LUẬN VĂN:

Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh
với việc thực thi quyền lực chính trị của
nhân dân lao động

mở đầu


1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự hình thành chế độ dân chủ là kết quả của quá trình phát triển kinh tế và chính
trị, có tác động to lớn đến diện mạo chung của xã hội, đến sự tăng trưởng kinh tế và giải
phóng năng lực sáng tạo của con người. Song, hiệu quả tác động của dân chủ lại phụ
thuộc vào sự hoàn thiện của HTCT với tư cách là hệ thống các thiết chế chính trị và cơ
chế thực hiện quyền lực chính trị.
Đại hội VI, VII và VIII của Đảng đã đặc biệt quan tâm đến đổi mới HTCT trong
thời kỳ quá độ lên CNXH nhằm từng bước xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN,
coi đó là một trong những nhiệm vụ cơ bản và cấp bách của quá trình đổi mới.
Mặt trận Tổ quốc vừa là phương thức, vừa là môi trường để nhân dân thực hiện
quyền lực chính trị của mình. Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và phát huy vai trò
quyền làm chủ của nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược
để tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh có tổ chức, huy động tiềm lực to lớn, sáng tạo
của nhân dân trong suốt tiến trình của cách mạng Việt Nam và thực hiện quyền lực của
nhân dân lao động trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đảng ta đã đánh giá: "Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đã coi trọng các hình
thức tập hợp đa dạng nhằm mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, động viên nhân dân thực
hiện nhiệm vụ chính trị, đẩy mạnh các hoạt động xã hội, chăm lo và bảo vệ lợi ích thiết
thực của nhân dân. Sự tham gia của Mặt trận và các đoàn thể trong công tác xây dựng
luật pháp, chính sách, xây dựng chính quyền các cấp, thực hiện các chính sách kinh tế- xã
hội... ngày càng được tăng cường [6, 13-14].
Trong khi đánh giá cao thành tựu đổi mới hệ thống chính trị nói chung và Mặt

động và sáng tạo. Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh - một thành phố với lịch sử hơn 300
năm và một phần tư thế kỷ xây dựng và phát triển khi đất nước Việt Nam hoàn toàn độc
lập và thống nhất.
Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh trong hoạt động thực tiễn của những
năm qua cho thấy, công cuộc đổi mới ở thành phố có những thành tựu của việc xây dựng


và phát huy nền dân chủ XHCN ở nhiều mức độ khác nhau, nhiều hình nhiều vẻ được
tích lũy từ thực tiễn cách mạng phong phú của nhân dân thành phố. Điều đó ngày càng
cho thấy Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh đã và đang thật sự là một nhân tố
quan trọng trong cơ chế hiện thực hóa quyền lực chính trị của nhân dân thành phố hiện
nay.
Nhận thức được vấn đề này, tôi chọn đề tài: "Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ
Chí Minh với việc thực thi quyền lực chính trị của nhân dân lao động" làm luận văn
Thạc sĩ chính trị học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
ở nước ta, việc củng cố và hoàn thiện HTCT nói chung và với từng thành tố cấu
trúc nên HTCT, cũng như với Mặt trận Tổ quốc nói riêng, luôn là vấn đề đặc biệt, thu hút
sự quan tâm của nhiều nhà khoa học.
Vai trò các đoàn thể chính trị xã hội trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân
dân lao động luôn được các nhà khoa học nghiên cứu gắn liền với vấn đề củng cố hệ
thống quyền lực và xây dựng nền dân chủ. Đáng chú ý là các công trình nghiên cứu:
"Quan điểm, lý luận và phương pháp nghiên cứu về dân chủ và cơ chế thực hiện dân chủ
xã hội chủ nghĩa ở nước ta" của PGS.TS Hoàng Chí Bảo, Tạp chí Thông tin lý luận,
9/1992; "Vấn đề quyền lực và cơ chế thực hiện quyền lực chính trị trong thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta" của GS.TS Phạm Ngọc Quang, Tạp chí Nghiên cứu lý
luận, 1/1993; "Vấn đề dân chủ hóa ở Việt Nam trong những chặng đầu của thời kỳ quá
độ" của GS.TS Trịnh Quốc Tuấn, Tạp chí Nghiên cứu lý luận, 5/1990; "Vấn đề đổi mới
hệ thống chính trị trước yêu cầu phát triển của dân tộc" của GS.TS Trần Ngọc Hiên, Tạp
chí Nghiên cứu lý luận, 6/1994; "Dân chủ hóa các tổ chức chính trị - xã hội, một phương

thành phố.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận: Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quyền lực chính trị của
nhân dân lao động.
4.2. Cơ sở thực tiễn: Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh trong việc phát
huy quyền lực chính trị của nhân dân lao động trong mười lăm năm đổi mới vừa qua, trên
cơ sở đó, luận chứng những vấn đề có liên quan tới việc thực hiện những nhiệm vụ cơ
bản mà luận văn nêu ra.
4.3. Phương pháp nghiên cứu: Vận dụng tổng hợp những nguyên tắc phương
pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; kế thừa và khai thác
những thành quả khoa học của các công trình đã được công bố; sử dụng phương pháp
lôgíc và lịch sử trong phân tích, sử dụng các số liệu thống kê, báo cáo, điều tra nghiên
cứu thực tế, trên cơ sở đó thực hiện phân tích, so sánh và tổng hợp; vận dụng tối đa


phương pháp so sánh - phương pháp đặc trưng của chính trị học. Ngoài ra, trong luận văn
cũng sử dụng một số phương pháp khác của xã hội học.
5. Cái mới về mặt khoa học của luận văn
Kết quả nghiên cứu góp phần:
+ Phân tích, làm rõ bản chất của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
+ Phân tích và làm rõ vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong HTCT
và trong đời sống xã hội, đặc biệt là vai trò của Mặt trận với việc xây dựng Đảng và vai trò
tham chính của Mặt trận với chính quyền.
+ Làm rõ hiện trạng, nguyên nhân và đề ra các giải pháp nhằm phát huy vai trò
của Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh thật sự là một liên minh chính trị rộng rãi,
là khối đại đoàn kết của nhân dân thành phố và thật sự là chỗ dựa của nhân dân lao động.
6. ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Luận văn là công trình nghiên cứu có hệ thống về quyền lực chính trị của nhân
dân lao động thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói chung và Mặt trận Tổ quốc thành

truyền thống đoàn kết, yêu nước của dân tộc ở thời đại mới - Thời đại giương cao ngọn
cờ độc lập dân tộc và CNXH. Chỉ có đoàn kết toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, đoàn kết
các dân tộc, đoàn kết lương giáo, đoàn kết quốc tế mới thực hiện thắng lợi đường lối của
Đảng vạch ra.
Ngay sau khi thành lập Đảng (3/2/1930) Đảng ta đã thấy sự sự cần thiết tập hợp
mọi lực lượng yêu nước đoàn kết xung quanh Đảng chống thực dân, phong kiến. Các giai
cấp, các tầng lớp ở Việt Nam đều bị thực dân phong kiến áp bức bóc lột, đều có nguyện
vọng thiết tha chung là giành độc lập cho dân tộc, giải phóng khỏi thân phận bị áp bức
bóc lột. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Cuộc cách mạng trong một nước thuộc địa và
nửa thuộc địa là cuộc cách mạng dân tộc dân chủ. Để đưa cuộc cách mạng đó đi đến


thắng lợi, có thể và cần phải thành lập một Mặt trận dân tộc rất rộng rãi đoàn kết tất cả
các giai cấp và tầng lớp xã hội mong muốn được giải phóng khỏi ách thuộc địa. Do đó,
ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra chỉ thị
thành lập Hội phản đế Đồng Minh. Đây là tổ chức Mặt trận đầu tiên, là một sáng tạo to
lớn của cách mạng Việt Nam trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ.
Trải qua các thời kỳ cách mạng, Mặt trận không ngừng được củng cố và mở
rộng: Từ tổ chức Mặt trận đầu tiên là Hội phản đế Đồng Minh (1930) đến Mặt trận dân
chủ Đông Dương (1936 - 1939), Mặt trận Việt Minh (1941 - 1945), Mặt trận Liên Việt
(1946 - 1955) và trong những năm 1955 - 1975 Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời, đã cùng
với Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Liên minh các lực lượng dân tộc
dân chủ và hòa bình ở Việt Nam thực hiện đoàn kết các dân tộc trong cả nước hoàn thành
cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. "Lịch sử cách mạng Việt Nam từ năm 1930 đến nay
không lúc nào vắng bóng tổ chức Mặt trận" [4, 27-28].
1.1. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là liên minh chính trị đại biểu cho khối đại
đoàn kết toàn dân, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân
1.1.1. Bản chất của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Về khái niệm Mặt trận, theo cách hiểu chung nhất của từ này thì Mặt trận là một
tập hợp các lực lượng, các tổ chức, các cá nhân cùng theo đuổi một mục tiêu, một định

giai cấp công nhân với tính nhân dân, tính dân tộc và tính nhân loại. Đảng ta đã khẳng
định: "Dân chủ là bản chất của chế độ mới, trong đó, nhân dân, trước hết là nhân dân lao
động, là người làm chủ đất nước, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân" [11, 910]. Nền dân chủ XHCN thâm nhập vào mọi mối quan hệ xã hội. Mọi thành viên ở mọi
cấp độ (cá nhân, nhóm, tập đoàn xã hội, giai cấp, dân tộc...), đều là chủ thể của nền dân
chủ. Họ là những chủ thể sáng tạo, thể chế hóa và thừa hưởng trên thực tế các giá trị dân
chủ, và do đó họ cũng chiến đấu để xây dựng và bảo vệ nền dân chủ. Trong chế độ ta,
dân chủ được thực hiện bằng cả HTCT, bao gồm Nhà nước, Đảng cộng sản, Mặt trận Tổ
quốc và các đoàn thể chính trị, xã hội khác. HTCT do Đảng cộng sản lãnh đạo là cơ chế
đảm bảo quyền lực của nhân dân. Đó là căn cứ lý luận để khẳng định vai trò lãnh đạo của


Đảng cộng sản với HTCT, với nhà nước; sự cần thiết phải tập hợp quảng đại quần chúng
nhân dân xung quanh Đảng trong tổ chức Mặt trận Tổ quốc; khẳng định mục tiêu đổi mới
của cả HTCT nói chung và với mỗi thành tố cấu trúc nên HTCT nói riêng, cũng như với
Mặt trận Tổ quốc là nhằm thực hiện tốt nền dân chủ XHCN, phát huy quyền làm chủ của
nhân dân. Điều đó đặt cơ sở khách quan cho hoạt động của Mặt trận và cũng là cơ sở để xác
định quan hệ giữa Mặt trận với các nhân tố cấu thành HTCT và nội dung lãnh đạo của Đảng
với Mặt trận. Nếu không có quan niệm đúng đắn thì trong chỉ đạo, hoạt động, Mặt trận sẽ
chỉ đóng vai trò hình thức, hời hợt.
Mặt trận đóng vai trò là một liên minh chính trị, là khối đại đoàn kết dân tộc thể
hiện trên mấy vấn đề sau:
- Mặt trận thật sự là nơi hiệp thương bầu cử các cơ quan quyền lực Nhà nước ở
Trung ương và ở địa phương.
- Mặt trận thật sự có đại diện trong các cơ quan quyền lực dân cử: Quốc hội,
HĐND các cấp. Các đại diện ấy do các thành viên của Mặt trận chọn và cử vào danh sách
bầu vào các cơ quan quyền lực của dân.
Mặt trận thật sự thực hiện được chức năng tư vấn và giám sát đối với Nhà nước
và cả đối với Đảng.
- Đồng thời Mặt trận phải là nơi quy tụ đại diện tiêu biểu của các tầng lớp nhân
dân, là một diễn đàn thu hút mọi sáng kiến, mở ra một lĩnh vực hoạt động rộng rãi cho

đã đoàn kết quân dân cả nước làm tròn nhiệm vụ lịch sử vẻ vang giải phóng miền Nam,
thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân,
đưa cả nước tiến lên CNXH. Đó là đặc trưng bao quát nhất thể hiện Mặt trận là tổ chức
chính trị thống nhất cả về tư tưởng và hành động trong thực hiện mục tiêu chính trị cao cả
nhất của mình là thực hiện quyền lực của nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kết hợp nhuần nhuyễn tính dân tộc và tính giai cấp.
Tính dân tộc luôn rộng rãi và nổi trội, tính giai cấp là cơ sở, là định hướng để giữ vững
và phát huy tính dân tộc... Tính dân tộc rộng rãi biểu hiện từ mục tiêu đến cơ cấu, thành
phần của Mặt trận. Mặt trận không có hội viên chỉ có thành viên nên hoạt động của Mặt


trận thực chất là hoạt động của từng thành viên là chủ yếu. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
hiện nay gồm có sáu thành viên quan trọng là:
+ Tổng liên đoàn lao động Việt Nam (thành lập 7/1929), là tổ chức chính trị của
giai cấp công nhân Việt Nam, giai cấp tiêu biểu cho lực lượng sản xuất tiến bộ, đi đầu
trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hiện có 6,4 triệu công nhân (chiếm
khoảng 16% lao động xã hội, trong đó khu vực nhà nước có 2,7 triệu, khu vực tư nhân có
3,7 triệu, gần 40% trong tổng số công nhân trực tiếp sản xuất, trên 24% là cán bộ khoa
học kỹ thuật), sinh hoạt trong 32.375 tổ chức công đoàn cơ sở, 68 công đoàn liên hiệp xí
nghiệp, 240 công đoàn ngành và địa phương, 420 liên đoàn lao động cấp huyện, 61 liên
đoàn cấp tỉnh và thành phố, 24 công đoàn ngành nghề.
+ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (thành lập 3/1930), với 2,05 triệu
đoàn viên (trong tổng số 20,5 triệu thanh niên), là tổ chức đại biểu cho trên 30% dân số,
gần 50% lao động xã hội, là tổ chức chính trị của thế hệ trẻ, thế hệ tràn đầy nhựa sống sẽ
tiếp nối sự nghiệp cha ông, thế hệ đã từng "sẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, mà lòng phơi
phới dậy tương lai".
+ Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (thành lập tháng 10/1931), có trên 10 triệu hội
viên, sinh hoạt trong hơn 19. 930 tổ chức hội cơ sở. Đây là tổ chức đại biểu cho 52% lao
động xã hội, là tổ chức chính trị, xã hội của một nửa thế giới, có nhiệm vụ thực hiện
quyền làm chủ của các chị, các mẹ trong các phong trào "Ba đảm đang", "Giỏi việc nước,

khối

đại

đoàn kết toàn dân, tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân.
Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dựa trên cơ
sở:
- Tự nguyện, hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động;
- Quan hệ giữa các tổ chức thành viên trong Mặt trận Tổ quốc dựa trên cơ sở thỏa
thuận, hợp tác, bình đẳng, đoàn kết chân thành, tôn trọng lẫn nhau [17, 5]. Tất cả những
điều đó khẳng định bản chất nhân dân của Mặt trận Tổ quốc.
Mười lăm năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản
lý của nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã động viên nhân dân cả nước đoàn kết
phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới đất nước và đã giành được những thắng lợi bước
đầu rất quan trọng, tạo ra tiền đề đưa đất nước chuyển dần sang thời kỳ phát triển mới,
thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Quá trình lịch sử ấy khẳng định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức chính trị
không thể thiếu được để cùng với Nhà nước và sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta phát
huy sức mạnh tổng hợp của mình trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành lại độc
lập tự do và xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không
ngừng được củng cố và mở rộng còn góp phần quan trọng xây dựng Đảng, xây dựng và
bảo vệ chính quyền nhân dân, củng cố khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai
cấp nông dân và tầng lớp trí thức, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhờ đoàn kết trong nước chúng ta đã mở rộng và phát triển đoàn kết quốc tế, tranh thủ sự
đồng tình ủng hộ và hợp tác của bạn bè khắp năm châu. Từ khi ra đời cho đến nay, Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam đã có những đóng góp to lớn vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc, trở
thành một trong những nhân tố góp phần quyết định vào thắng lợi của cách mạng Việt
Nam.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một thành quả nổi bật của cách mạng Việt Nam.
Mặt trận đã được xây dựng thành một khối liên minh rộng lớn và lâu dài, kết hợp sự đa



hiệp thương được tiến hành một cách dân chủ, đúng luật, phát huy được trí tuệ và quyền
làm chủ của dân. Nếu hiệp thương không dân chủ, chọn người không đủ tiêu chuẩn, lại
không đảm bảo cơ cấu của HĐND thì chất lượng HĐND sẽ kém, làm cho vai trò cơ quan
quyền lực nhà nước sẽ kém hiệu lực và hiệu quả, giảm niềm tin của nhân dân đối với Nhà
nước. Mặt trận ở nhiều địa phương xây dựng quy chế tổ chức các cuộc tiếp xúc giữa đại
biểu dân cử với cử tri, tuyên truyền Luật bầu cử, góp phần quan trọng vào kết quả của
cuộc bầu cử đại biểu HĐND 3 cấp và đại biểu Quốc hội. Như vậy, Mặt trận đã góp phần
xây dựng thể chế Nhà nước dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam của dân,
do dân và vì dân.
Luật pháp đã quy định Mặt trận giám sát cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội
thực hiện nghiêm chỉnh bầu cử, Mặt trận kiểm tra xem nơi nào làm không đúng quy trình
hiệp thương, không làm đúng quy định của luật pháp về bầu cử, Mặt trận có thể kiến nghị
với cơ quan chỉ đạo uốn nắn lại. Như vậy trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc là hết sức to
lớn.
- Mặt trận, với tư cách là tổ chức đại biểu cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân
có đủ tư cách tham gia xây dựng các chủ trương, chính sách, pháp luật nhà nước, như:
tham gia xây dựng Luật dân sự, Luật lao động, Luật hình sự, Luật bầu cử đại biểu Quốc
hội, Luật bầu cử đại biểu HĐND, Luật quốc tịch, Luật khiếu nại tố cáo... và tham gia xây
dựng nhiều pháp lệnh, văn bản pháp quy thuộc nhiều lĩnh liên quan đến lợi ích của các
thành viên trong Mặt trận.... những kiến nghị của Mặt trận, dù không quyết định, nhưng
có giá trị như là những đề xuất, những phản biện để Nhà nước tham khảo, nghiên cứu,
tiếp thu.
Một số hoạt động của Mặt trận đã được luật hóa và được tiến hành có nề nếp như
tham gia tố tụng, tuyển chọn thẩm phán, giới thiệu hội thẩm nhân dân, tham gia xây dựng
pháp luật. Việc phối hợp trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần nâng
cao nhận thức và hành vi tôn trọng pháp luật trong các tầng lớp nhân dân, đồng thời phê
phán những hành vi vi phạm pháp luật. Đến nay, hầu hết ủy ban Mặt trận các tỉnh, thành
phố đã xây dựng xong Quy chế dân chủ cơ sở trong việc phối hợp công tác giữa Mặt trận

với cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện những nhiệm vụ có tính xã hội và nhân dân


rộng lớn. Những nhiệm vụ như tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện quyền làm
chủ, thi hành chính sách pháp luật:
+ Tham gia tuyên truyền, động viên nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
+ Phối hợp tham gia với cơ quan Nhà nước tổ chức các cuộc vận động nhân dân
đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giải quyết các
vấn đề xã hội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an
toàn xã hội.
+ Tham gia với HĐND, UBND cùng cấp tổ chức vận động nhân dân thực hiện
dân chủ cơ sở, hướng dẫn nhân dân xây dựng hương ước, quy ước về nếp sống tự quản ở
thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố, cộng đồng dân cư khác ở cơ sở phù hợp với pháp luật,
góp phần xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân.
Hiệu quả thuyết phục, vận động của Mặt trận được thể hiện rõ trong những
phong trào mang tính toàn dân như: Phong trào đền ơn đáp nghĩa; cuộc vận động "Toàn
dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư"; tổ chức quyên góp ủng hộ Cu Ba,
quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung, miền Tây bị lũ lụt; vận động toàn dân mua công
trái....
Mặt trận tham gia với Nhà nước trong các chương trình xóa đói giảm nghèo,
chương trình chống tệ nạn xã hội, chương trình giải quyết 1.700 xã nghèo, chương trình
xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương...
+ Mặt trận cũng là công cụ đầy hiệu quả trong việc tham gia công tác hòa giải ở
địa bàn dân cư; góp phần cùng Đảng và chính quyền giải quyết, triệt phá các ngòi nổ có thể
dẫn tới các " điểm nóng" chính trị hiện nay.
+ Tổng hợp, nghiên cứu ý kiến, nguyện vọng của nhân dân để phản ánh, kiến
nghị với Đảng và Nhà nước " [17, 8].
Quyền làm chủ của nhân dân qua kênh Mặt trận Tổ quốc được Luật Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xác định "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có nhiệm vụ tập hợp, xây dựng

nước, đoàn kết với các tôn giáo, các đảng phái, các đoàn thể và cá nhân... Đoàn kết với


các lực lượng có thể đoàn kết được; trung lập tất cả các lực lượng có thể trung lập được
để tập trung mũi nhọn của cách mạng vào thực hiện các mục tiêu chiến lược do Đảng
vạch ra. Thực tiễn lịch sử từ ngày thành lập Mặt trận đến nay đã chứng tỏ các thành viên
tham gia Mặt trận đều tự giác, thừa nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.
Sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận là vấn đề có tính nguyên tắc, bảo đảm cho
Mặt trận không ngừng được củng cố và mở rộng. Đảng có nhiệm vụ tuyên truyền, giáo
dục chính trị, tư tưởng và đạo đức cho mỗi đảng viên và các tầng lớp nhân dân thực hiện
đại đoàn kết dân tộc, tăng cường Mặt trận Dân tộc thống nhất vì sự nghiệp độc lập dân
tộc, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, thực hiện thắng lợi sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đảng cộng sản Việt Nam đã lập ra các tổ chức chính trị - xã hội, và Mặt trận đến
lượt mình là cầu nối giữa Đảng với các tổ chức quần chúng nhân dân, tổ chức, vận động
nhân dân thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần bảo vệ Đảng, xây dựng
Đảng lớn mạnh. Đảng ta với nhân dân có quan hệ từ máu thịt và do đó, nhân dân là người
đùm bọc, che chở cho Đảng, là cơ sở vững mạnh nhất của Đảng.
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã có vai trò rất
quan trọng đối với sự nghiệp của Đảng: Động viên tập hợp nhân dân vào các cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm; đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà; đưa cả nước vào thời
kỳ quá độ lên CNXH. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là lực lượng to lớn đóng góp vô giá
vào việc xây dựng Đảng. Mặt trận làm cho các thành viên (hội viên, đoàn viên) nắm
vững và thực hiện đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước; kiểm tra, giám sát hoạt
động của đảng viên và tổ chức Đảng; góp ý kiến phê bình đảng viên và bổ sung cho Đảng
những phần tử ưu tú; đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc nhằm hạ uy tín của Đảng.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có vai trò rất to lớn trong công tác vận động nhân
dân. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thắng lợi huy hoàng của Cách mạng tháng Tám năm
1945 gắn liền với sự nghiệp của Mặt trận Việt Minh; thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng
chiến chống Pháp gắn liền với sự nghiệp của Mặt trận Liên Việt. Mặt trận Tổ quốc Việt

như tranh cử vào viện dân biểu Trung Kỳ, viện dân biểu Bắc Kỳ, vận động cải thiện điều


kiện sống và vệ sinh của người nghèo nhưng nổi bật nhất là phong trào truyền bá quốc
ngữ.
+ Lúc chiến tranh thế giới thứ II bùng nổ, nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm
vụ hàng đầu của cách mạng. Mặt trận Việt Minh tổ chức khá mạnh từ nông thôn đến
thành thị, ở các khu giải phóng, một số "xã hoàn toàn", "tổng hoàn toàn" do ủy ban Việt
Minh xã kiểm soát đã làm nhiệm vụ quản lý xã hội như một Nhà nước, cụ thể như: thành
lập khu giải phóng, tổ chức lực lượng vũ trang, ban hành một số chính sách Mặt trận, khi
thời cơ đến Việt Minh đã ra lệnh tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước năm
1945.
+ Giai đoạn chống Mỹ cứu nước ở miền Nam Việt Nam (1960 - 1969) trước khi
có Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, ngày 20/12/1960 Mặt
trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập, đã thực hiện một số chức năng
của chính quyền như: Tổ chức kháng chiến, thực hiện việc giảm tô, thực hiện chính sách
ruộng đất có lợi với nông dân, ban hành Luật lao động với công nhân, xây dựng và củng
cố vùng giải phóng, thực hiện khai hoang, phát triển sản xuất, văn hóa, thực hiện quan hệ
ngoại giao với nhiều nước...
- Mặt trận Dân tộc thống nhất góp phần quan trọng vào việc thành lập Nhà
nước kiểu mới ở Việt Nam.
Nhà nước ta trên thực tế ra đời từ các tổ chức Mặt trận.
Mặt trận Việt Minh với Đại hội đại biểu quốc dân Tân Trào và Chương trình 10
điểm (10/1944), được coi như tổ chức tiền thân của Quốc hội, đã thông qua Mười chính
sách lớn của Việt Minh và Lệnh tổng khởi nghĩa, quyết định Quốc kỳ nền đỏ sao vàng,
chọn bài Tiến quân ca làm Quốc ca và bầu ra ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương, tức
Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam mới do Nguyễn ái Quốc làm Chủ tịch. Dưới sự
lãnh đạo tài tình của Bác Hồ và Đảng ta, Mặt trận Việt Minh đã tập hợp đông đảo các
tầng lớp nhân dân đứng lên giành chính quyền, giành thắng lợi trong Cách mạng tháng
Tám năm 1945, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, mở ra thời kỳ lịch sử mới, thời