SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT.
I. Phần mở đầu:
I.1. Lý do chọn đề tài.
Từ khi sinh ra đến sáu tuổi, trẻ luôn thích hoạt động, vận động tích cực.
Vận động là sự chuyển động của cơ thể con người, trong đó có sự tham gia của
hệ cơ, hệ xương và sự điều khiển của hệ thần kinh. Khi trẻ vận động, gân, cơ,
khớp cùng phối hợp vận động và phát triển. Do đó vận động có ý nghĩa đối với
sự phát triển thể lực và giúp cho hệ thần kinh của trẻ phát triển. Trong đó nội
dung chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng – giáo dục và bảo vệ trẻ được kết hợp một
cách chặt chẽ, nhờ đó hiệu quả giáo dục được nâng lên. Trẻ học tốt khi trẻ có một
cơ thể khỏe mạnh. Hiện nay, theo quan điểm tích hợp kết hợp với cách tiếp cận
phát triển, lấy trẻ làm trung tâm là mô hình giáo dục được áp dụng rộng rãi. Bằng
cách thức cung cấp định hướng mở, linh hoạt cho phép tổ chức các hoạt động
xoay quanh chủ đề bằng nhiều hình thức phối hợp một cách tự nhiên qua các
hoạt động chơi trải nghiệm, khám phá, qua các hoạt động phát triển vận động,
âm nhạc, tạo hình, kể chuyện, đọc thơ, làm quen với đọc, viết, làm quen với
toán…các mặt thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ, tình cảm, xã hội ở trẻ
được phát triển một cách tổng thể. Trong những năm học qua tôi nhận thấy một
vài cháu chưa thực sự hứng thú với giờ học, kết quả giờ học không cao chỉ đạt
80%.
Để tạo hứng thú cho trẻ và làm cho không khí lớp học trở lên sinh động và
nhằm khơi dậy niềm vui, niềm thích thú cũng như giúp cho trẻ yêu thích môn
học thể dục. Tôi đã tích lũy và xây dựng: “Một số kinh nghiệm để nâng cao chất
lượng hoạt động giáo dục thể chất” trong trường mầm non. Với mong muốn giúp
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
1
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
- Có một số thói quen, kỹ năng tốt về giữ gìn sức khỏe, vệ sinh cá nhân, vệ
sinh môi trường, biết tránh xa những vật dụng nguy hiểm.
Cần đặt đúng vị trí và tầm quan trọng của việc giáo dục thể chất vào
chương trình giáo dục mẫu giáo, lồng ghép tích hợp vào các hoạt động một cách
nhẹ nhàng, phù hợp và đạt được hiệu quả cao nhất nhằm giúp trẻ phát triển một
cách toàn diện.
Để làm được điều đó, bản thân người giáo viên phải có sự nhận thức đúng
đắn và cần phải có những kiến thức cơ bản về giáo dục thể chất. Tri thức và kỹ
năng của giáo viên là vấn đề cơ bản đảm bảo giáo dục thể chất có hiệu quả thực
sự, nhưng tất cả phải đảm bảo nguyên tắc: luôn phù hợp với mục tiêu và yêu cầu
giáo dục theo chủ đề và theo khả năng cũng như hứng thú của trẻ khi tham gia
hoạt động.
II.2. Thực trạng.
a. Thuận lợi – khó khăn
* Thuận lợi:
Tổng số trẻ trong khối lá 126 trẻ, trẻ học đúng độ tuổi, phụ huynh quan
tâm đến việc đưa con đi học đúng giờ, chuyên cần. Trường có sân rộng rãi,
thoáng mát cho các hoạt động ngoài trời, giáo dục thể chất, vui chơi…Có đồ
dùng đồ chơi trong và ngoài lớp. Được sự quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện của
ban giám hiệu nhà trường và các đồng nghiệp để tôi hoàn thành được sáng kiến
kinh nghiệm này
* Khó khăn:
Một số trẻ nhút nhát, uể oải, không thích tham gia các hoạt động.
Nề nếp lớp: còn một số trẻ chưa ổn định hay chạy nhảy lung tung, lộn xộn.
Trẻ chưa biết di chuyển đội hình, đội ngũ theo hiệu lệnh. Đa số các cháu chỉ
thích ra sân chơi đùa chạy, nhảy không mấy hứng thú với hoạt động học.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
3
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
Hoạt động giáo dục thể chất là một trong những hoạt động mang tính tích
hợp. Trẻ không chỉ được vận động một cách thoải mái, tích cực để phát triển thể
lực và thể chất mà qua hoạt động giáo dục thể chất trẻ còn học được tính kỷ luật,
biết hợp tác chia sẻ cùng bạn và quan trọng hơn là giúp trẻ nghĩ ra các trò chơi để
chơi cùng nhau... Hơn nữa hoạt động giáo dục thể chất còn là nội dung tích hợp
trong các hoạt động khác, làm cho các hoạt động khác thêm sinh động và thu hút
trẻ. Đó cũng là một trong những khó khăn cho giáo viên khi tổ chức hoạt động
thể dục. Vậy làm sao để gợi ý tưởng chơi ở trẻ trong hoạt động thể dục mà vẫn
mang tính sáng tạo và tích cực ở trẻ ? Làm sao để nâng cao chất lượng hoạt động
giáo dục thể chất ?
Trong thời gian qua tôi đã mạnh dạn thực hiện các biện pháp từng bước
cải thiện tình hình lớp học và góp phần nhỏ bé của mình vào việc cùng nhau xây
dựng trường học thân thiện với những học sinh tích cực.
II.3. Giải pháp, biện pháp:
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Mục tiêu của các giải pháp, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt
động giáo dục thể chất cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non, giúp trẻ có thể lực
tốt để phát triển toàn diện tất cả các lĩnh vực.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
Trước khi đưa các biện pháp áp dụng thì tôi có làm khảo sát về lĩnh vực
phát triển thể chất và kết quả thu được:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
5
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
- Bắt chước dáng đi, tiếng kêu của các con vật như nhảy của thỏ, bay của
chim, đi lạch bạch của vịt hay tiếng gà gáy, tiếng chó sủa, lợn kêu, chim hót…
- Giả làm các phương tiện giao thông: Tàu hỏa, Máy Bay, Ôtô…
- Thử làm các hiện tượng thiên nhiên: Gió thổi, lá rụng, mưa rơi…
- Làm các động tác phát triển của cây: Hạt nảy mầm, cây ra nụ, ra hoa, ra
quả…
Bước 3: Đặt tên trò chơi.
Tên của trò chơi thường là tên của các vận động hoặc tên của các con vật,
của cây hoặc hiện tượng thiên nhiên mà trẻ bắt chước.
Ví dụ: Trong chủ đề: Thế giới động vật, muốn rèn cho trẻ vận động nhảy
hoặc đi tôi có thể đặt tên cho trò chơi là “Đi như Gấu”, “Nhảy như thỏ”.
Hình ảnh trẻ tham gia trò chơi vận động
Bước 4: Chuẩn bị dụng cụ và địa điểm chơi.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
7
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
Phải đảm bảo an toàn, phù hợp, đầy đủ các dụng cụ cho cô và trẻ (có thể
trong hoặc ngoài lớp).
Bước 5: Xác định luật chơi và cách chơi.
Những quy định trong trò chơi phải dễ hiểu và trẻ có thể thực hiện được.
*Ví dụ: Tên : Trò chơi vận động: “Gia đình bé cần những đồ dùng nào?”.
+ Mục đích:
- Rèn cho trẻ khả năng phối hợp khéo léo và định hướng trong vận động
- Nhận biết một số đồ dùng trong gia đình.
+ Chuẩn bị:
- Một số đồ chơi đồ dùng gia đình: Tivi, tủ lạnh, bàn ghế, quạt máy, đồng hồ
* Tôi tin rằng trò chơi vận động vừa thiết kế sẽ thu hút được nhiều trẻ
cùng chơi. Vậy muốn tổ chức trò chơi vận động có kết quả cần làm tốt các bước
sau:
- Lựa chọn trò chơi: Cần phải nắm được mục đích của việc chơi để lựa
chọn trò chơi, chuẩn bị dụng cụ, địa điểm chơi cho thích hợp.
- Tổ chức chơi: Gồm những nhiệm vụ: Tập hợp trẻ, phân chia lớp thành tổ
hoặc nhóm nhỏ (nếu trò chơi cần phải chia), chọn tổ trưởng hay nhóm trưởng
cho từng tổ hoặc nhóm nhỏ (do cô chọn hoặc để trẻ tự phân vai).
Có những trò chơi mà tất cả trẻ tham gia cùng lúc như: “Cáo ơi ngủ à?”,
“Ôtô và chim Sẻ”, “Rồng rắn lên mây”…Có những trò chơi lần lượt các trẻ ở các
tổ lên thực hiện như: “Cướp cờ”, “Thi xem tổ nào nhanh hơn?”…Nếu tổ chức trò
chơi không tốt sẽ dẫn đến tình trạng trẻ không tập trung chú ý, kết quả chơi
không đạt yêu cầu.
- Giới thiệu và giải thích trò chơi: tôi có thể giới thiệu, giải thích luật chơi,
cách chơi của trò chơi theo nhiều cách khác nhau. Điều đó phụ thuộc vào hoàn
cảnh thực tế, hiểu biết của trẻ.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
9
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
+ Trò chơi mới:
Tôi giới thiệu, giải thích trò chơi và làm mẫu nhiều lần, tiến hành theo các
bước cụ thể sau: Gọi tên trò chơi; giải thích cách chơi và luật chơi; làm mẫu
nhiều lần; nêu cách đánh giá kết quả và những điều cần chú ý. (Lưu ý: cô nói
một cách ngắn ngọn dễ hiểu).
+ Những trò chơi trẻ đã hiểu luật chơi:
Sau khi gọi tên trò chơi, tôi chỉ cần giải thích sơ lược và nhắc lại những
điều cơ bản của trò chơi, có thể đưa thêm một số yêu cầu cao hơn trước.
- Trẻ thực hiện trò chơi theo đúng luật chơi.
phải có sức khỏe và sự liên kết cùng bạn bè.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
11
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
Hình ảnh trẻ tham gia trò chơi dân gian
* Một số điểm cần lưu ý trong khi tổ chức trò chơi vận động.
Dựa vào nội dung giờ học, vào các hoạt động trước và sau khi tổ chức trò
chơi, vào mục đích cần phát triển kỹ năng, kỹ xảo nào ở trẻ và sự hứng thú của
trẻ để tôi lựa chọn trò chơi cho thích hợp.
- Lưu ý thời gian tổ chức trò chơi: chọn trò chơi có vận động tích cực vào
buổi sáng và trò chơi có vận động nhẹ nhàng vào buổi chiều.
- Khi chọn trò chơi vận động để đưa vào phần chính của giờ thể dục, chọn
những trò chơi tương ứng với nhóm vận động cơ bản để rèn kỹ năng vận động
cho trẻ.
Ví dụ: Để rèn kỹ năng đi, chạy, tôi có thể chọn trò chơi “Đi, chạy theo tín
hiệu”. Hay để rèn kỹ năng ném xa bằng một tay, tôi có thể chọn trò chơi “Ném
qua dây”.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
12
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
- Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo rất hiếu động nên cần bao quát khi trẻ chơi, đảm
bảo sự an toàn cho trẻ.
* Quan sát, ghi chép để đánh giá kết quả của trò chơi là một yêu cầu của
việc tổ chức trò chơi. Có thể quan sát được toàn bộ trẻ trong lớp, tôi đã căn cứ
13
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
Không phải lúc nào thiên nhiên cũng ưu đãi cho chúng ta thời tiết thuận
lợi, chính vì vậy đôi lúc giờ thể dục lại được tổ chức trong phòng. Làm thế nào
để tạo cho trẻ hứng thú khi tham gia?
Hoạt động giáo dục thể chất trong lớp học
Tôi đã thực hiện các bước sau:
Bước 1: Gợi ý tưởng cho trẻ bằng cách đặt tên trò chơi.
Cô đặt sẵn đồ chơi, các dụng cụ ở 4 góc phòng. Sau đó cô đặt tên trò chơi
qua các thẻ từ ở 4 góc. Trẻ thích chơi trò chơi góc nào thì sẽ vào góc ấy.
Ví dụ: Góc 1
Hái quả
Góc 2
Chuyển quả
Góc 3
Bưng quả qua cầu
Góc 4
Mâm quả khổng lồ
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
14
(từ ở đây có khi là thêm động từ hoặc danh từ vào chổ trống đó) cho đầy đủ
nghĩa của tên trò chơi. Sau đó trẻ cũng chọn các góc chơi như ở bước 1.
Bước 3: Trẻ tự sáng tạo trò chơi
Cô dùng cờ cắm vào góc phòng (4, 5 hoặc 6 cờ tương ứng với 4 , 5 hoặc 6
nhóm tùy thích) sau đó tương ứng với mỗi cây cờ là một chiếc lon bí mật.
Cô yêu cầu trẻ:
- Trẻ tự chia nhóm (theo số lượng cờ có trong nhóm).
- Bằng mọi cách trẻ phải tự mở được nắp lon để lấy dụng cụ trong lon ra.
- Mỗi nhóm tự nghĩ ra trò chơi với dụng cụ đó và đặt tên trò chơi cho nhóm
của mình.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
15
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
- Nhóm nào rung chuông nói tên trò chơi trước nhóm đó sẽ thắng với điều
kiện không được bắt chước trò chơi của nhau.
Tuy nhiên qua trò chơi của ba bước này tôi nhận thấy các cháu biết bàn bạc,
tranh luận và cuối cùng thống nhất đưa ra một trò chơi cho nhóm mình.
Các trò chơi mới này của các nhóm, các cháu cũng tích lũy kinh nghiệm các
trò chơi khác mà trẻ đã được chơi. Do vậy, 3/4 nhóm nghĩ ra trò chơi tự chơi,
còn một nhóm cô gợi ý tưởng chơi cho trẻ.
Ví dụ:
* Cách 1:
- Nhóm 1: Bỏ “còn” lên chân và lò cò về phía trước, rớt “còn” không tính
điểm.
- Nhóm 2: Thảy “còn” và bắt “còn” bằng hai tay
- Nhóm 3: Bỏ “còn” lên mu bàn tay lò cò qua vòng.
* Cách 2:
- Nhóm 1 : Ném “còn” vào đích trước mặt
phù hợp.
- Mỗi nội dung vận động có thể cho trẻ tập nhắc lại trong hoạt động học nhất
là những vận động đòi hỏi về sức mạnh, sức bền của trẻ.
- Luôn ghi lại những điều trẻ thực hiện được hoặc chưa thực hiện được.
- Kết quả mong đợi nhằm giúp tôi điều chỉnh kế hoạch giáo dục trẻ của mình
cho phù hợp để giúp trẻ phát triển tốt nhất theo khả năng của trẻ.
- Tổ chức hoạt động theo hướng tích hợp.
- Cố gắng đầu tư thêm một số đồ dùng, dụng cụ để tạo thêm hứng thú cho trẻ
khi tham gia các bài tập phát triển chung.
Ví dụ: Khi tập với nơ tay, khi tập với vòng, với tua hay gậy thể dục. Sẽ tạo
cho trẻ hứng thú và yêu thích tập thể dục.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
17
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
Giờ hoạt động giáo dục thể chất với vòng.
- Luôn chú ý lắng nghe và tìm hiểu nhu cầu hứng thú của trẻ để có thể đáp
ứng mọi nguyện vọng chính đáng của trẻ.
- Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong việc giáo dục trẻ, kịp thời
động viên khuyến khích trẻ thực hiện tốt các cơ hội giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
- Bên cạnh đó tôi luôn được sự hổ trợ đắc lực, sự quan tâm lãnh chỉ đạo từ
ban giám hiệu nhà trường và các đồng nghiệp, để có thể thực hiện tốt các nhiệm
vụ của mình.
c. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
Với những biện pháp đã đưa ra đòi hỏi phải có các điều kiện: có không gian
sạch sẽ, thoáng mát cho trẻ chơi, tập, có đầy đủ các dụng cụ cần thiết cho cô và
trẻ, cô giáo luôn tạo cho trẻ cảm giác hứng thú tham gia các trò chơi dù là trò
chơi cũ hay trò chơi mới, cô thường xuyên quan sát quá trình vận động của trẻ để
- Đạt: 124/126
- Tỉ lệ: 83,3%
- TS: 126 cháu
-Tỉ lệ: 98,4%
- TS: 126 cháu
- Đạt: 112/ 126
- Đạt: 123/126
- Tỉ lệ: 88,9%
- Tỉ lệ: 97,6%
II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu
Trong năm học này, qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân
vào việc tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ lớp mẫu giáo Lá, tôi đã thu
được nhiều kết quả tốt, rất đáng khích lệ:
- 100% trẻ rất hứng thú và yêu thích hoạt động giáo dục thể chất và tham
gia hết sức tích cực.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
19
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
- 100% trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về các
trò chơi vận động, trò chơi dân gian...
giáo dục thể chất hay kết hợp chúng trong các hoạt động học khác với nhiều hình
thúc sinh động hấp dẫn, tôi đã giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đồng
thời giúp trẻ phát triển toàn diện, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động “Xây
dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực”.
III.2. Kiến nghị:
- Mở các chuyên đề “Giáo dục thể chất” theo định kỳ để các giáo viên có
thể trao đổi thông tin, tiếp cận tri thức mới phục vụ cho công tác chăm sóc giáo
dục trẻ một cách toàn diện.
- Nhà trường nên thường xuyên tổ chức các cuộc thi có trò chơi thể lực để
động viên khuyến khích trẻ chăm lo tập luyện thể dục hằng ngày để tăng cường
sức khỏe.
Trên đây là kinh nghiệm đề nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thế
chất thực tế tôi đã thực hiện tại đơn vị tôi đang công tác, nhưng không thể tránh
khỏi những thiếu xót nên rất mong sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học,
các bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Người viết
Nguyễn Thị Trang
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CẤP TRƯỜNG
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang
21
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….
SKKN: Một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
I. Phần mở đầu ………………………………...………………………….......... 1
I.1. Lý do chọn đề tài …………………………………………………………... 1
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài …………………………………………....... 2
I.3. Đối tượng nghiên cứu ………………………………………………… ...... 2
I.4. Phạm vi nghiên cứu ……………………………………………………...... 2
I.5. Phương pháp nghiên cứu ………………………………………………...... 2
II. Phần nội dung ……………………………………………………………... . 2
II.1. Cơ sở lí luận ……………………………………………………………. .. 2
II.2. Thực trạng ……………………………………………………………… ... 3
a. Thuận lợi, khó khăn ………………………………………………………...... 3
b. Thành công, hạn chế ………………………………………………………... . 4
c. Mặt mạnh, mặt yếu ……………………………………………………......... . 4
d. Nguyên nhân ……………………………………………………………….. .4
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng ………………………………... 4
II.3. Giải pháp, biện pháp …………………………………………………........ 5
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp ………………………………… ……. ... 5
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp …………………. ..... 5
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp …………………..........………... .18
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp ………………………………... 19
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu …………….. 19
II.4. Kết quả nghiên cứu ………………………………………………………. 19
III. Kết luận, kiến nghị ………………………………………………………. 20
III.1. Kết luận ……………………………………………………………….… 20
Người thực hiện: Nguyễn Thị Trang