PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÁT XÁT
TRƯỜNG MẦM NON QUANG KIM

______________

MÔT SỐ BIỆN PHÁP

Chỉ đạo rèn nền nếp thói quen cho trẻ 24-36
tháng tuổi trong trường mầm non Quang Kim
____________

Họ và tên: Đinh Thị Hồng Thu
Chức vụ : Phó hiệu trưởng

1


Quang Kim, tháng 05 năm 2014
Mục lục
STT
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3


Chỉ đạo việc rèn nền nếp thói quen cho trẻ thông qua chế độ sinh

7

3.2

hoạt trong trường mầm non.
Làm tốt công tác kiểm tra đôn đốc đội ngũ giáo viên giáo dục các

7

kỹ năng, kỹ xảo, thói quen văn hóa vệ sinh cho trẻ trong trường
3.3

1
2

mầm non.
Chỉ đạo làm tốt công tác phối hợp với các bậc phụ huynh về việc

11

rèn nền nếp thói quen cho trẻ ở gia đình.
Phần thứ ba: KẾT LUẬN
Kết luận
Đề xuất

12
13
13

huyện Bát xát song vẫn còn gặp không ít khó khăn. Toàn trường có 75% học
sinh là con em dân tộc. Đa số nhân dân trong xã làm nông nghiệp, trình độ dân
trí của một số người dân vẫn còn hạn chế nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá
trình chăm sóc và giáo dục trẻ. Bên cạnh đó, được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao
của Ban giám hiệu nhà trường nên công tác rèn nền nếp thói quen cho trẻ là rất
được quan tâm. Ngay từ đầu năm học nhà trường đã chỉ đạo và triển khai vào
một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học cho từng độ tuổi nhằm thực
hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới. Nhà trường thường xuyên chỉ đạo
sát sao tới các tổ chuyên môn quan tâm chỉ đạo tới toàn thể giáo viên làm tốt
công tác rèn nền nếp thói quen cho trẻ. Giáo viên có vai trò tổ chức điều khiển,
điều chỉnh quá trình rèn nền nếp thói quen cho trẻ, làm cho việc rèn nền nếp thói
quen cho trẻ đạt hiệu quả cao.
Xuất phát từ thực tế của nhà trường, công tác tham mưu, phối hợp nhịp
nhàng giữa Cán bộ quản lý và các tổ chuyên môn, giáo viên trong đơn vị. Nhà
trường đã chỉ đạo cho giáo viên thực hiện. bản thân tôi với cương vị là Phó hiệu
trưởng nhà trường tôi không tránh khỏi những băn khoăn lo lắng về một bộ phận
nhỏ giáo viên trẻ mới từ vùng cao chuyển về chưa có kinh nghiệm trong công
tác rèn nền nếp thói quen cho trẻ nhà trẻ, Trẻ mầm non rất hiếu động, tinh
nghịch đặc biệt là đối với trẻ nhà trẻ môi trường lớp học còn rất bỡ ngỡ trẻ được
đến trường lớp mầm non rời xa vòng tay của cha mẹ và bắt đầu làm quen với
môi trường học tập do vậy, trẻ chưa có nền nếp thói quen khi đến với môi
trường mới. Vậy giáo viên phải làm gì để trẻ nhà trẻ và trẻ mẫu giáo có nền nếp
thói quen tốt khi đến trường. Đây là vấn đề cần có biện pháp để giúp cho đội
ngũ giáo viên đưa trẻ vào nền nếp và hình thành những thói quen tốt cho trẻ ở
trưởng mầm non. Qua kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp làm công tác giảng dạy
tại trường mầm non và sự tích cực của bản thân không ngừng học hỏi đồng
nghiệp và những kiến thức học được ở trường sư phạm tôi đã tích lũy và mạnh
4



5


viết đề cương phân tích và xử lý số liệu, tổng hợp số liệu.
- Tháng 03/2014 - 05/2014: Hoàn thiện đề tài.

Phần thứ hai: NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận của đề tài
Rèn nền nếp thói quen cho trẻ nhà trẻ lứa tuổi 24 -36 tháng tuổi là vô cùng
quan trọng. Theo tư tưởng của Chủ Tịch Hồ Chí Minh về chăm sóc, giáo dục trẻ
nêu rõ vấn đề trách nhiệm của xã hội, của nhân dân, của Đảng, Nhà nước, nhà
trường, gia đình đối với thế hệ trẻ. Hồ Chí Minh đề cập đến một số phương pháp
giáo dục rất khoa học đối với trẻ mẫu giáo nói chung, đối với trẻ nhà trẻ nói
riêng là: Đặc biệt đối với trẻ nhỏ là giáo dục bằng nêu gương thể hiện ở tấm
lòng, hành động cụ thể của người giáo viên. Trẻ nhỏ là người chủ tương lai của
đất nước. Vì vậy chăm sóc và giáo dục tốt các cháu là nhiệm vụ của toàn Đảng,
toàn dân. Tất cả vì tương lai con em chúng ta, dân tộc ta mọi người, mọi ngành
cần phải chăm sóc và giáo dục trẻ cho tốt.
Đảng ta luôn coi giáo dục là sự nghiệp cách mạng của quần chúng. Nhà
trường có nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ phát triển toàn diện, song không thể
coi đây là nơi duy nhất. Đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ. Hằng ngày trẻ
chỉ sống , sinh hoạt ở trường mầm non với một thời gian nhất định, còn lại trẻ
sống ở gia đình, chịu sự giáo dục của gia đình,và phản ánh nền nếp thói quen
của gia đình. Nếu gia đình và nhà trường cùng có mục đích, nội dung, phương
pháp giáo dục thống nhất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nhân cách
của trẻ.
Bảo vệ và rèn luyện cơ thể cho trẻ đảm bảo phát triển đúng đắn về mặt thể
chất và rèn luyện cơ thể nhằm nâng cao khả năng thích ứng môi trường bên
ngoài. Đây là nhiệm vụ cần thiết và quan trọng vì đặc điểm cơ thể trẻ của trẻ ở
lứa tuổi này phát triển nhanh nhưng còn non nớt, sức đề kháng yếu, trẻ rất dễ

của trẻ tôi đã nghiêm túc thực hiện chế độ sinh hoạt trong ngày của trẻ ở trường
mầm non đồng thời làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh về việc giáo dục
nền nếp thói quen cho trẻ. Qua việc quan sát thực tế, để kịp thời nắm bắt những
thói quen tốt hay chưa tốt của mỗi trẻ để uốn nắn cho trẻ những nền nếp thói
7


quen tốt cho trẻ. Những hành vi văn hóa ứng sử trong giao tiếp của trẻ phản ánh
khá rõ nét về những thói quen, tập tục của mỗi gia đình.
Với cương vị là phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn và dinh
dưỡng trong nhà trường. Qua nắm bắt thực tế tình hình thực tế của đơn vị
trường, qua kiểm tra, quan sát những hành vi thói quen của trẻ tại các nhóm lớp,
tôi nhận thấy cần phải xây dựng những biện pháp cụ thể để hướng dẫn giáo viên
thực hiện tốt chế độ sinh hoạt của trẻ trong trường mầm non. Đặc biệt đối với
trẻ nhà trẻ lần đầu tiên rời xa môi trường giáo dục của gia đình rất cần có sự
quan tâm của cô giáo hình thành cho trẻ những nền nếp thói quen mới ở trường
mầm. Trẻ 24 - 36 tháng những ngày đầu đến lớp trẻ quấy khóc nhiều mỗi trẻ có
một thói quen riêng, ngoài việc quấy khóc thì việc vệ sinh của trẻ chưa có thói
quen tốt, Cô giáo rất vất vả làm ảnh hưởng đến việc cung cấp kiến thức cho trẻ.
Căn cứ vào đặc điểm tâm lý lứa tuổi thì đây là bước ngoặt đầu đời của trẻ nên cô
giáo cần phải kiên trì, tỉ mỉ quan tâm vỗ về trẻ, dần đưa trẻ và nền nếp của nhóm
lớp, giúp trẻ hòa nhập vào môi trường giáo dục của nhà trường. Qua khảo sát trẻ
đầu năm tại nhóm trẻ 24 – 36 tháng về nền nếp thói quen đã thu được kết quả
như sau:
KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRẺ ĐẦU NĂM 2013 - 2014

Thực trạng
Tiêu chí

Tổng số trẻ


giáo
Trẻ có thói quen biết xin
cô đi vệ sinh, vệ sinh
đúng nơi quy định.
8


Trẻ biết thực hiện các quy
định của cô trong các hoạt
động chơi tập có chủ định
Trẻ có thói quen khi tham
gia vào HĐ vui chơi…

8

53,3%

7

46,7%

Giáo viên mới không chuyên dạy lớp nhà trẻ nên việc chăm sóc trẻ nhỏ
còn gặp rất nhiều hạn chế. Nội dung hoạt động một ngày của trẻ tuy nhà trường
đã triển khai song việc áp dụng còn lúng túng, chưa linh hoạt, một số giáo viên
chỉ quan tâm đến cá nhân trẻ mà chưa quan tâm đến hoạt động theo nhóm bởi trẻ
nhỏ hay quấy khóc nên việc hướng trẻ vào hoạt động nhóm giáo viên còn gặp
nhiều khó khăn. Trẻ chưa có nền nếp, chưa chủ động tham gia vào các hoạt
động. Theo quan điểm của một bộ phận nhỏ giáo viên nhận thức rằng: Trẻ nhà
trẻ chỉ cần trông đảm bảo an toàn, trẻ ăn tốt, ngủ tốt là được, song nhận thức trên

bảo các tác động đồng bộ đến nhân cách của trẻ; Việc rèn nền nếp thói quen cho
trẻ cũng cần đảm bảo tính liên tục trong quá trình giáo dục trẻ. Giáo viên phải
giữ vai trò chủ đạo muốn trẻ có nền nếp học tập và có những thói quen tốt đòi
hỏi cô giáo cần nắm vững một số kinh nghiệm sau:
3.1. Biện pháp 1. Chỉ đạo việc rèn nền nếp thói quen cho trẻ thông
qua chế độ sinh hoạt trong trường mầm non.
a) Hướng dẫn giáo viên rèn nền nếp thói quen thông qua việc tổ chức
ăn uống cho trẻ.
- Ăn uống là nhu cầu cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.
Hằng ngày cần đảm bảo cho trẻ ăn đủ chất dinh dưỡng và uống đủ nước. Tùy
từng độ tuổi mà chế độ ăn uống phù hợp và lựa chọn chế biến thức ăn phù hợp
với khả năng tiêu hóa của trẻ. Cần hướng dẫn cho giáo viên cho trẻ ăn uống hợp
lý, ăn đúng giờ, đảm bảo vệ sinh và tạo bầu không khí thoải mái vui vẻ khi trẻ
ăn sẽ tạo cho trẻ có cảm giáo ăn ngon miệng và muốn được ăn khi đến bữa.
Đồng thời tâp cho trẻ có thói quen ăn thức ăn đa dạng về khẩu vị và chất dinh
dưỡng nhằm tăng cường sức khỏe cho trẻ. Rèn cho trẻ có thói quen rửa tay, rửa
mặt trước khi ăn mặc dù trẻ nhỏ chưa biết tự rửa tay, rửa mặt. Song cô giáo cần
tập cho trẻ sớm có thói quen tự xúc cơm trong khi ăn, Cô nên cho trẻ làm quen
với tên gọi của các món ăn, các loại thực phẩm (Thịt, cá, trứng, sữa, đậu, rau…)
10


bằng cách nói chuyện về thức ăn mà trẻ đang ăn như: Con ăn món gì? Thức ăn
gì? Có thích thức ăn này không? Thức ăn đó có lợi gì cho sức khỏe? Đồng thời
chú ý dạy trẻ biết dạy trẻ mời cô, mời bạn trước khi ăn, xin cô, biết cảm ơn cô
khi cô lấy cơm cho trẻ, biết phép cơm cô sau khi ăn xong và trong khi ăn không
để rơi, vãi thức ăn, biết thưa cô để xin cơm và rèn cho trẻ thói quen khi ăn không
cười đùa, nói truyện, nhai kỹ trước khi nuốt; Khi trẻ muốn đi vệ sinh cô cần rèn
cho trẻ thói quen biết xin phép cô cho đi vệ sinh cô cần làm mẫu cho trẻ học nói
theo cô. Sau khi trẻ ăn xong cô rèn cho trẻ có thói quen lấy khăn lau miệng và

góp phần giữ gìn và bảo vệ sức khỏe cho trẻ và là cơ sở đề hình thành nếp sống
cá văn hóa vệ sinh, hình thành những nét tính cách tốt sau này.
Giáo viên cần tập cho trẻ 24 - 36 tháng có những kỹ năng và thói quen vệ
sinh ban đầu thích hợp như dạy trẻ biết giữ sạch sẽ tay chân, quần áo, rèn cho trẻ
có thói quen vệ sinh rửa tay, dùng khăn, thói quen ngăn nắp gọn gàng.
d) Hướng dẫn giáo viên làm tốt công tác rèn nền nếp thói quen cho trẻ
thông qua việc tổ chức rèn luyện cơ thể cho trẻ.
Trong việc thực hiện chế độ sinh hoạt trong ngày cho trẻ giáo viên cần tổ
chức cho trẻ được rèn luyện cơ thể để trẻ dễ dàng thích nghi với điều kiện sống.
Rèn luyện là sử dụng hệ thống những biện pháp nhằm nâng cao sức đề kháng,
sức chịu đựng của cơ thể trước những tác động của môi trường bên ngoài.
Ví dụ: Cô giáo rèn cho trẻ có sức chịu đựng với nắng, gió ngoài trời bằng
cách cho trẻ được tắm nắng, tắm gió ngoài trời vào những thời điểm buổi sáng
thời tiết đẹp.
Bằng cách rèn luyện này trẻ sẽ “ Rày rạn” với nắng, gió, giúp trẻ thích
nghi với những thay đổi của thời tiết, khí hậu tăng sức đề kháng trước những tác
động của môi trường. Song khi rèn luyện cho trẻ cần theo nguyên tắc nâng cao
dần sức chịu đựng của cơ thể, rèn luyện một cách có hệ thống thường xuyên và
có tính đến đặc tính cá nhân của từng trẻ.
e) Hướng dẫn giáo viên rèn nền nếp thói quen cho trẻ thông qua giờ
đón trẻ:
- Trong giờ đón trẻ giáo viên cần thể hiện thái độ vui vẻ niềm nở, gần gũi
âu yếm trẻ tạo cho trẻ có cảm giác an toàn. Cô giáo tập cho trẻ có thói quen chào
cô giáo, chào các bạn trước khi vào lớp và biết chào bố mẹ, ông bà, người thân
khi đưa bé đến lớp. Cô giáo cần hướng dẫn trẻ tự mình để dép, giày đúng nơi
12


quy định. Trong giờ đón trẻ cô nên trao đổi nhanh với phụ huynh về tình hình
sức khỏe của trẻ, về những thói quen tốt, chưa tốt của trẻ mới đến nhà trẻ để


trẻ cất đồ chơi của trẻ vào đúng nơi quy định. Cô tận dụng mọi thì điểm để trò
chuyện với trẻ. Cô có thể tiến hành nói chuyện với nhóm trẻ hoặc cá nhân trẻ,
đặc biệt với những trẻ nhút nhát, ít nói. Trí nhớ của trẻ ở lứa tuổi này chưa bền
vững, nên nội dung rèn trẻ trong các giờ luyện tập có chủ định cần được ôn
luyện ở mọi lúc mọi nơi. Khi trò chuyện với trẻ, cô nên xưng tên mình và gọi
tên trẻ để trẻ biết tên cô, tên bạn và tên của trẻ.
Từ những việc làm cụ thể rất bình thường cô đã tạo cho trẻ thói quen tốt
trong mọi hoạt động của trẻ.
g) Hướng dẫn giáo viên rèn nền nếp thói quen cho trẻ thông qua hoạt
động trả trẻ :
- Trước khi ra về, cô tập cho trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân, quần áo, đầu
tóc trẻ gọn gàng, sạch sẽ. Trong thời gian chờ đợi bố mẹ đến đón cô cho trẻ chơi
trò chơi mang tính giáo dục nền nếp thói quen để trẻ khắc sâu những thói quen
tốt ở trường Mầm non, tạo cho trẻ những ấn tượng tốt với nhóm lớp, với cô giáo
để ngày hôm sau trẻ lại thích đến lớp.
- Khi gặp bố mẹ trẻ, cô cấn hướng dẫn trẻ chào bố mẹ, chào cô giáo, chào
các bạn khi ra về và trao đổi với phụ huynh một số thông tin cần thiết trong ngày
về cá nhân trẻ cũng như một số thói quen trẻ thực hiện chưa tốt trong ngày để
cha mẹ trẻ nắm được cùng phối hợp với cô giáo rèn cho trẻ có những thói quen
tốt không chỉ ở trong gia đình mà có những thói quen tốt ở nhà trường, lớp học.
h) Rèn nền nếp thói quen trong giờ chơi - tập có chủ định.
Trong hoạt động chơi tập có chủ định được tiến hành vào thời điểm buổi
sáng. Cô nên sắp xếp trong một tuần để trẻ có thể tạo cho trẻ thói quen được
tham gia chơi, tập có chủ định với các nội dung hoạt động khác nhau, các hoạt
động bao gồm: Phát triển vận động, hoạt động nhận biết tập nói, luyện các giác
quan; xem tranh truyện; Nghe kể truyện, đọc thơ; tập hát và nghe hát, tập vẽ,
tô...
Ví dụ: Rèn nền nếp thói quen cho trẻ thông qua hoạt động phát triển vận
động.

nhà vệ sinh…
+ Thói quen gữ vệ sinh quần áo Biết giữ cho quần áo sạch sẽ thơm tho,
không quỳ lê la xuống đất bẩn.

15


+ Tạo cho trẻ có thói quen ăn uống: Biết rửa tay trước khi ăn, nhai kỹ,
không bốc ăn bằng tay, không làm rơi vãi thức ăn, không bỏ thừa thức ăn. Ăn
xong biết rửa tay, lau miệng, xúc miệng.
+ Vệ sinh môi trường: Trẻ biết đi vệ sinh đúng chỗ, không vứt rác bừa
bãi, không làm bẩn môi trường.
Vì vậy, cô giáo cần biết căn cứ vào yêu cầu của chương trình để có kế
hoạch rèn nền nếp thói quen cho trẻ. Muốn hình thành cho trẻ những kỹ năng,
thói quen văn hóa, cô giáo cần hướng dẫn một cách tỉ mỉ chu đáo từng thao tác
nhỏ để trẻ nắm được cách làm. Khi trẻ đã biết cách làm, cô phải tổ chức cho trẻ
được rèn luyện thường xuyên, đồng thời cô phải thường xuyên theo dõi, uốn nắn
để trẻ có những thói quen tốt. Trong quá trình hướng dẫn rèn nền nếp thói quen
cho trẻ, cô có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như dùng phương pháp
trực quan, giải thích, trò chơi, tranh ảnh… Việc hình thành nền nếp thói quen ở
trẻ thường diễn ra rất chậm, do đó, cô giáo phải kiên trì rèn luyện, tôn trọng khả
năng và sức lực của trẻ.
3.3. Biện pháp 3. Chỉ đạo làm tốt công tác phối hợp với các bậc phụ
huynh về việc rèn nền nếp thói quen cho trẻ ở gia đình.
- Công tác phối hợp với các bậc cha mẹ có ý nghĩa quan trọng và là nhiệm vụ
thiết thực của từng nhóm, lớp và trường mầm non, góp phần thực hiện tốt mục
tiêu chăm sóc giáo dục trẻ.
- Phối hợp giữa gia đình và nhà trường tạo nên sự liên kết giữa trường, lớp
mầm non và cha mẹ trẻ, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong quá
trình rèn nền nếp thói quen cho trẻ. Đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của trẻ


Thói quen thích được đi học

Tổng
số trẻ

15

Trẻ có thói quen chào hỏi
Trẻ có nền nếp thói quen thực hiện
yêu cầu của cô giáo
Trẻ có thói quen biết xin cô đi vệ
sinh, vệ sinh đúng nơi quy định.
Trẻ biết thực hiện các quy định của
cô trong các hoạt động chơi tập có
chủ định
17

Kết quả

Tỷ lệ

Kết quả

Tỷ lệ

khảo sát

đạt %


100%

5

33,3%

14

93,3%

8

53,3%

15

100%


Trẻ có thói quen khi tham gia vào

7

HĐ vui chơi…

46,7%

14

93,3%

Đối với Nhà trường: Làm tốt công tác chỉ đạo lên kế hoạch giáo dục trẻ và
chỉ đạo sát sao công tác rèn nền nếp thói quen cho trẻ nhà trẻ trong nhà trường.
Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, xây dựng các chuyên đề có tích hợp các nội
dung giáo dục như: Rèn nền nếp thói quen cho trẻ tại các nhóm lớp trong trường
mầm non.
Với ngành Giáo dục, tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ, giáo viên công
tác chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ. Tổ chức cho giáo viên được giao lưu, trao đổi
kinh nghiệm tại các trường lớn trong và ngoài tỉnh.
Trên đây là “Một số biện chỉ đạo rèn nền nếp thói quen cho trẻ 24-36
tháng trong trường mầm non Quang Kim” vừa qua tôi đã áp dụng vào đơn vị
nhà trường. Tôi hy vọng rằng những vấn đề tôi đưa ra trong sáng kiến kinh
nghiệm này sẽ đóng góp phần nào cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ ở
các trường Mầm non nói riêng và cao chất lượng và hiệu quả giáo dục nói
chung.
Quang Kim, ngày 16 tháng 5 năm 2014
Người viết

Đinh Thị Hồng Thu

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tâm lý học lứa tuổi - NXB GD năm 2001
2. Hướng dẫn thực hiện chương trình GDMN năm 2008 - tác giả TS. Lê Thu
Hương - PGS. TS. Lê Thị ánh Tuyết.
3. Tạp chí Giáo dục mầm non - Số 20 năm 2008
20


21


.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

22