Cộng đồng hóa học Bookgol

Bring about change
HƯỚNG DẪN GIẢI MỘT SỐ BÀI TẬP
HỮU CƠ HAY VÀ KHÓ
Admin Cộng đồng hóa học Bookgol

Trong những năm gần đây bài tập hóa học hữu cơ phát triển rất đa dạng, cùng với đó là
sự xuất hiện của rất nhiều các bài toán, dạng toán hữu cơ tổng hợp, lạ… Diều này khiến cho
không ít học sinh rất lúng túng khi làm các bài toán hóa hữu cơ tổng hợp. Dưới đây là một số bài
toán như vậy. Để làm được các bài toán hóa hữu cơ khó và mới các em học sinh cần nắm được
một số điều sau:
+ Tính chất hóa học của từng loại hợp chất, từng nhóm chức, tính chất của các liên kết…
+ Phân chia được khả năng xảy ra, các điểm mấu chốt của bài toán, đồng thời phân lập
được các bài toán nhỏ trong một bài toán tổng hợp
+ Có khả năng biện luận thật tốt, bất kì một bài hữu cơ tổng hợp nào thì cũng không thể
thiếu điều này
+ Vận dụng linh hoạt các định luật bảo toàn nguyên tố, bảo toàn khối lượng để giải toán.
Phần hướng dẫn giải ở dưới mỗi bài toán sẽ giúp các em học sinh phần nào có cho mình được
một chút tư duy và phương pháp tiếp cận các bài toán hóa hữu cơ tổng hợp mới.

Câu 1: M là tập hợp các chất hữu cơ no, mạch hở thuần chức không tác dụng được với H2 ( Ni,
t0). Đốt cháy 1mol M với tỉ lệ các chất bất kì đều cần 2mol O2, sản phẩm thu được có tổng khối
lượng là m gam chỉ gồm H2O và CO2. Đem m gam H2O và CO2 này sục vào dung dịch nước vôi
trong dư đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thì thấy khối lượng dung dịch giảm ∆m gam. Nếu
∆m=100 gam thì m gần nhất với giá trị nào ?
A. 141

B. 142

C. 143


2x  2  y z
  2 x  z  y  2 thay vào (*) ta được
2
2

y  4 . Như vậy các hợp chất trong M phải có số H là 4  nH2O  2 .

Gọi số mol CO2=a mol ta có. 100a – (44a +18.2) =100  a=17/7  m=142,85  C
Nhận xét : Đây là một câu rất hay đòi hỏi khả năng biện luận cực tốt mới xử lý chính xác được
bài toán.
Câu 2: Thủy phân hoàn toàn 4,84g este A bằng một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, rồi cô cạn
chỉ thu được hơi nước và hỗn hợp X gồm hai muối. Đốt cháy hoàn toàn lượng muối trên cần
đúng 6,496 (lít) O2 (đktc), thu đc 4,24g Na2CO3; 5,376 (lít) CO2 (đktc) và 1,8g H20.Thành phần
% khối lượng muối có PTK nhỏ hơn trong X là
A. 27,46%
B. 54,92%
C. 36,61%
D. 63,39%
Hướng dẫn:
Áp dụng định luật bảo toàn nguyên tố Na ta có: nNaOH  2.nNa2CO3  0,08 mol
Áp dụng định luật BTKL cho phản ứng cháy ta có:

m muôí  mNa2CO3  mCO2  mH 2O  mO2  4, 24 

5,376
6, 496
.44  1,8 
.32  7,32 g
22, 4

hở và có tỉ lệ mol tương ứng 3 : 2 : 3. Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X cần dùng 6,272 lít
O2(đktc). Mặt khác đun nóng m gam hỗn hợp X trong 130 ml dung dịch NaOH 1M thu được
dung dịch Y và hỗn hợp 2 ancol là đồng đẳng kế tiếp. Cô cạn dung dịch Y sau đó nung với CaO
thu được duy nhất một hydrocacbon đơn giản nhất có khối lượng 0,24 gam. Các phản ứng đạt
hiệu suất 100%. CTPT có thể có của ancol là.
A. C5H11OH
B. C3H7OH
C. C2H5OH
D. C4H9OH
Hướng dẫn:
Do nung Y với CaO thu được Hidrocacbon đơn giản nhất nên ta có axit B và axit tạo este D phải
là HOOC-CH2-COOH.
TH1: Phản ứng nung với CaO của Y lượng NaOH thiếu.
NaOOC-CH2-COONa + 2NaOH  CH4 + 2Na2CO3 (1)
Vậy nNaOH(1) = 2.(0,24/16) = 0,03 mol. Vậy NaOH phản ứng với X =0,13.1-0,03=0,1 mol

Cn H 2 n  2O : 9x mol

0,1 mol NaOH
 5 x  0,1  x  0, 01
X  HOOC  CH 2  COOH : 5x mol 
 H O : -6x mol
 2


nCO2  9 xn  5 x.3
X + 0,28 mol O2 

nH 2O  9 x(1  n)  5 x.2  6 x


CH 2 =CH-COOH và (COOH) 2 : 2

Mà n p-HOC H CH OH =nCH
6 4

2 =CH-COOH

2

+n(COOH)2 nên k  3

Xét thí nghiệm 2; ta có:
BTKL
nCO  nH O   3  1 .n X  nCO  1,4588  mol  
 m X  28,2056  g  .
2

2

2

 Số liệu thí nghiệm 1 gấp hai lần số liệu thí nghiệm 2.

Mà: 12 n CO2  2 n H2O  16 n O/ X ë TN 2  m X  n O/ X ë TN 2  0,5432  n O/ X ë TN 1  1,0864(mol)
1,4588

Gọi

1,0044


Từ đó: m  56, 4112  58,5  0, 0144.92 : 2,9,16%  69, 48 g .
Đáp án B

Tham gia Group học tập :
https://www.facebook.com/groups/HoaHocBookGol/?fref=ts