SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC
LỄ GIÁO CHO TRẺ MẪU GIÁO

1


I. PhÇn më ®Çu
* Tầm quan trọng của vấn đề.
- Trẻ vào trường mầm non có những hình thức hoạt động khác nhau
nhưng cùng chung một sự giáo dục nhân cách cho trẻ, thông qua các cử chỉ,
hành động của giáo viên đã gây sự chú ý vào hoạt động tâm lí của trẻ
- Phối hợp các dạng hoạt động: Học tập, lao động, trò chuyện, góc tuyên
truyền đều mang ý nghĩa và vai trò giáo dục lễ giáo cho trẻ.
- Qua tiếp xúc với những hình ảnh có tính giáo dục cao, sẽ hình thành
phẩm chất tâm lí và đặc điểm nhân cách cho trẻ.
- Giáo dục lễ giáo ảnh hưởng mạnh đến sự hình thành tính chủ định và
quá trình tâm lí của trẻ.
- Giáo dục lễ giáo bắt đầu hình thành cho trẻ những biểu tượng, sự chú ý,
ghi nhớ và cách giao tiếp có chủ định khi tiếp xúc với bài thơ, câu chuyện,
hay giao tiếp hàng ngày trẻ sẽ in sâu kiến thức và hiểu biết của mình với mọi
người, mọi vật xung quanh, trẻ luôn hành động đúng và tập trung ghi nhớ một
cách có chủ đích.
- Giáo dục lễ giáo ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Qua giáo dục lễ giáo với nhiều hình thức khác nhau, trẻ sẽ tiếp thu và học
theo sự thể hiện của từng nhân vật của các bài thơ, câu chuyện, hình ảnh biến
những cái có trong bài thơ, câu chuyện thành sự hiểu biết và tiếp xúc hàng
ngày cuả mình, trẻ sẽ ngoan hơn, giỏi hơn.
Khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, có văn hóa trong các

ngoan ngoan vâng lời người lớn biết kính trên nhường dưới biết thưa gửi lễ
phép, tất cả đều có sự giáo dục của cô giáo và mọi người xung quanh trẻ. Vì
vậy giáo dục lễ giáo cho trẻ là rất cần thiết trong trường mầm non.
3


* Lý do chän ®Ò tµi
Như các bạn đã biết trong điều kiện kinh tế phát triển đang trên con
đường hội nhập, đất nước chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hoá khác
nhau.
Làm thế nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta " Hoà nhập mà không hoà
tan" trong mỗi chúng ta vẫn giữ được những gì gọi là "Vốn văn hoá của dân
tộc Việt” trong thời đại mới thì việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ thôi
không đủ mà phải giáo dục trẻ biết giữ được truyền thống văn hoá vốn có của
cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần tập trung trong các mục tiêu phát triển
con người toàn diện hiện nay.
Ngay nay, khi đất nước đang trên đà phát triển hội nhập kinh tế, văn
hóa, tham gia các diễn đàn Quốc tế mở ra cho nước nhà nói chung và giáo dục
nói riêng những cơ hội cũng như nhiều thách thức mới. Sự giao lưu hội nhập
các nền văn hóa thế giới.
Việc giữ gìn và phát huy nền văn hóa dân tộc càng được đề cao, việc
chúng ta hội nhập chứ không thể hòa tan, biết học hỏi, tiếp thu những tinh hoa
văn hóa của nhân loại để làm giàu thêm nét bản sắc văn hóa riêng của dân tộc
mình.
Trước những cơ hội và thách thức đó đất nước đang cần có những con
người mới, xã hội chủ nghĩa với những cá tính thông minh, năng động, sáng
tạo, .
Giáo dục lễ giáo cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung giáo dục
trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ đặc biệt là lứa tuổi mầm
non.

*. Môc ®Ých nghiªn cøu
- §Ò xuÊt mét sè biÖn ph¸p rÌn lÔ gi¸o cho trÎ nh»m n©ng cao lÔ gi¸o cho
trÎ mÇm non
5


*.Thời gian, địa điểm
- Thời gian: Từ đầu năm học đến cuối năm học ( 2011-2012)
- Địa điểm: Tr-ờng mầm non Kim sơn
*. Đóng góp mới về mặt thực tiễn
- Điều tra đ-ợc thực trạng vấn đề rèn lễ giáo cho trẻ mu giỏo ở Tr-ờng mầm
non Kim sơn
- Thiết kế một số biện pháp rèn lễ giáo cho trẻ mu giỏo trng mm non
Kim Sn.
1. Cơ sở lý luận của đề tài
T ngn xa kinh nghim ca cha ụng ta óã ỳc kt, nhim v hc u
tiờn ca mi con ngi phi l "Tiờn hc l, hu hc vn" l phộp l nột p
vn hoỏ c t lờn hng u.
Trong thi i hin nay tip thu nhiu nn vn hoỏ khỏc nhau nờn õu ú
vn cũn nhiu cõu chuyn thng tõm v o c l giỏo ca con ngi, vic
m tụi v mi ngi ó nghe v thy trờn thụng tin i chỳng, trong cuc
sng hng ngy
Trong Vn kin ai hi ang ln th VII, i hi ng ln th VIII v Ngh
quyt Trung ng II, ng ó khng nh phỏt trin s nghip giỏo dc l s
nghip ca ton xó hi, ca Nh nc, ca cng ng, ca gia ỡnh v ca
mi cụng dõn, kt hp tt giỏo dc trng hc v giỏo dc gia ỡnh, giỏo dc
xó hi, xõy dng mụi trng giỏo dc lnh mnh ngi ln lm gng cho tr
em noi theo.
T lõu giỏo dc l giỏo cho tr l cun hỳt s quan tõm ca cỏc nh giỏo
dc v cỏc bc phu huynh, s quan tõm trờn khụng ch ngu nhiờn, cỏc nh

ng trc tỡnh hỡnh nh vy, tụi rt lo lng phi dy tr nh th no v
bng nhng bin phỏp gỡ tt c tr lp tụi cú nhng thúi quen v hnh vi
o c v phự hp vi chun mc xó hi.
7


Đầu tiên tôi cần giáo dục trẻ những hành vi văn hoá trong cuộc sống
hằng ngày như có thái độ đúng với cô giáo và người lớn, bạn bè biết nói thưa
gửi biết chào hỏi khi có khách đến lớp không nói tục với bạn bè, có tình yêu
đối với mọi sự vật, hiện tượng xung quanh.
Giáo dục lễ giáo nhằm hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách
của con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Vì thế mỗi cô giáo mầm non
có trách nhiệm góp phần đào tạo thế hệ trẻ những con người phát triển toàn
diện về nhân cách và trí tuệ cho trẻ mẫu giáo.
II. Nội dung vấn đề nghiên cứu
2.1: Thực trạng của việc giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo ở Trường
mầm non Kim Sơn:
* Khái quát quá trình điều tra thực trạng
+ Mục đích điều tra
Chúng tôi tiến hành điều tra nhằm đánh giá thực trạng tổ chức rèn lễ giáo
cho trẻ từ đó định hướng cho quá trình nghiên cứu đề tài
+ Địa bàn điều tra
Trường mầm non Kim sơn- Huyện đông triều
+ . Nội dung
Thực trạng của việc rèn lễ giáo cho trẻ ở Trường mầm non Kim sơn
Nhận thức, hiểu biết của giáo viên về vai trò, vị trí của quá trình rèn lễ
giáo cho trẻ.
+ Phương pháp điều tra
Dùng phương pháp quan sát, phương pháp dự giờ kết hợp với ghi chép
các vấn đề có liên quan đến nội dung

- Căn cứ vào đặc điểm giao tiếp của trẻ.
9


- Căn cứ vào mục đích của việc giáo dục lễ giáo cho trẻ.
- Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
- Căn cứ vào phương pháp , hình thức giáo dục lễ giáo cho trẻ.
Biện pháp 1: . Xây dựng góc lễ giáo, góc tuyên truyền cho trẻ
+ Xây dựng kế hoạch và biện pháp thực hiện chuyên đề giáo dục lễ giáo cho
trẻ mẫu giáo
- Để có một kết quả tốt về giáo dục lễ giáo cho trẻ, đầu năm học tôi đã lên kế
hoạch giáo dục lễ giáo cho trẻ theo từng tháng với nội dung sau:

Thời gian

Nội dung giáo dục

Yêu cầu đạt

- Trẻ đi học mặc quần áo gọn gàng
Tháng 9

- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Biết xin phép cô khi ra vào lớp

75%

- Biết xưng hô bạn với ban bè
Tháng 10


hợp với hình ảnh, thời gian rảnh tôi cho trẻ đến xem và trò chuyện giáo dục
hành vi của trẻ đối với mọi người, mọi vật xung quanh đàm thoại với trẻ
những hành vi văn minh trong giao tiếp
Ví dụ: Tôi dán lên tường một bức tranh một em bé đang mời ông uống
nước hoặc một em bé tặng quà cho bà bằng hai tay trẻ nhìn tranh và biết
được hành động của em bé này ngoan hay hư nên làm theo hay không làm
theo nội dung của bức tranh.

11


( Bé mời ông uống nước )
Hằng tháng tôi lên kế hoạch chủ điểm lễ giáo và thay tranh ảnh bài thơ
có nội dung phù hợp với chủ điểm từng tháng.
Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh và
nội dung về lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ,
để đến giờ hoạt động góc trẻ vào góc học tập có thể mở ra xem.
Đối với góc tuyên truyền không những dành cho trẻ mà tôi cũng dành
một góc để tuyên truyền giáo dục lễ giáo cho phụ huynh nắm bắt, từ đó phụ
huynh sẽ chú trọng đến việc giáo dục lễ giáo cho trẻ lúc ở nhà.
Để phụ huynh có thể tham khảo sau mỗi giờ đón, trả trẻ phụ huynh hiểu biết
thêm về các hành vi giáo dục lễ giáo cho trẻ. Cô giáo thường xuyên trao đổi,
12


thông báo nội dung giáo dục, để từ đó thống nhất nội dung giáo dục cho trẻ
giữa nhà trường và gia đình.
.- Tạo môi trường cho trẻ học tập ( Môi trường xanh - sạch- đẹp) đầm
ấm, vui tươi với khẩu hiệu
+ Ngày toàn dân đưa trẻ đến trường

( Cô và trẻ quan sát cây ở vườn trường)
+ Đối với giờ học phát triển thể chất bài “ Trèo lên xuống thang”
- Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh,
trong lúc tập trẻ có các kỹ năng trèo biế phối hợp chân tay nhịp nhàng . thông
qua đó trẻ có tính kỷ luật không chen lấn, không xô đẩy bạn khi trẻ sinh hoạt
tập thể.
+ Đối với giờ học tạo hình: "Vẽ người thân trong gia đình".
- Cô có thể đàm thoại với trẻ.
+ Gia đình con gồm có những ai?
14


+ Gia ỡnh con thuc gia ỡnh nh hay gia ỡnh ln?
+ Mi ngi sng trong gia ỡnh phi nh th no vi nhau?
+ Con nh v v ai trong gia ỡnh con?
Qua gi to hỡnh ú cụ giỏo dc tr bit yờu thng, kớnh trng i vi ụng
b, cha m, anh ch, bit nhng nhn em bộ.
+ i vi gi hc tp tụ ch cỏi:
Cụ nhc nh tr ngi ngay ngn ngng cao u khi lm xong ct
dựng gn gng , ngn np vo ỳng ni quy nh v bit gi gỡn bo qun
dựng.
+ Gi lm quen tỏc phm vn hc
Xuất phát từ những tình hình đặc điểm của lớp tôi đã mạnh dạn cho trẻ làm
quen với một số truyện cổ tích Việt Nam
.

Thông qua nội dung truyện dẫn đến giáo dục lễ giáo cho trẻ một cách

nhẹ nhàng,phù hợp với lứa tuổi,không gò bó áp đặt mà đạt hiệu quả cao cho
trẻ.

tốt, điều xấu, những hành vi ứng xử nào cần làm và làm nh- thế nào. Chính vì
vậy việc giáo dục các chuẩn mực, quy tắc và động cơ hành vi coi là cốt lõi của
công tác giáo dục đạo đức và đ-ợc thực hiện liên tục ,th-ờng xuyên làm giàu
vốn kinh nghiệm đạo đức cho trẻ .
- Giờ đón trẻ ,giờ trả trẻ là lúc cô áp dụng biện pháp cá thể hiệu quả nhất.
Ví dụ :
Cô trò chuyện cởi mở, tự nhiên gần gũi trẻ để trẻ tự bộc lộ bản thân:
+ Cô hỏi trẻ nhà con có em bé không ?
+ Con th-ờng làm gì với em bé nếu em đòi đồ chơi của con thì con làm gì ?
Từ đó cô có thể kể chuyện có nội dung về gia đình cho trẻ nghe.
-Hoặc giờ hoạt động góc :
Góc là khu vực riêng biệt trong nhóm nơi trẻ có thể làm việc một mình hoặc
theo nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng để trẻ xem xét và khám phá
.Cô giáo có thể làm việc riêng với từng nhóm nhỏ mà không sợ ảnh h-ởng đến

16


sự hoạt động tích cực của trẻ ở đây trẻ đ-ợc thoải mái về không gian và thời
gian
-Sinh hoạt chiều :Đây là thời gian lý t-ởng để cô giáo tổ chức cho trẻ làm
quen trọn vẹn với một truyện cổ tích đúng các b-ớc làm quen với tác phẩm
văn học.
Vớ d: Qua chuyn "tớch chu".
+ Cụ m thoi cựng tr:
- Tớch chu l cu bộ nh th no?
- Tớch chu cú yờu thng b khụng?
- Cui cựng Tớch Chu cú nhn ra li ca mỡnh khụng?
- Tớch chu ó lm gỡ khi nhn ra li ca mỡnh?
- Con cú hc tp bn Tớch Chu khụng ? vỡ sao?

Cô đàm thoại với trẻ:
+ Khi đi tham quan các con phải đi như thế nào?
- Muốn có nhiều quả ngon ta phải làm gì?
- Khi ăn quả các con nhớ đến ai?
Giáo dục trẻ kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn quả phải từ
tốn, chậm rãi không vứt vỏ và hạt bừa bãi mà phải để vỏ vào nơi qui định.
Giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh lớp, biết đoàn kết, giúp
đỡ bạn bè, mọi người xung quanh.

19


Trẻ ở trường cả ngày, ngoài các hoạt động có chủ đích trẻ được chơi tự
do, cô giáo phải là người thường xuyên quan sát trẻ khi thấy trẻ có hành vi
đúng cô kịp thời động viên trẻ. Việc giáo dục lễ giáo có thể tiến hành mọi lúc,
mọi nơi.
Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với
bố mẹ trẻ, tôi tập cho trẻ đến lớp chào cô, sau đó chào tạm biệt bố mẹ để vào
lớp học.
Khi tổ chức cho trẻ ăn, cô mời trẻ và gợi ý để trẻ mời cô, mời các bạn
cùng ăn cơm.
Giờ ăn phụ, quà chiều khi cô đưa cho trẻ quà, cô gợi ý để trẻ biết nói
Cháu xin cô, Cháu cảm ơn cô, và biết nhận quà khi người lớn cho bằng hai
tay.
Khi có khách đến lớp, cô phải là người chào trước, trẻ sẽ chào theo cô,
từ đó tập cho trẻ thói quen chào hỏi khi có khách vào lớp. Kết hợp giáo dục
trẻ chào mời khách khi đến nhà.
Tâm lý của con người thích được khen hơn là chê nhất là đối với trẻ lúc
nào cũng muốn được khen và khen nhiều. Hằng ngày vào giờ nêu gương cuối
ngày trước khi cắm cờ, tôi cho trẻ tự nhận xét về mình trong ngày đó có bạn

được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ góc tôi đều làm
mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thích thú luôn mong muốn được sắp xếp
ngăn nắp.
Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí và trồng nhiều cây cảnh để tạo
cho trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây
xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp. Qua hoạt động này kích thích trẻ yêu lao

21


động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và thân mật, đã trở
thành thói quen ở trẻ.
Để tạo cảnh quan sân trường, trước giờ học tôi thường cho trẻ nhặt rác,
lá cây để tạo môi trường sạch đẹp

( Cô hướng dẫn trẻ nhặt lá cây bỏ vào thùng rác)
. Còn đối với kệ góc đồ chơi đầu tuần tôi thường tổ chức cho trẻ thi đua
lau dọn, sắp xếp đồ chơi gọn gàng. Nhờ vậy, qua mỗi lần tổ chức hoạt động
vui chơi trẻ chơi xong thu dọn đồ chơi gọn gàng và ngăn nắp.
Trong lớp tôi có sọt rác, để vào góc lớp, sau mỗi giờ nêu tiêu chuẩn bé
ngoan xong, tôi thường nhắc nhở, động viên trẻ sau khi ăn quà vặt nên vứt rác
vào giỏ để giữ vệ sinh chung và trẻ thực hiện tốt, nhất là sau hoạt động tạo xé
dán trong lớp không còn mảnh giấy vụn nào rơi xuống sàn.
Biện pháp 5:. Phối hợp với các bậc phụ huynh:
22


Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai
trò không nhỏ trong việc giáo dục trẻ. Nhìn chung ta thường dạy trẻ Cô và mẹ
là hai cô giáo, mẹ và cô là hai mẹ hiền.

Thấy việc này, tôi đã tham mưu với phụ huynh khi trẻ đã quen với sự
nuông chiều thì không phải một sớm một chiều trẻ thay đổi ngay mà phải có
sự kết hợp giữa phụ huynh và cô giáo, phải kiên trì dành nhiều thời gian để
khuyên răn và nhắc nhở trẻ.
Cô giáo cũng cần trao đổi với phụ huynh không nên nuông chiều con quá
mức, phải giải thích cho trẻ hiểu cái gì là tốt, cái gì chưa tốt. Dần dần trẻ sẽ
hiểu ra những mong muốn của mình đó là sai, là không đúng, là chưa ngoan.
Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hằng tháng thông qua sổ liên lạc về sự
tiến bộ của mỗi cháu để phụ huynh kịp thời nắm bắt. Qua thời gian trẻ lớp tôi
tiến bộ rõ rệt như xưng hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục
bằng phương châm "Trường học là nhà, nhà là trường học".
Do vậy, về việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường hết sức quan trọng để
chăm sóc và giáo dục trẻ là một vấn đề không có người lớn nào bỏ qua. Vì trẻ
em chóng nhớ, mau quên vì vậy ở lớp có cô giáo, ở nhà có mẹ. Trẻ học đi đôi
với hành, phải kết hợp cuộc sống hàng ngày không để trẻ tuỳ tiện trong mọi
việc làm.
Qua đấy cũng đòi hỏi mỗi một cô giáo phải làm tốt công tác này. đó
cũng là cơ sở để giáo dục lễ giáo cho trẻ để đạt kết quả cao.
Biện pháp 6: Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ:
Như các bạn đã biết truyền thống của người Việt chúng ta luôn tôn sư
trọng đạo. Vì vậy thông qua các hoạt động tổ chức lễ hội như ngày giỗ Tổ
Hùng Vương, ngày 20/11 ngày 19/ 05... Từ ý nghĩa của những ngày lễ lớn, tôi
đã tổ chức các hoạt động văn nghệ để chào mừng, đồng thời ôn lại truyền

24


thống của dân tộc để giáo dục trẻ lòng tự hào dân tộc, biết kính trọng những
người đã hy sinh cho lợi ích dân tộc, lợi ích trồng người.
Nhằm hình thành cho trẻ lòng tự hào, kính yêu đối với người lớn tuổi,