BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU
Tên đề tài:
Nghiên cứu thực tiễn dồn điền đổi thửa ở xã Thụy Duyên, huyện
Thái Thụy, Tỉnh Thái Bình và đề xuất chính sách khuyến khích dồn
điền đổi thửa nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở các tỉnh
Đồng Bằng Sông Hồng
Nhóm sinh viên thực hiện:
- Trần Thị Phương Nhung
- Phạm Thùy Linh
- Nguyễn Thị Hạnh
- Quan Vân Anh
- Bùi Thị Ngoan
Lớp: ĐH1QĐ3
Giảng viên hướng dẫn
HÀ NỘI - 9/2013
1
: Nguyễn Thị Khuy
Mục Lục
1. Đặt vấn đề................................................................................................................3
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu liên quan tới đề tài..................................................4
3. Các câu hỏi nghiên cứu của đề tài...........................................................................4
4. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................4
thước khác nhau trải nhỏ lẻ trên tất cả các cánh đồng canh tác gây nên chi phí sản xuất
tăng, sử dụng nhiều lao động, đi lại khó khăn, lãng phí đất cho bờ vùng bờ thửa, khó áp
dụng công nghệ và máy móc vào sản xuất, khó tổ chức hệ thống thủy lợi, tăng chi phí thu
mua sản phẩm. Từ góc độ xã hội, ruộng đất manh mún làm tăng chi phí giao dịch, khó
chuyển dịch lao động nông nghiệp sang ngành khác, cơ giới hóa chậm chạm, khó áp
dụng công nghệ mới, khó quy hoạch vùng sản xuất thương mại và quy hoạch sử dụng đất
cũng như việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai. Do đó vấn đề đặt ra
lúc này là dồn ruộng để người dân tập trung vào, hay tạo ra các cánh đồng mẫu lớn đưa
thành tựu khoa học kĩ thuật vào sản xuất một cách hiệu quả nhất. Để giải quyết vấn đề
Đảng và Nhà nước đã xây dựng dự án nông thôn mới đề ra 19 tiêu chí về vấn đề nông
thôn trong đó có tiêu chí về quy hoạch và thực hiện quy hoạch đã phần nào giải quyết
được vấn đề manh mún, chồng chéo, không đồng bộ ruộng đất ở nông thôn. Dồn điền đổi
không phải là 1 tiêu chí trong xây dựng NTM nhưng dồn điền đổi thửa giúp tăng diện
tích trên một thửa ruộng, tạo thuận lợi cho hộ canh tác, thực hiện cơ giới hoá nông
nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hoá,
hiện đại hoá; từng bước phân công lao động trong từng địa bàn, tạo việc làm, tăng giá trị
thu nhập trên một đơn vị diện tích sản xuất.
Thái Bình là một trong những tỉnh điển hình về sản xuất nông nghiệp, cũng như một
số địa phương khác, đất nông nghiệp ở Thái Bình ccũng rơi vào tình trạng nhỏ lẻ thiếu
đồng bộ, bình quân số thửa ruộng trên hộ còn cao ( 3,58 thửa/hộ ). Thực hiện đường lối
3
của Đảng và Nhà Nước, Thái Bình đang tập trung dồn điền đổi thửa tạo vùng sản xuất
hàng hóa nông nghiệp tập trung và quy hoạch xây dựng nông thôn mới.
Thụy Duyên là một xã với phần đông số dân làm nông nghiệp. Tình trạng manh mún
ruộng đất ở địa phương này dẫn tới hiệu quả sản xuất thấp, kinh tế nông nghiệp chậm
phát triển. Từ dự án nông thôn mới của tỉnh, xã Thụy Duyên đã bước đầu thực hiện công
tác dồn điền đổi thửa và đã đạt được những thành quả nhất định.
lớn hoặc mảnh liền thửa
2.2.2. Phillippines
Hình thành các tổ chức nông dân họ chia thành các nhóm mỗi nhóm có từ 5-10 người
đứng đầu là một nông dân giỏi, họ trực tiếp sản xuất trên mảnh đất của mình và phát huy
tối đa sự sáng tạo trên mảnh đất đó nhằm đem lại lợi nhuận cao nhất, người đứng đầu có
nhiệm vụ lập kết nối maketing cho sản phẩm của 18 nông dân độc lập và 60 nông dân
nhỏ. Sự gắn kết của nông dân thể hiện ở cam kết cung cấp sản phẩm và thỏa thuận về
khối lượng cung cấp, kế hoạch phân phối, tuân thủ theo chất lượng chung, thực hành sản
xuất, quản lý thu hoạch và sau thu hoạch. Nhóm này bản thân nó đã là một tổ chức có
mục tiêu hướng đến thị trường và là hệ thống quản lý trong đó yêu cầu thành viên bảo vệ
uy tín của nhóm trên thị trường. Nhóm là chiến lược giúp nông dân phản ứng nhanh nhạy
với thị trường và tiếp cận với thị trường có giá trị cao hơn. Những nhóm được tổ chức
như này mang lại lợi ích như: đạt tính kinh tế theo quy mô và khả năng cung cấp sản
phẩm với số lượng lớn và chi phí giao dịch nhỏ hơn; tiếp cận thị trường tốt; giao dịch với
nhà cung cấp dịch vụ; liên kết có hiệu quả với chính phủ và tổ chức tư nhân.
2.2.3. Thái Lan
Đất đai được sử dụng phân theo ba cấp đó là cấp quốc gia, vùng và cấp địa phươn.
Quy ho ch nh m th hi n c th nh ng ch ng trình kinh t ,xã h i c a Hoàng gia Thái L
an, g n li n v i t ch c hành chính và qu n lý nhà n c, ph i h p v i t ch c chính
ph và chính quy n a ph ng. D án phát tri n Hoàng gia ã xác nh vùng nông
nghi p chi m m t v trí quan tr ng.
Bài h c kinh nghi m:
Chính ph
n g ra quy ho ch và xây d ng c s h t ng cho khu v c t nông nghi p.
C s h t ng luôn luôn
c c i thi n và nâng c p
á p n g nh ng thay i trong s n
xu t; áp d ng công ngh và máy móc hi n i
nâng cao n ng su t lao n g, n ng su t
nông nghiệp?
● Hiệu quả đến sản xuất và đời sống nông dân?
4. Mục tiêu nghiên cứu
● Mục tiêu chung
- Nghiên cứu, tìm hiểu về dồn điền đổi thửa
- Hiệu quả của việc dồn điền đổi thửa trong sản xuất nông nghiệp
- Thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện dồn điền đổi thửa
- Đề xuất những giải pháp khắc phục khó khăn trong quá trình dồn điền đổi thửa.
● Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá thực trạng dồn điền đổi thửa trên địa bàn xã. Những thành quả đã đạt
được và chưa đạt được.
- So sánh hiệu quả sản xuất trước và sau dồn điền đổi thửa
6
- Đánh giá ảnh hưởng của dồn điền đổi thửa tới quy hoạch, quản lý và sử dụng đất
của xã Thụy Duyên.
- Đánh giá ảnh hưởng của dồn điền đổi thửa đến đời sống nhân dân
- Đề xuất giải pháp khắc phục khó khăn và khuyến khích dồn điền đổi thửa ở các địa
phương khác.
5. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu
- Địa điểm nghiên cứu: Xã Thụy Duyên, Huyện Thái Thụy, Tỉnh Thái Bình
- Thời gian:
- Đối tượng nghiên cứu: công tác dồn điền đổi thửa.
6. Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận (Cách tiếp cận)
+Tiếp cận vĩ mô từ trên xuống và vi mô từ dưới lên.
Tiếp cận vĩ mô từ trên xuống là căn cứ vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của
tỉnh, huyện, của vùng có liên quan hoặc có tác động đến việc dồn điền đổi thửa trên địa
bàn xã.
● Ý nghĩa thực tiễn
- Tạo điều kiện cho hoàn thiện mô hình nông thôn mới, phục vụ công tác quy
hoạch, quản lý, sử dụng đất có hiệu quả ở địa phương và áp dụng cho những địa bàn có
điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội tương tự.
- Tạo tiền đề khuyến khích thực hiện dồn điền đổi thửa ở các tỉnh Đồng Bằng Sông
Hồng
● Các kết quả nghiên cứu chính
- Báo cáo thuyết minh.
9.Khung logic nghiên cứu
Mục Tiêu NC
Nội Dung NC
- Nghiên cứu, tìm hiểu - Vị trí địa lý, điều
về dồn điền đổi thửa
kiện tự nhiên, kinh
- Hiệu quả của việc dồn tế xã hội của xã
điền đổi thửa trong sản Thụy Duyên, huyện
xuất nông nghiệp
Thái Thụy, tỉnh
- Thuận lợi, khó khăn Thái Bình
trong quá trình thực
- Đánh giá hiện
hiện dồn điền đổi thửa
- Đánh giá thực trạng trạng sử dụng đất
dồn điền đổi thửa trên nông nghiệp và tình
địa bàn xã. Những thành hình quy hoạch sử
đất
nông
quả đã đạt được và chưa dụng
nghiệp
8
của dồn điền đổi thửa
đến đời sống nhân dân
- Đề xuất giải pháp khắc
phục khó khăn và
khuyến khích dồn điền
đổi thửa.
- Kế thừa báo
cáo,bài nghiên
cứu khác
- Minh họa, sử
dụng hình ảnh,
bản đồ
- Tìm hiểu, thu
thập tài liệu thực
tế
- Phương pháp
viết báo cáo
- Thực trạng dồn
điền đổi thửa ở xã
Thụy Duyên, huyện
Thái Thụy, tỉnh
Thái Bình
- Hiệu quả trong sản
xuất nông nghiệp
sau dồn điền đổi
thửa
- Ảnh hưởng của
dồn điền đổi thửa
3
4
2
x
3
4
x
x
x
9
5
5
6
6
7
7
8
x
x
x
Viết báo cáo
4
5
Báo cáo thử giữa các
nhóm
6
Báo cáo kết quả nghiên
cứu trước hội đồng
x
x
x
x
x
x
Phạm Thùy Linh
Tìm dữ liệu, đi thực tế, làm báo cáo
Nguyễn Thị Hạnh
Tìm dữ liệu, đi thực tế, làm slide
Quan Vân Anh
Tìm dữ liệu, đi thực tế, chụp hình dẫn
chứng
Bùi Thị Ngoan
Tìm dữ liệu, đi thực tế, làm báo cáo,
12. Tài liệu tham khảo
10
11