THÁI THỊ XUÂN Đ O

Modul GDTX

5
GI¸O DôC TH¦êNG XUY£N
Vµ PH¸T TRIÓN CéNG §åNG

GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

9


A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

Giáo d c th ng xuyên (GDTX) là m t trong hai b ph n c u thành ngày
càng quan tr ng c a h th ng giáo d c qu c dân. Khác v i giáo d c ph
thông và giáo d c chính quy, GDTX là b ph n giáo d c mang tính xã h i
cao, là b ph n giáo d c nh y c m h n, g n bó v i xã h i, v i c ng ng
h n. GDTX ch có th t n t i và phát tri n n u nh nó bi t tìm nh a s ng
t c ng ng, bi t d a vào c ng ng, xu t phát t nhu c u c ng ng
và ph c v t ng c ng ng; ng c l i c ng ng ph i có trách nhi m
tham gia, óng góp, cùng làm GDTX.
Th c t phát tri n GDTX t bình dân h c v (BDHV), b túc v n hoá
(BTVH) cho n nay ã cho th y phong trào BDHV/BTVH/GDTX có
nh ng lúc th ng, lúc tr m, có nh ng lúc thành công nh ng c ng có lúc
b e do xoá b . BDHV/BTVH/GDTX thành công khi nó g n ch t và áp
ng nhi m v chính tr xã h i, c toàn xã h i, c ng ng ch m lo,
c các c p lãnh o a ph ng quan tâm nh trong các chi n d ch

quan nh “C ng ng”, “Phát tri n c ng ng”; “Phát tri n c ng ng
b n v ng” và vai trò c a GDTX i v i phát tri n c ng ng, giúp ng i
h c ý th c c s c n thi t ph i quan tâm, tìm hi u các nhu c u và v n
c a c ng ng GDTX có th g n ch t và góp ph n phát tri n c ng
ng m t cách hi u qu nh t.

II. MỤC TIÊU CỤ THỂ

Sau khi h c xong Module này, giáo viên GDTX có th :
1. Về kiến thức

— Trình bày
ng phát tri
— Phân tích
c ng ng.
— Trình bày
h c t p c ng

2. Về kĩ năng

c khái ni m “C ng ng”, “Phát tri n c ng ng” và “C ng
n b n v ng”.
c m i quan h tác ng qua l i gi a GDTX và phát tri n
c vai trò và trách nhi m c a Trung tâm GDTX, Trung tâm
ng i v i phát tri n c ng ng.

Bi t v n d ng m t s ph ng pháp i u tra, kh o sát
nhu c u và v n c a c ng ng.

xác nh các

cùng các m i quan tâm chung. Trong c ng ng ng i, ó là k ho ch,
ni m tin, các m i u tiên, nhu c u, nguy c và m t s i u ki n khác có
th có và cùng nh h ng n c tr ng và s th ng nh t c a các thành
viên trong c ng ng.
C ng ng là toàn th nh ng ng i cùng s ng có nh ng c i m gi ng
nhau, g n bó thành m t kh i trong sinh ho t xã h i. Theo nh ngh a
này, ng i ta phân ra các lo i c ng ng: c ng ng ngôn ng , c ng
ng t c ng i, c ng ng dân c ...
“C ng ng” trong Module này c s d ng v i ngh a là “C ng ng
dân c ”. V y c ng ng dân c là gì?
C ng ng dân c là t p h p nh ng cá nhân c g n k t b i nhi u m i
quan h v chính tr , kinh t , v n hoá, xã h i, qu c phòng, an ninh, dân
s , môi tr ng ... trong m t a gi i nh t nh nh m duy trì s t n t i và
phát tri n c a t ng thành viên và c a c c ng ng. Nhi u cá nhân h p
thành c ng ng. Các c ng ng t n t i bên nhau, ho c trong nhau t o
thành c ng ng l n h n nh c ng ng xóm p, c ng ng làng xã, khu
ph , c ng ng a ph ng, c ng ng qu c gia, c ng ng khu v c,
c ng ng qu c t .
Theo a bàn, ng i ta còn chia ra “C ng ng nông thôn” và “C ng
ng thành th ”.

12 MODULE GDTX 5
|


“C ng ng nông thôn” là c ng ng dân c s ng khu v c nông thôn.
ây là lo i c ng ng t ng i n gi n và thu n tuý nh t v m t xã h i.
Ho t ng kinh t ch y u c a c ng ng này là s n xu t nông nghi p.
“C ng ng thành th ” là c ng ng dân c s ng ô th . ây là lo i
c ng ng không thu n nh t v m t xã h i. Ho t ng kinh t ch y u

GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

13


Hoạt động 2: Nghiên cứu tìm hiểu “Phát triển bền vững” và
“Cộng đồng phát triển bền vững”, phát hiện những vấn đề
đặt ra đối với phát triển bền vững của cộng đồng và đề
xuất những công việc cần phải làm
1. MỤC TIÊU

Sau ho t ng này, ng i h c có th :
— Nêu lên c ba y u t quan tr ng t o nên s phát tri n b n v ng c a
m t c ng ng, qu c gia (kinh t , v n hoá — xã h i và môi tr ng).
— Phân bi t c “C ng ng phát tri n b n v ng” và “C ng ng phát
tri n không b n v ng”.
— Nêu lên c các v n
t ra i v i s phát tri n b n v ng hi n nay
c a qu c gia nói chung và c a a ph ng mình nói riêng.

2. THÔNG TIN CƠ BẢN

* “Phát tri n b n v ng”
Không ph i s phát tri n nào c ng b n v ng. “Phát tri n b n v ng” là s
phát tri n cân i, hài hoà gi a phát tri n kinh t , phát tri n v n hoá — xã
h i và b o v môi tr ng. Nhi u n c ã và ang ph i tr giá cho s phát
tri n kinh t thu n tuý mà không chú ý t i các v n v n hoá - xã h i,
c bi t v n b o v môi tr ng. Ô nhi m môi tr ng, bi n i khí h u

c u hi n t i, mà còn không gây ph ng h i n i u ki n sinh t n và
phát tri n c a th h t ng lai.
Vì v y m t c ng ng phát tri n b n v ng không ch quan tâm t i thu
nh p bình quân u ng i (GDP) mà còn c n quan tâm t i Ch s phát
tri n con ng i (HDI), ph n ánh tình tr ng bi t ch , trình v n hoá
c a ng i dân và ch s phát tri n gi i (GDI). Các qu c gia hi n nay ã
khuy n cáo 5 i u c n tránh trong t ng tr ng là:
T ng tr ng nh ng không m t vi c làm.
T ng tr ng nh ng không m t dân ch .
T ng tr ng nh ng không m t l ng tâm.
T ng tr ng nh ng không m t g c r .
T ng tr ng nh ng không m t t ng lai.
T ng tr ng nh ng không m t vi c làm có ngh a là t ng tr ng kinh t
nh ng v n m b o cho m i ng i lao ng u có vi c làm, không
ng i lao ng th t nghi p vì không trình
áp ng s thay i
nhanh chóng c a khoa h c k thu t và công ngh s n xu t. i u ó òi h i
ph i quan tâm n giáo d c nâng cao trình v n hoá và th ng xuyên
giáo d c nâng cao ngh nghi p, c p nh t ki n th c ng i dân không b
l c h u.
T ng tr ng nh ng không m t dân ch có ngh a là quy n con ng i,
quy n dân ch c a nhân dân v n c b o m. Có nh v y m i n
nh c chính tr .
T ng tr ng nh ng không m t l ng tâm có ngh a là s t ng tr ng
kinh t ph i i i v i duy trì o c, giá tr , truy n th ng t t p c a xã
h i nh lòng nhân ngh a, nhân ái, lòng khoan dung l ng, giúp l n
nhau, “Lá lành ùm lá rách”. Có nh v y m i duy trì, n nh c tr t
t xã h i.
T ng tr ng nh ng không m t g c r có ngh a là t ng tr ng kinh t
ph i i ôi v i duy trì b n s c v n hoá dân t c, hoà nh p nh ng không

sang kinh t th tr ng theo nh h ng xã h i ch ngh a.
— V phát tri n xã h i, Vi t Nam ã t c nhi u thành t u quan tr ng
nh u t c a nhà n c cho các l nh v c xã h i ngày càng t ng, c bi t
cho xoá ói, gi m nghèo, gi i quy t vi c làm, giáo d c - ào t o, d y
ngh , ch m sóc s c kho nhân dân, phòng ch ng các t n n xã h i.
Nhi u ch ng trình m c tiêu qu c gia ã và ang c tri n khai và t
hi u qu xã h i cao (nh Ch ng trình xoá ói gi m nghèo; Ch ng
trình gi i quy t vi c làm; Ch ng trình dân s - k ho ch hoá gia ình;
Ch ng trình phòng ch ng HIV/AIDS; Ch ng trình thanh toán m t s
b nh xã h i và b nh d ch nguy hi m; Ch ng trình n c s ch và v sinh
môi tr ng nông thôn; Ch ng trình tiêm ch ng m r ng; Ch ng trình
xoá mù ch và ph c p giáo d c ti u h c; Ch ng trình phòng ch ng các
t n n xã h i v.v...).
— V b o v môi tr ng, Vi t Nam ã có nhi u n l c nh m kh c ph c h u
qu môi tr ng do chi n tranh l i, ã ban hành nhi u chính sách quan
tr ng v qu n lí, s d ng tài nguyên thiên nhiên và b o v môi tr ng.
Công tác giáo d c và truy n thông v môi tr ng ang c y m nh.
Tuy nhiên, v n phát tri n b n v ng (PTBV) v n ch a c quan tâm
úng m c trong k ho ch phát tri n kinh t - xã h i c a t n c, c a
các ngành, các a ph ng và v n còn m t s t n t i ch y u sau:
16 MODULE GDTX 5
|


— V nh n th c: Quan i m PTBV ch a c th hi n m t cách rõ r t và
nh t quán. Các chính sách KT-XH còn thiên v t ng tr ng nhanh kinh
t và n nh xã h i, mà ch a quan tâm y , úng m c n tính b n
v ng khi khai thác, s d ng tài nguyên thiên nhiên và b o v môi
tr ng. C ch qu n lí và giám sát s PTBV ch a c thi t l p rõ ràng
và có hi u l c.


PTBV ã c ng và Nhà n c quan tâm, tuy nhiên do nhi u nguyên
nhân, s phát tri n n c ta v n ch a b n v ng.
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

17


— Qu n lí nhà n c v môi tr ng m i ch y u th c hi n c p Trung
ng, ngành, t nh; ch a ho c có r t ít c p qu n, huy n, ch a có c p
xã, ph ng, th tr n.
— Ch a có c ch b t bu c, ch a có ch tài x ph t nghiêm i v i các
hành vi vi ph m v.v...
— Nhi u ng i dân và các t ch c, c s s n xu t còn ch y theo l i ích kinh
t tr c m t mà ch a nhìn th y h u qu v xã h i và môi tr ng, ch a
th y h u qu lâu dài c ng nh h u qu i v i m i ng i xung quanh,
ngay c i v i b n thân mình, gia ình mình.
— Ng i dân nhìn chung ch a có ý th c, ch a có hi u bi t v pháp lu t, v
các v n kinh t , v n hoá xã h i và môi tr ng.
— v.v...
* Ch tr ng PTBV c a

ng và Nhà n c:

PTBV là ch tr ng l n c a ng và Nhà n c ta t u n m 1990 tr l i
ây và ã c th hi n trong nhi u v n b n quan tr ng nh các Ngh
quy t c a ng, trong “K ho ch qu c gia v môi tr ng và PTBV giai
o n 1991 - 2000”, trong Ch th 36/1998/CTTW c a B Chính tr v t ng

ch t ch , h p lí và hài hoà c ba m t là phát tri n kinh t , phát tri n xã
h i và b o v môi tr ng.
M c tiêu PTBV v kinh t là t c s t ng tr ng n nh v i c c u
kinh t h p lí, áp ng yêu c u nâng cao i s ng c a nhân dân, tránh
c s suy thoái ho c ình tr trong t ng lai, tránh l i gánh n l n
cho các th h mai sau.
M c tiêu PTBV v xã h i là t c k t qu cao trong vi c th c hi n ti n
b và công b ng xã h i; b o m ch dinh d ng và ch t l ng ch m
sóc s c kho nhân dân ngày càng c nâng cao; m i ng i u có c
h i c h c hành và có vi c làm; gi m tình tr ng ói nghèo và h n ch
kho ng cách giàu nghèo gi a các t ng l p và các nhóm xã h i; gi m các
t n n xã h i; nâng cao m c công b ng v quy n l i và ngh a v gi a
các thành viên và gi a các th h trong xã h i; duy trì và phát huy c
tính a d ng và b n s c v n hoá dân t c; không ng ng nâng cao trình
v n minh v i s ng v t ch t và tinh th n.
M c tiêu c a PTBV v môi tr ng là khai thác h p lí, s d ng ti t ki m và
có hi u qu tài nguyên thiên nhiên; phòng ng a, ng n ch n, x lí và
ki m soát có hi u qu ô nhi m môi tr ng; b o v t t môi tr ng s ng;
b o v các v n qu c gia, khu b o t n thiên nhiên, khu d tr sinh
quy n và b o t n s a d ng sinh h c; kh c ph c suy thoái và c i thi n
ch t l ng môi tr ng.

GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

19


3. TRẢ LỜI CÂU HỎI



Nội dung 2
MỐI QUAN HỆ GIỮA GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của cộng đồng đối với phát triển GDTX
1. MỤC TIÊU

Sau ho t ng này, ng i h c có th :
— Phân tích c vai trò c a c ng ng i v i GDTX.
— Nêu lên c nh ng n i dung, nh ng vi c mà c ng ng có th tham
gia, óng góp và “cùng làm” v i GDTX.

2. THÔNG TIN CƠ BẢN

GDTX và c ng ng nói riêng có m i quan h ch t ch và h tr l n nhau
cùng phát tri n.

* Vai trò c a c ng ng i v i GDTX
Khác v i giáo d c chính quy, GDTX là m t b ph n giáo d c mang tính xã
h i cao, là b ph n nh y c m, luôn g n ch t v i xã h i, v i c ng ng.
GDTX ch có th t n t i và phát tri n n u nh nó bi t tìm ngu n nh a
s ng t chính c ng ng, bi t d a vào c ng ng. Vì v y, có th nói, s
tham gia, óng góp c a c ng ng, c a toàn xã h i là m t trong nh ng
y u t quan tr ng quy t nh s t n t i và phát tri n b n v ng c a GDTX.
Trong g n 60 n m xây d ng và phát tri n giáo d c nói chung và phát
tri n BDHV/BTVH/GDTX và nay là giáo d c không chính quy (GDKCQ),
ng, Nhà n c ta luôn coi s c m nh t ng h p c a toàn dân, c a toàn
xã h i là i u ki n tiên quy t phát tri n toàn di n và có hi u qu s
nghi p giáo d c. Phong trào BDHV, XMC, BTVH ã t c nh ng

c thành l p di n k ch, c i l ng, hát v kháng chi n, v BDHV.
Có th nói, nh tuyên truy n m nh m và r m r nh v y, công cu c
ch ng n n mù ch ã c toàn xã h i tham gia. Giáo viên tuyên th :
“Còn tr i còn n c còn non, còn ng i mù ch ta còn g ng công”. Các
c già chia nhau n gi h c thì g i con cháu, dân làng i h c. N u ai
b n vi c gì (ví d b n con m n, b n b p núc v.v...) thì các c n giúp.
Nhi u c còn i h c ho c i d y bình dân làm g ng cho con cháu.
Nhi u h c viên, giáo viên bình dân có khó kh n c c xã h i quan tâm
giúp . Theo l i kêu g i c a Ch t ch H Chí Minh, nhi u cá nhân, gia
ình ã ng ra m l p BDHV d y ch cho ng i ch a bi t ch . Các
t ch c, oàn th ã góp s c cùng BDHV t ch c vi c xoá mù ch , nâng
cao trình v n hoá cho h i viên c a mình.
S tham gia, óng góp c a c ng ng, c a toàn xã h i i v i GDTX có
t m quan tr ng c bi t b i GDTX là ngành h c r ng l n, ch m lo vi c
h c c a ph n l n dân c , trong su t cu c i. Ch ng trình, n i dung
c a GDTX a d ng, linh ho t nh m áp ng nhu c u h c t p a d ng,
luôn i thay c a ng i h c, c a c ng ng. Ng i h c không ch có nhu
c u h c ch , h c v n hoá, mà còn có nhu c u h c nh ng ki n th c, k
n ng c n cho s n xu t, c n cho cu c s ng, mà m t mình ngành Giáo d c
không th áp ng. Tuy nhiên, GDTX có nhi u khó kh n v tài li u h c,
v kinh phí, v i ng GV, v c s v t ch t, trang thi t b d y h c ... S
tham gia, óng góp c a c ng ng, c a toàn xã h i s góp ph n:
— T ng thêm nhi u c h i h c t p cho m i ng i dân.
— T o thêm nhi u ngu n l c cho GDTX.
22 MODULE GDTX 5
|


— Góp ph n a d ng hoá các ch ng trình, n i dung c a GDTX, áp ng
nhu c u h c t p a d ng c a m i ng i dân, c a t ng c ng ng, áp

d i nhi u n i dung, hình th c. M c tham gia có th phong phú
h n, a d ng, sâu và tr c ti p h n. C th , các l c l ng trong c ng
ng có th :
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

23


+ Cùng tham gia xây d ng k ho ch phát tri n GDTX a ph ng trên c
s nhu c u c a ng i h c, yêu c u c a phát tri n kinh t - xã h i c a a
ph ng, ng th i phù h p v i k ho ch c a các ban, ngành, oàn th .
i u quan tr ng là k ho ch ó ph i kh thi phù h p v i ngu n l c, kh
n ng c a a ph ng. M t k ho ch y mà không kh thi thì không
b ng m t k ho ch n gi n mà có ch t l ng, hi u qu .
+ Tham gia tr c ti p vào xây d ng ch ng trình, n i dung, biên so n tài
li u, áp ng nhu c u h c t p a d ng c a m i ng i dân, c a t ng c ng
ng, áp ng nhu c u “c n gì h c n y”. i v i giáo d c chính quy
(GDCQ), các l c l ng xã h i ch có th tham gia m t m c nh t
nh. Còn trong GDTX, h không ch d ng l i m c góp ý ki n,
không ch tr c ti p tham gia biên so n m t s n i dung a ph ng hoá
(ph n m m), mà h có th tr c ti p biên so n nhi u n i dung h c có liên
quan n k thu t s n xu t, i s ng gia ình, nh ng v n v v n hoá,
xã h i c a a ph ng, t n c, b i ph n m m cho phép trong các
ch ng trình GDTX là r t l n, t 30% trong các ch ng trình XMC, sau
XMC cho n 100% trong các ch ng trình áp ng nhu c u ng i h c,
trong khi ó, ch ng trình ph thông ch cho phép ph n m m là 5%.
+ Tham gia t ch c th c hi n các ho t ng GDTX c s . Các l c l ng
xã h i có th ch ng t ch c các ho t ng tuyên truy n, giáo d c t i

—

c ào t o chuyên bi t v s ph m, nh ng h có nhi t tình, có hi u
bi t, có kinh nghi m, có th ph bi n, trao i chia s v i nh ng ng i
khác. Trong GDTX, ng i h c ng th i v a là HV, v a là GV. H có th
có hi u bi t, kinh nghi m v l nh v c này, nh ng l i kém hi u bi t v l nh
v c khác. H có th là lãnh o a ph ng, các ban, ngành, oàn th ; có
th là GV, cán b , k s
ng ch c ho c ã ngh h u; có th là cán b
c a các oàn th trong c ng ng nh H i Ph n , oàn Thanh niên,
H i ng i Cao tu i, H i C u chi n binh, H i Khuy n h c, H i Làm v n,
H i VAC, H i nuôi ong... H có th là già làng, tr ng b n/thôn, nh ng
ng i có kinh nghi m trong s n xu t, trong nuôi d y con cái, nh ng
ngh nhân trong c ng ng. H c ng có th là i di n c a các l c l ng
tôn giáo nh cha c /linh m c, nhà s v.v... có th tham gia d y XMC hay
chuyên nào ó cho dân. Ngh a là b t c ng i nào có tâm huy t, nhi t
tình, có hi u bi t, kinh nghi m v m t l nh v c nào ó... u có th tham
gia vào GDTX.
Tr c ti p qu n lí, i u hành, ch o và ki m tra, ánh giá các ho t ng
GDTX c s .
Tuy nhiên, vi c huy ng s tham gia, làm ch c a c ng ng i v i
giáo d c nói chung và GDTX nói riêng còn g p không ít khó kh n, c n
tr . ó là:
Thói quen bao c p, l i vào Nhà n c c a a ph ng.
Thói quen áp t, ôm m c a các nhà giáo d c.
Xu th Nhà n c hoá, chính quy hoá.
Ch t l ng, hi u qu , tác d ng c a GDTX i v i phát tri n kinh t , v n
hoá, xã h i c a a ph ng còn h n ch .
Vi c phân c p qu n lí ch a rõ.
Ch a có m t c ch phù h p.

t p su t i cho t t c m i ng i dân trong c ng ng. Ngay c các n c
ã phát tri n, có ti m n ng kinh t m nh c ng v y. Do ó, XHH công tác
GDTX ã c coi tr ng và ã t c nh ng k t qu b c u. Các
ban ngành, oàn th , các l c l ng xã h i ngày càng quan tâm và tham
gia tích c c vào GDTX thông qua h tr nhân l c, v t l c, tài l c, v n
ng ng i i h c, c giáo viên/báo cáo viên, h ng d n viên, ho c t
m các l p h c, các l p t p hu n, b i d ng khác nhau... cho ng i dân
c s . Nh ó, GDTX ã thu hút c nhi u ngu n l c và s ng i dân
có c h i tham gia h c t p d i nhi u hình th c, n i dung khác nhau ã
c t ng lên áng k trong th i gian qua.
Tuy nhiên, vi c XHHGDTX còn g p nhi u khó kh n, b t c p. Lãnh o
ng và chính quy n các c p, các ban, ngành, oàn th và nhân dân,
nh t là c s , còn ch a nh n th c úng vai trò và v trí c a GDTX, th m
chí còn hi u m t cách phi n di n, không y , úng n v XHHGD
nói chung và XHHGDTX nói riêng. Nhi u n i, tuy ã có ch tr ng, ã
có k ho ch XHHGD, ã ra các gi i pháp t ch c XHHGD, nh ng
ch a chú ý khâu ki m tra ánh giá, ch a có c ch , chính sách phù h p
và vì v y ch a thu hút c s tham gia r ng rãi c a toàn xã h i, c a các
ban, ngành, oàn th , c a c ng ng... K t qu là GDTX ã khó kh n l i
càng khó kh n h n. m t s a ph ng, GDTX không nh ng không
phát tri n c mà th m chí còn có nguy c b tan rã.
26 MODULE GDTX 5
|


3. TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu h i 1: C ng ng có vai trò gì i v i GDTX?
Câu h i 2: C ng ng có th làm gì/ óng góp gì/làm nh th nào


trong vi c nâng cao s n m h c trung bình cho dân c trong c ng ng
thông qua vi c xoá mù ch , m các l p ph c p ti u h c, THCS cho
thanh thi u niên, các l p BTVH cho ng i l n... S n m h c trung bình,
c bi t t l bi t ch là hai i l ng quan tr ng tính ch s phát
tri n giáo d c c a c ng ng và t ó tính ch s phát tri n ngu n
nhân l c c a c ng ng.
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

|

27


Dân trí

Dân c

Dân sinh

GDTX

S

Dân s

Dân quy n

1: Vai trò c a GDTX i v i phát tri n c ng ng

c bi t, GDTX góp ph n quan tr ng vào vi c nâng cao i s ng dân

•
•
•
•

•
•
•
•
•
•
•

ￚ

Các quy nh c a Nhà n c và chính quy n a ph ng v th t c hành
chính gi i quy t các công vi c có liên quan n dân.
K ho ch phát tri n kinh t - xã h i dài h n và hàng n m c a xã.
Quy ho ch và k ho ch s d ng t ai.
Các Ngh quy t c a H ND, quy t nh c a UBND xã và c a c p trên liên
quan n a ph ng.
D toán và quy t toán thu chi các qu , d án, các kho n huy ng óng
góp xây d ng c s h t ng, các công trình phúc l i công c ng c a xã,
thôn/b n và k t qu th c hi n.
Các ch ng t d án do Nhà n c, các t ch c và cá nhân u t , tài tr
tr c ti p cho xã.
Ch tr ng, k ho ch vay v n phát tri n s n xu t, xoá ói gi m nghèo.
i u ch nh a gi i hành chính xã và các n v hành chính liên quan
n xã.
K t qu thanh tra, ki m tra, gi i quy t các v tiêu c c, tham nh ng c a

hoá gia ình, v ch m sóc s c kho sinh s n, quy n sinh s n và trách
nhi m nuôi d y con cái.
Cu i cùng, GDTX còn óng vai trò r t quan tr ng trong vi c c i thi n
môi tr ng s ng c a nhân dân. Thông qua vi c t ch c các l p khuy n
nông, khuy n lâm, các l p chuyên v giáo d c ý th c b o v môi
tr ng, b o v ngu n n c s ch và khuy n khích làm các c ng trình v
sinh nh nhà xí h p v sinh… GDTX góp ph n kh c ph c ho c h n ch
các hành ng làm ô nhi m môi tr ng, t n n phá r ng v.v...
Các m t: dân trí, dân sinh, dân s , dân c và dân ch trong i s ng c a
c ng ng có tác ng qua l i, h tr l n nhau. Dân trí c nâng cao thì
s góp ph n nâng cao n ng su t lao ng và thu nh p cho ng i dân, t o
i u ki n cho ng i dân th c hi n quy n dân ch c a mình c ng ng,
t o thu n l i cho vi c n nh và nâng cao ch t l ng dân s và c i thi n
môi tr ng dân c nh v n s d ng n c s ch, v n ô nhi m môi
tr ng, n n phá r ng v.v...

* Nh ng vi c mà GDTX có th làm
qua TTGDTX và TTHTC
tri n b n v ng

c, cùng làm (ho c ph i làm) thông
góp ph n xây d ng m t c ng ng phát

TTGDTX và TTHTC là c s GDTX t i huy n và xã/ph ng/th tr n.
Thông qua ch c n ng, nhi m v c a mình các c s GDTX này, GDTX
có th óng góp tích c c vào vi c nâng cao dân trí, dân sinh, dân quy n,
dân c và dân s c a a ph ng, t c là góp ph n xây d ng c ng ng
phát tri n b n v ng. C th :
ￚ



Ch ng trình ào t o, b i d ng và nâng cao trình chuyên môn,
nghi p v bao g m ch ng trình ngo i ng , tin h c ng d ng, công ngh
thông tin - truy n thông; ch ng trình ào t o, b i d ng nâng cao
nghi p v ; ch ng trình d y ti ng dân t c thi u s cho cán b , công
ch c công tác t i vùng dân t c, mi n núi theo k ho ch hàng n m c a
a ph ng;
Ch ng trình GDTX c p THCS, THPT.
i u tra nhu c u h c t p trên a bàn, xác nh n i dung h c t p, xu t
v i S Giáo d c và ào t o, chính quy n a ph ng t ch c các ch ng
trình và hình th c h c phù h p v i t ng lo i i t ng.
T ch c các l p h c theo các ch ng trình GDTX c p THCS, THPT.
T ch c d y th c hành k thu t ngh nghi p, các ho t ng lao ng s n
xu t và các ho t ng khác ph c v h c t p.
Nghiên c u, t ng k t, rút kinh nghi m v t ch c và ho t ng nh m
nâng cao ch t l ng giáo d c góp ph n phát tri n h th ng GDTX.
Ngoài ra, TTGDTX còn có nh ng m i quan h v i chính quy n a
ph ng, v i các ban ngành oàn th , các t ch c chính tr - xã h i a
ph ng và v i TTHTC . C th :
TTGDTX có trách nhi m ch ng tham m u cho các c p chính quy n
t i a ph ng th c hi n các ch ng trình GDTX nh m nâng cao
trình v n hoá, chuyên môn, nghi p v cho i ng cán b , công
ch c nhà n c và ng i lao ng trong m i thành ph n kinh t ; áp
ng nhu c u h c t p su t i (HTS ) c a c ng ng; góp ph n phát
tri n kinh t - xã h i t i a ph ng ( i u 39, Quy ch T ch c và ho t
ng c a TTGDTX).
TTGDTX ph i h p v i các t ch c chính tr - xã h i, t ch c chính tr - xã
h i - ngh nghi p, t ch c ngh nghi p và các t ch c xã h i khác t i a
ph ng th c hi n các n i dung c a các ch ng trình ph i h p ho t ng
nh m h tr , t o i u ki n cho m i ng i, thu c m i l a tu i, thành

Giáo d c và ào t o ngày 24 tháng 3 n m 2008, TTHTC là c s giáo
d c th ng xuyên trong h th ng giáo d c qu c dân, là trung tâm h c
t p t ch c a c ng ng c p xã, có s qu n lí, h tr c a nhà n c,
ng th i ph i phát huy m nh m s tham gia, óng góp c a ng i dân
trong c ng ng dân c xây d ng và phát tri n các trung tâm theo c
ch Nhà n c và nhân dân cùng làm.
TTHTC do UBND c p xã qu n lí tr c ti p và ch u s ch o v chuyên
môn, nghi p v c a phòng GD- T.
TTHTC có ch c n ng sau:
+ T o i u ki n thu n l i cho m i ng i m i l a tu i c h c t p
th ng xuyên, h c t p su t i, c ph bi n ki n th c và sáng ki n
kinh nghi m trong s n xu t và cu c s ng góp ph n xoá ói gi m nghèo,
t ng n ng su t lao ng, gi i quy t vi c làm; nâng cao ch t l ng cu c
s ng c a t ng ng i dân và c c ng ng.
+ TTHTC là n i th c hi n vi c ph bi n ch tr ng, chính sách, pháp
lu t n v i m i ng i dân.
TTHTC có 4 nhi m v sau:
+ T ch c th c hi n có hi u qu công tác xoá mù ch và giáo d c ti p t c
sau khi bi t ch , c ng c ch t l ng ph c p giáo d c; t ng c ng công
tác tuyên truy n, ph bi n ki n th c nh m m r ng hi u bi t, nâng cao
nh n th c và c i thi n ch t l ng cu c s ng c a nhân dân trong c ng
32 MODULE GDTX 5
|


ng; ph i h p tri n khai các ch ng trình khuy n công, khuy n nông,
khuy n ng và các d án, ch ng trình t i a ph ng.
+ T ch c các ho t ng giao l u v n hoá, v n ngh , th d c th thao, c
sách báo, t v n khuy n h c, giáo d c cho con em nhân dân a ph ng,
phòng ch ng t n n xã h i.


|

33