HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

BỘ MÔN PPLNCKH

LƯƠNG ĐỨC HIỂN

THUYẾT MINH ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI KHOA HỌC
BÀI TẬP THỰC HÀNH MÔN PPLNCKH

HÀ NỘI, THÁNG 12/2015
1


HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

BỘ MÔN PPLNCKH

THUYẾT MINH ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI KHOA HỌC
BÀI TẬP THỰC HÀNH MÔN PPLNCKH

Học viên: LƯƠNG ĐỨC HIỂN
Giảng viên: PGS.TS ĐỖ CÔNG TUẤN
Lớp

: CH LỊCH SỬ ĐẢNG K21

HÀ NỘI, THÁNG 1/2015

2


Cũng thông qua việc nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại
của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” sẽ tố cáo rõ
hơn những âm mưu, thủ đoạn và hành động xâm lược vô cùng tàn độc của Đế quốc
Mỹ. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất khéo léo trong việc kết hợp giữa
tuyên truyền với đối ngoại để góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975). Sự kết hợp khéo léo này vốn đã có từ trước
trong lịch sử dân tộc ta điển hình như trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 hay
khi chúng ta kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), tuy nhiên đến cuộc
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì tuyên truyền và đối ngoại mới thực sự kết
hợp một cách chặt chẽ với nhau và sự kết hợp ấy đã mang lại sức mạnh vô cùng to
lớn.
Nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” cũng làm sáng tỏ những nguyên
nhân dẫn đến thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà một trong
những nguyên nhân đó là sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ
Chí Minh trên tất cả các mặt trện nói chung, mặt trận đối ngoại nói riêng. Qua đây
một lần nữa khẳng định với bè bạn quốc tế, kẻ thù xâm lược cũng như nhân dân ta
rằng cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) mà người thắng cuộc là
dân tộc Việt Nam là một tất yếu.
Vấn đề công tác tuyên truyền đối ngoại là một đề tài chưa được nghiên cứu
nhiều cho nên việc nghiên cứu công tác tuyên truyền đối ngoại nói chung, công tác
tuyên truyền đối ngoại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nói riêng là một điều cấp
thiết nhằm tái hiện lại lịch sử công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm
1954 đến năm 1975 đồng thời qua đó góp phần bổ sung, làm rõ hơn lịch sử của
Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt trong lĩnh vực lãnh
đạo công tác tư tưởng của Đảng.
4



quốc gia, Hà Nội, 1998); Lưu Văn Lợi: Lịch sử 50 năm ngoại giao Việt Nam 1945
- 1975 (Viện quan hệ Quốc tế, Hà Nội, 1996) hay 50 năm ngoại giao Việt Nam
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (Học viện quan hệ Quốc tế, Hà
Nội, 1995); Nguyễn Phúc Lâm: Ngoại giao Việt Nam trong cuộc đụng đầu lịch sử
(Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2005).
Thứ ba, là các bài chuyên khảo đã công bố trên các tạp chí như: bài của tác
giả Hướng Nam: Nhìn lại cuộc đấu tranh thắng lợi của ta trên mặt trận ngoại giao
(Tạp chí Học tập, 6 - 1969); Nguyễn Khắc Huỳnh: Ngoại giao trong đàm phán ở
Pari (Tạp chí Quan hệ quốc tế, 1- 1993); Nguyễn Trọng Phúc: Tìm hiểu tư tưởng
Hồ Chí Minh về ngoại giao sau Hiệp Định Giơnevơ 1954 (Tạp chí Nghiên cứu lý
luận, 2 - 1995)...
Thứ tư, là các sách nghiên cứu về công tác tư tưởng của Đảng như cuốn giáo
trình Nguyên lý công tác tư tưởng của khoa Tuyên truyền thuộc Học viện Báo chí và
Tuyên truyền viết vào năm 2009; hay cuốn Sơ thảo lược sử công tác tư tưởng của
Đảng Cộng sản Việt Nam 1930 – 2000 do Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương
biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội xuất bản năm 2000 và cuốn Về
công tác tư tưởng văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh do Ban Tư tưởng – Văn hóa
Trung ương kết hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 2000 nhân
dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 110 năm ngày sinh
Chủ tịch Hồ Chí Minh, 70 năm ngày truyền thống công tác tư tưởng văn hóa. Cuốn
sách tập hợp, tuyển chọn các bài viết, bài nói của Người về các vấn đề nêu trên từ
năm 1920 đến năm 1969.
Các đề tài trên đây dù tiếp cận ở những góc độ khác nhau nhưng đều nhằm
làm toát lên một nội dung đó là sự lãnh đạo của Đảng trên mặt trận đối ngoại
những năm 1954 – 1975 hay công tác tư tưởng. Các tác phẩm đã đi sâu nghiên
cứu làm rõ về hoạt động đối ngoại của Đảng nhằm chống lại sự xâm lược của Mỹ.
6


Cũng thông qua các tác phẩm, bài viết trên, các tác giả đã công bố nhiều tư

thời kỳ trước đó.
5. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Qua nghiên cứu “Công tác tuyên truyền
đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)”
góp phần làm rõ lịch sử công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm 1954 đến
năm 1975 qua đó bổ sung, làm rõ hơn lịch sử của Đảng trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt trong lĩnh vực lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng.
Đồng thời từ đây cũng góp phần làm giàu thêm những kinh nghiệm lãnh đạo của
Đảng trên lĩnh vực tuyên truyền đối ngoại để tăng cường hiệu quả của công tác
tuyên truyền đối ngoại trong những giai đoạn tiếp theo.
Để đạt được mục tiêu ấy, người nghiên cứu xác định phải thực hiện các
nhiệm vụ sau:
- Làm rõ tình hình đất nước sau năm 1954 và các giai đoạn trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ từ năm 1954 đến năm 1975 để từ đó thấy được yêu cầu đặt ra cho
công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong từng giai đoạn cụ thể.
- Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về công tác tuyên truyền đối ngoại
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ đó tái hiện quá trình thực hiện chủ
trương, lãnh đạo công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975).
- Tổng kết, đánh giá, nhận xét về ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của công
tác tuyên truyền đối ngoại thời kỳ này từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm lãnh
đạo của Đảng trên lĩnh vực tuyên truyền đối ngoại.
6. Đóng góp mới của đề tài
Thông qua việc nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của
Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)”, đề tài cung cấp
một cái nhìn mới mẻ, sâu sắc, toàn diện về hoạt động tuyên truyền đối ngoại của
8


Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như mối quan hệ, sự kết

1.2.1. Hoàn cảnh lịch sử
1.2.1.1. Thuận lợi
1.2.1.2. Khó khăn
1.2.2. Những vấn đề đặt ra
1.3. Chủ trương của Đảng
1.4. Quá trình thực hiện
Chương II
Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm 1965 đến năm 1975
2.1. Tình hình và những yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền đối ngoại
của Đảng những năm 1965 - 1975
2.1.1. Tình hình
2.1.1.1. Thuận lợi
2.1.1.2. Khó khăn
2.1.2. Những yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng
những năm 1965 – 1975
2.2. Chủ trương của Đảng
2.3. Quá trình thực hiện
Chương III
Thành tựu, hạn chế và những kinh nghiệm của Đảng trong công tác
tuyên truyền đối ngoại thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975)
3.1. Thành tựu
3.2. Hạn chế
3.3. Nguyên nhân
3.3.1. Nguyên nhân của thành tựu
3.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
10


3.4. Một số kinh nghiệm
3.4.1. Trong nhận thức và hành động Đảng phải luôn coi trọng công tác


12


KẾT LUẬN
Đối ngoại không chỉ là một lĩnh vực quan trọng được Đảng, Nhà nước ta chú
trọng trong xây dựng và bảo vệ đất nước mà đối ngoại trong đấu tranh chống giặc
ngoại xâm còn là một mặt trận không nhỏ góp phần mang đến thắng lợi cho phong
trào cách mạng.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trường kỳ của dân tộc (1954 1975), nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn và hành động xâm lược của Đế quốc Mỹ và
tay sai, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh trên tất cả các mặt trận quân sự,
kinh tế, văn hóa... để chống lại cuộc chiến tranh xâm lược toàn diện của Mỹ. Nếu
thắng lợi trên mặt trận quân sự đóng vai trò quyết định đến sự thành công của cuộc
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì thắng lợi trên mặt trận đối ngoại cũng góp
phần quan trọng làm nên thắng lợi ấy.
Phát huy những thế mạnh của công tác tuyên truyền đối ngoại trong giai
đoạn trước như trong cách mạng tháng Tám năm 1945 hay trong cuộc kháng chiến
chống Thực dân Pháp (1945 - 1954), công tác tuyên truyền đối ngoại trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thực sự là một mặt trận hiệu quả, đã phát huy
được vai trò và tầm quan trọng của nó.
Cũng thông qua việc tìm hiểu “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” cho thấy sự trưởng
thành của Đảng ta. Qua thực tiễn đấu tranh Đảng ta ngày một trưởng thành và dày
dặn kinh nghiệm, Đảng đã rất khéo léo trong việc lãnh đạo công tác tuyên truyền đối
ngoại nói riêng, cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung.
Việc nghiên cứu, làm rõ “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong
cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” một lần nữa khẳng định rõ
hơn bộ mặt tàn bạo, hành động xâm lược phi nghĩa của Đế quốc Mỹ và tay sai
đồng thời qua đó cho bè bạn thế giới thấy những hành động chính của nhân dân
13

tư tưởng - văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam (1955 -1975), NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
4. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2000), Một số văn kiện của Đảng
về công tác tư tưởng - văn hóa, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
5. Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương (2000), Sơ thảo lược sử công tác
tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam 1930 – 2000, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
6. Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương (2000), Về công tác tư tưởng văn
hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
7. Bộ Ngoại giao (1979), Sự thật quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong 30
năm qua, NXB Sự thật, Hà Nội.
8. Bộ Quốc phòng - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam (1996), Lịch sử kháng
chiến chống Mỹ, cứu nước, tập 1, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
9. Mai Văn Bộ (1985), Tấn công ngoại giao và tiếp xúc bí mật, NXB
Thành phố Hồ Chí Minh.
10. Gabrien Côncô (1991), Giải phẫu một cuộc chiến tranh, tập 1, NXB
Quân đội nhân dân, Hà Nội.
11. Gabrien Côncô (1991), Giải phẫu một cuộc chiến tranh, tập 2, NXB
Quân đội nhân dân, Hà Nội.
15


12. Cục lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, ĐVBQ.139.
13. Đại tướng Văn Tiến Dũng (1996), Về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu
nước, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 15 NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 16 NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 17 NXB

30. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 31, NXB
Chính trị quốc gia.
31. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 32, NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
32. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 33, NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
33. Vũ Quang Hiển (2005), Tìm hiểu chủ trương đối ngoại của Đảng thời kỳ
1945-1954, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
34. Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khoa Tuyên truyền (2009), Nguyên lý
công tác tư tưởng, Hà Nội.
35. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Viện Lịch sử Đảng (2002),
Lịch sử biên niên Xứ ủy Nam Bộ và Trung ương Cục miền Nam (1954 - 1975),
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
36. Học viện Quan hệ quốc tế (1995), 50 năm ngoại giao Việt Nam dưới sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Viện quan hệ quốc tế, Hà Nội.
37. Nguyễn Khắc Huỳnh (1993), Ngoại giao trong đàm phán ở Pari, Tạp chí
Quan hệ quốc tế.
38. Nguyễn Phúc Lâm (2005), Ngoại giao Việt Nam trong cuộc đụng đầu
lịch sử, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
17


39. Nguyễn Thành Lê (1998), Cuộc đàm phán Pari về Việt Nam 1968 –
1973, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
40. Lưu Văn Lợi (1996), Lịch sử 50 năm ngoại giao Việt Nam 1945-1975,
NXB Viện quan hệ quốc tế, Hà Nội.
41. Lưu Văn Lợi - Nguyễn Anh Vũ (1996), Các cuộc thương lượng Lê Đức
Thọ - Kissinger tại Paris, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
42. Mai cơn Máclia (1990), Việt Nam - cuộc chiến mười nghìn ngày, NXB
Sự thật, Hà Nội.

chịu trách nhiệm
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 12 năm 2014
Tác giả đề tài

Vũ Thị Hạnh

19