mở bài
Vấn đề dân tộc và tôn giáo là một vấn đề có ý nghĩa chiến lợc của cách
mạng xã hội chủ nghĩa. Dân tộc, tôn giáo vừa là sản phẩm của quá trình phát
triển lâu dài của lịch sử, đợc hình thành trên một phạm vi lãnh thổ nhất định,
có bản sắc văn hoá đặc trng. Giải quyết tốt vấn đề dân tộc và tôn giáo thực
chất là xác lập những quan hệ công bằng, bình đẳng trong cộng đồng các dân
tộc cùng chung sống trên một phạm vi địa phơng hay một quốc gia.
Huyện Đắc Đoa có gần 10 dân tộc anh em từ khắp mọi miền đất nớc về
đây sinh sống. Trong cách mạng giải phóng dân tộc, các dân tộc anh em đã
cùng nhau chung lng đấu cật, sống chết có nhau, thủy chung một lòng, trung
thành với cách mạng với Đảng, Bác Hồ làm cách mạng giải phóng dân tộc,
giải phóng quê hơng.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nớc thống nhất nhân dân
các dân tộc của Huyện cùng với nhân dân cả nớc dới sự lãnh đạo của Đảng mà
trực tiếp là của Đảng bộ huyện bắt tay vào công cuộc kiến thiết quê hơng,
khắc phục những vết thơng chiến tranh do đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai để lại.
Từ chỗ không đờng, không chợ, không trờng học, không bệnh viện. Đến nay
cơ sở hạ tầng đợc xây dựng, qui hoạch một cách cơ bản bộ mặt của Huyện
ngày càng khang trang, đời sống nhân dân các dân tộc của Huyện không
ngừng đợc cải thiện, điện, nớc, trờng học đã về tới hầu hết các buôn, thôn.
Thành tựu đáng đợc tự hào là sau 20 năm cùng với nhân dân cả nớc thực hiện
đờng lối đổi mới của Đảng, cán bộ nhân dân Huyện ĐắK Đoa đã đạt đợc đó
là: giữ vững ổn định chính trị - xã hội, nhịp độ tăng trởng (GDP) khá đạt trên
10%. Sự nghiệp giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa tiếp tục phát triển, các chính
sách xã hội, Công tác xoá đói giảm nghèo ngày càng đợc quan tâm thực hiện
đã góp phần nâng cao trình độ dân trí, chăm sóc sức khoẻ ban đầu, cải thiện
đời sống văn hoá tinh thần cho nhân dân các dân tộc trên địa bàn bàn Huyện.
Tuy vậy, xuất phát từ vị trí chiến lợc của Huyện Đắk Đoa là cửa ngõ nối
liền Tây Nguyên với các tỉnh Duyên Hải miền Trung mà trực tiếp là nối liền
Gia Lai với các huyện phía đông và tỉnh Bình Định theo quốc lộ 19. Do đó các
thế lực thù địch vẫn thờng xuyên tổ chức chống đối, gây mâu thuẫn, phân biệt

- Về chủ quan: Trớc hết là những khuyết điểm của các cấp ủy Đảng,
chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phơng cả một thời gian dài chậm đợc nhận thức và sửa chữa những khuyết điểm nh: Cán bộ còn xa dân, cha thực
sự gần dân, thậm chí còn có hiện tợng xa dân, quan liêu, không nắm vững đợc
tình hình trong dân, tham nhũng gây mất lòng tin trong đồng bào các dân tộc
trên địa bàn. Việc thực hiện các chính sách về dân tộc, tôn giáo thực hiện cha
đến nơi đến chốn cả trong nhận thức và thực tiễn tổ chức thực hiện, dẫn đến
cha giải quyết thoả đáng một số yêu cầu chính đáng của nhân dân, cá biệt có
trờng hợp nhân dân đề nghị nhng cha đợc giải quyết hoặc giải quyết nhng còn
chậm trễ dẫn đến tình trạng đơn th, khiếu kiện kéo dài.
- Về khách quan: Các thế lực thù địch và bọn phản động trong và ngoài
nớc lợi dụng, kích động, lôi kéo một số ngời nhẹ dạ, cả tin và thiếu hiểu biết,
làm việc xấu gây ảnh hởng đến an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội ở buôn,
thôn và làm rạn nứt mối đoàn kết lâu đời, thủy chung giữa các dân tộc trên địa
bàn Huyện.
Sau sự kiện tháng 2/2001 bạo loạn chính trị xã hội xảy ra ở thành phố
Pleiku trong đó có sự tham gia của gần 130 ngời dân ở một số xã của Huyện
và tiếp đến là vụ gây rối diễn ra vào sáng ngày 10/4/2004 tại xã B vẫn cha đợc
giải quyết một cách căn bản. Cha tìm ra căn nguyên sâu xa và những giải pháp
2


tích cực, đồng bộ để khắc phục tình hình. Hiện nay bọn phản động trong và
ngoài nớc vẫn cấu kết tìm mọi cách tiếp tục chống phá, chia rẽ, kích động,
khoét sâu để chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc. Trớc thực trạng đó, trong
công tác quản lý nhà nớc nói chung, xây dựng chính quyền cơ sở nói riêng cần
phải có những biện pháp hữu hiệu quan tâm hơn nữa về công tác dân tộc, tôn
giáo nhằm đảm bảo quyền lực nhà nớc đợc thực thi trên tất cả các lĩnh vực
kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng ở các xã, thị trấn.
Xin đợc chọn nội dung: "Xử lý tình huống trong hoạt động quản lý
Nhà nớc của chính quyền cơ sở về dân tộc thiểu số trên địa bàn Huyện

mu hoạt động chống phá ta. Đến cuối năm 2000 và đầu năm 2001, chúng càng
hoạt động ráo riết, quyết liệt hơn. Chúng ra sức tuyên truyền lừa mị, thúc ép ngời vào đạo tin lành, từ đó tách tin lành ngời Thợng ra thành lập "Tin lành Đêga"
để làm cơ sở "Nhà nớc Đêga tự trị", chúng tung tin KSorKớt, tổng thống tự
phong của cái gọi là "Nhà nớc Đêga tự trị" đã về đến Gia Lai, để kích động, lôi
kéo đồng bào dân tộc thiểu số hành động theo chúng.
Vụ việc xảy ra ngày 2/2/2001 tại thành phố PleiKu. Do bọn xấu lừa mị,
thúc ép và kích động, hàng ngàn đồng bào dân tộc thiểu số từ các huyện trong
tỉnh kéo về trớc trụ sở tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh, một số manh động tràn
vào trụ sở tỉnh uỷ, gây xô xát và chống lại lực lợng cảnh sát bảo vệ làm cho
một số đồng chí bị thơng nặng.
Đây là một vụ việc rất nghiêm trọng, theo thông báo số 349 -TB/TW
ngày 5/2/2001 đã chỉ rõ "Không đơn thuần về vấn đề đi khiếu kiện mà đã
mang tính chất bạo loạn chính trị".
Tiếp đến sự kiện sáng ngày 10/4/2004 là những ví dụ điển hình của sự
yếu kém bất cập của hệ thống chính trị ở cấp xã, do không nắm đợc dân,
không giải quyết kịp thời những yêu cầu chính đáng của nhân dân đã dẫn tới
việc kẻ địch lợi dụng chỗ yếu, lôi kéo kích động đồng bào dân tộc thiểu số đi
biểu tình. Riêng sự kiện sáng ngày 10/4/2004 tại xã B, Huyện Đắk Đoa có hơn
300 ngời dân tộc thiểu số chủ yếu là phụ nữ, thanh niên từ các buôn làng của
xã kéo về trụ sở xã biểu tình, rải truyền đơn, đòi yêu sách, gây bạo loạn "đòi
lấy lại đất đai một cách vô căn cứ, đòi tự do tôn giáo, dân chủ, đòi thành lập
nhà nớc Đêga"... Một số đối tợng quá khích đã dùng đá, gậy tấn công lực lợng
công an, dân quân làm một số đồng chí bị thơng, gây thiệt hại tài sản, trang
thiết bị của xã.
Hiện nay, tình hình an ninh chính trị và mọi mặt đời sống xã hội ở các
xã của Huyện có ngời tham gia biểu tình tại PleiKu vào ngày 10/4/2004, đặc
5


biệt là xã B đã đi vào ổn định. Hệ thống chính trị ở cơ sở đợc củng cố, kiện

phản động "Nhà nớc Đêga tự trị" trong nớc với bọn phản động bên ngoài do
KSor Kơk cầm đầu đợc tổ chức khá chặt chẽ, bên cạnh đó có sự chỉ đạo và
phối hợp với các thế lực phản động khác, chủ yếu là Mỹ.
Trớc tình hình trên, đòi hỏi chính quyền các cấp đặc biệt là chính quyền
cơ sở cần khẩn trơng triển khai một số chủ trơng, giải pháp chủ động, tích cực
phòng chống âm mu thủ đoạn "diễn biến hoà bình", bạo loạn lật đổ của các
thế lực phản động; chú trọng đến việc vừa đảm bảo ổn định chính trị - xã hội
phát triển kinh tế, chăm lo đời sống cho nhân dân, đồng thời tiếp tục triển khai
6


các biện pháp tích cực thực hiện nghị quyết của Bộ chính trị về "chiến lợc an
ninh quốc gia" và thực hiện chỉ thị số 01 của Ban thờng vụ Tỉnh ủy về phòng
và chống bạo loạn. Tiến hành phân tích những nội dung trên là cơ sở xác định
mâu thuẫn của những tình huống xảy ra: mâu thuẫn địch ta (đối kháng) hay
mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân (không đối kháng), mức độ của từng mâu
thuẫn và sự đan xen những mâu thuẫn ấy. Mặt khác cần chủ động xây dựng
các giải pháp, đề ra các phơng thức hoạt động quản lý của chính quyền cơ sở
nhằm mục đích:
- Thể hiện cho đợc chính quyền nhà nớc thực sự là của dân, do dân và vì
dân; giải quyết kịp thời thoả đáng các lợi ích hợp pháp của nhân dân, tạo điều
kiện thuận lợi về môi trờng xã hội để các thành viên trong cộng đồng phát
triển kinh tế cải thiện đời sống và tự do trong khuôn khổ của pháp luật.
- Đấu tranh với các đối tợng tiêu cực, phản động đồng thời tổ chức giáo
dục, tuyên truyền cho mọi ngời dân hiểu biết về chính sách của Đảng, pháp
luật của nhà nớc để họ cùng với chính quyền phòng chống có hiệu quả các
luận điệu xuyên tạc, lừa mị của các thế lực thù địch.

7


để giải quyết sao cho vừa dập tắt đợc điểm nóng xảy ra nhng cũng đồng thời
giữ vững đợc sự ổn định lâu dài, hạn chế đến mức thấp nhất xảy ra những vụ
việc tơng tự trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nớc ở xã, thị trấn.
2.Phân tích nguyên nhân hậu quả
a. Nguyên nhân

8


- Về nguyên nhân khách quan: Vụ việc ngày 2/2/2001 một số ngời ở
Huyện kéo về PleiKu biểu tình và vụ việc sáng ngày 10/4/2004 tại xã B đã
phản ánh rõ âm mu, thủ đoạn của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc
và tôn giáo để thực hiện âm mu "Diễn biến hoà bình", chia rẽ khối đại đoàn
kết dân tộc, móc nối lôi kéo biểu tình, gây bạo loạn tạo sự mất ổn định về
chính trị xã hội, làm ảnh hởng đến sự phát triển sản xuất và ổn định đời sống
của nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Gia Lai và Huyện Đắk Đoa nói
riêng.
Mặt trái của cơ chế thị trờng chi phối đời sống xã hội, sự phân hóa giàu
nghèo giữa thị trấn với xã, giữa các khu dân c là đồng bào Kinh với đồng bào
dân tộc thiểu số ngày càng có khoảng cách giãn ra. Mặc dù Đảng và Nhà nớc
ta luôn luôn quan tâm đến việc phát triển kinh tế đi đôi với thực hiện chính
sách công bằng xã hội và đã có nhiều biện pháp để rút ngắn dần sự phân hoá
giàu nghèo nhng cha thực sự hữu hiệu bởi quy luật của cơ chế thị trờng chi
phối.
Đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã
nhất là vùng căn cứ cách mạng còn nhiều khó khăn, trong khi đó so với đời
sống vùng đồng bào Kinh, thị trấn có sự chênh lệch tơng đối lớn. Đây chính là
điểm yếu mà kẻ địch nhằm vào đó để kích động đồng bào dân tộc thiểu số.
- Về nguyên nhân chủ quan: Chúng ta cũng phải nhìn nhận một cách
nghiêm túc về bộ máy chính quyền các cấp, nhất là chính quyền ở cơ sở trong

hiện các chơng trình quốc gia, chơng trình xoá đói giảm nghèo, chơng trình
133, chơng trình 135 của Chính phủ... bớc đầu đã mang lại hiệu quả nhng
trong quá trình thực thi vẫn còn nhiều thiếu xót, chậm đợc phát hiện và sửa
chữa. Một số xã cha thật sự quan tâm đúng mức thiếu sự huy động nguồn lực
vật chất và tinh thần của cả cộng đồng do đó kết quả còn thấp.
Một số xã cha thực hiện tốt chủ trơng của Đảng về phát huy bản sắc văn
hóa dân tộc, sinh hoạt văn hóa cộng đồng làng xã ở vùng đồng bào dân tộc
thiểu số quá nghèo nàn đã tạo thành "khoảng trống" trong đời sống tinh thần,
là điều kiện thuận lợi để kẻ địch lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số mà nhất là
thanh niên vào "Tin lành Đêga".
Việc nâng cao dân trí và đào tạo cán bộ cũng còn những mặt yếu kém,
khuyết điểm. Việc dạy và học chữ dân tộc ở bậc học tiểu học, việc tuyển con
em ngời dân tộc thiểu số vào các trờng, việc tiếp nhận, bố trí, sử dụng các em
là ngời dân tộc thiểu số tốt nghiệp ra trờng, vẫn còn nhiều vỡng mắc, có trờng
hợp đã nảy sinh bất mãn.
Thực hiện qui chế dân chủ ở buôn làng cha tốt, những mâu thuẫn, tranh
chấp giữa đồng bào dân tộc thiểu số với một số nông lâm trờng, giữa đồng bào
dân tộc thiểu số với đồng bào kinh tế mới... cha đợc giải quyết kịp thời, đúng
chính sách và pháp luật, (trong đó có cả quy định không giải quyết cho đồng
bào dân tộc thiểu số mua bán đất đai thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng của
họ đã tạo sự bất bình đẳng trong quyền lợi giữa ngời Kinh và ngời dân tộc
thiểu số).
Trong điều hành quản lý nhà nớc của chính quyền cơ sở thờng thiên về
giáo dục thuyết phục ít sử dụng các biện pháp cỡng chế nhất là đối với những

10


vi phạm của đồng bào dân tộc thiểu số, phần nào làm giảm hiệu lực, hiệu quả
trong công tác quản lý nhà nớc ở cơ sở.

sự ổn định, trong tâm trạng của nhân dân đã có biểu hiện lo âu, thiếu an tâm
trong sản xuất và đời sống.
Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục chống phá ta về nhiều mặt chúng phục
hồi các tổ chức phản động cũ, nhen nhóm tổ chức mới, lợi dụng nuôi dỡng chỉ
đạo bọn Fulrô lu vong, cùng với ngụy quân, ngụy quyền cũ để tiếp tục hoạt
11


động. ở các buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số bọn phản động đội lốt tôn
giáo ngấm ngầm hoạt động, đe doạ, khống chế quần chúng tích cực, tạo sự
hoang mang trong nhân dân, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.
- Hậu quả về kinh tế - xã hội
Bộ máy chính quyền xã, thị trấn và Huyện phải đầu t vào công tác an
ninh trật tự tốn kém nhiều thời gian công sức và kinh phí, ảnh hởng đến các
lĩnh vực công tác khác. Tốc độ phát triển kinh tế ở một số xã an ninh không
ổn định bị chậm lại, có một số lĩnh vực bị đình trệ do không thu hút đợc các
nhà đầu t, sản xuất đời sống chững lại, nhiều diện tích đất sản xuất bị bỏ
hoang hoặc năng suất thu nhập thấp ảnh hởng đến đời sống của nhân dân.
3.Xây dựng các phơng án và biện pháp giải quyết tình huống
3.1. Xây dựng phơng án.
Chính quyền Nhà nớc chuyên chính vô sản với 2 chức năng cơ bản: Bạo
lực trấn áp và tổ chức xây dựng. Vì vậy khi có chính quyền, một mặt là tổ
chức nhiệm vụ xây dựng phải đợc đặt lên hàng đầu, tuy vậy cũng không đợc
sao lãng nhiệm vụ bạo lực trấn áp. Bởi vì để bảo vệ chính quyền nhà nớc
chuyên chính vô sản phải trấn áp các thế lực thù địch và những hành động làm
tổn hại đến lợi ích của quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Cho
nên, tuỳ theo nhiệm vụ cụ thể mà trong điều hành hoạt động quản lý nhà nớc ở
địa phơng cần kết hợp hài hoà 2 chức năng bạo lực trấn áp và tổ chức xây
dựng, có nh vậy mới giữ vững đợc chính quyền. Trong hai vụ việc xảy ra trên
địa bàn Huyện Đắk Đoa cần xây dựng các phơng án sau:

- Bắt tạm giam, câu lu để đấu tranh xử lý các đối tợng cầm đầu theo
quy định của pháp luật.
- Khi áp dụng biện pháp cỡng chế phải xác định rõ ràng, chính xác đối
tợng áp dụng và phải đúng trình tự của pháp luật.
Phơng án 3: Kết hợp giáo dục thuyết phục đám đông và chuyên
chính, trấn áp đối tợng cầm đầu.
- Thực hiện đồng bộ biện pháp giáo dục thuyết phục và tổ chức lực lợng
trấn áp đối tợng cầm đầu.
- Đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc của bọn xấu và các thế lực
thù địch. Giải quyết công việc một cách rõ ràng, có tình có lý đúng với chính
sách của Đảng và quy định của pháp luật giữ vững đợc kỷ cơng phép nớc.
Đồng thời chia rẽ trấn áp những phần tử đứng đầu, quá khích, thể hiện vai trò
chuyên chính của chính quyền nhà nớc. Đây là biện pháp có hiệu quả nhất,
đảm bảo giải quyết đợc mục tiêu đã lựa chọn là giải tán đợc đám đông, vận
động nhân dân về nơi c trú ổn định đời sống.
- Cần phân loại nắm chính xác số ngời tham gia, số ngời quá khích, yêu
sách những gì, ai cầm đầu, có âm mu thủ đoạn có mối liên hệ với các thế lực
bên ngoài hay không?
- Trên cơ sở tổng hợp tình hình về nhiều mặt, ngời chỉ huy và bộ phận
tham mu cần phải đánh giá đúng nguyên nhân phát sinh điểm nóng, nguyên
nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp.
- áp dụng những biện pháp để hạn chế sự lan toả sang nơi khác, thiết
lập sự lãnh đạo, chỉ huy thống nhất.
- Dới sự chỉ huy của ngời đứng đầu cùng với bộ phận tham mu cần tổ
chức phối hợp chặt chẽ các lực lợng trong hệ thống chính trị nh chính quyền,
công an, quân đội, mặt trận và các đoàn thể phát huy tác dụng của mỗi tổ chức
trong tuyên truyền giáo dục và trấn áp.

13


- Tổ chức giáo dục thuyết phục vừa giải quyết đợc vấn đề trớc mắt nhng cũng sẽ nâng cao nhận thức của đồng bào dân tộc thiểu số về chính sách
dân tộc của Đảng và Nhà nớc trong quá trình tổ chức đời sống sau khi giải
quyết xong vụ việc.
- Tổ chức lực lợng trấn áp đối tợng cầm đầu thể hiện đợc vai trò chuyên
chính của chính quyền Nhà nớc mang tính giáo dục, răn đe đối với đối tợng vi
phạm trong 2 vụ bạo loạn nêu trên. Nhng cũng có tác dụng ngăn ngừa những
ai cố tình có hành vi vi phạm, giữ vững trật tự an toàn xã hội tạo môi trờng
lành mạnh cho phát triển kinh tế, ổn định đời sống.

14


- Cùng với công tác phát động quần chúng, tấn công chính trị, tổ chức
trấn áp bọn phản động cầm đầu, bóc gỡ cơ sở ngầm trong tổ chức phản động
(tin lành Đêga) và nhà nớc Đê ga tự trị.
- Chủ trơng triển khai thực hiện theo phơng châm: kiên quyết, khẩn trơng, đúng ngời, đúng tội, lấy giáo dục, thuyết phục, răn đe làm chính, đồng
thời xử lý nghiêm những kẻ cầm đầu, ngoan cố chống lại an ninh quốc gia,
chống lại ngời thi hành công vụ.
- Tổ chức củng cố, kiện toàn cán bộ ở cơ sở là một yêu cầu cấp bách và
rất quan trọng, trớc mắt kiện toàn cán bộ ở các buôn, thôn, các đoàn thể của
xã, cán bộ chủ chốt của xã. Kiểm tra, giải quyết những thiếu sót trong thực
hiện các chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc ở cơ sở. Xử lý ngay
những đơn th khiếu kiện của nhân dân liên quan đến đất đai, chế độ chính
sách. Có kế hoạch ổn định tình hình, ổn định đời sống nhân dân phát triển
kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo nâng cao đời sống của nhân dân.

15


III/ Kiến nghị

- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã có năng lực, hiểu biết sâu sắc
về lĩnh vực tôn giáo, dân tộc, có thái độ phục vụ nhân dân, sâu sát cơ sở giải
quyết kịp thời những tâm t nguyện vọng của dân một cách hợp lý, thoả đáng

16


theo phơng châm xã nắm tới buôn, thôn, thôn buôn nắm tới từng hộ gia đình,
cán bộ phải thực sự là công bộc của dân.
- Tổ chức quản lý cần vận dụng sáng tạo giữa pháp luật với phong tục
tập quán tiến bộ của buôn thôn. Kết hợp giữa cán bộ buôn thôn với già làng,
trởng bản trong việc triển khai các chủ trơng chính sách của Đảng, pháp luật
của nhà nớc và trong tổ chức phát động quần chúng.
- Cấp ủy, chính quyền các xã có ngời tham gia khiếu kiện, biểu tình
cần phải có nghị quyết của cấp ủy lãnh đạo về công tác an ninh nông thôn,
UBND xã xây dựng các tổ tự quản ở các buôn, phân công đảng viên phụ trách
từng tổ tự quản, thực hiện tốt pháp luật theo quy định của Nhà nớc ở cơ sở.
Đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở ở buôn thôn.
- Xử lý nghiêm các hành vi lôi kéo của kẻ xấu làm ảnh hởng đến an
ninh nông thôn, không để phát sinh hay tái diễn biểu tình bạo loạn. Nếu xảy ra
phải giải tán ngay ở cơ sở, không để lây lan. Nắm chắc tình hình, lấy phòng
làm chính.

17


Kết luận
Sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, chính
quyền nhà nớc là của dân, do dân vì dân do vậy trong bất kỳ tình huống nào,
đơn giản hay phức tạp, nhiệm vụ xử lý các tình huống của chính quyền Nhà nớc phải đợc quan tâm đúng mức và phải đợc vận dụng biện pháp có tính sáng


18


th¾ng lîi nghÞ quyÕt §¹i héi XI cña §¶ng, thùc hiÖn môc tiªu d©n giµu níc
m¹nh, x· héi c«ng b»ng d©n chñ v¨n minh.

19


MỤC LỤC