MỤC LỤC
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Các phần chính của SKKN
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng của vấn đề.
2.3.Các giải pháp để giải quyết vấn đề.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
3.2. Kiến nghị


học hành, giải quyết vấn đề, trải nghiệm tìm tòi, khám phá... nhằm giúp trẻ phát
triển nhận thức, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kĩ năng thực hành, giao tiếp
ứng xử, ...
Tuy nhiên một số phụ huynh học sinh lại lầm tưởng rằng để cho trẻ học
tốt ở trường phổ thông cần dạy trước cho trẻ như: tập viết, tập đọc, tập làm
toán... rốt cuộc là trẻ không đủ sức tiếp thu những tri thức trên hoặc có tiếp thu
được thì trẻ lại tỏ ra chán nản, không tập trung khi phải học lại những kiến thức
ấy ở lớp 1.
Thực tế cho thấy, việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi vào lớp 1 không
thể là việc làm thay cho công việc dạy dỗ ở lớp 1. Không nên dạy trước những
gì mà sau này trẻ phải học một cách bài bản ở trường phổ thông. Hành trang cho
trẻ vào lớp 1 nên " nhỏ gọn" để phù hợp với sức vóc của trẻ mới qua lớp mầm
non. Những bài học đầu tiên của trẻ mầm non là qua các bài đồng dao, bài thơ,
bài hát, có tiết tấu vui tươi ngộ nghĩnh, tình cảm, bé thích và nhớ nhanh. Trường
mầm non là nơi trẻ làm quen với ngôn ngữ văn học nghệ thuật, trẻ được học
cách hòa đồng với bạn bè, biết giữ yên lặng trong những giờ ngủ trưa, biết cảm
ơn, xin lỗi... Những bài học nề nếp về sinh hoạt, sự tự lập và mối quan hệ trong
môi trường tập thể sẽ góp phần hình thành nhân cách của trẻ.
Mặt khác, một số ít trẻ em không có điều kiện đến trường mầm non, do không
chuẩn bị một cách chu đáo các điều kiện cần thiết cho các hoạt động nên khi vào lớp
1 các trẻ gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ, khó thích ứng với hoạt động ở trường phổ
thông, những trẻ này thường nhút nhát, sợ thầy cô và ít giao tiếp với bạn bè.
Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 thường xuyên và liên tục ở mọi lúc, mọi nơi là
nhiệm vụ của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, đặc biệt là các trường mầm
non. Như vậy, việc cho trẻ làm quen với các hoạt động ở trường mầm non là rất
cần thiết.
Xuất phát từ các lý do trên cùng với thực tiễn của nhiều năm kinh nghiệm
dạy trẻ, nắm được đặc điểm tâm, sinh lý của trẻ và của phụ huynh học sinh, tôi
thấy việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi vào lớp 1 là vô cùng cần thiết
và quan trọng. Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp chuẩn bị

dục. Đặc biệt, trường mầm non cần chuẩn bị tốt mọi mặt, tạo cho trẻ tâm thế
hứng thú, thích vào trường tiểu học.
2.2. Thực trạng của việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 ở trường mầm
non Ngọc Phụng huyện Thường Xuân.
*. Thuận lợi:
Bản thân là giáo viên đạt chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình, yêu nghề mến
trẻ, có ý thức tự học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Có khả
năng tạo hứng thú cho trẻ, định hướng cho trẻ được hoạt động mọi lúc mọi nơi
tương đối phong phú, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào thực tế
giảng dạy.
Ban giám hiệu nhà trường và các cấp lãnh đạo địa phương có sự quan tâm
chỉ đạo và động viên thiết thực, kịp thời, hiệu quả.
Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường cơ bản đáp ứng được yêu cầu của
việc dạy và học. Các trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động dạy học
tương đối đầy đủ, phòng học thoáng mát và có đủ ánh sáng .
Các cháu trong cùng độ tuổi, đến lớp học đều và ngoan, lễ phép, biết vâng lời cô.
Phụ huynh học sinh có nhận thức tốt, nhiệt tình trong việc phối hợp với
nhà trường và giáo viên.
4


*. Khó khăn:
Phần lớn trẻ ở đây đều là con em có cha mẹ làm nông nghiệp, kinh tế còn
nhiều khó khăn. Vì vậy, việc quan tâm đến chế độ dinh dưỡng, tâm lý nhằm
phát triển thể lực cho trẻ còn nhiều hạn chế.
Một số trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn trong giao tiếp với cô giáo và bạn bè.
Việc phối hợp chặt chẽ với gia đình trong việc giáo dục trẻ nói chung và
chuẩn bị tâm thế cho trẻ 5 tuổi vào lớp 1 chưa thường xuyên.
Trước thực trạng trên, tôi rất băn khoăn và trăn trở. Phải làm như thế nào
và bằng biện pháp gì để tất cả trẻ lớp tôi có một tâm thế vững vàng, sẵn sàng

%
30 88%
4
12%
Đạt
Chưa đạt
số trẻ % số trẻ
%
27 80%
7
20%
23

68%

11

32%

Thích
Không thích
số trẻ % số trẻ
%
27 80%
7
20%

Từ kết quả khảo sát trên, tôi đã mạnh dạn, đầu tư nghiên cứu để tìm ra
một số biện pháp nhằm chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1với
mong muốn trẻ sẽ có những kết quả tốt hơn.

quan tâm đến việc rèn luyện thể chất cho trẻ một cách hợp lý như: Tổ chức cho
trẻ thực hiện các nội dung phát triển vận động qua giờ học thể dục, giờ tập thể
dục buổi sáng, tổ chức các trò chơi vận động, trò chơi dân gian,..
6


Ví dụ: Trò chơi :" Mèo đuổi chuột ","Bịt mắt bắt dê”
* Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ và trí tuệ:
Ngôn ngữ vừa là phương tiện vừa là điều kiện để con người giao tiếp và
tư duy. Trong hoạt động học tập, ngôn ngữ vừa là công cụ để lĩnh hội tri thức
vừa nói lên khả năng trí tuệ của con người. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi
vừa giúp cho việc phát triển trí tuệ của trẻ vừa là công cụ để các trẻ tư duy. Vì
vậy, việc chuẩn bị cho trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hàng
ngày là việc quan trọng nhất để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Trẻ có ngôn ngữ
mạch lạc thì đồng thời các quá trình tâm lý như: tư duy, tưởng tượng, trí nhớ, tri
giác… của trẻ cũng phát triển tốt.
Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch rèn luyện và phát triển
ngôn ngữ cho trẻ một cách thường xuyên, liên tục ở mọi lúc, mọi nơi, mọi hoạt
động như: Thông qua trò chuyện, giao tiếp thường ngày; thông qua các hoạt
động học tập, nhất là hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học (đọc thơ,
đồng dao, kể lại chuyện…) nhằm cung cấp cho trẻ vốn từ ngữ phong phú về thế
giới xung quanh và phát triển ngôn ngữ nói mạch lạc, tạo điều kiện cho trẻ diễn
đạt một cách rõ ràng nguyện vọng của mình, uốn nắn kịp thời ngôn ngữ của trẻ.
Ví dụ 1 : Qua câu chuyện "Sơn Tinh, Thủy Tinh" tôi mạnh dạn đưa ra các
câu hỏi đàm thoại cho trẻ hiểu nội dung câu chuyện và biết tên, nhớ tên các nhân
vật trong chuyện:
- Trong câu chuyện có những nhân vật nào?
- Sơn Tinh và Thủy Tinh có những tài gì?
- Qua câu chuyện cho các con biết thêm về điều gì?
Sau khi trẻ đã nắm được nội dung câu chuyện, cô giáo hướng dẫn và cho

Ví dụ: Tìm chữ " v, r" trong bài vè về thủ đô Hà Nội
+ Tìm chữ cái thông qua các trò chơi như: "Vòng quay kỳ diệu", " Ô cửa
bí mật".
+ Luyện phát âm thông qua thơ, đồng dao.
8


Ví dụ: Bài " Đi cầu đi quán", " Nu na nu nống" , “Kéo cưa lửa xẻ"
+ Trò chơi sao chép con chữ:
- Cho trẻ làm quen nhiều kiểu chữ: chữ in thường, chữ viết thường, chữ in
hoa, chữ viết hoa. Luyện thêm cho trẻ một số chữ đọc khó như: p, q, r...
- Ngoài ra, trong giờ học toán tôi còn cho trẻ làm quen một số thuật ngữ
toán học "nhiều hơn, ít hơn", những con số...
+ Cho trẻ làm quen với các khái niệm: nhiều hơn, ít hơn, những con số
thông qua giờ học, qua các trò chơi.
Ví dụ: Trò chơi: "Câu cá"," Tìm đúng nhà"
- Trong giờ chơi cho trẻ chơi một số trò chơi: trò chơi Bán hàng (Trẻ đóng
vai người bán hàng, người mua hàng), trò chơi Bác sĩ (Trẻ nhập vai bác sỹ ân
cần, niềm nở khám, chữa bệnh cho bệnh nhân).
- Góc khoa học: Nói lên kết quả thí nghiệm.
* Lĩnh vực phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội:
Sự phát triển các mặt tình cảm và kĩ năng xã hội là tiền đề quan trọng cho
việc học và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ: Khả năng tập trung, chấp
hành những qui định chung và sự chỉ dẫn của cô là vô cùng cần thiết, là yếu tố
giúp trẻ học tập tốt ở trường Tiểu học sau này. Khi trẻ tự tin vào chính bản thân
mình, trẻ sẽ học được cách chủ động, độc lập trong việc thực hiện các nhiệm vụ
đến cùng.
Để chuẩn bị về mặt tình cảm và kĩ năng xã hội cho trẻ đạt kết quả tốt tôi
đã chuẩn bị một số việc như sau:
Giáo dục trẻ ý thức về bản thân như đặt các câu hỏi để kích thích trẻ biểu

đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng (bút chì, giấy, góc
sách...) nhận biết và viết tên của bản thân (trẻ nào có khả năng tốt).
Trò chơi, nhất là trò chơi lô tô, tranh ảnh có chứa từ, chữ cái, sử dụng các
trò chơi trên máy tính cho trẻ làm quen với việc đọc, cầm bút viết.
Tôi thường xuyên đọc sách cho trẻ nghe, khi đọc cho trẻ nghe, cô cho trẻ
ngồi cùng hướng với cô, khi trẻ nghe và nhìn cách cô đọc sách trẻ có thể học
10


được những kiến thức từ nội dung sách, cách sử dụng sách và nguyên tắc đọc,
hướng dẫn trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ sách.
Thông qua việc đọc sách trẻ khám phá các ký hiệu và mẫu chữ khác nhau,
kích thích sự tò mò tìm hiểu các từ và chữ.
*Chuẩn bị cho việc học viết
Tổ chức các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi như: Tập tô, tập vẽ, ... giúp trẻ
làm quen với các nét cơ bản của chữ viết tiếng Việt và biết cách đưa nét tạo
thành chữ viết.
Tổ chức cho trẻ các trò chơi luyện ngón tay nhằm rèn luyện vận động của
các cơ nhỏ và sự khéo léo của các ngón tay, sự phối hợp tay mắt như chơi buộc
dây, cài cúc, xếp hột hạt, chơi lăn bóng, chuyền bóng, ném trúng đích,…
Tổ chức các hoạt động tạo hình như vẽ tranh, nặn, xé dán đồ, in hình, vò
giấy, … đặc biệt các hoạt động có sử dụng bút, giấy như làm sách, hoàn thiện
bức tranh.
2.3.3. Chuẩn bị một số kĩ năng cần thiết cho hoạt động học tập.
Tham quan trường tiểu học để trẻ hiểu rõ hơn về môi trường học mới và
các hình thức hoạt động, vui chơi ở trường tiểu học để giúp trẻ chuẩn bị một số
kĩ năng cho hoạt động sau này của trẻ ở trường tiểu học là rất cần thiết.
Bởi vậy, ở chủ đề “ Trường tiểu học” tôi đã xây dựng kế hoạch cho trẻ đi
tham quan thực tế một trường tiểu học.
Cho trẻ được ngắm quang cảnh trường tiểu học.

hành trang cần thiết để vững vàng bước vào trường Tiểu học.
2.3.4. Phối hợp chặt chẽ với gia đình trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ
12


Thời điểm bắt đầu vào lớp 1 là một giai đoạn chuyển biến rất lớn từ môi
trường vui chơi là chính sang giai đoạn học là chính. Sự thay đổi này dễ tác
động đến tâm lý, nếu gia đình không có sự chuẩn bị chu đáo rất dễ tạo cho các
cháu cảm giác chán nản, lo sợ ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài cho cả quá trình
tiếp nhận kiến thức về sau. Trẻ học tốt trong năm đầu tiên ở trường Tiểu học có
ảnh hưởng tích cực cho những năm học sau đó, và sự chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
không chỉ là việc của cô mà còn là của gia đình trẻ.
Vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch phối hợp với phụ
huynh để chăm sóc, giáo dục trẻ, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1.Trao đổi, thống nhất
với gia đình về mục tiêu, nội dung, phương pháp, biện pháp, hình thức chuẩn bị
cho trẻ vào lớp 1.
Giải thích cho phụ huynh hiểu tầm quan trọng việc cho trẻ 5- 6 tuổi chuẩn
bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Sự chuẩn bị này cần tập trung vào các mặt: thể
chất, dinh dưỡng, nhận thức, ngôn ngữ, cảm xúc, quan hệ xã hội, động cơ học
tập. Việc chuẩn bị này không phải tập trung vào kĩ năng học tập (viết, đọc, đếm)
mà là phát triển các chức năng tâm lý đảm bảo cho việc học.
2.3.5: Xây dựng mối quan hệ thống nhất giữa giáo dục trẻ 5- 6 tuổi ở trường
Mầm non với trường Tiểu học.
Giáo dục Mầm non và giáo dục Tiểu học là hai giai đoạn kế tiếp nhau
trong quá trình giáo dục con người. Nội dung giáo dục của hai giai đoạn này cần
có sự liên tục, hệ thống và kế thừa nhau. Giai đoạn sau kế thừa và phát triển
những thành tựu của giai đoạn trước đó. Vì vậy, cần phải có mối quan hệ chặt
chẽ, thống nhất giữa giáo dục của trường Mầm non với giáo dục của trường Tiểu
học, nhất là nội dung, nhiệm vụ giáo dục học sinh lớp 1.
Thông qua chủ đề “Trường tiểu học”, thông qua hoạt động hàng ngày ở trường

Một số kĩ năng
cần thiết của hoạt

34

Suy DD

Bình thường

thường
Thấp, còi
Số trẻ % Số trẻ % Số trẻ
30

88

Đạt
Số trẻ %

4

12

Chưa đạt
Số trẻ %

33

%
97

0

23

68

11

32

34

100

0

0

động học tập
Không

Thích
Không thích
thích
34
trường
Số trẻ % Số trẻ % Số trẻ
% Số trẻ
%
27

Thích

14


yêu cầu của ngành đã đề ra vừa phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Đồng thời cũng
thấy được việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 không phải là việc làm của riêng ai,
của ngành học nào, gia đình nào mà là của toàn xã hội. Việc chuẩn bị cho trẻ
vào lớp 1 cần chuẩn bị một cách toàn diện, không coi trọng mặt nào, buông
lỏng mặt nào.
Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 sẽ tạo tiền đề cho việc học tập sau này của
trẻ.Vì vậy, đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy trên các nhóm lớp. Đặc biệt là
giáo viên đứng lớp 5-6 tuổi thường xuyên trau dồi kiến thức học hỏi kinh
nghiệm để chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng tốt hơn.
Để thực hiện tốt việc "Chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1" thì không riêng
gì nhiệm vụ của giáo viên mà còn phải có sự phối hợp tốt và sự hỗ trợ của gia
đình, nhà trường và xã hội.
Cần nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của giáo dục mầm non nói chung và
của đội ngũ giáo viên trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ nói riêng. Từ đó làm
sao để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Cần có ý kiến báo cáo đề xuất kịp thời cho Ban Giám hiệu trong quá trình
chăm sóc giáo dục trẻ để đảm bảo sao cho trẻ được chăm sóc tốt về thể chất.
Phải biết lắng nghe, tham khảo học hỏi kinh nghiệm góp ý của Ban giám
hiệu cùng đồng nghiệp để chọn lọc, tiếp thu ý kiến hay.
3.2. Kiến nghị:
Các cấp chính quyền cần quan tâm hơn nữa để nâng cao đời sống cho
giáo viên mầm non ngoài biên chế
Tăng cường thêm về cơ sở vật chất dạy học và đồ dùng đồ chơi phục vụ
cho việc dạy và học của trẻ
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm "Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế