1

TR

I H C THÁI NGUYÊN
NG
I H C NÔNG LÂM

HOÀNG TH H NG NHUNG

NGHIÊN C U NH H NG C A MÙA V
, PH NG TH C
CH
N NUÔI
N KH N
NG SINH TR NG VÀ CHO THT
C A GÀ SASSO TH NG PHM NUÔI T I THÁI NGUYÊN

LUN V
N TH C S KHOA H C NÔNG NGHIP

THÁI NGUYÊN - 2008


2

TR

I H C THÁI NGUYÊN
NG
I H C NÔNG LÂM

cho vi c hoàn thành lu∃n vn &u ã ,c c∀m −n. Các thông tin, tài li u trình bày
trong lu∃n vn này ã ,c ghi rõ ngu.n gc.
Tác gi

Hoàng Th H ng Nhung


4

L IC M

N

/ hoàn thành b∀n lu∃n vn th0c s1 khoa hc nông nghi p, tôi ã nh∃n
,c s% giúp + nhi t tình c2a các c− quan, các c3p lãnh 0o và cá nhân. Tôi xin
bày t4 li c∀m −n sâu s5c và kính trng ti các t∃p th/, cá nhân ã t0o i&u ki n
giúp + tôi trong sut quá trình hc t∃p và nghiên c#u.
Trc h!t tôi xin bày t4 lòng bi!t −n sâu s5c ti th6y giáo PGS. TS. Tr6n
Thanh Vân & cô giáo TS. Nguy7n Th∗ Thuý M8. Các th6y cô ã tr%c ti!p hng
dn tôi trong sut quá trình nghiên c#u.
Tôi xin trân trng c∀m −n ti: Ban giám hi u, Khoa chn nuôi thú y,
Khoa Sau

0i hc, cùng t∃p th/ các th6y cô giáo Trng

0i hc Nông Lâm

Thái Nguyên, Trng THCS H0 Hoà - Phú Th ã t0o mi i&u ki n thu∃n l,i
cho tôi hoàn thành lu∃n vn này.
Tôi xin chân thành c∀m −n ti mi ngi thân trong gia ình và toàn th/

1.1.6.2.
1.1.6.3.
1.2.
1.2.1.
1.2.2.
1.3.

Ch ng 1:
Tng quan các vn
 nghiên cu
C− s: khoa hc c2a vi c nghiên c#u
C− s: khoa hc c2a vi c nghiên c#u s% di truy&n các tính tr0ng
s∀n xu3t c2a gia c6m.
C− s: khoa hc c2a vi c nghiên c#u kh∀ nng sinh tr:ng
Khái ni m sinh tr:ng
Ph−ng pháp ánh giá sinh tr:ng
Các y!u t ∀nh h:ng !n sinh tr:ng
Kh∀ nng chuy/n hoá th#c n và các y!u t ∀nh h:ng
Kh∀ nng cho th∗t, ch3t l,ng th∗t và các y!u t ∀nh h:ng
Nng su3t th∗t
Ch3t l,ng th∗t
S#c sng và kh∀ nng kháng b nh
C− s: khoa hc c2a u th! lai và s∋ d(ng u th! lai trong chn
nuôi gà th∗t
B∀n ch3t c2a u th! lai
Các y!u t ∀nh h:ng !n u th! lai
S∋ d(ng u th! lai trong chn nuôi gà th∗t
Tình hình nghiên c#u trên th! gii và trong nc
Tình hình nghiên c#u trên th! gii
Tình hình nghiên c#u trong nc

1.1.4.1.
1.1.4.2.
1.1.5.
1.1.6.

1
2
2

3
3
5
5
7
9
19
21
21
24
26
29
29
30
32
32
32
35
36

38

3.2.4.1.
3.2.4.2.
3.2.5.
3.2.5.1.
3.2.5.2.
3.2.6.
3.2.7.
3.2.8.

Ch ng 3:
Kt qu và phân tích kt qu
T= l nuôi sng c2a gà qua các tu6n tu>i
Kh∀ nng sinh tr:ng
Sinh tr:ng tích lu?
Sinh tr:ng tuy t i c2a gà thí nghi m
Sinh tr:ng t−ng i c2a gà thí nghi m
Kh∀ nng s∋ d(ng và chuy/n hoá th#c n
Tiêu th( th#c n c2a gà qua các giai o0n
Kh∀ nng chuy/n hoá th#c n
Nng su3t và ch3t l,ng th∗t
Nng su3t th∗t
Thành ph6n hoá hc c2a th∗t
Ch< s s∀n xu3t PI (Performance – Index)
Ch< s kinh t! EN (Economic – Number)
Chi phí tr%c ti!p cho 1 kg gà th∗t

41
41
41
42

Tài li u ti!ng nc ngoài

83
84
84
85
85
90


7

DANH M
C B NG
B∀ng
1.1
2.1
2.2
3.1
3.2a
3.2b
3.3a
3.3b
3.4a
3.4b
3.5a
3.5b
3.6a
3.6b
3.7a

Tiêu tn protein c)ng d.n cho tng khi l,ng c2a gà thí nghi m
theo ph−ng th#c nuôi
Tiêu tn ME cho tng khi l,ng c2a gà thí nghi m theo mùa v(
Tiêu tn ME cho tng khi l,ng c2a gà thí nghi m theo ph−ng
th#c nuôi

Trang
24
38
40
47
50
51
54
55
59
60
62
63
65
66
69
70
72
72


8

3.9

82


9

PHN M

U

1. Tính cp thit ca
 tài
Vi t Nam hi n nay, chn nuôi gà th∗t ngày càng ,c ≅y m0nh và
phát tri/n r)ng kh5p trong ph0m vi c∀ nc tΑ thành ph, t
nng sinh tr:ng và cho th∗t c2a gà Sasso th−ng ph≅m nuôi t0i Thái Nguyên.
3. Ý ngha khoa h c và th!c ti∀n ca
 tài
- Góp ph6n vào vi c hoàn thi n nghiên c#u thích nghi và xây d%ng quy
trình k1 thu∃t chn nuôi ging gà Sasso : Vi t Nam.
- Góp ph6n vào vi c tri/n khai chn nuôi gà lông màu cho các c− s: và
nông h) t0i khu v%c.
- K!t qu∀ nghiên c#u là tài li u / ngi chn nuôi, cán b) nghiên c#u,
sinh viên ngành nông nghi p tham kh∀o, áp d(ng cho công vi c chuyên môn và
các nghiên c#u ti!p theo.


11

CH# NG 1
T∃NG QUAN CÁC V%N & NGHIÊN C∋U
1.1. C s
khoa h c ca vi(c nghiên cu
1.1.1. C s khoa hc c a vic nghiên c u s di truyn các tính trng s n xut
c a gia cm
Khi nghiên c#u các tính tr0ng s∀n xu3t c2a gia c6m, các nhà khoa hc
không nhΒng nghiên c#u v& ;c i/m di truy&n mà còn nghiên c#u !n các y!u
t ngo0i c∀nh tác )ng lên tính tr0ng ó.
B n cht di truyn các tính trng s n xut:
Theo quan i/m di truy&n hc thì h6u h!t các tính tr0ng v& nng su3t c2a
gia c6m nh: Sinh tr:ng, sinh s∀n, cho lông, cho tr#ng, cho th∗t... ph6n ln &u
là các tính tr0ng s l,ng (Quantitative Character) và do các gen nm trên cùng
nhi7m s5c th/ (NST) quy ∗nh. Ph6n ln s% thay >i trong quá trình ti!n hoá c2a
sinh v∃t c∆ng là s% thay >i c2a các tính tr0ng s l,ng.
Tính tr0ng s l,ng là nhΒng tính tr0ng mà : ó s% sai khác nhau v& m#c

D: Là giá tr∗ sai l ch tr)i (Dominance deviation)
I : Là giá tr∗ sai l ch t−ng tác (Interaction deviation)
Trong ó giá tr∗ c)ng g)p (A) là do giá tr∗ ging quy ∗nh, là thành ph6n
quan trng nh3t c2a ki/u gen vì nó >n ∗nh, có th/ xác ∗nh ,c và di truy&n l0i
cho th! h sau, có ý ngh1a trong chn dòng thu6n, là c− s: cho vi c chn ging.
Hai thành ph6n sai l ch tr)i (D) và t−ng tác gen (I) cùng có vai trò quan
trng, là giá tr∗ ging ;c bi t ch< có th/ xác ∗nh ,c thông qua con ng
th%c nghi m. D và I không di truy&n ,c và ph( thu)c vào v∗ trí và s% t−ng tác
giΒa các gen. Chúng là c− s: c2a vi c lai ging.
.ng thi tính tr0ng s l,ng c∆ng ch∗u ∀nh h:ng c2a môi trng chung
và môi trng riêng:
- Sai l ch môi trng chung (General environmental) (Eg) là sai l ch do
các y!u t tác )ng lên toàn b) các cá th/ trong nhóm v∃t nuôi. Lo0i này có tính
ch3t thng xuyên và không c(c b) nh: Th#c n, khí h∃u... Do v∃y ó là sai
l ch giΒa các nhóm, giΒa các cá th/ và giΒa các ph6n khác nhau trên m)t c− th/.
- Sai l ch môi trng riêng (Environmental deviation) (Es) là các sai l ch
do các y!u t môi trng tác )ng riêng rΧ lên tΑng nhóm cá th/ v∃t nuôi ho;c
m)t giai o0n nào ó trong i m)t con v∃t hay các ph6n khác nhau c2a con v∃t.
Lo0i y!u t này có tính ch3t không thng xuyên và c(c b) nh các thay >i v&
th#c n, khí h∃u, tr0ng thái sinh lý... gây ra.
Nh v∃y, quan h c2a ki/u hình (P), ki/u gen (G) và môi trng (E) c2a
m)t cá th/ bi/u th∗ nh sau:
P = A + D + I + Eg + Es


13

Trong ó:
P: Là giá tr∗ ki/u hình (phenotyp Value)
A: Là giá tr∗ c)ng g)p (Additive Value)

Sinh tr:ng là m)t quá trình sinh lý ph#c t0p và tuân theo nhΒng quy lu∃t nh3t
∗nh. Tr6n

ình Miên, Nguy7n Kim

ng, 1992 [31] cho bi!t: Midedorpho A.

F (1867) là ngi 6u tiên phát hi n ra quy lu∃t sinh tr:ng theo giai o0n c2a
gia súc, cho rng gia súc non phát tri/n m0nh nh3t sau khi mi sinh, sau ó tng
khi l,ng gi∀m d6n theo tΑng tháng tu>i.


14

* Khái ni m sinh tr:ng
Sinh tr:ng là m)t quá trình sinh lý, sinh hoá ph#c t0p, duy trì tΑ khi phôi
,c hình thành cho !n khi con v∃t ã tr:ng thành. / có ,c s o chính xác v&
sinh tr:ng : tΑng thi kΕ không ph∀i d7 dàng (Chambers J. R, 1990 [66])
Tr6n ình Miên, Nguy7n Kim ng, 1992 [31] ã khái quát: “Sinh
tr:ng là m)t quá trình tích lu? các ch3t hΒu c− thông qua trao >i ch3t, là s%
tng lên v& chi&u cao, chi&u dài, b& ngang, khi l,ng c2a tΑng c− quan, b) ph∃n
c∆ng nh toàn b) c− th/ trên c− s: tính di truy&n có tΑ i trc”.
Ganer (1992) cho rng sinh tr:ng trc h!t là k!t qu∀ c2a phân chia t!
bào, tng th/ tích t! bào / t0o nên s% sng (Tr6n ình Miên, Nguy7n Kim
ng 1992, [31])
Sinh tr:ng là quá trình tích lu? các ch3t hΒu c− do .ng hoá và d∗ hoá, là
s% tng lên v& chi&u cao, chi&u dài, b& ngang khi l,ng c2a các b) ph∃n và toàn
b) c− th/ con v∃t trên c− s: tính di truy&n. Sinh tr:ng chính là s% tích lu? d6n
d6n các ch3t, ch2 y!u là protein nên tc ) và khi l,ng tích lu? các ch3t ph(
thu)c vào tc ) ho0t )ng c2a các gen i&u khi/n s% sinh tr:ng (Tr6n ình

Qua nhΒng nghiên c#u cho th3y c− s: sinh tr:ng g.m hai quá trình: T!
bào sinh s∀n và t! bào phát tri/n. T3t c∀ các ;c tính c2a gia súc, gia c6m nh
ngo0i hình, th/ ch3t, s#c s∀n xu3t &u ,c hoàn chi và −n v∗ tính
là kg/con ho;c g/con. / xác ∗nh khi l,ng c− th/ : các kho∀ng thi gian khác
nhau ngi ta còn bi/u th∗ khi l,ng thông qua . th∗ sinh tr:ng.
Khi l,ng c− th/ : tΑng thi kΕ là thông s / ánh giá s% sinh tr:ng
m)t cách úng 5n nh3t, song l0i không ch< ra ,c s% khác nhau v& t= l sinh
tr:ng c2a các thành ph6n trong kho∀ng thi gian c2a các ) tu>i.
Sinh tr:ng c2a v∃t nuôi nói chung và sinh tr:ng c2a gà nói riêng ch∗u
∀nh h:ng c2a nhi&u y!u t, quan trng nh3t là y!u t ging, th#c n và các i&u
ki n chm sóc nuôi d+ng khác.
Khi nghiên c#u v& sinh tr:ng ngi ta thng s∋ d(ng m)t cách −n
gi∀n và c( th/ m)t s ch< tiêu / ánh giá s% sinh tr:ng c2a gia c6m:
1.1.2.2. Ph

ng pháp ánh giá sinh tr

ng

/ ánh giá kh∀ nng sinh tr:ng các nhà chn ging v∃t nuôi ã có
khuynh hng s∋ d(ng các ph−ng th#c −n gi∀n và th%c t!, ó là kh∀ nng sinh
tr:ng theo 3 ch< tiêu là: Chi&u cao, th/ tích và khi l,ng.
Khi l,ng c− th/: V& m;t sinh hc, sinh tr:ng ,c xem nh là quá
trình t>ng h,p, tích l∆y d6n các ch3t mà ch2 y!u là protein. Do v∃y có th/ l3y



th∗t có t6m quan trng ;c bi t. Kích thc các chi&u o có liên quan rõ r t vi
khi l,ng c− th/, ) dài chân có liên quan !n tính bi t.
- Tc ) sinh tr:ng: Tc ) sinh tr:ng là cng ) tng các chi&u c−
th/ trong m)t kho∀ng thi gian nh3t ∗nh.
- ng cong sinh tr:ng: ng cong sinh tr:ng bi/u th∗ sinh tr:ng
c2a gia súc, gia c6m nói chung.