TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN
------------

SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ
THÔNG TIN – THƯ VIỆN TẠI
THƯ VIỆN TỈNH BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TH.S. CHU VÂN KHÁNH
SINH VIÊN THỰC HIỆN
: VŨ GIANG TRÂM
LỚP
: TV 42A

HÀ NỘI – 2014


LỜI CẢM ƠN
Khóa luận này là kết quả của những tháng ngày học tập và rèn luyện tại
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội với sự dạy dỗ, chỉ bảo tận tình của các thầy
giáo, cô giáo trong khoa Thư viện Thông tin.
Em xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới các thầy giáo, cô giáo
Khoa Thư viện Thông tin và các cô chú đang công tác và làm việc tại Thư
viện tỉnh Bắc Giang đã tận tình chỉ bảo, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ
em trong quá trình thực tập cũng như tìm kiếm tài liệu phục vụ khóa luận này.
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo – Thạc sĩ Chu
Vân Khánh, người đã tận tình dìu dắt, chỉ bảo và hướng dẫn em trong quá
trình hoàn thành khóa luận này.
Vì thời gian nghiên cứu có hạn nên bài khóa luận khó tránh khỏi những

2.1.1.2 Mục lục phân loại ......................................................................... .........30
2.1.2 Ấn phẩm thông tin – thư viện .............................................................. .... .31
2.1.2.1 Ấn phẩm lược thuật .......................................................................... .... .31
2.1.2.2 Thư mục chuyên đề .......................................................................... .....32
2.1.2.3 Thư mục địa chí .......................................................................... ...........33


2.1.2.4 Thư mục thông báo sách mới ........................................................ .... 35
2.1.3 Cơ sở dữ liệu ....................................................................................... .. 37
2.2.3.1 Cơ sở dữ liệu sách ................................................................ .............. 37
2.2.3.2 Cơ sở dữ liệu lược thuật ..................................................................... 41
2.2.3.3 Cơ sở dữ liệu địa chí ......................................................................... . 43
2.2 Dịch `vụ thông tin – thư viện tại Thư viện tỉnh Bắc Giang ................ 46
2.2.1 Dịch vụ cung cấp tài liệu tại các phòng đọc ....................................... .. 46
2.2.2 Dịch vụ cung cấp tài liệu tại phòng mượn ............................................ 55
2.2.3 Dịch vụ cung cấp thông tin tại phòng nghe nhìn ................................. . 56
2.3 Nhận xét về sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện tại Thư viện
tỉnh Bắc Giang ............................................................................................ 58
2.3.1 Điểm mạnh ............................................................................................ 58
2.3.2 Điểm yếu ......................................................................................... ...... 61
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN SẢN
PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN – THƯ VIỆN TẠI THƯ VIỆN TỈNH
BẮC GIANG ........ ........................................................................................ 66
3.1 Nâng cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện ........ 66
3.1.1 Nâng cao chất lượng sản phẩm thông tin – thư viện ........................... . 66
3.1.2 Nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin – thư viện ................................ 70
3.2 Đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện .................... 72
3.3 Củng cố và tăng cường nguồn lực thông tin thư viện .............................. 75
3.4 Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin vào phát triển sản phẩm và
dịch vụ thông tin – thư viện......................................................................... ... 77

nhằm giúp người đọc lựa chọn tài liệu thuận lợi hơn. Điều đó giúp chúng ta
khẳng định các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện đã ra đời cùng với
các hình thức thư viện cổ xưa nhất. Ban đầu các các sản phẩm, dịch vụ còn
hết sức giản đơn như phục vụ đọc, mượn tài liệu, hệ thống mục lục.... Dần


2

dần theo thời gian, các sản phẩm và dịch vụ thư viện ngày càng phát triển với
quy mô và chất lượng lớn nhỏ khác nhau.
Hiện nay, trên thế giới nền kinh tế tri thức đã và đang hình thành, cùng
với đó là sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của công nghệ thông tin và
truyền thông đã đặt thư viện vào một thực tế cần thay đổi. Hoạt động thư viện
cũng đang có những bước chuyển biến mạnh mẽ nhằm đáp ứng kịp thời các
nhu cầu thông tin và tri thức ngày càng cao của xã hội, biểu hiện trên các
phương diện: nâng cao chất lượng nguồn lực thông tin, đa dạng hóa hình thức
phục vụ người dùng tin, v.v.., trong đó bao gồm cả việc phát triển hệ thống
các sản phẩm và dịch vụ thông tin một cách phong phú đa dạng, từ hệ thống
mục lục tra cứu trực tuyến cho đến các cơ sở dữ liệu offline hay online của
các thư viện điện tử, thư viện số, thư viện ảo...
Nằm trong cùng hệ thống thư viện công cộng trên cả nước trực thuộc
Thư viện Quốc gia Việt Nam, Thư viện tỉnh Bắc Giang với vị thế là thư viện
khoa học tổng hợp đứng đầu toàn tỉnh, trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước, vẫn đang không ngừng tự đổi mới nhằm đáp ứng
kịp thời với sự phát triển mọi mặt của đất nước nói chung và của tỉnh Bắc
Giang nói riêng.
Trước sự đổi mới đó đòi hỏi thư viện phải thực hiện nhiều nhiệm vụ để
tăng cường khả năng phục vụ, đáp ứng tối đa nhu cầu của người dùng tin,
trong đó bao gồm việc hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin –
thư viện của Thư viện tỉnh Bắc Giang.

3. Tình hình nghiên cứu theo hướng đề tài
Trong hoạt động của bất kì một cơ quan thông tin – thư viện nào thì sản
phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện luôn đóng một vai trò rất quan trọng
trong hiệu quả hoạt động của cơ quan thông tin – thư viện đó.


4

Về mặt lí luận, đã có một số công trình nghiên cứu với những quy mô
khác nhau cùng với rất nhiều giáo trình và các bài viết, bài báo đăng trên các
tạp chí chuyên ngành của nhiều tác giả về vấn đề sản phẩm và dịch vụ thông
tin – thư viện như:
- Giáo trình “Sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện” – Trần Mạnh
Tuấn (1998).
- “Sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện thực trạng và các vấn đề” –
Trần Mạnh Tú (Số 4 – 2003 – Tạp chí thông tin khoa học xã hội).
-

“Về hệ thống Sản phẩm và dịch vụ thông tin” – Trần Mạnh ( Tạp chí
thông tin khoa học xã hội – Số 5 – 2003)...
Tại Thư viện tỉnh Bắc Giang, việc nghiên cứu về sản phẩm và dịch vụ

thông tin – thư viện vẫn chưa toàn diện và có hệ thống. Xét thấy tầm quan
trọng của hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện đối với Thư viện
tỉnh Bắc Giang, Xét thấy tầm quan trọng của hệ thống sản phẩm và dịch vụ
thông tin – thư viện tại đây. Trong phạm vi bài nghiên cứu này, ngoài việc
khái quát những vấn đề chung về sản phẩm dịch vụ thông tin – thư viện, tôi
xin đi sâu nghiên cứu về thực trạng hiện có của sản phẩm và dịch vụ thư viện,
những ưu, nhược điểm mà các sản phẩm và dịch cụ mang lại cũng như đề
xuất những giải pháp khả thi nhằm phát triển hệ thống sản phẩm và dịch vụ

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
Khóa luận gồm có 3 chương:
Chương 1: Khái quát chung về Thư viện tỉnh Bắc Giang
Chương 2: Thực trạng về sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện
tại Thư viện tỉnh Bắc Giang
Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện và phát triển sản phẩm và
dịch vụ thông tin – thư viện tại Thư viện tỉnh Bắc Giang


83

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bùi Lan Thùy (1997),“Hiện trạng và tương lai phát triển Khoa học thư
viện ở Việt Nam”, Văn hóa thông tin, Hà Nội.
2. Đặng Thị Hoa (1999), “Sản phẩm thông tin – thư viện với việc học tập,
nghiên cứu của sinh viên”, Nghiên cứu giáo dục, tr.28.
3. Đoàn Phan Tân (2001),“Thông tin học”, Đại học Quốc gia, Hà Nội.
4. Đỗ Hữu Dư (1999),“Định hướng chiến lược và quy hoạch phát triển sự
nghiệp Thư viện đến năm 2020”, Vụ Thư viện, Hà Nội.
5. Lê Văn Viết (2000),“Cẩm nang nghề thư viện”, Văn hóa thông tin, Hà
Nội.
6. Lê Văn Viết (2000), “Một số định hướng về chiến lược phát triển thư
viện Việt Nam đến năm 2020, Thư viện (4), tr.3-8
7. Lê Văn Viết (2006),“Thư viện học”, Văn hóa thông tin, Hà Nội.
8. Lê Văn Viết (1999),“Xu hướng phát triển của thư viện 20 năm tới và
phương hướng đào tạo cán bộ thư viện ở Việt Nam”, Thư viện (1),
tr.39-45.
9. Lưu Văn Nghiêm (2003),“Marketing trong kinh doanh dịch vụ”, Nxb
Thống kê, Hà Nội.
10. Ngô Xuân Bình (2003),“Quản trị marketing – Hiểu biết và vận dụng”,

phẩm và dịch vụ thông tin”, Tạp chí thông tin tư liệu (4).
23. Trần Mạnh Tuấn (2005), “Sản phẩm thông tin nhìn từ góc độ
marketing”, Tạp chí thông tin khoa học xã hội (4).
24. Trần Thị Bích Hồng, Cao Minh Kiểm (2004), “Tra cứu thông tin trong
hoạt động thông tin – thư viện”, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà
Nội.


85

25. Trương Thị Kim Thanh (2003), “Người dùng tin và các dịch vụ thông
tin của trung tâm Thông tin – Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội”,
Tập san Thư viện, Hà Nội.
26. http://www.google.com.vn