Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Tôi rất tâm đắc một câu nói: “Nhà giáo không phải là người nhồi nhét kiến
thức mà đó là công việc của người khơi dậy ngọn lửa tâm hồn” (Uyliam Batơdit).
“Ngọn lửa tâm hồn” ở đây chính là niềm đam mê học tập, sự thích thú tìm tòi kiến
thức, sự hăng say, tích cực khi được đến trường. Hiểu được điều này, tôi nhận thấy
vai trò của bản thân là rất quan trong việc truyền niềm đam mê hứng thú học tập
cho học sinh.
Năm học 2014 – 2015 là năm thứ 4 trường tôi thực hiện dạy và học theo Mô
hình trường học mới Việt Nam (VNEN). Cũng như hầu hết các thầy cô giáo khác,
trong những năm học qua tôi luôn trăn trở, tìm tòi, từng bước hoàn thiện các
phương pháp dạy học hiệu quả nhất. Phương pháp giảng dạy phù hợp sẽ là con
đường giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả, phát huy trí lực của
người học, mỗi môn học đều phải có một phương pháp giảng dạy phù hợp và phải
không ngừng đổi mới, hoàn thiện và đây cũng chính là một trong những yếu tố,
động lực không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh hiện
nay.
Mặt khác, hiện nay phương pháp dạy học truyền thống “Thầy đọc – Trò chép”
thụ động không đáp ứng được lối tư duy sáng tạo, năng động và tích cực của học
sinh. Dù có bắt học sinh ngồi ngay ngắn nhưng nếu không thích thú, các em không
thể học tốt được. Nhiệm vụ đặt ra cho giáo viên lúc này không phải là sẽ giảng bài
như thế nào cho hay, truyền đạt kiến thức như thế nào cho học sinh hiểu nhanh
nhất. Mà nhiệm vụ quan trọng của giáo viên lúc này sẽ là hướng dẫn học sinh như
thế nào để các em tự khám phá, chiếm lĩnh kiến thức hiệu quả nhất. Làm sao khơi
dậy được hứng thú, đam mê trong học tập cho các em. Để mỗi tiết học diễn ra thực
sự nhẹ nhàng, sinh động. Học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, không ép
buộc nặng nề.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế đó, tôi nhận thấy cần phải nghiên cứu đưa ra

3. Đối tượng nghiên cứu
- Các biện pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập
cho học sinh lớp 4 theo mô hình VNEN.
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn: Nghiên cứu các biện pháp dạy học để phát huy tính tích cực, tạo
hứng thú học tập cho học sinh lớp 4.
- Đối tượng khảo sát: Học sinh lớp 4D, trường Tiểu học Lý Tự Trọng, năm
học 2014 -2015.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài này tôi sử dụng linh hoạt các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

2

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

- Phương pháp thực hành, thực nghiệm
- Phương pháp so sánh đối chiếu.
- Phương pháp quan sát
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận.
Tại Hội nghị Trung ương VI – Khóa IX, Đảng ta nhấn mạnh: “Phải tập trung
vào nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Vì giáo dục tạo ra nguồn lực con
người có chất lượng phát triển toàn diện mới đảm bảo cho mục tiêu công nghiệp

Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

- Trường Tiểu học Lý Tự Trọng là trường chuẩn quốc gia có các thiết bị, đồ
dùng phục vụ cho dạy học tương đối đầy đủ, môi trường học tập thân thiện với học
sinh.
- Đa số học sinh được nhà trường cũng như cha mẹ học sinh quan tâm tạo
mọi điều kiện thuận lợi nhất để học tập tốt như việc mua sắm sách vở, giấy bút, đồ
dùng,… đầy đủ. Mặt khác, các em ngoan ngoãn, biết nghe lời thầy cô và biết giúp
đỡ lẫn nhau trong học tập.
- Đội ngũ giáo viên được chuẩn hóa, có trình độ chuyên môn, có năng lực.
Đa số giáo viên đều nhiệt tình, hăng say với công việc, có tinh thần trách nhiệm
cao, luôn tìm tòi sáng tạo những cái hay, cái mới áp dụng vào dạy học để không
ngừng nâng cao chất lượng dạy và học.
- Sự phát triển mạnh mẽ của Công nghệ thông tin tạo ra nhiều ứng dụng tiện
lợi để giáo viên áp dụng vào thực tế dạy học đem lại hiệu quả cao.
* Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên, khi thực hiện đề tài này tôi gặp phải một số
khó khăn như sau:
- Về diện tích phòng học thiết kế theo chuẩn diện tích lớp học hiện hành nên
khi sắp sếp bàn ghế theo mô hình VNEN thì không gian lớp học chật chội chưa
thoải mái để học sinh và giáo viên di chuyển; chưa có không gian để tổ chức các trò
chơi vận động, trò chơi tập thể trong lớp học.
- Đồ dùng dạy học thì nhiều nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng
do nhiều đồ dùng không phù hợp với thực tế dạy học.
- Vẫn còn thiếu một số phòng học chức năng cho học sinh như phòng thí
nghiệm, dụng cụ thí nghiệm dùng cho môn Khoa học, Tự nhiên xã hội…
- Ngoài ra một số học sinh có hoàn cảnh gia đình kinh tế khó khăn, con em
đồng bào dân tộc thiểu số luôn thiếu sự quan tâm của gia đình tới việc học, mua
sắm đồ dùng, sách vở chưa đầy đủ. Điều này cũng gây ra khó khăn cho giáo viên

tâm.
2. 3. Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh
- Mô hình VNEN phù hợp với khả năng nhận thức và kích thích được tâm lí
ưa thích khám phá, tìm tòi của lứa tuổi học sinh tiểu học.
- Mối quan hệ gần gũi, trao đổi thông tin qua lại giữa thầy – trò, bạn – bạn
giúp cho các hoạt động học diễn ra thoải mái, tự nhiên và nhẹ nhàng.
- Học sinh được bày tỏ ý kiến của cá nhân, mạnh dạn trong giao tiếp. Từ đó,
giúp giáo viên hiểu và nắm được những điểm mạnh, điểm yếu của từng học sinh để
có biện pháp khắc phục kịp thời.
- Mối quan hệ giữa Học sinh – Nhà trường – Gia đình – Cộng đồng trở nên
khăng khít hơn.

Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

5

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

* Mặt yếu
- Việc trang trí lớp học mất nhiều thời gian và công phu; một số công cụ học
tập chỉ mang tính hình thức, giáo viên – học sinh chưa sử dụng hết hiệu quả của
những công cụ học tập đó.
- Việc đầu tư rèn luyện kĩ năng cho Hội đồng tự quản của lớp, các nhóm
trưởng mất nhiều công sức nên không phải giáo viên nào cũng chú trọng vào việc
này. Do vậy, Hội đồng tự quản của nhiều lớp vẫn chưa phát huy được vai trò và

trong mô hình trường học mới VNEN

- Vận dụng các phương pháp dạy học cũng như hình thức dạy học chưa phù
hợp, chưa khơi dậy được tính tích cực, hứng thú học tập của học sinh với lí do nói
ít hoặc không giảng bài thì học sinh không hiểu.
- Một số giáo viên chưa đầu tư chuẩn bị bài chu đáo nên chưa nắm chắc
những những yêu cầu kiến thức của từng bài dạy. Viêc dạy học còn dàn trải, còn
nâng cao kiến thức một cách tùy tiện.
- Một số giáo viên chưa thực sự chú ý đúng mức đến từng đối tượng học sinh
nhất là học sinh tiếp thu bài chậm. Bên cạnh đó, chưa theo dõi sát sao và xử lý kịp
thời các biểu hiện lười học của học sinh.
- Một số giáo viên ngại chuẩn bị đồ dùng, thiết kế trò chơi khi dạy học vì vừa
tốn kém vừa mất nhiều thời gian.
* Về phía gia đình học sinh
- Bên cạnh đó, một nguyên nhân không nhỏ có ảnh hưởng sự tích cực, hứng
thú trong học tập cho học sinh là do một số phụ huynh thiếu quan tâm sát sao đến
việc học của các con; chưa động viên, khuyến khích các con kịp thời.
- Một số học sinh hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên thiếu sách vở, đồ dùng
phục vụ cho việc học. Nhiều học sinh cả bố mẹ đi làm ăn xa để mặc các em ở nhà
với ông bà hoặc anh chị nên thiếu sự quan tâm yêu thương, các em thiếu tự tin,
chán nản và học hành sa sút…
* Nguyên nhân khác
Thời gian học tập của học sinh Tiểu học tương đối nhiều 9 buổi/ tuần, khối
lượng nội dung kiến thức lớn với nhiều môn học nên thời gian vui chơi của các em
không nhiều. Điều này làm cho các em cảm thấy việc học nặng nề và mệt mỏi.
Do một số học sinh là người dân tộc thiểu số nên vốn tiếng Việt chưa thành
thạo ảnh hưởng đến quá trình tiếp thu và giao tiếp với bạn bè và thầy cô, tạo ra tâm
lí thiếu tự tin. Chính điều này cũng làm ảnh hưởng đến kết quả học tập của học
sinh.
Trên đây là những nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng học sinh chưa chủ

qua sinh hoạt chuyên môn ở tổ, trường, cụm. Giáo viên hướng dẫn học sinh sử
dụng tài liệu Hướng dẫn học để tự học, tự đánh giá; tổ chức cho học sinh hoạt động
khám phá, phát hiện kiến thức, kĩ năng mới thông qua quá trình học tập mang tính
hợp tác. Giáo viên chỉ hỗ trợ và hướng dẫn học sinh khi cần thiết.
- Trong thực tế vẫn còn có hiện tượng giáo viên chưa thực sự đổi mới
phương pháp dạy học, họ chỉ cố gắng để học sinh ghi nhớ bài học một cách máy
móc, thậm chí áp đặt một cách cứng nhắc. Kiểu dạy học phổ biến trong nhiều môn
học hiện nay vẫn là giáo viên truyền thụ những nội dung được trình bày trong sách
giáo khoa, học sinh nghe và ghi nhớ một cách thụ động.
- Một số giáo viên còn lúng túng khi thực hiện dạy học theo phương pháp
dạy học tích cực. Họ chưa thấy hết tầm quan trọng của việc rèn cho học sinh
phương pháp tự học và học theo nhóm. Vì vậy có những bài tập có liên quan đến
kiến thức mới họ còn làm thay cho học sinh vì họ sợ học sinh không hiểu bài. Thói
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

8

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

quen trước đây giáo viên giảng giải, thuyết trình vẫn còn. Với cách dạy như trên
không rèn được cho học sinh thói quen tự học và học theo nhóm, các em luôn có
thói quen chờ đợi, không tự mình suy nghĩ, tìm tòi để phát hiện ra kiến thức mới.
- Một số nhóm trưởng chưa mạnh dạn tự tin để lãnh đạo nhóm mình hoạt
động.
Đầu năm học 2014 - 2015, tôi được giao nhiệm vụ chủ nhiệm lớp 4D gồm 30
học sinh, trong đó có cả học sinh dân tộc thiểu số. Bước vào đầu năm học, tôi tiến


SL

%

SL

%

46.6

5

16.6

3

10.2

Chất lượng khảo sát đầu năm rất thấp. Qua một thời gian hè vui chơi, các em
phần nào đã quên đi kiến thức của lớp 3. Trước thực trạng này, tôi nhận thấy mình
cần phải có những việc làm cụ thể để cải thiện chất lượng và nâng cao ý thức học
tập của học sinh.
3. Giải pháp, biện pháp
3. 1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Tôi đưa ra các biện pháp nhằm thực hiện các mục tiêu cụ thể như sau:
- Đầu tư vào việc trang trí lớp học, sử dụng có hiệu quả các công cụ học tập
nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết dạy.
- Phát huy tốt vai trò của Hội đồng tự quản và nhóm trưởng tạo ra môi
trường học tập sôi nổi, thoải mái.

mảnh giấy nhỏ bé, rồi cả hình vẽ ngộ nghĩnh đáng yêu về bạn bè trong lớp được
gửi vào những phong thư nhỏ.
Sau những tiết học hay buổi học, tôi lại cho các em viết suy nghĩ của mình
và bỏ vào hộp thư. Chính vì được chia sẻ mà các em thấy yêu thương nhau, hiểu
nhau hơn. Cô cũng hiểu trò hơn.
Hộp thư bè bạn còn được tôi sử dụng vào dạy bài văn viết thư. Sau các bài
học về cách viết một bức thư. Tôi cho học sinh thực hành viết một bức thư nói về
mơ ước của em với bạn thân của mình. Sau khi viết xong, tôi yêu cầu các em bỏ
vào phong bì ghi tên bạn, tiếp đến bạn sẽ lấy bức thư đó đọc cho các bạn trong lớp
nghe. Các em rất thích thú với những hoạt động như thế.
- Sơ đồ cộng đồng: Ngay từ đầu năm học, khi được nhận lớp chủ nhiệm, tôi
đã tìm hiểu về nơi ở của học sinh. Trong buổi sinh hoạt lớp đầu tiên, tôi cùng với
học sinh bắt tay vào thiết kế sơ đồ. Chính các em tự tay làm những ngôi nhà của
mình bằng giấy màu viết tên lên và dán vào sơ đồ. Điều này tạo cho các em một
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

10

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

niềm hứng thú mới, đó là giới thiệu về vị trí của nhà mình, bạn ở gần nhà mình cho
cả lớp biết.
Khi dạy những bài về địa phương, tôi lại có cơ sở để hướng dẫn cho các em
một cách cụ thể như vị trí của nhà sinh hoạt cộng đồng các thôn, nhà cộng đồng của
Buôn Rung dựa trên sơ đồ đó. Hay khi trong lớp có bạn bị ốm, các em nhìn vào sơ
để biết được vị trí nhà của bạn để đến động viên, thăm hỏi bạn. Chính điều này tạo


12

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

đê. Trong lớp tôi có học sinh người đồng bào Ê- đê nên khi được giới thiệu về văn
hóa của dân tộc mình các em rất tự hào và hãnh diện. Điều này làm tăng sự tự tin
khi giao tiếp, khi học tập cho các em.
- Góc thiên nhiên: Hưởng ứng phong trào “Xây dựng trường học thân thiện
– Học sinh tích cực”. Mỗi lớp học theo Mô hình trường học mới VNEN đều dành
một góc nhỏ xây dựng Góc thiên nhiên trong lớp nhằm tạo môi trường lớp học thân
thiện hơn. Ngoài ra, Góc thiên nhiên còn rèn cho các em có kỹ năng sống hằng
ngày. Các em biết chăm sóc, bảo vệ cây xanh, ích lợi của cây xanh. Góc thiên
nhiên do chính các em tự trồng vào các chậu nhựa, những cái chai lọ vứt đi các em
cắt và trồng cây phù hợp mang đến. Sản phẩm của các em do chính các em chăm
sóc thì các em sẽ biết bảo quản và giữ gìn. Cũng chính từ góc thiên nhiên sẽ vận
dụng vào việc tìm hiểu một số kiến thức liên quan.
Thông qua Góc thiên nhiên tôi vận dụng để dạy những bài học liên quan
trong Môn Khoa học như bài Nước cần cho sự sống, Sự trao đổi chất của thực
vật,.. Có cây cối để các em quan sát trực tiếp sẽ giúp các em hứng thú hơn khi học
và thích tìm hiểu hơn khi hoạt động. Mặt khác, giáo dục cho các em ý thức bảo vệ
và chăm sóc những cây do chính tay mình mang đến trưng bày.

Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

13

Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

người giáo viên phải là người hướng dẫn, định hướng, giúp đỡ kịp thời để các học
sinh đi đúng mục tiêu, nội dung trọng tâm của bài học. Để thực hiện tốt những biện
pháp này tôi đã thực hiện những việc sau đây:
* Đầu tư lựa chọn nội dung phù hợp và tổ chức tốt các hoạt động khởi
động
Để bắt đầu mỗi tiết học, tôi thường nghiên cứu kĩ nội dung bài học và lựa
chọn một hình thức khởi động phù hợp. Hoạt động khởi động là cầu nối hướng tâm
thế của các em vào hoạt động chính, tạo hứng thú cho các em khi bắt đầu tiết học.
Thông qua trò chơi khởi động tạo ra tình huống có vấn đề để kích thích sự tò mò
cho học sinh. Tôi thường thiết kế hoạt động khởi động như sau:
- Bước 1: Nghiên cứu nội dung tiết học
- Bước 2: Lựa chọn nội dung và hình thức khởi động
- Bước 3: Chuẩn bị đồ dùng cần thiết cho hoạt động
- Bước 4: Tập huấn cho Hội đồng tự quản
- Bước 5: Áp dụng vào tiết dạy
Ví dụ: Khi dạy môn Khoa học, bài Tính chất của không khí, tôi cho học sinh
khởi động bằng hoạt động Thi bơm bóng, tôi chuẩn bị bóng bay với nhiều hình
dạng khác nhau, HĐTQ yêu cầu hai đội chơi trong thời gian 2 phút, đội nào bơm
được nhiều bóng sẽ giành chiến thắng. Thông qua hoạt động khỏi động đó, tôi dẫn
dắt để bước vào Hoạt động cơ bản.
Sau khi được chơi, học sinh rất thoải mái, vui vẻ, vừa thắc mắc tại sao bóng
bay lại có nhiểu hình dạng như vậy? Để đi tìm câu trả lời, các em sẽ thích thú khi
học bài.
Khi dạy môn Đạo đức, bài Tôn trọng luật giao thông (Tiết 1), trước khi vào
hoạt động chính, tôi cho cả lớp chơi trò chơi “Nhanh tay, nhanh mắt”. Tôi in một số
biển báo giao thông yêu cầu các đội chơi quan sát và trả lời tên của các biển báo
giao thông đó. Các đội thi nhau trả lời, tạo ra không khí rất sôi nổi. Sau khi chơi, tôi

+ Ai nhanh – Ai đúng: Trò chơi này áp dụng được với nhiều môn học; ở
những bài cụ thể, tôi thay đổi nội dung của câu hỏi còn giữ nguyên hình thức chơi.
Ví dụ: Khi dạy bài Không khí gồm những thành phần nào? Chúng có vai trò
gì đối với sự cháy và sự sống ? (Khoa học 4), tôi sẽ sử dụng trò chơi Ô chữ kì diệu,
tôi tiến hành thiết kế ô chữ theo các bước cơ bản như sau:
- Bước 1: Chuẩn bị nội dung câu hỏi, tương ứng với nó là số hàng ngang ghi
câu trả lời.
- Bước 2: Tiến hành làm ô chữ.
- Bước 3: Hướng dẫn cách điều hành các bạn chơi trò chơi cho HĐTQ.
- Bước 4: Áp dụng trò chơi vào cuối tiết học.

Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

16

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN



K H Í
C H Ế T

Ô X I




C

H
T
Ạ
Í
Á

Ê

M

H
T Ơ
G

+ Hàng 1: (6 ô chữ) Trong không khí, khí gì duy trì sự cháy ? ( khí ô –xi)
+ Hàng 2: (6 ô chữ) Nếu không được cung cấp không khí thì thực vật động
vật sẽ như thế nào ? (chết)
+ Hàng 3: Trong không khí có nhiều bụi bẩn, vi khuẩn ta nói không khí bị
gì? (ô nhiễm)
+ Hàng 4: Trong các thành phần của không khí, khí nào chiếm nhiều nhất?
(ni –tơ)
+ Hàng 5: Để cơ thể khỏe mạnh, chúng ta cần giữ gìn bầu không khí nơi
mình ở như thế nào ? (trong sạch)
+……
+ Hàng dọc: Từ “không khí”
Ô chữ trên đã khái quát những kiến thức cơ bản của toàn bài, giúp học sinh
ghi nhớ lâu hơn.
c. Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, dụng cụ thí nghiệm, vật thật kết hợp sử

Đối với môn Lịch sử & Địa lí, giáo viên thường phải hướng dẫn, mô tả, hay
giải thích dài dòng nhưng học sinh vẫn chưa nắm được nội dung bài học. Khi dạy
môn Lịch sử & Địa lí, tôi thường dùng bản đồ, lược đồ cho học sinh quan sát, khi
được quan sát qua lược đồ, bản đồ, các em dễ hình dung ra vị trí địa lí của các
vùng, các thành phố; hay nắm được diễn biến của từng trận đánh.
Đối với các môn như Khoa học tôi luôn tận dụng tối đa hiệu quả mà đồ dùng
mang lại. Khi dạy môn Khoa học cần có vật thật để học sinh quan sát, đó chính là
sự minh họa sinh động và gần gũi nhất cho bài dạy. Ngoài ra, giáo viên cũng cần
chuẩn bị đầy đủ dụng cụ thí nghiệm. Thông qua hoạt động thí nghiệm, học sinh
được làm, được chứng kiến từ đó các em sẽ nắm kiến thức nhanh hơn và sâu hơn.
Ví dụ: Khi dạy bài Gió, bão (Khoa học 4), tôi mượn hộp đối lưu trên thư
viện, sau đó tập huấn cho các nhóm trưởng cách tiến hành thí nghiệm, cách giải
thích cho các bạn hiện tượng xẩy ra. Khi đến tiết dạy, các nhóm trưởng tiến hành
làm thí nghiệm cho các bạn theo dõi và yêu cầu các bạn giải thích: Tại sao có gió?
Các thành viên trong nhóm sẽ thay nhau trả lời và bổ sung cho nhau để hoàn thiện
những câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.
Thông qua thí nghiệm, học sinh được trải nghiệm thực tế, được quan sát tận
mắt, được nghe các bạn giải thích. Các em sẽ thấy rất thích thú và thoải mái, mặt
khác các em sẽ ghi nhớ rất lâu những kiến thức các em mới chiếm lĩnh được.

Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

18

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN


+ Khi học sinh chưa hoàn thành bài tập, hoặc làm sai nhiều, có thể
nhận xét: “Em chưa hoàn thành bài, em cần cố gắng nhiều hơn nữa”…
- Học sinh đánh giá: Khi giảng dạy, giáo viên cần tạo điều kiện cho học sinh
đánh giá lẫn nhau và tự đánh giá bản thân mình. Điều này tạo ra môi trường học tập
lành mạnh, tạo điều kiện để các em chia sẻ suy nghĩ của mình.
- Phụ huynh đánh giá: Cha mẹ học sinh có quyền tham gia đánh giá quá trình
học tập của con mình. Từ đó có thể nắm được những điểm mạnh, điểm yếu của con
và có cách quan tâm con đúng cách.
Trong quá trình dạy, tôi luôn kiểm tra, theo dõi, giám sát tiến trình hoạt động, kết
quả của các hoạt động của từng học sinh để có sự động viên khuyến khích hay giúp
đỡ kịp thời.
d. Phát huy tốt vai trò của Hội đồng tự quản lớp
* Phát huy vai trò của một nhóm trưởng
Học theo mô hình trường học mới VNEN, bàn ghế sẽ được sắp xếp cho học
sinh ngồi đối diện nhau. Học sinh tự thảo luận, tự tìm vướng mắc và tự đưa ra
phương án giải quyết.

Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

20

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

Ưu điểm của phương pháp học nhóm được phát huy rất rõ nét trong học
nhóm theo mô hình trường học mới, tất cả học sinh trong nhóm đều được luân
phiên nhau làm nhóm trưởng, hướng dẫn các bạn trong nhóm để điều hành các hoạt


Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

các nhóm còn lại chú ý để học tập theo. Giáo viên cũng không quên động viên,
tuyên dương kịp thời các nhóm làm tốt.
- Một điều nữa cần phải lưu ý đó là vị trí đứng của giáo viên khi các nhóm
thảo luận cũng hết sức quan trọng. Qua kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy giáo
viên nên bao quát lớp, vừa đánh giá đúng nhóm nào làm nhanh nhất, chậm nhất,
nhóm nào giơ thẻ hoàn thành lên trước hoặc nhóm nào chậm nhất, nhóm nào giơ
thẻ cần cứu trợ, để từ đó giáo viên kịp thời đến kiểm tra hay giúp đỡ.
* Rèn luyện các kĩ năng cần thiết cho Hội đồng tự quản thực hiện các
nhiệm vụ
Hướng dẫn kĩ năng cho Hội đồng tự quản một số kĩ năng giám sát, điều hành
lớp hoạt động:
- Kĩ năng giao nhiệm vụ: Hướng dẫn cho Hội đồng tự quản một số câu, lệnh
mẫu khi giao nhiệm vụ cho nhóm, lớp thực hiện. Yêu cầu câu lệnh mẫu phải ngắn
gọn, rõ ràng, dễ hiểu tránh câu dài, rườm rà, khó hiểu.
- Kĩ năng quan sát: Đây là một trong những kĩ năng rất quan trọng, quyết
định tới hiệu quả làm việc của Hội đồng tự quản lớp học. Trong mỗi giờ học hay
một hoạt động nào đó Chủ tịch Hội đồng, các Phó chủ tịch, các trưởng ban, các
nhóm trưởng cần theo dõi sát sao, chặt chẽ, bao quát được từng thái độ, cử chỉ,
hành động, việc làm của mỗi thành viên trong lớp. Nắm được bạn này, bạn kia
đang làm gì? Có làm việc lớp giao cho không? Tích cực hay thờ ơ ? Những thái độ
của bạn nếu có ảnh hưởng lớn tới kết quả công việc thì cần ghi chép để làm minh
chứng cho đánh giá, nhận xét. Một yếu tố nữa tạo điều kiện thuận lợi rất tốt cho
Hội đồng tự quản trong quá trình quan sát, bao quát lớp mà giáo viên chủ nhiệm

cảm. Sau mỗi lần bạn được đánh giá, nhận xét bạn cảm thấy mình được người khác
giúp đỡ mình và sau đó bạn thể hiện thái độ cầu thị, thân thiện và tiến bộ. Có thể
những lời nhận xét như: Hôm nay bạn học rất tốt tuy nhiên nếu bạn cần cố gắng một
chút nữa thì thật tuyệt vời; Cậu cố lên có các bạn sẽ hỗ trợ cho cậu...
* Tổ chức tốt các phong trào thi đua
Để tạo không khí hào hứng thi đua học tập, tôi thường xuyên tổ chức các
cuộc thi nhỏ như “Rung chuông vàng”, “Trạng nguyên nhỏ tuổi”, “Tiến sĩ nhí”…
vào các tiết sinh hoạt tập thể đầu tuần. Những bài toán hay, những cách tính nhanh,
được nêu ra để các bạn học tập. Phát động giờ học tốt, tuần học tốt, bông hoa mừng
cô để chào mừng các ngày lễ lớn trong năm học được các em hưởng ứng nhiệt tình.
3. 3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
Để các biện pháp nói trên phát huy được hiệu quả thực tiễn cần đáp ứng
được các điều kiện dưới đây:
- Trước khi lên lớp, giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung, xác định rõ mục
tiêu của bài học. Để từ đó có phương pháp, hình thức tổ chức dạy học mang lại hiệu
quả và phù hợp với nội dung từng bài.
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

23

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng


Một số kinh nghiệm dạy học phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 4
trong mô hình trường học mới VNEN

- Trong quá trình sử dụng các biện pháp cần linh hoạt, sử dụng khéo léo, tinh
tế để tạo hứng thú và tránh sự nhàm chán cho học sinh. Luôn quan tâm, theo sát
học sinh để uốn nắn, nhắc nhở các em kịp thời cũng như động viên, khuyến khích
các em khi các em tiến bộ.

thành

hoàn Tích cực

Chưa tích cực

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

29

96.7

1

3.3


lớp 4.
III. KẾT LUẬN
1. Kết luận
Vận dụng các giải pháp đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình trường
học kiểu mới VNEN, bản thân tôi nhận thấy việc đổi mới phương pháp dạy học ở
trường Tiểu học nói chung và các khối lớp dạy theo mô hình trường học kiểu mới
nói riêng là rất cần thiết. Qua quá trình thực hiện đã mang lại những kết quả tốt
đẹp. Giáo viên sử dụng linh hoạt các phương pháp và kỹ thuật dạy học nên đã phát
huy được tính tích cực, chủ động, tinh thần hợp tác, chia sẻ để cùng nhau tìm tòi,
khám phá kiến thức trong học sinh. Học sinh luôn tự lập, tự khám phá, tự chiếm
lĩnh tri thức, hình thành năng lực tự học, năng lực sáng tạo. Các em phát triển tốt
các kỹ năng sống như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử...Tạo được một môi
trường học tập thân thiện, vui vẻ, thoải mái. Chất lượng học tập ngày càng cao.
Trên đây là phần trình bày kinh nghiệm của bản thân tôi. Mặc dù tôi đã áp
dụng thực tế giảng dạy ở lớp mình và thu được kết quả tốt. Song do thời gian chưa
nhiều cũng như nhận thức của bản thân còn hạn chế. Nội dung trình bày trên không
tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong hội đồng khoa học các cấp, cùng bạn bè đồng
nghiệp góp ý xây dựng để đề tài thêm hoàn chỉnh hơn, có khả năng thực thi cao
hơn.
2. Kiến nghị
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan

25

Trường Tiểu học Lý Tự Trọng