BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
---------  --------

NGUYỄN QUANG HẠNH

QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC DẠY HỌC CHO ĐỘI NGŨ NHÀ GIÁO
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
---------  --------

NGUYỄN QUANG HẠNH

QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC DẠY HỌC CHO ĐỘI NGŨ NHÀ GIÁO
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Nguyễn Quang Hạnh


ii

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này
là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác, các thông tin trích dẫn
trong luận văn đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc

TÁC GIẢ

Nguyễn Quang Hạnh


iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BGH

: Ban giám hiệu

CBGV

: Cán bộ giáo viên

CBQL

: Cán bộ quản lý


: Giáo viên tiểu học

HS

: Học sinh

NLSP

: Năng lực sƣ phạm

NLDH

: Năng lực dạy học

PPDH

: Phƣơng pháp dạy học

QLGD

: Quản lý giáo dục

THCS

: Trung học cơ sở

THPT

: Trung học phổ thông


1

1. Lý do chọn đề tài

1

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

3

4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3

5. Giả thuyết khoa học

4

6. Phƣơng pháp nghiên cứu

4

7. Cấu trúc luận văn

5

NỘI DUNG

6


1.2.1. Khái ni m “quản lý”

11

1.2.2. Quản lý giáo dụ

12

1.2.3. Quản lý nhà trường

14

1.2.4. Bồi dưỡng

18

1.2.


v

1.3. Bồi dƣỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học

19

1.3.1. Đặ điểm nghề nghi p ủ giáo vi n tiểu họ

19

1.3.2. Năng lự dạy họ


1.4.2. Quản lý n i dung ồi dưỡng

31

1.4.3. Quản lý hoạt đ ng dạy trong quá tr nh ồi dưỡng

32

1.4.4. Quản lý hoạt đ ng họ

33

ủ giáo vi n th m gi

ồi dưỡng.

1.4.5. Quản lý á điều ki n phụ vụ ồi dưỡng

33

1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý bồi dƣỡng năng lực dạy học cho
giáo viên tiểu học hiện nay.

34

1.5.1. Cá yếu tố khá h qu n

34



1.6.4. Quản lý phư ng pháp ồi dưỡng, đánh giá kết quả ồi dưỡng
theo hư ng tr nh ồi dưỡng ủ B ,
ủ nhà trường

, h ng và hư ng tr nh
40


vi

1.6.5. Xây dựng đ i ngũ giáo vi n ốt án

41

1.6.6. Quản lý á điều ki n ho ông tá

ồi dưỡng năng lự dạy họ

ho giáo vi n

42

1.7. Tiểu kết chƣơng 1

42

Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ B I DƢỠNG NĂNG LỰC DẠY
H C CHO GIÁO VI N Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU H C HUYỆN
QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH


49

2.2.2. Thự trạng ông tá xây dựng kế hoạ h dạy họ
2.2.3. Thự trạng vi

đảm

ảo kiến th

51
vận dụng á phư ng pháp dạy họ , sử dụng á

phư ng ti n dạy họ , xây dựng môi trường họ tập
2.2.5. Thự trạng vi

50

môn họ , hư ng tr nh

môn họ
2.2.4. Thự trạng vi

49

52

quản lý hồ s dạy họ , kiểm tr đánh giá kết quả

họ tập ủ họ sinh


ho giáo vi n

á

60
ồi dưỡng năng lự dạy

trường tiểu họ

huy n Quế Võ,

tỉnh Bắ Ninh

61

2.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lý bồi dƣỡng năng lực dạy học
cho giáo viên ở các trƣờng tiểu học huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

63

2.4.1. Ưu điểm

63

2.4.2. Tồn tại

64

2.4.3. Nguy n nhân

3.2.1. Bi n pháp 1: Nâng

o nhận th

ho án

vi n về bồi dưỡng năng lực dạy họ

71

quản lý và giáo

ho giáo vi n á trường

Tiểu học

71

3.2.2. Bi n pháp 2: Đổi m i n i dung và phư ng th c bồi dưỡng năng
lực dạy họ

ho giáo vi n ủa hi u trư ng á trường Tiểu học

3.2.3. Bi n pháp 3: Gắn kết chặt chẽ ông tá

75

ồi dưỡng năng lực dạy

học cho giáo vi n v i quy hoạ h phát triển đ i ngũ giáo vi n ủ

3.3. Khảo nghiệm tính khả thi và sự cần thiết của các biện pháp quản lý
đã đƣợc đề xuất
3.3.1. Cá

ư

trưng ầu ý kiến

85
85

3.3.2. Kết quả trưng ầu ý kiến

87

3.4. Tiểu kết chƣơng 3

89

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

91

1. Kết luận

91

1.1. Về lý luận

91

PHỤ LỤC


x

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Số liệu về giáo dục của huyện Quế Võ năm 2014

46

Bảng 2.2. Quy mô trƣờng lớp, số học sinh, CBQL giáo viên các
trƣờng tiểu học huyện Quế Võ giai đoạn 2011-2015
Bảng 2.3. Trình độ đội ngũ CBQL các trƣờng tiểu học huyện Quế Võ

47
48

Bảng 2.4. Thống kê trình độ đào tạo đội ngũ giáo viên các trƣờng tiểu
học huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

48

Bảng 2.5. Thống kê trình độ năng lực chuyên môn giáo viên tiểu học
huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

49

Bảng 2.6: Thống kê ý kiến đánh giá về thực trạng việc lập kế hoạch bồi
dƣỡng năng lực dạy học của giáo viên các trƣờng tiểu học
huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh


1. Lý do chọn đề tài
Phát triển Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong
những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nƣớc, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngƣời.
Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thƣ Trung ƣơng đã
chỉ thị rõ về "Xây dựng, nâng

o hất lượng đ i ngũ nhà giáo và án

quản lí giáo dụ ". Nội dung chỉ thị đã nêu rõ "Mụ ti u là xây dựng đ i ngũ
nhà giáo và án

quản lí giáo dụ đượ

về số lượng, đồng

về

ấu, đặ

huẩn hó , đảm ảo hất lượng, đủ

i t hú trọng nâng

o ản lĩnh hính

trị, phẩm hất, lối sống, lư ng tâm,t y nghề ủ nhà giáo; thông qu vi
quản lý, phát triển đúng định hư ng và ó hi u quả sự nghi p giáo dụ để
nâng

- Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm: Nhằm thu thập kinh nghiệm của
các trƣờng Tiểu học trên địa bàn Huyện Quế Võ về việc quản lý công tác bồi
dƣỡng năng lực dạy học cho giáo viên.
- Phƣơng pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến của các chuyên gia về các
vấn đề đánh giá thực trạng, tính hợp lý, khả thi của các biện pháp đƣợc đề
xuất.
6.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê
S dụng các thuật toán thống kê nhằm x lý các số liệu đã thu thập
đƣợc trong quá trình nghiên cứu.


5

7. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn
gồm 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận vể quản lý bồi dƣỡng NLDH cho GV các
trƣờng Tiểu học.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý bồi dƣỡng NLDH cho GV ở các trƣờng
Tiểu học huyện Quế Võ, tỉnh Bác Ninh.
Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý bồi dƣỡng NLDH cho GV tiểu học
huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.


6

NỘI DUNG
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC DẠY HỌC CHO GIÁO VI N

Ủy ban châu Âu (2007) nhận ra rằng "giáo viên có một vai trò quan
trọng trong việc chuẩn bị cho học sinh có chỗ đứng trong xã hội và nơi làm
việc, vì thế đề ủy ban Châu Âu đề xuất rằng “Tại mỗi thời điểm trong sự
nghiệp của mình, giáo viên cần phải có và đƣợc yêu cầu có đầy đủ các kiến
thức môn học, thái độ và kỹ năng sƣ phạm để giúp đỡ thế hệ trẻ phát huy tối
đa tiềm năng của họ”.
Ở Cu ba, cứ vào tháng 5, Bộ Giáo dục triệu tập hiệu trƣởng các trƣờng
Đại học Sƣ phạm về họp để bàn kế hoạch triển khai công tác đào tạo và bồi
dƣỡng giáo viên của năm học sau. Các trƣờng Đại học Sƣ phạm phải c giảng
viên về tham gia giảng dạy ở các trƣờng phổ thông và nghiên cứu khoa học
giáo dục hoặc tham gia làm cán bộ quản lý giáo dục ở trƣờng phổ thông. Ở
Pháp có nêu quan điểm học suốt đời cho từng giáo viên với một khẩu hiệu rõ
ràng “ ần phải từ tất ả mọi người để làm n n m t thế gi i”. Ở một số nƣớc
Anh, Pháp. Trung Quốc thƣờng xuyên tổ chức thi tuyển để chọn giáo viên vào
các vị trí giảng dạy cấp Quốc gia theo cơ chế tự đào thải...Điều đó đòi hỏi
ngƣời GV các cấp phải liên tục bồi dƣỡng để có thể vƣợt qua các kỳ thi và
chiếm lĩnh đƣợc vị trí giảng dạy ở các trƣờng danh tiếng.
Phát triển chuyên môn cho giáo viên là trách nhiệm hàng đầu của hiệu
trƣởng ở một trƣờng học nơi đặt chất lƣợng giáo dục lên vị trí hàng đầu. Hiệu
trƣởng là ngƣời xây dựng các kế hoạch triển khai những nội dung mới về dạy
học, giáo dục, đƣa ra các bƣớc thực hiện các hoạt động bồi dƣỡng, phát triển
tiềm năng lãnh đạo chuyên môn của giáo viên…Hiệu trƣởng đƣa ra các chỉ
dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá, đôn đốc, động viên giáo viên và ngƣời học để
họ học tập tốt và dạy học tốt. Ngày nay những chỉ dẫn này đƣợc tiến hành
thông qua các phƣơng tiện kĩ thuật số, qua trao đổi trực tiếp và qua hệ thống
thƣ điện t hay các diễn đàn dạy học. Nhờ các phần mềm, giáo viên có thể
đƣa các bài học, các tƣ liệu lên mạng và thay đổi hay bổ sung bài học cho
nhau qua cấu trúc wiki hay các blogs (Senge, 2/1996)



o hất lượng

đ i ngũ GV nói ri ng, hất lượng GD nói hung… Công tá

ồi dưỡng GV

luôn đượ xá định là m t trong á nhi m vụ trọng tâm nhằm không ngừng
nâng

o hất lượng đ i ngũ GV trong t nh h nh m i”.
Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận dạy học, lý

luận quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng ở các
cơ sở GD&ĐT. Các công trình nghiên cứu này đã đƣợc xuất bản thành các
sách chuyên đề hoặc đƣợc chuyển tải dƣới dạng chuyên đề cho cao học
QLGD. Có thể kể đến các công trình nghiên cứu, các bài viết của các tác giả
hàng đầu Việt Nam xung quanh vấn đề này nhƣ các tác giả: Đặng Quốc Bảo,
Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Đức Chính, Trần Khánh Đức, Đặng Xuân Hải,


9

Nguyễn Trọng Hậu, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phạm Quang Sáng,
Bùi Đức Thiệp, Phạm Viết Vƣợng… Vấn đề bồi dƣỡng GV cũng là đề tài
nghiên cứu đƣợc nhiều nhà khoa học quan tâm. Theo tác giả Trần Bá Hoành
với cuốn sách “Vấn đề GV- Nh ng nghi n

u lý luận” đã đề cập đến các vấn

đề “Đổi m i phư ng pháp ồi dưỡng GV”, M t số giải pháp nâng

- GV là ngƣời am hiểu chuyên môn của môn học mà họ dạy và họ hiểu
rõ hơn bất kì ai học sinh và lớp học của mình.


10

Vai trò lãnh đạo của giáo viên đƣợc các nhà nghiên cứu xem xét từ ba
góc độ: a) giáo viên là những ngƣời quản lí, lãnh đạo trung gian ở các vị trí tổ
trƣởng chuyên môn, chủ nhiệm khoa hay chủ tịch, tổ trƣởng công đoàn…b)
Là chuyên gia môn học, con chim đầu đàn để kèm cặp các giáo viên khác; c)
Là ngƣời xây dựng và duy trì văn hóa chia sẻ, cộng tác và học tập suốt đời để
thực hiện tốt quá trình dạy học trong nhà trƣờng. Họ chính là ngƣời thực hiện
viễn cảnh của nhà trƣờng, biến viễn cảnh thành hiện thực. Vì vậy, con đƣờng
thành công nhất để phát triển chuyên môn cho giáo viên trong nhà trƣờng là
bồi dƣỡng vai trò lãnh đạo chuyên môn cho họ.
Vấn đề bồi dƣỡng GV còn đƣợc đề cập đến trong các công trình nghiên
cứu của luận văn và luận án nhƣ luận văn của tác giả Bùi Thanh Bình (2008)
với “Bi n pháp quản lý hoạt đ ng dạy ủ Hi u trư ng

trường Trung họ

phổ thông Hải An - Hải h ng trong gi i đoạn hi n n y”; hay đề tài “Bi n
pháp quản lý ồi dưỡng năng lự dạy họ

ủ giáo vi n trường Trung họ

phổ thông Hải An thành phố Hải h ng đáp ng huẩn nghề nghi p” của Vũ
Văn Huy (2011); đề tài: “M t số giải pháp nâng

o năng lự dạy họ

n i nào ó l o đ ng, n i đó ó

quản lý” Trong tác phẩm “Nh ng vấn đề ốt yếu ủ

quản lý” tác giả

Haroldkontz viết “Quản lý là m t hoạt đ ng thiết yếu nó đảm ảo phối hợp
nh ng nỗ lự

á nhân nhằm đạt đượ

á mụ đí h ủ nhóm về thời gi n,

tiền ạ và sự ất mãn á nhân ít nhất"
- Theo tác giải Trần Kiểm “Quản lý là nh ng tá đ ng ủ
lý trong vi

hủ thể quản

huy đ ng phát huy, kết hợp, sử dụng, điều hỉnh, điều phối á

nguồn lự (nhân lự , vật lự , tài lự ) trong và ngoài nư ( hủ yếu là n i lự )
m t á tối ưu nhằm đạt mụ đí h ủ tổ h

v i hi u quả

o nhất"

[28,tr.127].
- Theo GS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc đƣa ra quan niệm “Quản lý là sự tá

Ngoài 4 chức năng cơ bản trên đây, cần lƣu ý rằng, trong mọi hoạt động
của QLGD, thông tin có vai trò vô cùng quan trọng, nó đƣợc coi nhƣ “mạch