ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN THÙY TRANG

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN MAI LINH:
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN THÙY TRANG

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN MAI LINH:
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐỖ MINH CƢƠNG

1.1. Tổng quan về văn hoá doanh nghiệp. ............................................................10
1.1.1. Khái niệm văn hoá doanh nghiệp ...........................................................10
1.1.2. Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp.Error!

Bookmark

not

defined.
1.1.3. Vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với hiệu quả kinh doanh và phát
triển của các doanh nghiệp trong ngành.......... Error! Bookmark not defined.
1.2. Các nhân tố ảnh hƣởng đến sự hình thành và phát triển VHDN. .......... Error!
Bookmark not defined.
1.2.1. Các nhân tố tác động từ bên ngoài. ....... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Các nhân tố tác động từ bên trong doanh nghiệp.Error! Bookmark not
defined.
1.3. Văn hóa doanh nghiệp trong lĩnh vực vận chuyển hành khách bằng taxi.
............................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Tổng quan về ngành kinh doanh vận chuyển hành khách bằng taxi.
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh vận chuyển
hành khách bằng taxi. ...................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN TẬP ĐOÀN MAI LINH ............................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Giới thiệu công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh.Error!
defined.

Bookmark

not

3.2. Giải pháp nâng cao vai trò và hoàn thiện và văn hoá doanh nghiệp. .... Error!
Bookmark not defined.
3.2.1. Quản trị chiến lược phát triển Tập đoàn theo các giá trị cốt lõi và sự
định hướng của văn hoá doanh nghiệp. ........... Error! Bookmark not defined.


3.2.2. Giải quyết khó khăn tài chính, tái cấu trúc các nguồn lực, thoát khỏi
khủng hoảng. .................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Truyền bá văn hoá doanh nghiệp trong tổ chức và tổ chức thực thi một
cách bài bản, có trách nhiệm cao..................... Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Phát huy vai trò của lãnh đạo trong việc quản trị văn hóa doanh
nghiệp. .............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Gây dựng và lòng tin cho nhân viên đối với lãnh đạo Tập đoàn và vai
trò, giá trị thực của văn hóa doanh nghiệp. ..... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ............................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................. Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa

1

CCB


Trang

1

Bảng 2.1

Đánh giá hoạt động kinh doanh của Mai Linh

35

2

Bảng 2.2

Kết quả thực hiện các chỉ tiêu khai thác taxi

37

3

Bảng 2.3

Số lƣợng nhân sự Mai Linh 2013

38

4

Bảng 2.4



46

50

52

54


DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ
HÌNH VẼ
STT
1

Hình
Hình 2.1

Nội dung
Cơ cấu bộ máy quản lý Mai Linh

Trang
43

BIỂU ĐỒ
STT

Biểu đồ

Nội dung

LỜI NÓI ĐẦU

1


1. Tính cấp thiết của đề tài.
Trong quá trình hội nhập, cùng với việc cạnh tranh về khoa học công nghệ,
dịch vụ… thì văn hoá doanh nghiệp là tài sản vô hình để mỗi doanh nghiệp phát triển
năng lực cạnh tranh và hoàn thiện thƣơng hiệu của mình. Thuật ngữ: “ văn hoá doanh
nghiệp“ đã đƣợc nhắc đến nhiều trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng. Gần đây,
nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ trên cả nƣớc đã và đang dần nhận thức tầm quan trọng
của văn hóa doanh nghiệp và nỗ lực triển khai tại đơn vị mình, nhƣng để thực hiện sao
cho hiệu quả lại là một vấn đề không đơn giản.
Dịch vụ vận tải là một phần thiết yếu của cuộc sống. Cùng với vận chuyển
đƣờng sắt, hàng không, đƣờng sông thì vận chuyển đƣờng bộ luôn chiếm vị trí trung
tâm của ngành vận tải. Trong đó, dịch vụ vận tải hành khách đã và đang chiếm vị trí
không nhỏ trong cuộc sống. Theo thống kê của Tổng cục thống kê, khối lƣợng hành
khách vận chuyển bằng đƣờng bộ chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng trƣởng rất nhanh:
trong năm 2011 lƣợt hành khách vận chuyển bằng đƣờng bộ là 2326,8 triệu lƣợt
ngƣời, chiếm tỷ trọng 92%. Trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh trong lĩnh vực dịch
vụ này cũng không kém phần gay gắt cùng với sự gia tăng của các phƣơng tiện vận
tải. Trong đó, phƣơng tiện vận tải bằng taxi đã và đang trở lên thông dụng đặc biệt ở
các đô thị lớn, thành phố, thị xã vì tính tiện dụng của nó. Thời gian gần đây, số lƣợng
các hãng taxi bùng nổ và cuộc chiến giành giật thị phần giữa các hãng với nhau đã và
đang diễn ra khá khốc liệt. Để phát triển bền vững mỗi doanh nghiệp đều phải tìm
hƣớng đi đúng đắn cho riêng mình và nỗ lực để không bị chệch khỏi mục tiêu đã đề
ra. Trong đó, phát triển văn hoá cũng một giải pháp để khiến doanh nghiệp trƣờng tồn
cùng với thời gian, cạnh tranh và tìm đƣợc nét riêng so với các doanh nghiệp khác.
Mai Linh đã đƣợc coi là một lá cờ đầu trong xây dựng văn hoá doanh nghiệp
và thời gian qua đã đƣợc ghi nhận những thành công nhất định. Song, gần đây những

Chiều thứ nhất: khoảng cách quyền lực (Power Distance).
Chiều thứ hai: chủ nghĩa cá nhân (Individualism).
Chiều thứ ba: tránh rủi ro (Uncertainty Avoidance)
Chiều thứ tƣ: nam tính (Masculinity).
Sau khi giáo sƣ Hofstede đƣa ra bốn chiều văn hóa nêu trên, Michael Harris
Bond và các đồng nghiệp của mình ở Hồng Kông nhận thấy rằng, nếu chỉ dựa trên

3


bốn chiều nói trên, thì khó lòng đánh giá đƣợc sự khác biệt giữa văn hóa Châu Âu và
Châu Á. Họ đã đƣa ra chiều thứ năm, chiều mà ban đầu họ gọi là:
Chiều thứ năm: Chiều "động lực Khổng Tử" (Confucian dynamism).
Giáo sƣ Hofstede sau đó đã đƣa thêm chiều này vào nghiên cứu ban đầu của
mình với tên là chiều hƣớng tƣơng lai. Công trình nghiên cứu của Hofstede là một
thƣớc đo để đánh giá một nền văn hóa, so sánh với những nền văn hóa khác. Dựa vào
lý thuyết mà ông đã đƣa ra, giúp áp dụng vào phân tích văn hóa Việt Nam.
“ Văn hoá tổ chức và sự lãnh đạo” của Edgar Henry Schein.
Edgar Henry Schein sinh năm 1928 là một giáo sƣ nổi tiếng tại MIT Sloan
School of Management ngƣời đã nghiên cứu rộng rãi trong lĩnh vực tổ chức quản lý.
Theo Edgar Schein Tổ chức không chấp nhận một nền văn hóa trong một ngày,
thay vào đó nó đƣợc hình thành trong một khoảng thời gian khi các nhân viên đi qua
những thay đổi khác nhau, thích ứng với môi trƣờng bên ngoài và giải quyết vấn đề
đó. Họ đạt đƣợc từ những kinh nghiệm trong quá khứ của họ và bắt đầu thực hành nó
hàng ngày do đó tạo thành nền văn hóa của nơi làm việc. Các nhân viên mới cũng
phấn đấu khó khăn để thích nghi với nền văn hóa mới và “tận hƣởng một cuộc sống
căng thẳng miễn phí”. Schein tin rằng có ba cấp độ trong một nền văn hóa tổ chức:
Cấp độ thứ nhất: “ những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp”.
Cấp độ thứ hai: “ những giá trị đƣợc chấp nhận”.
Cấp độ thứ ba: “ những quan niệm chung”.

Cuốn sách này là một sách chuyên khảo và trở thành giáo trình đại học của
một số trƣờng đại học và cao đẳng khối kinh tế, kinh doanh; trƣớc hết là nhằm phục
vụ sinh viên các khoa kinh tế đối ngoại, kinh doanh quốc tế, quản trị kinh doanh và
khách sạn – du lịch. Những ai quan tâm đến vấn đề văn hoá kinh doanh, triết lý kinh
doanh đều có thế tìm trong sách nhiều kiến thức bổ ích. Mục tiêu của tác giả nhằm
giúp cho học sinh, sinh viên, độc giả:
Hiểu đúng và đầy đủ các khái niệm cơ bản nhƣ: văn hoá, văn hoá kinh doanh,
triết lý kinh doanh...
Nắm vững những vấn đề lý luận, kinh nghiệm thế giới về văn hoá kinh doanh
và triết lý kinh doanh.

5


Nắm vững quá trình hình thành, phát triển của văn hoá kinh tế, kinh doanh Việt
Nam cùng các triết lý của nó; đồng thời hiểu đƣợc đƣờng lối, chủ trƣơng, quan điểm
và chính sách của Đảng và Nhà nƣớc có liên quan đến vấn đề trên.
Từ lý luận, kinh nghiệm thế giới và thực tiễn Việt Nam cần xây dựng cho đƣợc
một tƣ duy mới làm cơ sở để tạo lập văn hoá kinh doanh và triết lý kinh doanh chung
phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc, có lợi ích thiết thực đối với sự nghiệp xây dựng
Tổ quốc Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trên cơ sở một nền văn hoá
kinh doanh chung của dân tộc, các doanh nhân và doanh nghiệp nƣớc ta cần vận dụng,
sáng tạo ra văn hoá kinh doanh và triết lý kinh doanh đặc thù của mình, để việc kinh
doanh của họ vừa có tính tiên tiến vừa có tính bản sắc dân tộc đậm đà và giàu tính
nhân văn, nhờ vậy đạt tới hiệu quả cao và phát triển bền vững.
“Đạo đức kinh doanh và văn hoá công ty” (2004, tái bản 2011) của PGS.TS
Nguyễn Mạnh Quân.
Cuốn sách này ra đời với tiêu trang bị những kiến thức chung về văn hoá kinh
doanh và những kỹ năng cần thiết để tổ chức ứng dụng và phát triển văn hoá kinh
doanh trong hoạt động kinh tế. Tác giả đã chỉ ra rằng “văn hoá công ty với cấu trúc

doanh cụ thể, góp phần làm cho kinh doanh đạt kết quả cao và phát triển bền vững.
Luận văn thạc sỹ (2006) “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh
nghiệp Việt Nam” tác giả Đỗ Thị Thanh Tâm bảo vệ tại trường Đại học kinh tế Hồ
Chí Minh.
Đối tƣợng nghiên cứu của lụân văn là các doanh nghiệp Việt Nam do ngƣời
Việt Nam thành lập và quản lý trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm các doanh nghiệp
Nhà nƣớc và doanh nghiệp ngoài Nhà nƣớc, không bao gồm doanh nghiệp có yếu tố
nƣớc ngoài, các hợp tác xã, hộ kinh tế cá thể. Luận văn đã đƣa ra một số đề xuất để
xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Đã có nhiều công trình đã đóng vai trò tiên phong trong nghiên cứu văn hóa
doanh nghiệp của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung; đã đi sâu nghiên cứu vai trò
của văn hóa doanh nghiệp trong doanh nghiệp Nhà nƣớc, trong lĩnh vực vận tải hành
khách nói riêng.
Các năm trƣớc, tiểu luận thạc sỹ và khoá luận tốt nghiệp đại học về văn hoá
Mai Linh đã đƣợc một số học viên và sinh viên trong và ngoài đại học Kinh tế Đại
Học Quốc Gia quan tâm và nghiên cứu, tuy nhiên, đến nay chƣa có luận văn nào
nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về lộ trình, cách thức xây dựng, phát huy vai
trò văn hóa doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh của Công ty CP tập đoàn Mai
Linh cũng nhƣ chƣa có đề tài nào mang tính thời sự trong thời điểm kinh doanh của
Mai Linh đang gặp khó khăn. Chính vì vậy tác giả chọn đề tài này làm mục tiêu
nghiên cứu của mình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận chung về văn hoá doanh nghiệp, đặc điểm ngành
vận tải hành khách bằng taxi, luận văn khảo sát, đánh giá thực trạng văn hoá doanh

7


nghiệp Mai Linh từ đó đƣa ra các quan điểm và đề xuất các giải pháp hoàn thiện văn


Linh tại Hà Nội trả lời bảng hỏi gồm 20 câu hỏi từ đó tập hợp để rút ra các kết luận,
làm cơ sở lập luận để đƣa ra các giải pháp.
Nguồn số liệu đƣợc tác giả sử dụng là nguồn dữ liệu sơ cấp là thu thập xử lý 50
phiếu điều tra hợp lệ và nguồn dữ liệu thứ cấp là các công trình nghiên cứu, giáo trình
của các tác giả uy tín trong nƣớc và nƣớc ngoài, các đề tài nghiên cứu liên quan cấp
bộ, nhà nƣớc, các số liệu của tổng cục thông kê công bố cũng nhƣ các báo cáo tài
chính đã đƣợc kiểm toán. Công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh là một công ty đang cố
gắng niêm yết trên sàn chứng khoán hastc hoặc host, cổ phiếu của tập đoàn ( MLG)
đang giao dịch trên OTC, cổ phiếu Mai Linh miền Bắc đã hoàn tất thủ tục lên sàn, cổ
phiếu Mai Linh miền Trung đang giao dịch trên sàn, nên các báo cáo tài chính, báo
cáo kết quả kinh doanh thƣờng niên của công ty là một nguồn thông tin có tính pháp
lý. Ngoài ra, tác giả còn tham khảo trang web của công ty và một số website chính
thống khác, phân tích kết quả khảo sát thực tế tại công ty cổ phần Mai Linh Miền Bắc.
6. Những đóng góp của luận văn.
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp: nêu ra đƣợc khái niệm
văn hóa doanh nghiệp, các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp; vai trò của văn hóa
doanh nghiệp đối với hoạt động thực tiễn doanh nghiệp.
Luận văn đã chỉ ra các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp ảnh hƣởng
đến sự hình phát triển văn hóa doanh nghiệp và chỉ ra các cấp độ của văn hóa doanh
nghiệp.
Luận văn đã tiến hành khảo sát thực tế thông qua phỏng vấn chuyên sâu và
khảo sát điều tra chọn mẫu để nghiên cứu và đánh giá đƣợc thực trạng văn hóa doanh
nghiệp tại Mai Linh.
Luận văn đề xuất các giải pháp giúp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại công
ty Mai Linh.

9



Văn hóa doanh nghiệp cũng đƣợc định nghĩa “ Văn hóa doanh nghiệp là toàn
bộ những nhân tố văn hóa đƣợc doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện
trong hoạt động kinh doanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó”
[ 10,tr.259-260].
Theo tổ chức lao động quốc tế ( ILO) thì :” Văn hóa doanh nghiệp là sự trộn
lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng
xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất với một tổ chức đã biết” [ 10,tr.259-260].

References.
1. Blanchard Ken, O‟Connor Micheal ( 2005), Quản lý bằng giá trị, NXB Trẻ,

TPHCM.
2. Công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh ( 2011-2013), Báo cáo thương niên Mai Linh.
3. Đỗ Minh Cƣơng (2001), Văn hóa kinh doanh và triết lý kinh doanh, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
4.

Đỗ Minh Cƣơng (2009), "Văn hóa doanh nhân : nhận diê ̣n và đánh giá ", Tạp
chí Nghiên cứu Con ngƣời số 3/2009.

5.

Đỗ Minh Cƣơng (2010), Nhân cách doanh nhân - Văn hóa doanh nhân Việt
Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội, Hà Nội.

6. David, H. Maister (2005), Bản sắc văn hóa doanh nghiệp, NXB Thống kê, Hà

Nội.
7. Edgar, Henry Schein( 2012),Văn hóa tổ chức và sự lãnh đạo, NXB thời đại, Hồ


học kinh tế Quốc Dân, Hà Nội.
17. Đỗ Thị Thanh Tâm ( 2006), Xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh

nghiệp Việt Nam, Luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân.
18. Trần Quốc Vƣợng (chủ biên) (2008), Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục,

Hà Nội.
Các website:
19. http://cafef.vn
20. www.mailinh.vn
21. www.mt.gov.vn
22. www.tapchikinhte.com.vn
23. www.toppion.com.vn
24. www.vanhoadoanhnghiep.vn
25. www. vanhoahoc.vn

12