Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5

MC LC
Ni dung

Trang

PHN M U
I.Lý do chn ti
1.C s lý lun

3

2.C s thc tin

6

II. Mc ớch nghiờn cu

8

III. Nhim v nghiờn cu

9

IV. i tng nghiờn cu

9

V. Phm vi nghiờn cu



IV.Thc nghim vn dng phng phỏp
1.Hng dn hc sinh nm vng ng li chung gii mt bi toỏn.
1

16

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
2.Hng dn hc sinh nm vng ng li chung ca mt bin
phỏp tớnh.

19

3.ễn tp, tng hp li cụng thc(cỏch tớnh) chu vi, din tớch,
th tớch cỏc hỡnh

24

4.Tp cho hc sinh phỏt hin c mi quan h gia cỏc cụng
thc, quy tc tớnh chu vi, din tớch, th tớch cỏc hỡnh

30

5. Hng dn hc sinh gii cỏc bi toỏn cú li vn cha ni
dung hỡnh hc
5.1. Phng phỏp vn dng cụng thc(cỏch tớnh) chu vi, din
tớch, th tớch cỏc hỡnh

II. Bi hc kinh nghim

53

III. Nhng hn ch ca ti

54

IV. Nhng ý kin xut

54

2

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5

PHN M U
------------I.L DO CHN TI
1.C s lớ lun.
Nhõn loi ó bc vo th k 21, mt th k ó, ang v s tip tip tc cú
nhiu bin i to ln. Khoa hc v cụng ngh ó cú nhng bc tin nhy vt,
kinh t tri thc cú vai trũ ngy cng ni bt trong quỏ trỡnh phỏt trin lc lng sn
xut, ton cu hoỏ kinh t l mt xu th khỏch quan, lụi cun ngy cng nhiu
nc tham gia, s tranh chp quc t trờn tt c cỏc lnh vc ngy cng gay gt.
Trc bi cnh ú, chỳng ta cn phi phỏt trin nhanh hn, mnh hn, hiu qu
hn c giỏo dc- o to, khoa hc- cụng ngh, tip cn nhanh chúng vi tri thc
v cụng ngh mi nht ca thi i hin i hoỏ nn kinh t, to ra s chuyn

Ni dung chng trỡnh cỏc mụn hc v hot ng giỏo dc Tiu hc c c
th hoỏ bng nhng cun sỏch giỏo khoa v ti liu dy hc. ú, mi kin thc,
mi vn c trỡnh by khỏ cht ch, h thng, m bo tớnh chớnh xỏc, tớnh
khoa hc, tớnh kh thi ca mụn hc. Trong sỏch giỏo khoa, bờn cnh nhng yờu
cu ti thiu dnh cho tt c hc sinh cũn cha ng cỏc yu t phỏt trin ch dnh
cho hc sinh cú nng khiu mụn hc ( hc sinh khỏ gii), khụng bt buc vi mi
i tng.
Nh vy, dy hc cỏc mụn hc núi chung v mụn Toỏn núi riờng thc cht
l quỏ trỡnh t chc, hng dn hc sinh hot ng hc tp mụn Toỏn mi i
tng hc sinh t c chun v phỏt trin c nng lc ca cỏ nhõn bng
nhng gii phỏp phự hp.
Ni dung Cỏc yu t hỡnh hc l mt trong 5 tuyn kin thc chớnh trong ni
dung Mụn Toỏn ca bc Tiu hc. Ni dung ny c ri u tt c cỏc khi lp
v c nõng cao dn v mc . T nhn din hỡnh lp 1,2 sang n tớnh chu
vi, din tớch mt s hỡnh lp 4,5. tiu hc, hc sinh cha c hc mụn Hỡnh
hc m mi ch c hc mt s kin thc n gin v hỡnh hc, ta thng gi cỏc
kin thc ny di nhng cỏi tờn nh Hỡnh hc ban u, hoc Hỡnh hc s gin,
4

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
hoc Lm quen vi hỡnh hc, hoc Cỏc yu t hỡnh hc v thut ng hay dựng nht
hin nay l Cỏc yu t hỡnh hc.
Vic dy - hc Cỏc yu t hỡnh hc, c bit l dy gii toỏn cú li vn cha
ni dung hỡnh hc cho hc sinh tiu hc cú mt tm quan trng rt ln. Toỏn cú li
vn cha ni dung hỡnh hc l mch kin thc tng hp ca cỏc mch kin thc
toỏn hc c gn vi thc t. õy l mch kin thc khú nht i vi hc sinh
tiu hc nht l hc sinh lp 5. Gii toỏn cú li vn cú ni dung hỡnh hc nhm lm

nhiờn xó hi, Th cụng, Khụng nhng th, cỏc bi toỏn cú yu t hỡnh hc
cũn giỳp cỏc em phỏt trin thờm c nhiu nng lc trớ tu, rốn luyn c nhiu
c tớnh v phm cht tt nh: cn thn, cn cự, chu ỏo, khộo lộo, a thớch s
chớnh xỏc, lm vic cú k hoch,
Nh vy, tuy ch hc nhng kin thc ht sc n gin v hỡnh hc nhng
vi la tui tiu hc c bit l hc sinh lp 5, vic gii cỏc bi toỏn cú yu t
hỡnh hc l mt ni dung tng i khú trong chng trỡnh Toỏn tiu hc. Nú ũi
hi ngi hc mt kh nng t duy tru tng, mt trớ tng tng khụng gian,
mt úc quan sỏt tt, bit phõn tớch, tng hp nhng kin thc ó hc thc hin
yờu cu ca bi. Thc t ó cho thy, nhng hc sinh cú kh nng t duy tt s
rt thớch hc mụn ny, song s lng nhng hc sinh ny ớt, mt lp thng ch cú
vi em. Ngc li nhng hc sinh cú kh nng t duy chm hn thỡ dn dn rt
ngi hc dn n tỡnh trng hc sinh hc yu kộm mụn Toỏn chim t l khỏ cao so
vi cỏc mụn hc khỏc.
2.C s thc tin
Ni dung Cỏc yu t hỡnh hc tiu hc cú th túm lc thnh ba loi sau:
a).Cỏc ni dung hỡnh hc thun tuý gm cỏc kin thc, k nng hỡnh hc
chun b cho vic hc Hỡnh hc Trung hc c s nh nhn dng, phõn bit hỡnh;
mụ t, biu din hỡnh; v hỡnh, to hỡnh ( ct, ghộp, gp, xp, hỡnh), bin i
hỡnh ( to ra cỏc hỡnh cú cựng din tớch).
b).Cỏc ni dung hỡnh hc o lng, trong ú phn ct lừi l tớnh toỏn vi
cỏc s o i lng hỡnh hc nh chu vi, din tớch, th tớch.

6

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
c) Ni dung gii toỏn cú li vn, trong ú cú s kt hp gia hỡnh hc, s

7

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
Mt s dõn

v.v

+ Cỏch s dng Ting Vit trỡnh by v din t.
v.v
Chớnh vỡ th, kh nng gii toỏn cú li vn cha ni dung hỡnh hc ca hc
sinh chớnh l mt tiờu chun c bn, l Hũn ỏ th vng ỏnh giỏ trỡnh
hiu bit v nng lc vn dng cỏc kin thc toỏn hc ca cỏc em. õy cng l lý
do khin cho loi toỏn ny ó khụng c nhiu hc sinh a thớch, ham mờ hc tp
vỡ ngi, vỡ t duy chm; thm chớ cú nhiu em ó hc sỳt kộm mụn Toỏn v khụng
th t c im gii trong cỏc k thi kho sỏt cht lng.
Trc thc trng ú, nhim v khụng ch t ra cho ngnh giỏo dc, cho mi
cỏn b qun lý trong vic o luyn ngun ti lc khng nh cht lng bn
vng ca mt nh trng m cũn l nhim v t ra cho mi giỏo viờn ng lp l
lm th no nõng cao cht lng hc sinh, trỏnh hin tng hc sinh ngi
nhm lp? Vic tỡm hiu v mc kin thc cỏc bi toỏn cú yu t hỡnh hc
Tiu hc v bit c dng ý ca nhng ni dung, bi tp ú nhm mc ớch gỡ t
ú ra phng phỏp dy hc cho phự hp vi tng i tng hc sinh thỡ hiu
qu ging dy s cao hn. Lm th no xoỏ b tõm lý ngi, li ng nóo trong
hc sinh cỏc em cú ý thc t tỡm tũi, suy ngh c lp, vn dng kin thc toỏn
hc c bn mt cỏch linh hot tng trng hp c th, dn dn cú hng thỳ, say
mờ hc vn lờn hc khỏ, hc gii? ú l trn tr ca bn thõn tụi khi dy cho
hc sinh kin thc v ni dung hỡnh hc. Trong quỏ trỡnh bi dng hc sinh khỏ

quan n cụng tỏc bi dng HS gii.
4. Phng phỏp kho sỏt, trc nghim.
5. Phõn tớch s liu
6. Phng phỏp tng kt kinh nghim

9

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5

PHN NI DUNG
------------I.VI NẫT V LCH S VN V CC KHI NIM
1. Lch s hỡnh hc
T nhng bui u s khai ca quỏ trỡnh tin hoỏ, con ngi ó bit ch to,
s dng nhng cụng c thụ s sn bt, hỏi lm duy trỡ s sinh tn ca mỡnh.
Dn dn, con ngi bit cỏch ghi li quỏ trỡnh sn bt, hỏi lm hay lm ra cỏc
cụng c thụ s phc v vic sn bt, hỏi lm ú bng nhng hỡnh v nghuch
ngoc, ri ch tng hỡnh ra i, ỏnh du nhng bc tin vt bc trong quỏ
trỡnh tin hoỏ ca con ngi.
Xut phỏt t nhng nhu cu ca cuc sng by n, mc dự ch l nhng
hnh ng vụ thc nhng loi ngi ó bit s dng hỡnh v, hỡnh nh, lm ra
cỏc sn phm phc v cho lao ng ca mỡnh. iu ú chng t, hỡnh hc c
xut phỏt t cuc sng, nú xut hin cựng vi s xut hin ca loi ngi v tn ti
vi cuc sng con ngi.
Cho n khi cú c mt ngnh khoa hc chuyờn nghiờn cu v Toỏn hc
c ra i, mi s vt c xem xột di nhiu gúc cú c s khoa hc, cú
chớnh xỏc cao. Chẳng hạn như Hình học có: hỡnh hc phng, hỡnh hc khụng
gian,.

tri thc, k nng, k xo. Cng theo PGS-PTS Phm Vn Hon nng khiu c
quy nh bi mt s c im gii phu v sinh lý no ú ca c th trong ú cú ý
ngha nht l nhng c im ca h thn kinh, ca nóo. Nhng c im gii phu
sinh lý ú gi l t cht hay bm phỳ, to nờn s khỏc nhau bm sinh gia ngi
ny v ngi khỏc.
Nh vy, nng khiu l mt mc biu hin ca nng lc. Cú nng
khiu cha ng tim nng ca nng lc sỏng to, cũn gii cha ng tim
nng ca s thụng tho.
Mt ngi cú nng khiu, trong quỏ trỡnh phỏt trin ca mỡnh cú th cha
thụng tho mt cỏi gỡ ú nhng cú th ó phỏt hin ra cỏi mi ri sau ú mi dn
11

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
dn khc phc s thụng tho núi trờn. Mt ngi khụng cú nng khiu, nhng
c rốn luyn nghiờm tỳc, cht ch ngay t u, cú th tr nờn gii, thụng tho v
nhng cỏi ó hc, bit nhiu, bit rng nhng khụng cú sỏng to ỏng k. Tt nhiờn
cú nng khiu li thụng tho na thỡ rt tt; s thụng tho ú chc s h tr nhiu
cho s sỏng to. Thụng tho- l nhng cỏi m nhng ngi phỏt trin bỡnh thng
u cú th t c nu cú mt s dy-hc tt ngay t u, nhng nng khiu thỡ ớt
nhiu cú tớnh cht bm sinh v cú quy lut phỏt trin ni ti ca nú m ngi bi
dng nng khiu cn phi tụn trng, ging nh ngi trng cõy, chm súc cõy
phi tụn trng cỏc quy lut sinh lý v sinh thỏi ca cõy.
Khụng phi t nhiờn ta cú c nng lc hc tp, hiu bit. Mun hc sinh
cú c nng lc hc tp phi hỡnh thnh nú trong cỏc em. V ngi giỏo viờn
luụn luụn bit mt iu khi hỡnh thnh nng lc hc tp, hiu bit trong hc sinh
khụng phi nú s tn ti mói v t nú s xut hin bt c õu. Vn l ch th
ca nng lc y cú dựng nú vo thc tin mt hot ng no y khụng?

HNG YấN.
1.Thc trng vic dy ca giỏo viờn.
Qua nhiu nm ging dy, bn thõn tụi nhn thy giỏo viờn dy bi dng
hc sinh gii Toỏn ca trng nm khỏ chc ni dung chng trỡnh v kin thc
Toỏn ca c bc hc v khi lp m giỏo viờn ph trỏch; bit vn dng i mi
phng phỏp dy hc ly hc sinh lm trung tõm; bit trõn trng s sỏng to dự
nh ca hc sinh; bit xõy dng v s dng h thng cõu hi gi m rt hp lý,
phự hp vi trỡnh nhn thc ca hc sinh hng dn hc sinh phõn tớch tỡm
hiu bi tp. Cụng tỏc ch o ca nh trng cng nh mi cỏn b giỏo viờn ó
nhõn thc sõu sc v cỏc cuc vn ng ln ca ngnh nh i mi cụng tỏc
qun lớ v nõng cao cht lng giỏo dc, phong to thi ua : Xõy dng trng
hc thõn thin, hc sinh tớch cc, c bit, cụng tỏc bi dng mi nhn giỏo
viờn gii- hc sinh gii l vic lm thng xuyờn v c coi trng u tiờn hng
u ca trng bi cụng tỏc ny th hin rừ nột nht cht lng dy v hc ca mt
nh trng, th hin s nhn thc, s quan tõm, u t ch o ca Ban lónh o
nh trng, ca cỏc cp, cỏc ngnh a phng trong phong tro xó hi hoỏ GD
13

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
Hng nm, di s ch o trc tip ca Ban giỏm hiu, trng t chc d
soỏt li s hc sinh xp loi hc lc mụn Toỏn t gii ca nm hc trc qua cỏc
t thi nh: Kho sỏt cht lng u nm nm cht lng lm cn c bn giao
cho giỏo viờn v nhm chn la nhng hc sinh cú t cht v lũng yờu thớch, say
mờ mụn Toỏn; Trờn c s ú t chc thi chn hc sinh gii vũng s kho, chn v
c nhng giỏo viờn cú tõm huyt v nng lc toỏn hc bi dng, cng c kin
thc m cỏc em ó hc, giỳp cỏc em phỏt trin nhng nng lc cỏ nhõn nhm
duy trỡ cht lng mi nhn bn vng ca nh trng.

TB

Yu

tuyn

47

3

11

24

9

14

Kt qu vn cú nhng hc sinh khụng t do cha nm chc kin thc c
bn, ngụn ng trỡnh by cha t yờu cu.
14

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
Tuy thi gian dnh cho chng trỡnh bi dng cho hc sinh gii khụng
nhiu so vi lng kin thc cỏc em cn nm thỡ quỏ rng. Cỏc dng bi toỏn cú
li vn cú ni dung hỡnh hc li ht sc khú i vi cỏc em. Mt s em cha nm
chc ng li chung gii mt bi toỏn cú li vn, cha nm vng kin thc k

Yu

3

5

4

2

Bng 3: Thng kờ mc thỏi hc tp i vi mụn Toỏn-khi 5
Thỏng 9/2012
Nm hc

2012-2013

Mc thỏi

S HS
chn

Rt
yờu thớch

Yờu thớch

Bỡnh
thng

Khụng t

IV. THC NGHIM VN DNG PHNG PHP
Trc thc trng ú, tụi ó tin hnh vn dng mt s bin phỏp nh sau:
1.Hng dn hc sinh nm vng ng li chung gii mt bi toỏn.
Vic hng dn HS gii cỏc loi bi toỏn cú li vn vi ni dung hỡnh hc
cng tuõn theo ng li chung hng dn hc sinh gii toỏn. Thụng thng cú
4 bc gii nh sau:
* Bc 1: c k xỏc nh cỏi ó cho, cỏi phi tỡm.
* Bc 2: Thit lp mi quan h gia cỏi ó cho v cỏi phi tỡm bng cỏch
túm tt bi toỏn di dng s , hỡnh v hoc ngụn ng ngn gn.
* Bc 3: Phõn tớch bi toỏn thit lp trỡnh t gii.
* Bc 4: Thc hin cỏc phộp tớnh theo trỡnh t gii ó cú tỡm ỏp s (cú
th li) v vit bi gii.
Vớ d: Vn rau nh em hỡnh ch nht cú chiu di bng

chiu rng v

hn chiu rng 16 m. Ba em mun úng cc ro giu xung quanh. Cc n cỏch
cc kia 2m. Hi ba em phi dựng bao nhiờu cc?
16

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
1. Yờu cu
gii bi toỏn ny hc sinh phi bit tng hp cỏc kin thc sau:
a) Cỏch gii bi toỏn in hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t s ca chỳng
( 16 v

)


Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
-Chiu di v chiu rng ca vn rau hỡnh ch nht ta ó bit cha? (Cha)
- Nhng ta ó bit gỡ v quan h ca chỳng? (Hiu l 16m, t s l

)

-Vy ta tớnh chiu di v chiu rng nh th no? (Da vo bi toỏn in
hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t ca hai s)
Cú th ghi tt quỏ trỡnh phõn tớch trờn bng s sau (gi l s phõn tớch
bi toỏn.
S cc

Chu vi : Khong cỏch

( Di + rng )

2

Hiu=16m
T s =

d) Bc 4: Thc hin cỏc phộp tớnh theo trỡnh t gii ó cú tỡm ỏp s
(cú th li) v vit bi gii.
Hc sinh i ngc t s trờn thc hin cỏc phộp tớnh v gii bi toỏn
theo trỡnh t:
- Tớnh chiu di v chiu rng vn rau hỡnh ch nht

+ Bc 1: ễn li cỏc kin thc, k nng cú liờn quan.
Bt k bin phỏp tớnh mi no cng phi da trờn mt s kin thc, k nng
ó bit ( theo Thut ng toỏn hc l s dng Liu phỏp s phm- Da trờn nhng
cỏi ó bit tỡm cỏi cha bit ). Ngi giỏo viờn cn nm chc rng: hiu c
bin phỏp mi, HS cn bit gỡ, ó bit gỡ (cn ụn li), iu gỡ l mi (trng im
ca bi) cn dy k; Cỏc kin thc, k nng c s h tr cho kin thc, k nng
mi, hay ngc li d gõy nhm ln cn giỳp phõn bit. Trờn c s ú, phn u
GV nờn ụn li cỏc kin thc cú liờn quan bng cỏc phng phỏp nh: hi ỏp
ming, lm bi tp, sa bi tp v nh (nhng bi cú im ta kin thc cú liờn
quan chun b cho bi mi).
Chng hn: T chia ming chuyn sang chia vit thỡ cỏi mi l bc th li
(sau khi chia tng hng n v) bng cỏch nhõn li v tr, l cỏch t tớnh v cỏch
vit thng. Do ú, cn ụn quan h gia nhõn v chia bng hi ỏp; hoc ra bi tp
cho lm phộp chia ming chuyn sang chia vit.
Hoc, tớnh c s cc ro giu xung quanh mt vn rau hỡnh ch nht
khi bit hiu v t s gia chiu di v chiu rng v khong cỏch gia hai cc
trong bi toỏn sau: Mt mnh t hỡnh ch nht di 8m v rng 6m.Ngi ta mun
úng cc xung quanh, cc n cỏch cc kia 2m. Hi phi dựng bao nhiờu cc ?
19

Nguyễn Thị Thanh Thảo


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
thỡ cỏi mi l cỏch tớnh s cc úng xung quanh hỡnh ch nht hay chớnh l tớnh s
cõy trờn ng khộp kớn (cõy õy l cc). Giỏo viờn cn cho hc sinh ụn li cỏch
tớnh chu vi hỡnh ch nht v bi toỏn in hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t (kin
thc c cú liờn quan) bng phng phỏp hi ỏp ming hoc hng dn cho hc
sinh gii mt bi toỏn ph chun b, chng hn: Mt mnh t hỡnh ch nht di
8m v rng 6m. Ngi ta mun úng cc xung quanh, cc n cỏch cc kia 2m. Hi

thy bin phỏp.
õy cn kt hp khộo lộo gia cỏc phng phỏp ging gii, hi ỏp, trc
quan lu ý HS vo c im mi, im khú, im trng tõm. iu quan trng
l trỡnh by trờn mt mu in hỡnh, trỡnh by lm sao nờu bt c ni dung c
bn ca bin phỏp tớnh, hỡnh thc trỡnh by p.
+ Bc 3: Luyn tp rốn k xo
Sau khi hiu cỏch lm, hc sinh cn lp i lp li ngtỏc tng t. Phng
phỏp ch yu lỳc ny l hc sinh lm bi tp. iu quan trng l bi tp cn cú h
thng, bi u y ht mu, cỏc bi sau nõng dn phc tp. Nu bin phỏp tớnh
bao gm nhiu k nng, cú th hun luyn tng k nng b phn.
Vớ d: Khi hc cỏch tớnh din tớch ca hỡnh vuụng, giỏo viờn cú th giao cho
hc sinh thc hin cỏc bi tp nh sau:
Bi tp s 1: An i chung quanh mt khu vn hỡnh vuụng mt 15 phỳt, mi
phỳt An i c 56m. Tớnh din tớch khu vn ú.
Bi tp s 2: lỏt nn mt cn phũng, ngi ta dựng 500 viờn gch hỡnh
vuụng cú chu vi 80 cm. Tớnh din tớch ca nn phũng bng một vuụng.
Bi tp s 3: Trờn mt mnh t hỡnh vuụng, ngi ta o mt cỏi ao cng
hỡnh vuụng. Chu vi mnh t hn chu vi ao l 160m. Din tớch t cũn li l 2 800
m2. Tớnh din tớch ao.
.v..v
bi tp s 1: Cỏc k nng hc sinh cn thc hin l:
+ Tớnh chu vi khu vn hỡnh vuụng ( 56

15

840 (m) )

+ Tớnh cnh ca khu vn hỡnh vuụng ( 840 : 4

210 (m) )

bi tp s 3: Cỏc k nng hc sinh cn thc hin l:
+ V hỡnh tng i chun xỏc.
40m

40m

A
Ao

B
S2

S3

S1

S3
C

40m

+ Tớnh hiu gia cnh mnh t vi cnh ao ( 160 : 4

40 (m) )

+ Lý lun: Gi s ri cỏi ao vo mt gúc vn nh hỡnh v trờn.
+ Tớnh din tớch S1 ( 40

1 600 (m2) )



Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5
2.V, ct, ghộp hỡnh ( K nng mi- k nng c bn)
3. i n v o ( K nng mi)
4. Tớnh din tớch hỡnh ( K nng mi)
+ Bc 4: Vn dng v cng c
Cỏch cng c tt nht, khụng phi l yờu cu hc sinh nhc li bng li m
cn to iu kin hc sinh vn dng bin phỏp. Thụng thng l qua gii toỏn,
hc sinh c lp chn phộp tớnh v lm tớnh. Lỳc ny khụng nờn cho nhng bi
toỏn quỏ phc tp, m ch nờn chn bi toỏn n gin dựng n phộp tớnh hay quy
tc va hc. Vic ụn luyn, cng c nhng bin phỏp tớnh khỏc, quy tc khỏc s
lm trong gi luyn tp, ụn tp.
Khi cng c, cú th kt hp kim tra trỡnh hiu quy tc:
- Nu HS thc hnh ỳng, din t c cỏch lm vi li l khỏi quỏt, gii
thớch c c s lý lun- l biu hin nm bin phỏp, kin thc trỡnh cao.
- Nu HS thc hnh ỳng, núi c cỏc bc lm trờn vớ d c th coi nh
t yờu cu.
- Nu ch thuc lũng quy tc m khụng lm c tớnh coi nh khụng t yờu
cu.
Vớ d:
Sau khi hc sinh c hc v din tớch hỡnh trũn, nm c cỏch tớnh din
tớch hỡnh trũn, c luyn qua cỏc bi toỏn cú li vn c nõng dn v mc ,
giỏo viờn cú th cng c bng cỏch cho hc sinh gii mt bi toỏn cú mc kin
thc n gin, chng hn nh:
Trờn mt mnh t hỡnh vuụng cú di cnh l 40m, ngi ta xõy mt to
cao c hỡnh trũn, ng kớnh bng cnh ca hỡnh vuụng. Tớnh din tớch mt ỏy
to cao c hỡnh trũn ú.

23


lp 5, nu k c cụng thc tớnh ngc thỡ cú ti hng chc cụng thc (quy
tc) tớnh toỏn v hỡnh hc. Mun cho hc sinh cú th nh v vn dng cỏc cụng
thc ny, giỏo viờn cn thng xuyờn cho hc sinh ụn tp, tng hp, tng cng so
sỏnh, i chiu h thng hoỏ cỏc quy tc v cụng thc tớnh toỏn, giỳp cỏc em
hiu v nh lõu, tỏi hin nhanh.
Cú th k bng mu cho hc sinh cỏc em t tng hp cỏc kin thc
tin s dng trong vic ghi nh, chng hn nh:
Bng : Cỏc bng n v o di, din tớch, th tớch.
Bng : Chuyn i n v o; vv
24

Nguyễn Thị Thanh Thảo


25

TH TCH

DIN TCH

DI

I LNG

= 10 dam

= 10 hm
= 0,1 dam

= 10 dm


Hai n v liờn tip gp, kộm nhau 1000 ln.

dm3

m3

Hai n v liờn tip gp, kộm nhau 100 ln.

= 100 m2

= 100 hm2

=100hm2

dam2(a)

hm2(ha)

= 1000 dm 3

cm3

= 0,01 dm2

= 100 mm2

cm2

= 0,1 dm


LN HN N V CHNH

BNG 1: CC BNG N V O DI, DIN TCH, TH TCH.

Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh khá giỏi lớp 5

Nguyễn Thị Thanh Thảo