LUẬN VĂN:

Vai trò Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
trong việc thực hiện quyền lực chính trị
của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay

Mở đầu


1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng đất nước, cũng như trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ chế độ mới ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào (CHDCND Lào), Mặt trận
Lào xây dựng Tổ quốc (trước đây là Mặt trận Lào yêu nước) luôn luôn có vị trí, vai trò cực
kỳ quan trọng. Ngày nay, trong công cuộc đổi mới về mọi mặt của đất nước, vai trò của
Mặt trận càng phải được thể hiện rõ hơn, nhất là trong việc thực hiện và phát huy quyền
làm chủ của nhân dân các bộ tộc Lào.
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là một tổ chức đoàn kết thống nhất các tầng lớp
nhân dân trong xã hội Lào; nó vừa là phương thức, vừa là môi trường để nhân dân thực
hiện quyền lực chính trị của mình. Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và phát huy vai
trò quyền làm chủ của nhân dân thông qua Mặt trận là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để
tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh có tổ chức, huy động tiềm lực to lớn, sáng tạo của
nhân dân trong suốt tiến trình của cách mạng Lào và thực hiện quyền lực của nhân dân
các bộ tộc Lào trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay. Báo cáo Chính trị của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào, Đại hội VII đánh giá:
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc và các tổ chức quần chúng đã đóng
góp quan trọng vào việc vận động quần chúng tham gia sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ đất nước. Chúng ta rất tự hào thấy rằng truyền thống đại đoàn kết của
khối cộng đồng các bộ tộc trong nước không ngừng được phát huy và quyền
lợi chính đáng của nhân dân các bộ tộc được tăng cường, đời sống của nhân
dân các bộ tộc được cải thiện tốt hơn [43, tr. 16-17].
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là một bộ phận hợp thành của hệ thống chính trị

quốc gia, Hà Nội, 1994.
- "Các đoàn thể nhân dân với việc đảm bảo dân chủ ở cơ sở hiện nay", do TSKH
Phan Xuân Sơn chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002.
Liên quan đến đề tài còn có các luận văn:
- "Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh với việc thực thi quyền lực chính trị của
nhân dân lao động", Luận văn thạc sĩ Nguyễn Thị Hiền Oanh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh, 2002.


- "Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện
quy chế dân chủ ở xã tại Nghệ An", Luận văn thạc sĩ Nguyễn Thị Lan, Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh, 2002.
ở CHDCND Lào, vấn đề vai trò của các đoàn thể xã hội trong việc phát huy
quyền làm chủ của nhân dân lao động nói chung được các nhà lãnh đạo đề cập đến một
số khía cạnh mang tính chất chung gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển chế độ
dân chủ nhân dân, thể hiện trong các Văn kiện, Nghị quyết của Trung ương Đảng
NDCM Lào, một số bài đăng trên báo Nhân dân, tạp chí Lào Sangxat và một số tạp chí
của cơ quan Đảng. Cho đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu trực tiếp
về vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị
của nhân dân các bộ tộc Lào. Nhưng những công trình đã kể trên đã cung cấp cho tác
giả tư liệu và những gợi ý về phương pháp luận để thực hiện đề tài này.
3. Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Nghiên cứu thực trạng hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc vị trí, vai trò
của nó trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào; từ đó chỉ ra
những nguyên nhân yếu kém, đề ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
của tổ chức này trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ
tộc Lào hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích đó luận văn có nhiệm vụ cơ bản sau đây:

- Đóng góp những ý kiến về giải pháp để khắc phục một số yếu kém còn tồn tại
trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện
nay.
6. ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Về mặt lý luận, luận văn góp phần nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Mặt
trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân
dân các bộ tộc Lào trong sự nghiệp xây dựng và củng cố chế độ dân chủ nhân dân hiện
nay.


- Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác của ủy ban
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc; có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên
cứu, giảng dạy ở các trường đào tạo cán bộ của nước CHDCND Lào.
7. Kết cấu của luận văn
- Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận
văn gồm 3 chương và 6 tiết.


Chương 1
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
trong việc thực hiện quyền lực chính trị
của nhân dân các bộ tộc Lào

1.1. Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
trong hệ thống chính trị ở cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
1.1.1. Vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong hệ thống
chính trị ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Trong lịch sử lâu dài hàng ngàn năm của đất nước Lào, nhân dân các bộ tộc Lào
đã làm nên những thành tích lớn lao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thân
yêu mình. Mặt trận Tổ quốc của chúng ta rất tự hào được kế tục và phát huy truyền thống

"cách mạng dân tộc dân chủ", cuộc đấu tranh của nhân dân Lào đã bước sang một giai đoạn
mới về chất. Do nhu cầu thực tiễn của cách mạng Lào, năm 1934, "Xứ ủy Ai Lào" của Đảng
Cộng sản Đông Dương được thành lập trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng ở Lào.
Năm 1941, dưới sự lãnh đạo của "Xứ ủy Ai Lào" đã thành lập "Mặt trận Ai Lào
đồng minh", một tổ chức cách mạng tập hợp đông đảo các tầng lớp quần chúng nhân dân
yêu nước để đấu tranh giành độc lập, tự do, dân chủ cho đất nước.
Dưới sự lãnh đạo của "Xứ ủy Ai Lào" (tiền thân của Đảng NDCM Lào) và "Mặt trận
Ai Lao đồng minh", cách mạng Lào kết hợp với cách mạng Việt Nam đã đánh bại thực
dân Pháp. Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã thắng lợi, nước Việt Nam dân chủ cộng
hòa ra đời (2/9/1945) tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng Lào phát triển tiến liên giành
thắng lợi sau này.
Đến ngày 12/10/1945, bản tuyên ngôn độc lập của Chính phủ lâm thời đã được
tuyên bố trước thế giới về nền độc lập, thống nhất đất nước và quyền tự do, dân chủ của
nhân dân Lào. Nhân dân các bộ tộc Lào từ người mất nước trở thành người làm chủ đất
nước, làm chủ vận mệnh của mình, đó là một sự kiện lịch sử quan trọng đánh dấu thời kỳ
nước Lào giành được chủ quyền sau mấy chục năm thực dân Pháp thống trị.
Nhưng với dã tâm xâm lược, thực dân Pháp trở lại xâm lược Đông Dương lần
nữa.


Trước tình hình đó, với sự lãnh đạo của "Xứ ủy Ai Lào", ngày 20/01/1949 quân
đội "Pa-thết Lào" (quân đội giải phóng nhân dân Lào) đã được thành lập và đến ngày
13/08/1950 Đại hội đại biểu của nhân dân các bộ tộc Lào đã thành lập Mặt trận thống
nhất mang tên "Nèo-Lào-ít-xa-La". Đại hội đã đề ra cương lĩnh chính trị 12 điểm, bầu ra
ban Trung ương Mặt trận "Neo-Lào ít-xa-la" gồm 14 người và Đại hội cử ra Chính phủ Lào
kháng chiến gồm 5 người, ông Hoàng thân Suphanuvông làm chủ tịch Mặt trận, vừa làm
thủ tướng Chính phủ Lào kháng chiến [28, tr. 49]. Lúc đó Mặt trận làm nhiệm vụ như là
Quốc hội, còn Chính phủ Lào kháng chiến như là cơ quan hành pháp. Dưới sự lãnh đạo
của Đảng, Mặt trận "Neo-Lào ít-xa-la" đã ra sức tập hợp sự đoàn kết toàn dân thành một
lực lượng hùng mạnh, liên kết đặc biệt với quân đội và nhân dân Việt Nam anh em, liên

cuộc đổi mới toàn diện của Đảng, Đại hội đại biểu toàn quốc của Mặt trận Lào yêu nước
năm 1979 đã đổi tên thành Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc, là một tổ chức kế tục sứ
mệnh lịch sử và truyền thống anh dũng của Mặt trận "Nèo Lào Hắc-xạt" (Mặt trận Lào
yêu nước).
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là thành tố quan trọng trong cơ chế thực hiện
quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào. Hệ thống chính trị ở CHDCND Lào là hệ
thống chính trị theo mô hình xã hội chủ nghĩa gồm có Đảng, Nhà nước, Mặt trận các đoàn
thể nhân dân và mối quan hệ qua lại giữa chúng nhằm đảm bảo quyền lực của nhân dân.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thông qua Nhà nước và Mặt trận, các đoàn thể, nhân dân thực
hiện quyền, nghĩa vụ và còn có trách nhiệm tham gia vào các công việc của Nhà nước và xã
hội. Thực chất hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa là cơ chế đảm bảo quyền dân chủ của
nhân dân. Quyền lực của nhân dân muốn được thực hiện thì phải có sức mạnh tổng hợp của
cả hệ thống chính trị, trong đó có mặt trận là một bộ phận quan trọng. Mặt trận là sức mạnh
tập thể của bản thân nhân dân có tổ chức, là một trong những thành tố cấu thành hệ thống
chính trị vận hành theo cơ chế: "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ".
Trong cơ chế đó chức năng của Mặt trận là động viên nhân dân thực hiện những chủ
trương, chính sách do Đảng và Nhà nước đề ra.
Khi xem xét vị trí của Mặt trận trong hệ thống chính trị phải đặt nó trong mối
quan hệ phối hợp hoạt động với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị. Sự lớn mạnh
hay yếu kém của tổ chức này đều ảnh hưởng đến tổ chức khác và ảnh hưởng đến sự phát
triển chung của hệ thống chính trị - xã hội của đất nước. Nếu xem nhẹ vai trò của Mặt


trận thì quyền làm chủ của người dân ở cơ sở khó được đảm bảo. Bởi vì, nhân dân không
thể làm chủ một cách trừu tượng hoặc tự phát mà làm chủ những nội dung cụ thể, có các
thể chế đảm bảo, thông qua các tổ chức, các cộng đồng xã hội hoặc hệ thống Nhà nước.
Tóm lại, Mặt trận là một trong những tổ chức thực hiện quyền lực chính trị của
nhân dân, hoạt động của Mặt trận là một phương thức thực thi quyền dân chủ của nhân
dân, thông qua tổ chức này nhân dân các bộ tộc Lào phát huy vai trò của mình trong việc
tham gia bầu cử Quốc hội, xây dựng chủ trương, chính sách pháp luật. Mặt trận Lào xây

điều kiện để hình thành quyền lực và quyền lực chính trị. Nhân dân lao động là chủ thể
tạo ra các nguồn lực kinh tế, xã hội làm cho nó vận động trong quá trình lao động. Vì
vậy, nhân dân lao động là nguồn gốc xã hội trực tiếp nhất của quyền lực chính trị.
Trong chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân là người chủ chân chính những tư
liệu sản xuất của chế độ công hữu XHCN. Họ không chỉ là lực lượng tiên tiến nhất trong
nhân dân mà lợi ích cơ bản của họ còn thống nhất với lợi ích cơ bản của nhân dân lao
động và của cả dân tộc. Họ là bộ phận trung tâm trong nhân dân, nắm lấy quyền lãnh đạo,
quyền lực nhà nước. Vì vậy, quyền lực chính trị của nhân dân là quyền quyết định của
toàn dân đối với quyền lực nhà nước.
Sức mạnh của cuộc cách mạng XHCN được tạo nên trên nền tảng của liên minh
giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác. Con
đường cách mạng của nhân dân lao động đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản sẽ thực
hiện mục đích chính trị đến cùng là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc giải phóng lao
động khỏi áp bức bóc lột, tổ chức cuộc sống hạnh phúc cho tất cả mọi người.
Khi giành được chính quyền, nhân dân lao động sẽ thực hiện dân chủ cho mọi
người lao động. Thông qua hoạt động bầu cử, nhân dân lao động thiết lập nên bộ máy
nhà nước "kiểu mới" của mình để tổ chức và quản lý xã hội. Giai cấp công nhân và nhân
dân lao động thực hiện một nền dân chủ cao hơn các nền dân chủ trước đó, là sự tham gia
rộng rãi của nhân dân vào đời sống chính trị, vào công việc của nhà nước. Đó là nền dân
chủ của số đông mọi người chứ không phải của một số ít người đặc quyền, đặc lợi trong
xã hội. Dân chủ thực sự theo nguyên nghĩa của nó là quyền lực nhà nước thuộc về nhân
dân. Dân chủ XHCN là hình thức chính trị kiểu mới, trong đó giai cấp công nhân và nhân
dân lao động được giải phóng, trở thành người chủ của xã hội.


Các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học đã nhìn thấy ở quần chúng nhân
dân là động lực cơ bản thúc đẩy sự phát triển của lịch sử. Theo các ông, mọi sự kiện lớn
lao trong đời sống xã hội, mọi biến đổi cách mạng xảy ra trong lịch sử sẽ không thể thành
công nếu không có sự tham gia tích cực của quần chúng.
Dân chủ XHCN là một nền dân chủ chân chính, dân chủ của số đông nhân dân

lý nước Nga, chúng ta phải hiểu rõ rằng muốn quản lý được tất cả, thì ngoài cái tài thuyết
phục, biết chiến thắng trong cuộc nội chiến, còn vẫn phải biết tổ chức trong lĩnh vực thực
tiễn. Đó là nhiệm vụ khó khăn nhất, vì vấn đề là phải tổ chức theo phương thức mới.
"Những cơ sở sâu xa nhất, những cơ sở kinh tế của đời sống của hàng chục triệu con
người" [9, tr. 301].
Kế thừa và phát huy những tư tưởng của Mác, Ăngnghen và Lênin về quyền lực
chính trị và thực thi quyền lực chính trị, Hồ Chí Minh trên nền tảng tư tưởng và truyền
thống phương Đông và bằng thực tiễn chỉ đạo cách mạng Việt Nam đã làm cho hệ quan
điểm mác xít về những vấn đề này được bổ sung thêm những nội dung mới. Từ quan
niệm cho rằng quyền lực chính trị, theo đúng nghĩa của nó là bạo lực có tổ chức của một
giai cấp để trấn áp một giai cấp khác và mục đích trước mắt của những người cộng sản là
tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp
vô sản phải giành lấy chính quyền, phải tự xây dựng thành một giai cấp dân tộc. Hồ Chí
Minh khẳng định: Nhân dân Việt Nam phải giành lấy chủ quyền, và vấn đề tiên quyết là
phải xây dựng được một đảng cách mệnh để lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành lấy chính
quyền. Việc đấu tranh giành chính quyền, gìn giữ và củng cố chính quyền ấy là điều quan
trọng có ý nghĩa cốt tử nhất. Người tuyên bố trong Tuyên ngôn độc lập: "Toàn thể dân
tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững
quyền tự do độc lập ấy" [19, tr. 4].
Nói về vấn đề quyền lực trong chế độ mới, Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng
định: "Nước ta là nước dân chủ. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân,bao nhiêu quyền hạn đều
của dân... chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương đều do dân cử ra" [20, tr. 698].
Tất cả quyền lực trong nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đều thuộc về nhân dân".
"Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ" [21, tr. 515]. Như vậy,
theo Hồ Chí Minh, quyền lực trong nhà nước không phải là quyền lực của cá nhân hay


của bộ máy, mà là của toàn thể nhân dân. Cơ quan nhà nước các cấp chỉ là người chấp
hành mệnh lệnh của quốc dân, chấp hành ý chí của nhân dân. Bộ máy chính quyền nhà
nước do nhân dân bầu ra, vì vậy phải do nhân dân kiểm soát. Cũng như Lênin, chủ tịch

chính trị cũng đòi hỏi mọi đại biểu của dân phải được nhân dân bầu ra thật sự dân chủ
mọi công dân không phân biệt thành phần giai cấp, giới tính, nghề nghiệp lĩnh vực hoạt
động hợp pháp đều bình đẳng trước pháp luật.
Việc đảm bảo quyền lực chính trị của nhân dân đòi hỏi phải bảo đảm lợi ích và
quyền lực nhân dân trong lĩnh vực kinh tế và lấy đó làm cơ sở. Mục tiêu, thực chất của
quyền lực chính trị là nhằm thiết lập, duy trì một trật tự bảo vệ và phát triển các lợi ích
mà đảm bảo và trước hết là lợi ích kinh tế cho giai cấp, lực lượng xã hội nắm quyền. Do
vậy, giành giữ chính quyền để có thể thực thi được quyền lực chính trị bao giờ cũng là
mục tiêu trực tiếp, trọng yếu của giai cấp, lực lượng xã hội thống trị về kinh tế. Hơn thế
nữa giai cấp, lực lượng xã hội đó lại thường là lực lượng có đủ điều kiện để dành, giữ và
chi phối quyền lực chính trị. Giai cấp nào thống trị về kinh tế sớm muộn sẽ thống trị về
chính trị và nếu một giai cấp, lực lượng xã hội đã làm chủ về quyền lực chính trị mà
không xây dựng và giữ được địa vị chủ đạo về kinh tế thì sớm muộn cũng sẽ không thể
duy trì được quyền lực chính trị.
Quyền lực chính trị của nhân dân còn thể hiện trên lĩnh vực xã hội. Bảo đảm
quyền công dân, quyền con người, quyền được bảo vệ về mặt xã hội của mọi công dân,
khắc phục dần sự khác biệt giữa các tầng lớp xã hội, giữa các vùng của đất nước, từng
bước giải phóng con người khỏi những quan hệ xã hội phi nhân tính - đó là những biểu
hiện chủ yếu của quyền lực chính trị của nhân dân trên lĩnh vực xã hội.
Quyền lực chính trị của nhân dân còn bao hàm quyền lực của nhân dân trên lĩnh
vực tinh thần. Việc thực hiện quyền lực của nhân dân trên lĩnh vực này đòi hỏi giữ vững
định hướng XHCN, bảo đảm phát huy mọi năng lực sáng tạo tinh thần của quần chúng.
Tùy theo những bước tiến đạt được trong quá trình đổi mới, nội dung và mức độ quyền
lực chính trị của nhân dân cũng không ngừng mở rộng và phát huy.
Trong chế độ dân chủ nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng NDCM Lào quyền
lực nhà nước do khối đại đoàn kết toàn dân quyết định mà nòng cốt là khối liên minh
giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Nội dung quyền lực


chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay rất phong phú và có thể xét trên các quyền

trở. Hơn nữa, làm tròn nghĩa vụ với nhà nước còn chính là quyền lợi của mỗi người dân. Chủ
tịch Hồ Chí Minh (người sáng lập ra Đảng Cộng sản Đông Dương) đã dạy rằng: Nước ta là
nước dân chủ, nghĩa là nhà nước do nhân dân làm chủ. Nhân dân có quyền lợi làm chủ thì
phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phận công dân, giữ đúng đạo đức công dân.
+ Quyền thực hiện quyền công dân. Là công dân của nhà nước, nhân dân có
quyền được đề cử, bầu cử người thay mặt mình và quyền được ứng cử, được bầu cử hay
bổ nhiệm vào các chức vụ của cơ quan nhà nước quyền tự do tư tưởng, tự do ngôn luận,
tự do báo chí, tự do lập hội, họp hội... quyền chất vấn cán bộ, công chức nhà nước và
quyền được nhà nước đáp ứng những điều kiện vật chất và tinh thần đảm bảo cho yêu cầu
tồn tại, phát triển của công dân.
+ Quyền được hưởng thụ quyền con người. Là con người, mỗi người dân đều có
những quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm, đó là quyền sống, quyền tự do và quyền
mưu cầu hạnh phúc. Nhà nước phải tôn trọng, công nhận quyền tự tổ chức cuộc sống, tự
lựa chọn những giá trị, nghề nghiệp, công việc, nơi ở và làm việc, tự do thể xác và tinh
thần của mọi công dân. Nhà nước có nghĩa vụ không thể thiếu là bảo vệ danh dự và phẩm
giá, lợi ích và sự nghiệp, tính mạng và tài sản của mỗi con người, đồng thời còn phục vụ
các phúc lợi xã hội và dịch vụ công ích... Vì cuộc sống của mỗi người và sự phát triển
của con người.
1.2. Đặc điểm tổ chức của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
1.2.1. Đặc điểm
Xuất phát từ điều kiện lịch sử tự nhiên - xã hội đặc thù của đất nước Lào luôn
phải đấu tranh chống kẻ thù, thiên tai, dịch họa nên cộng đồng dân tộc Lào phải gắn bó
với nhau trong lao động và chiến đấu để dựng nước và giữ nước. Suốt chiều dài lịch sử
hàng ngàn năm của dân tộc đã dạy cho mỗi người trong cộng đồng Lào ý thức được rằng
"Hôm Kăn hau dù, Tẹch mu hau tai" (Chia rẽ thì chết, đoàn kết thì sống). Đồng chí Khăm
Tay Sỉ Phăn Đon chủ tịch Đảng NDCM Lào nhấn mạnh:
Nhìn lại rất rõ lịch sử phát triển đất nước ta, khi nào tinh thần yêu
nước được phát huy cao độ, sự đoàn kết trong nội bộ được thắt chặt thì lúc đó



+ Cấp cơ sở (làng, bản...)
ở mỗi cấp hành chính có ủy ban Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là cơ quan chấp
hành của Mặt trận cùng cấp, do Đại hội đại biểu Mặt trận cấp đó hiệp thương cử ra, có
trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ của Mặt trận. Mặt trận không có hội viên, chỉ có thành
viên nên hoạt động của Mặt trận thực chất là hoạt động của từng thành viên là chủ yếu.
Tính chất này chỉ riêng Mặt trận mới có, các đoàn thể khác không có. ủy ban Mặt trận
các cấp và các tổ chức thành viên tập thể, cá nhân hiệp thương thống nhất chương trình
hành động chung rồi các thành viên tiến hành vận động hội viên, đoàn viên của mình
thực hiện.
Mặt trận là một liên minh chính trị, là khối đại đoàn kết dân tộc. Trong các thời
kỳ khác nhau chức năng nhiệm vụ của Mặt trận có những thay đổi phù hợp với yêu cầu
nhiệm vụ cách mạng của từng thời kỳ như sau:
- Thời kỳ chống thực dân cũ (1945-1954) Mặt trận Neo Lào - ít-xa- la có nhiệm
vụ tập hợp sự đoàn kết toàn dân để trở thành một lực lượng to lớn, đoàn kết đặc biệt với
quân đội và nhân dân Việt Nam, đoàn kết ba nước Đông Dương, làm tròn sứ mệnh lịch
sử vẻ vang là giải phóng ách thống trị của thực dân kiểu cũ giành lấy độc lập tự do cho đất
nước năm 1954.
- Thời kỳ chống thực dân kiểu mới Mặt trận Lào Hắc xạt (Lào yêu nước) có
nhiệm vụ tập hợp sự đoàn kết toàn dân để đánh thắng đế quốc kiểu mới, lúc này Mặt trận
có vai trò vừa là Quốc hội vừa là Chính phủ kháng chiến hoạt động trên ba mặt: chính trị,
quốc phòng và ngoại giao, thực hiện khẩu hiệu là: hòa bình, độc lập, tự do và thịnh
vượng.
Mặt trận Lào Hắc xạt đã làm tròn sự nghiệp quang vinh của mình là đánh đuổi
thực dân mới, lật đổ và xóa bỏ chế độ cũ, chế độ phong kiến, thiết lập chế độ mới, chế độ
dân chủ nhân dân năm 1975. Khi có Nhà nước (Quốc hội, Chính phủ) thì chức năng,
nhiệm vụ của Mặt trận có sự thay đổi mà nhiệm vụ chính là tập hợp đại đoàn kết toàn
dân, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng, phát
triển và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mạng.



Đây là đặc điểm riêng thể hiện tính đặc thù trong hoạt động của Mặt trận.
1.2.2. Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong hệ thống chính trị của đất nước
Lào
Nét đặc trưng cơ bản của hệ thống chính trị ở CHĐCN Lào là hệ thống chính trị
mang tính giai cấp sâu sắc, kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính giai cấp và tính dân tộc, nhân
văn. Tính dân tộc có lúc nổi trội nhưng tính giai cấp vẫn là cơ sở, là định hướng. Sự quy
định Mặt trận là thành viên trong hệ thống chính trị là do yêu cầu khách quan của sự
nghiệp cách mạng Lào, là xuất phát từ bản chất của thể chế chính trị dân chủ, mọi quyền
lực thuộc về dân. Điều 2 Hiến pháp nước CHDCND Lào năm 1991 quy định: "Nhà nước
của CHDCND Lào là Nhà nước dân chủ nhân dân. Mọi quyền lực thuộc về nhân dân, do
nhân dân và vì quyền lợi của nhân dân các bộ tộc bao gồm các tầng lớp trong xã hội do
công nhân, nông dân và trí thức làm nòng cốt" [46, tr. 4]. Điều lệ của Mặt trận có xác
định "Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là một bộ phận trong hệ thống chính trị của chế độ
dân chủ nhân dân ... là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân" [45, tr. 23].
Trong chế độ dân chủ nhân dân, nhân dân thực hiện quyền làm chủ không chỉ
thông qua tổ chức nhà nước mà còn thông qua tổ chức xã hội. Hướng phát triển của nền
dân chủ XHCN và ngày càng phát huy vai trò của các tổ chức xã hội thì Mặt trận có vai
trò quan trọng. Đó là một nét khá độc đáo trong quá trình cách mạng Lào. Một trong
những nguyên nhân thành công của Đảng NDCM Lào là "lấy dân làm gốc", dựa vào dân
và khéo vận dụng các hình thức tổ chức thích hợp của Mặt trận để đoàn kết và động viên
các tầng lớp nhân dân rộng rãi. Có thể nói một cách hình ảnh: Mặt trận là một của ba
chân kiềng trong cơ chế Đảng, Chính phủ và Mặt trận. Mặt trận phát huy được vai trò của
mình càng làm vững thêm các thế kiềng ba chân của cách mạng ở Lào hiện nay.
- Quan hệ giữa Mặt trận với Đảng DNCM Lào vừa là mối quan hệ bình đẳng vừa
là mối quan hệ giữa lãnh đạo và bị lãnh đạo "với tư cách vừa là thành viên, vừa là người
lãnh đạo toàn xã hội, Đảng ta phải có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và khuyến khích tổ
chức Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc làm tròn nhiệm vụ của mình" [51, tr. 52]. Trong quan


hệ bình đẳng, Đảng tham gia Mặt trận có nghĩa vụ như mọi thành viên khác, có trách

nguyện vọng của nhân dân và đảm bảo cho tổ chức, bộ máy và hoạt động của các cơ
quan nhà nước luôn trong sạch thể hiện đúng bản chất của nhân dân, do nhân dân và vì
nhân dân cần có một cơ chế tổ chức sao cho chủ trương đường lối lãnh đạo của Đảng
phải được sự phản biện, quyền lực nhà nước phải được giám sát. Do vậy, ở nước ta sự
giám sát, phản biện đó là tất yếu thuộc về nhân dân và Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
cũng là tổ chức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân.
- Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc với Nhà nước CHDCND Lào.
Chính thể của Nhà nước CHĐCN Lào được tổ chức theo hình thức cộng hòa xã
hội chủ nghĩa. Nhân dân là chủ thể của mọi quyền lực nhà nước và xã hội. Dân là chủ
thì dân cũng có trách nhiệm đối với mọi việc của đất nước, từ kháng chiến, kiến quốc
đến công việc đổi mới, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng lên bộ máy Đảng và Nhà
nước, Mặt trận và đoàn thể các cấp. Là người chủ, nhân dân tổ chức ra hệ thống chính
trị để thực hiện quyền làm chủ của mình bằng Nhà nước, bằng tổ chức và hoạt động của
Mặt trận, bằng quyền và nghĩa vụ công dân theo luật định.
Khi Đảng chưa giành được chính quyền thì Mặt trận là một tổ chức thống nhất
các tầng lớp nhân dân trong xã hội Lào có vai trò to lớn trong việc tổ chức thực hiện
đường lối, chủ trương của Đảng, vận động đoàn kết nhân dân đấu tranh chống thực dân,
lật đổ và xóa bỏ chế độ cũ, chế độ phong kiến, xây dựng chế độ mới chế độ dân chủ nhân
dân; đồng thời trong nhiều thời kỳ chống Pháp và Mỹ, Mặt trận đã thực hiện chức năng
như là Quốc hội còn chính phủ Lào kháng chiến do Đại hội của Mặt trận cử ra như là
người thi hành. Mặt trận dưới hình thức chính quyền nhà nước của cách mạng Lào đã đề
ra những chính sách có tính chất pháp lý để quản lý các mặt kinh tế chính trị, văn hóa - xã
hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại... bảo đảm cho vùng giải phóng 2/3 của đất nước trở
thành căn cứ địa cách mạng vững mạnh.
Khi đất nước được giải phóng (1975) chính quyền đã về tay nhân dân, chức năng
của chính quyền khác với Mặt trận chính quyền Nhà nước từ Trung ương xuống địa
phương là cơ quan quyền lực của nhân dân, thực hiện chức năng tổ chức quản lý xã hội,
quan hệ đối ngoại và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ theo Hiến pháp, pháp luật. Trái lại, Mặt