hội Tiêu chuẩn toàn cầu về du lịch bền vững - một liên


Quảng cáo đúng sự thật và không hứa hẹn những điều không có trong chương
trình kinh doanh.
Thiết kế và thi công cơ sở hạ tầng:
+ Chấp hành những quy định về bảo tồn di sản tại địa phương.
+ Tôn trọng những di sản thiên nhiên và văn hóa địa phương trong công tác
thiết kế, đánh giá tác động, quyền sở hữu đất đai và lợi nhuận thu được.
+ Áp dụng các phương pháp xây dựng bền vững thích hợp tại địa phương.
+ Đáp ứng yêu cầu của các cá nhân có nhu cầu đặc biệt.
Cung cấp thông tin cho khách hàng về môi trường xung quanh, văn hóa địa
phương và di sản văn hóa, đồng thời giải thích cho khách hàng về những hành vi
thích hợp khi tham quan các khu vực tự nhiên, các nền văn hóa và các địa điểm di
sản văn hóa.
Tiêu chí 2: Gia tăng lợi ích kinh tế xã hội và giảm thiểu tác động tiêu cực đến
cộng đồng địa phương
Công ty du lịch tích cực ủng hộ các sáng kiến phát triển cơ sở hạ tầng xã hội
và phát triển cộng đồng nhưq xây dựng công trình cho giáo dục, y tế và các hệ
thống thoát nước.
Các hoạt động của công ty không đƣợc gây nguy hiểm cho nguồn dự trữ cơ
bản như nước, năng lượng hay hệ thống thoát nước của cộng đồng lân cận.
Công ty du lịch cung cấp phương tiện cho các doanh nghiệp nhỏ tại địa
phương để phát triển và kinh doanh các sản phẩm bền vững dựa trên đặc thù về
thiên nhiên, lịch sử và văn hóa địa phương (như thức ăn, nước uống, sản phẩm thủ
công, nghệ thuật biểu diễn và các mặt hàng nông sản).
Các dịch vụ và hàng hóa địa phương nên được doanh nghiệp bày bán rộng rãi
ở bất kỳ nơi nào có thể.
Sử dụng lao động địa phương, có thể tổ chức đào tạo nếu cần thiết, kể cả đối
với vị trí quản lý.
SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

cách hạn chế sử dụng các sản phẩm này.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 14


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

+ Tính toán mức tiêu thụ năng lượng cũng như các tài nguyên khác, cần cân
nhắc giảm thiểu mức tiêu dùng cũng như khuyến khích sử dụng năng lượng tái
sinh.
+ Kiểm soát mức tiêu dùng nước sạch, nguồn nước và có biện pháp hạn chế
lượng nước sử dụng.
Giảm ô nhiễm:
+ Kiểm soát lượng khí thải nhà kính và thay mới các dây chuyền sản xuất
nhằm hạn chế hiệu ứng nhà kính, hướng đến cân bằng khí hậu.
+ Nước thải, bao gồm nước thải sinh hoạt phải được xử lý triệt để và tái sử
dụng.
+ Thực thi kế hoạch xử lý chất thải rắn với mục tiêu hạn chế chất thải không
thể tái sử dụng hay tái chế.
+ Hạn chế sử dụng các hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu, sơn, thuốc tẩy, thay
thế bằng các sản phẩm không độc hại, quản lý chặt chẽ các hóa chất được sử dụng.
+ Áp dụng các quy định giảm thiểu ô nhiễm tiếng ồn, ánh sáng, nước thải,
chất gây xói mòn, hợp chất gây suy giảm tầng ôzôn và chất làm ô nhiễm không khí,
đất, nước.
Bảo tồn đa dạng sinh học, hệ sinh thái và cảnh quan tự nhiên:
+Các hoạt động tƣơng tác với môi trường không được có bất kỳ tác hại nào
đối với khả năng tồn tại của quần xã sinh vật, cần hạn chế, phục hồi mọi tác động

lực mạnh mẽ khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường và tài nguyên,
giữ gìn bản sắc văn hoá truyền thống. Không ai có thể phủ nhận tầm quan trọng của
du lịch cộng đồng trong việc góp phần hoàn thành những mục tiêu đó. Vì vậy, du
lịch bền vững và du lịch cộng đồng có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, cùng
hƣớng tới mục tiêu lớn lao nhất là vì lợi ích cộng đồng, lấy cộng đồng vừa làm
trung tâm vừa làm chủ thể hành động trong các quá trình phát triển.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 16


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

1.6. Các loại hình du lịch mới xuất hiện hướng tới sự phát triển du lịch bền
vững
1.6.1. Du lịch vì người nghèo
Là loại hình du lịch hướng đến việc gia tăng thu nhập cho người nghèo, góp phần xoá
đói giảm nghèo. Loại hình du lịch này tăng cường sự liên kết giữa các công ty kinh doanh
du lịch và người nghèo nhằm tăng thêm sự đóng góp của du lịch cho việc xoá đói giảm
nghèo, đồng thời tạo điều kiện cho người nghèo tham gia hiệu quả hơn các hoạt động du
lịch. Bên cạnh những lợi ích kinh tế trực tiếp, du lịch bền vững vì người nghèo còn giúp cư
dân ở các địa phương gìn giữ môi trường tự nhiên, văn hoá, đồng thời khuyến khích phát
triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao. Du lịch bền vững vì người nghèo chủ yếu được
tiến hành ở vùng.
1.6.2. Du lịch dựa vào cộng đồng
Là loại hình du lịch tập trung vào sự tham gia của người dân địa phương trong việc
quản lý du lịch và phân phối lợi nhuận. Loại hình du lịch này được tổ chức bởi người
dân địa phương và vì người dân địa phương. Hiện nay, ở các nước đang phát triển, có rất

phương”.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 18


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

Tiểu kết Chương I:
Du lịch đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong đời sống tinh thần của
con người trong thời đại kinh tế phát triển. Tuy nhiên khi du lịch phát triển sẽ có
những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và văn hóa bản địa. DLBV xuất hiện là
một công cụ vô cùng hữu ích để hạn chế những tiêu cực của du lịch, góp phần vào
việc phát triển kinh tế, nâng cao đời sống của cộng đồng địa phương nơi có tài
nguyên du lịch và đang làm du lịch. Qua chương I, tìm hiểu về du lịch và du lịch
sinh thái đã tổng kết những đặc trưng của DLBV và những nguyên tắc cơ bản phát
triển DLBV để từ đó làm cơ sở cho việc đưa ra hướng nghiên cứu và những giải
pháp để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng Phát triển bền vững tại àng Gốm
Chu Đậu – Hải Dương.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 19


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương



Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

Gốm Chu Đậu thuộc xã Mỹ Xá, huyện Nam Sách nằm ở trung tâm của tam
giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có hệ thống giao thông tổng thể
không phải là không thuận lợi, mặc dù có sông bao bọc gần như bốn phía: Đường
37 nối Hà Nội, Hải Phòng với Quảng Ninh (qua cầu Bình), có đường sông dài gần
50 km. Đây là một huyện có đầy đủ các điều kiện về địa lý, giao thông, cơ sở hạ
tầng để phục vụ cho việc phát triển các khu công nghiệp, kinh tế trang trại, du lịch
dịch vụ, mặt khác theo chủ trương phát triển tổng thể của Tỉnh đến năm 2015 thì
việc xây dựng thêm Cầu nối liền Thành phố Hải Dương (chạy thẳng từ Thành phố
Hải Dương xuyên qua đường vành đai các Thôn Trúc Khê, Nham Cáp, Nhân Lễ và
La Xuyên nối thẳng với đƣờng quốc lộ 37 để hình thành một tuyến lộ Hải Dương Quảng Ninh). Đây chính là tiền đề để biến Nam Sách thành một trung tâm khu vực,
điểm liên kết với các Tỉnh và thành phố như: Quảng Ninh, Hà Nội và Hải Phòng.
Nhờ điều kiện thuận lợi về cơ sở hạ tầng, giao thông mà Nam Sách đang dần trở
thành một huyện có lợi thế thu hút vốn đầu tư lớn nhất so với các huyện trong toàn
Tỉnh.
Như vậy, khách du lịch có thể đến với làng gốm theo đường sông hoặc đường
bộ, tạo cho khách du lịch có nhiều khám phá mới mẻ với mỗi loại hình di chuyển.
Mỗi loại hình sẽ mang đến cho khách du lịch những sự trải nghiệm riêng biệt. Điều
đó góp phần làm phong phú them cho chuyến đi. Để đến với làng gốm, khách du
lịch không phải thay đổi nhiều loại phương tiện cũng nhƣ tốn quá nhiều thời gian,
như vậy sẽ đảm bảo được sức khỏe và tăng thêm thời gian thăm quan. Và nếu loại
hình này được quan tâm phát triển hơn nữa sẽ đem lại cho khách du lịch ấn tượng
không chỉ về cảnh đẹp đát nước mà còn cả sự thân thiện, hiếu khách của con người
Việt Nam.

SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7


Bắc Bộ. Toàn bộ các tác phầm của ông đều đƣợc phủ một loại men trong, dày và
có màu xanh sẫm, đôi khi lẫn màu ghi xám hay ngả vàng. Sử dụng loại men màu
SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 22


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

lam xám, ông đã kết hợp với các chi tiết đƣợc chạm thủng chạm nổi, dán ghép kết
hợp với khắc chìm để thể hiện nhiều đề tài phong phú khác nhau.
Công đức của Đặng Huyền Thông được ghi lại trong nhiều văn bia (khắc trên
bia đá) còn tồn tại đến ngày nay. Chủ yếu các bia đá này nằm ở thôn Hùng Thắng
trong đó ghi lại một số việc làm quan trọng của Đặng Huyền Thông như phát triển
sản xuất, xây dựng chùa chiền (chùa An Ninh Tự) và đặc biệt là việc cử nghệ nhân
Vương Quốc Doanh đem thợ đến Bát Tràng, góp một phần làm cho gốm sứ Bát
Tràng hƣng thịnh như ngày nay.
Bên cạnh đó, Bà Bùi Thị Hý, nghệ nhân gốm xuất sắc thế kỷ XV - được xem
là bà tổ của gốm Chu Đậu (Nam Sách - Hải Dƣơng). Ngƣời ta xác định rằng kỳ tài
phu nhân Bùi Thị Hý hiệu Vọng Nguyệt là ngƣời đã chế tác nhiều hoa văn và kiểu
mẫu cho gốm Chu Đậu. Trong số các hiện vật còn sót lại, có chiếc la bàn bằng đá
trên đó khắc: Châm bàn chu hải khứ Bùi Thị Hý và gia phả do chính phu quân của
bà là ông Đặng Phúc lập bia gồm 379 chữ ghi rằng: “Bùi Thị Hý, người vợ kỳ tài,
hiệu là Vọng Nguyệt, là con gái trưởng của quan mã vũ Bùi Đình Nghĩa, cháu ba
đời lão tướng Bùi Quốc Hưng. Cụ Bùi Quốc Hưng là 1 trong 18 người ở hội thể
Lũng Nhai. Cụ tham gia cuộc chiến chống quân Minh cùng với Lê Lợi và đã được
phong tướng, cấp đất. Phu nhân sinh năm Canh tý (1420), thời Bình Định Vương,
mất ngày 12 tháng 8 năm Cảnh thống Kỷ mùi (1499).” Phu nhân có tài văn chương,
chữ viết đẹp, lại có kỳ tài về hoạ, từng cải trang đi thi Đại khoa đến kỳ thi thứ ba,

xác minh giúp ông xem chiếc bình gốm quý giá đó có xuất xứ từ làng gốm nào.
Những thông tin quý báu này giúp các cơ quan chức năng thúc đẩy việc điền dã,
sưu tầm những dấu vết về làng gốm cổ. Tháng 4/1986, Sở Văn hóa - Thông tin Hải
Dương tiến hành khai quật di tích Chu Đậu. Kết quả thật bất ngờ, các nhà khoa học
đã tìm thấy nhiều di vật của một trung tâm gốm mỹ nghệ cao cấp mà từ trước đến
nay chưa từng được phát hiện. Từ đó đến nay, qua tám lần khai quật ở tầng sâu 2m
trên dư rất nhiều hiện vật gốm cổ cùng hơn 100 đáy lò gốm dƣới lòng đất. Kết quả
những cuộc khai quật không chỉ làm giới chuyên môn kinh ngạc, mà còn giúp
người dân địa phương khám phá quá khứ lẫy lừng của tổ tiên mình. Trước đây, khi
đào ao, xây nhà, họ thƣờng hay bắt gặp những chiếc mâm bồng, con kê vành khăn
(những công cụ chống dính của lò gốm), nhưng không ai biết những thứ đó dùng để
làm gì, nên thường cho trẻ nhỏ chơi.
SVTH: Vũ Thị Mai Anh
Lớp: ĐH VNH1-K7

Page 24


Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại làng gốm Chu Đậu – Hải Dương

Sau những kết quả của các cuộc khai quật, sản phẩm gốm Chu Đậu còn được
tìm thấy ở những hai con tàu bị đắm ở vùng biển Pandanan (Philippines) và Cù Lao
Chàm (Việt Nam) vào năm 1993 và 1997. Hơn 340 nghìn hiện vật gốm Chu Đậu,
trong đó có khoảng 240 nghìn hiện vật còn lành đã được trục vớt, chứng tỏ gốm
Chu Đậu đã được xuất cảng rộng rãi thời bấy giờ. Đến nay, những sản phẩm gốm
Chu Đậu đã được tìm thấy ở rất nhiều nơi trên thế giới. Từ Ai Cập đến Trung Cận
Đông và toàn bộ các nƣớc Đông Nam Á, đặc biệt là Nhật Bản là nước có sản phẩm
gốm Chu Đậu nhiều nhất, 46 bảo tàng trên thế giới đang trưng bày các hiện vật
gốm Chu Đậu. Giá trị của gốm Chu Đậu, sau khi được tìm thấy ở Cù Lao Chàm, đã
làm sửng sốt trong giới học giả và mọi người. Tờ Việt Mercury số ra tháng 6/2000