Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

Tuần 1
Bài 1:
Tiết 1
NS: ………………………
ND: ………………………

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Nêu rõ mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của mơn học
- Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên
- Nêu được các phương pháp học tập đặc thù của mơn học
2. Kĩ năng:
Rèn kĩ năng hoạt động nhóm, tư duy độc lập và làm việc với SGK
3. Thái độ:
Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh, bảo vệ cơ thể
II. CHUẨN BỊ:
- GV: Giới thiệu một số tài liệu liên quan đến bộ mơn
- HS: Sách, vở học bài
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định
2. Kiểm tra: Khơng
3. Hoạt động dạy học:
Hoạt Động 1:
Tìm Hiểu Vị Trí Của Con Người Trong Tự Nhiên
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:


Giáo Án Sinh Học 8

1


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét bổ
sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức ( Đa: các câu đúng
2,3,5,7,8)
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận

vào những mục đích nhất
định

Hoạt Động 2:
Xác Định Mục Đích Nhiệm Vụ Của Mơn Cơ Thể Người Và Vệ Sinh
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
u cầu HS đọc thơng tin trong SGK
- Sinh học 8 cung cấp những kiến
→ Thảo luận nhóm:
thức về đặc điểm cấu tạo, chức
- Bộ mơn cơ thể người và vệ sinh cho

- Phương pháp học tập cơ bản của bộ mơn là
Phương pháp học tập phù
gì?
hợp với đặc điểm mơn học là kết
- Cho ví dụ về mỗi phương pháp đó
hợp quan sát, thí nghiệm và vận
HỌC SINH:
dụng kiến thức, kĩ năng vào
- Nghiên cứu thơng tin → đưa ra câu trả lời
thực tế cuộc sống
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
4. Củng cố:
Học bộ mơn cơ thể người và vệ sinh có ý nghĩa như thế nào?
5. Dặn dò:
- Học bài, trả lời câu hỏi trong SGK

Giáo Án Sinh Học 8

2


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

- Xem lại các hệ cơ quan của ĐV thuộc lớp thú
- Xem trước bài mới.
• RÚT KINH NGHIỆM :

3. Thái độ:
Giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ cơ thể
II. CHUẨN BỊ:
- GV: Tranh phóng to hình 2.2 và sơ đồ hình 2.3/tr.8-9/SGK
- HS: Kẻ bảng 2 tr. 9/SGK vào vở
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định
2. Kiểm tra:
- Cho biết lợi ích của việc học tập mơn học “ Cơ thể người và vệ sinh”
- Trình bày điểm giống và khác nhau giữa người và động vật thuộc lớp thú.
3. Hoạt động dạy học
Hoạt Động 1: Tìm Hiểu Các Phần Của Cơ Thể
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
 Các phần cơ thể:
u cầu Hs đọc thơng tin, quan sát hình 2.2. TL
- Cơ thể người chia
nhóm:
làm 3 phần: Đầu, Thân
+ Trả lời các câu hỏi ở mục ▼/8/SGK
và Tay chân
+ Hồn thành bảng 2 tr.9/SGK
- Cơ thể người có cấu
+ Ngồi các hệ cơ quan được nêu ở bảng 2, trong cơ tạo và sự sắp xếp các cơ
thể còn có các hệ cơ quan nào?
quan và hệ cơ quan
HỌC SINH:
giống với động vật
- Quan sát hình, vận dụng những hiểu biết của bản

Tim và hệ mạch

Hệ cơ quan
Hệ vận động

(Bảng ở phía dưới)

Chức năng của hệ cơ quan
Nâng đỡ, vận động cơ thể
Tiếp nhận và biến đổi thức ăn
thành chất dinh dưỡng cung cấp
cho cơ thể
Vận chuyển chất dinh dưỡng, ơxi
tới các tế bào và vận chuyển chất
thải, CO2 từ tế bào tới cơ quan bài
tiết
Thực hiện trao đổi khí O2, CO2
giữa cơ thể và mơi trường
Bài tiết nước tiểu

Mũi, khí quản, phế
Hệ hơ hấp
quản và 2 lá phổi
Thận, ống dẫn nước
Hệ bài tiết
tiểu, bóng đái và ống
đái
Não, tủy sống, dây
Tiếp nhận và trả lời các kích thích
Hệ thần kinh

thần kinh và thể
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
dịch.
- Giảng giải: Sự điều hòa hoạt động của hệ thần kinh là
các phản xạ

Giáo Án Sinh Học 8

5


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
4. Củng cố:
Bằng một ví dụ, em hãy phân tích vai trò của hệ thần kinh trong sự điều
hòa hoạt động của các hệ cơ quan trong cơ thể.
5. Dặn dò:
-Học bài, trả lời câu hỏi trong SGK
-Ơn lại cấu tạo tế bào thực vật
-Xem trước bài mới.
• RÚT KINH NGHIỆM :

Kí duyệt
Ngày ……… tháng …………năm …………
TT
Ký tên


- Cơ thể người gồm những phần nào? Phần thân chứa những cơ quan nào?
- Cho 1 ví dụ để chứng tỏ rằng các hệ cơ quan trong cơ thể quan hệ mật thiết với
nhau.
3. Hoạt động dạy học
Hoạt Động 1:
Tìm Hiểu Các Thành Phần Cấu Tạo Của Tế Bào
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
Tế bào cấu tạo gồm 3
u cầu HS quan sát hình 3.1 , trả lời câu hỏi: phần:
Một tế bào điển hình gồm những thành phần
- Màng sinh chất
cấu tạo nào?
- Chất tế bào: Lưới nội
HỌC SINH:
chất, ribơxơm, ti thể, bộ
Vài HS phát biểu, em khác bổ sung
máy gơngi, trung thể)
GIÁO VIÊN:
- Nhân: Nhiễm sắc thể và
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
nhân con
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận về cấu tạo tế
bào

Giáo Án Sinh Học 8

7


+ Trung thể: Tham gia q trình phân chia tế
câu hỏi
bào
- Đai diện nhóm trình bày, nhóm
khác nhận xét bổ sung
- Nhân: Điều khiển mọi hoạt động sống của
GIÁO VIÊN:
TB:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
+ Nhiễm sác thể: Là cấu trúc quy định sự hình
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận thành protein, có vai trò quyết định trong di
truyền
+ Nhân con: Tổng hợp ARN ribơxơm
Hoạt Động 3:
Thành Phần Hóa Học Của Tế Bào
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
Tế bào là một hỗn hợp phức tạp
u cầu HS đọc thơng tin, trả lời câu
nhiều chất hữu cơ và chất vơ cơ:
hỏi:
* Chất hữu cơ:
+ Cho biết thành phần hóa học của tế
+ Protein: gồm các ngun tố: C, H,
bào
O, N, P, S
+ Thành phần hóa học cấu tạo nên tế
+ Gluxit: gồm 3 ngun tố: C, H, O
bào có mặt ở đâu?

- Nghiên cứu thơng tin ở sơ đồ hình 3.2. Tiến hành thảo
luận nhóm trả lời câu hỏi
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Giảng giải:Tb là đơn vị chức năng của CT
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
4. Củng cố:
Cho Hs hồn thành bài tập 1 tr.13/SGK
5. Dặn dò:
- Học bài, trả lời câu hỏi trương SGK
- Đọc “ em có biết ”
- Xem lại phần mơ thực vật
- Xem trước bài mới.
• RÚT KINH NGHIỆM :

Nội dung kiến thức

Tế bào là đơn vị cấu
tạo và cũng là đơn vị
chức năng của cơ
thể.
Hoạt động sống của
tế bào gồm: Trao đổi
chất; Lớn lên, phân
chia và cảm ứng

Kí duyệt
Ngày ……… tháng …………năm …………
TT

III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định
2. Kiểm tra: Trình bày cấu tạo TB và chức năng của các bộ phận trong TB
3. Hoạt động dạy học
Hoạt Động 1:
Tìm Hiểu Khái Niệm Mơ
Hoạt động của GV và HS
GIÁO VIÊN:
u cầu HS đọc thơng tin trong SGK, trả lời câu
hỏi:
+ Thế nào là mơ?
+ Kể tên 1 số tb có hình dạng khác nhau
+ Vì sao tế bào có hình dạng khác nhau?
HỌC SINH:
Vài HS phát biểu, em khác bổ sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận

Nội dung kiến thức
Mơ là tập hợp các tế bào
chun hóa, có cấu trúc
giống nhau, cùng thực
hiện một chức năng nhất
định

Giáo Án Sinh Học 8

10


+ TB cơ vân và TB cơ tim giống và khác nhau ở điểm
nào?
+ TB cơ trơn có hình dạng và cấu tạo ntn?
HỌC SINH:
- Dựa vào thơng tin trong SGK và kết quả thảo luận→
trả lời:
-Vài hs phát biểu, em khác bổ sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận

Đặc
điểm
cấu tạo
Chức
năng

Mơ
biểu
bì
Tế bào
xếp sít
nhau
Bảo vệ,
hấp thụ
và tiết

Mơ liên
kết



Giáo Án Sinh Học 8

11


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

-Điều hòa hoạt động
các cơ quan
4. Củng cố:
Cơ vân, cơ trơn và cơ tim có gì khác nhau về đặc điểm cấu tạo, sự phân bố
trong cơ
thể và khả năng co dãn?
5. Dặn dò:
-Học bài, trả lời câu hỏi trong SGK
-Chuẩn bị cho bài thực hành: Mỗi tổ 1 con ếch, một mẫu xương ống có đầu
sụn và xương xốp, thịt lợn nạc còn tươi.
• RÚT KINH NGHIỆM :

Kí duyệt
Ngày ……… tháng …………năm …………
TT
Ký tên

Giáo Án Sinh Học 8

12

+Dung dịch sinh lí 0,65% NaCl, ống hút; dd axit axetic 1% có ống hút
+ Bộ tiêu bản động vật
+ Chuẩn bị được tiêu bản tạm thời tế bào mơ cơ vân
- HS: Chuẩn bị theo nhóm như đã phân cơng
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định
2. Kiểm tra: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS và các dụng cụ thực hành
3. Hoạt động dạy học
Hoạt Động 1: Nêu u Cầu Của Tiết Thực Hành
- Cho HS đọc u cầu của tiết thực hành
- GV nhấn mạnh : quan sát và so sánh tế bào và các loại mơ
Hoạt Động 2: Hướng Dẫn Thực Hành
 Hướng dẫn và làm tiêu bản và quan sát tế bào mơ cơ vân
- Rạch da đùi ếch lấy một bắp cơ đùi hoặc miếng thịt lợn còn tươi đặt trên
lam
- Dùng kim nhọn rạch bao cơ theo chiều dọc bắp cơ, dùng ngón cái và ngón
trỏ đặt 2 bên mép rạch, ấn nhẹ sẽ thấy những sợi mảnh nằm dọc bắp cơ, đó
là các tế bào cơ.
- Lấy kim mũi mác gạt nhẹ cho các sợi cơ đó tách khỏi bắp cơ dính vào bản
kính, rồi bỏ bắp cơ tách ra.
- Nhỏ 1 giọt dung dịch sinh lí 0,65% NaCl lên các tế bào cơ, đậy lamen và
quan sát dưới kính hiển vi
- Muốn thấy rõ nhân tế bào thì nhỏ 1 giọt axit acetic 1% vào một cạnh của
lamen, ở cạnh đối diện đặt một mẩu giấy thấm hút bớt dung dịch sinh lí,
làm cho axit thấm vào dưới lamen

Giáo Án Sinh Học 8

13


- Xem trước bài mới.
•
RÚT KINH NGHIỆM :

Kí duyệt
Ngày ……… tháng …………năm …………
TT
Ký tên

Tuần
Tiết
NS: ………………………
ND: ………………………

Bài 6:

PHẢN XẠ
Giáo Án Sinh Học 8

14


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

I.

MỤC TIÊU:
2. Kiến thức:

+ Mơ tả cấu tạo của 1 nơron điển  Chức năng của nơron:
hình
- Cảm ứng: là khả năng tiếp nhận
+ Nơron có chức năng gì? Có
các kích thích và phản ứng lại các
mấy loại nơron?
kích thích bằng hình thức phát sinh
+ Có nhận xét gì về hướng dẫn
xung thần kinh
truyền xung thần kinh ở nơron
- Dẫn truyền xung thần kinh: là
hướng tâm và nơron li tâm?
khả năng lan truyền xung thần kinh
HỌC SINH:
theo 1 chiều nhất dịnh từ nơi phát
- Nghiên cứu thơng tin, quan sát
sinh hoặc tiếp nhận về thân nơron và
hình. Tiến hành thảo luận → đưa truyền đi dọc theo sợi trục
ra câu trả lời
 Căn cứ vào chức năng người ta
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm
phân biệt 3 loại nơron:
khác nhận xét bổ sung
+ Nơron hướng tâm ( nơron cảm
GIÁO VIÊN:
giác )
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
+ Nơron trung gian (nơron liên lạc)
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
+ Nơron li tâm ( nơron vận động)

- Cung phản xạ là con
- Nhận xét, chất lại kiến thức
đường mà xung thần kinh
- Giải thích: Hiện tượng cụp lá ở cây xấu hổ
truyền từ cơ quan thụ cảm
chủ yếu là do thay đổi về trương nước ở các
qua trung ương thần kinh
TB gốc lá.
đến cơ quan phản ứng.
- Đưa ra câu hỏi:
Một cung phản xạ gồm 5
+ Các loại nơron nào tạo nên 1cung PX
yếu tố: CQ thụ cảm, nơron
+ Các thành phần của 1 cung PX là gì ?
hướng tâm, nơron trung
HỌC SINH:
gian, nơron li tâm và CQ
Quan sát hình 6.2/12/SGK→ trả lời câu hỏi phản ứng
của GV
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét phần trả lời của HS
- Trong phản xạ ln có
- u cầu HS quan sát hình 6.3. Tiếp tục thảo
luồng thơng tin ngược báo
luận:
về trung ương thần kinh
Nêu một ví dụ về phản xạ và phân tích
để trung ương điều chỉnh
đường dẫn truyền xung thần kinh trong phản
phản ứng cho chính xác.

•

5. Dặn dò:
- Học bài, trả lời câu hỏi trong SGK
- Đọc “Em có biết”
- Xem trước bài mới.
RÚT KINH NGHIỆM :

Kí duyệt
Ngày ……… tháng …………năm …………
TT
Ký tên

Giáo Án Sinh Học 8

17


Trường THPT Trần Văn Ơn

Trần Thò Xuân

Tuần
Tiết
NS: ………………………
ND: ………………………

Bài 7:

BỘ XƯƠNG

hình 7.1→7.3. Thảo luận nhóm
1. Xương đầu: gồm khối xương sọ
- Bộ xương gồm có mấy phần? Nêu
và các xương mặt
đặc điểm của mỗi phần
2. Xương thân : Bao gồm
- Tìm những điểm giống và khác
• Cột sống: gồm nhiều đốt sống
nhau giữa xương tay và xương chân
khớp lại, có 4 chỗ cong
- Bộ xương có chức năng gì?
• Lồng ngực: Xương sườn và xương
HỌC SINH:
ức
- Nghiên cứu thơng tin, quan sát hình. 3. Xương chi: Xương tay và xương
Tiến hành thảo luận →đưa ra câu trả
chân có các phần tương ứng với
lời
nhau nhưng phân hóa khác nhau

Giáo Án Sinh Học 8

18


Trường THPT Trần Văn Ơn

- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
nhận xét, bổ sung
GIÁO VIÊN:

chứa tủy (Xương ống tay, xương
đùi…)
* Xương ngắn: Kích thước ngắn
( xương đốt sống, xương cổ chân…
* Xương dẹt: Hình bản dẹt, mỏng
(xương bả vai, xương cánh chậu…)

Hoạt Động 3:
Tìm Hiểu Về Các Khớp Xương
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
u cầu HS đọc thơng tin, quan sát
- Khớp xương: là nơi tiếp giáp
hình 7.4. Thảo luận nhóm trả lời câu
giữa các đầu xương
hỏi:
+ Dựa vào cấu tạo khớp đầu gối hãy
- Có 3 loại khớp:
mơ tả một khớp động
+ Khả năng cử động của khớp động và + Khớp bất động: là loại khớp
khớp bán động khác nhau như thế nào? khơng cử động được
+ Nêu đặc điểm của khớp bất động
HỌC SINH:
+ Khớp bán động: là những khớp
- Nghiên cứu thơng tin, quan sát hình.
mà cử động của khớp hạn chế
Tiến hành thảo luận nhóm → trả lời
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
+ Khớp động: là khớp cử động dễ

TT
Ký tên

Giáo Án Sinh Học 8

20


Trường THPT Trần Văn Ơn
Tuần
Tiết
NS: ………………………
ND: ………………………

Trần Thò Xuân

Bài 8:

CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

I. MỤC TIÊU:
7. Kiến thức
- Trình bày được cấu tạo chung của một xương dài từ đó giải thích sự lớn lên
của xương và khả năng chịu lực của xương
- Xác định được thành phần hóa học của xương để chứng minh được tính
chất đàn hồi và cứng rắn của xương
8. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát, thí nghiệm
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm
9. Thái độ

HỌC SINH:
cứng
- Nghiên cứu thơng tin, quan sát hình. Tiến hành
- Bên trong là mơ xương
thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi của GV
xốp: gồm nhiều nan
- Cử đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét xương và hốc trống nhỏ
bổ sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức

Giáo Án Sinh Học 8

21


Trường THPT Trần Văn Ơn

- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
Các Phần
Của
Cấu Tạo
Xương
- Sụn bọc đầu xương
Đầu
- Mơ xương xốp gồm
Xương
các nan xương
- Màng xương
- Mơ xương cứng

sụn tăng trưởng
- Nghiên cứu thơng tin, trả lời câu hỏi
- Vài HS phát biểu, HS khác nhận xét, khác bổ
sung
GIÁO VIÊN:
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
Hoạt Động 3: Tìm Hiểu Thành Phần Hóa Học Và Tính Chất Của Xương
Hoạt động của GV và HS
Nội dung kiến thức
GIÁO VIÊN:
- Dùng hình 8.6,7 hướng dẫn HS sinh thí nghiệm
tìm hiểu thành phần và tính chất của xương
- Xương gồm 2 thành
- Dùng tiêu bản đã chuẩn bị sẵn để cho HS đối
phần chính là cốt giao
chiếu k.quả
và muối khống
- u cầu:Từ kết quả thí nghiệm trên có thể rút ra
kết luận gì về thành phần và tính chất của xương?
HỌC SINH:
- Sự kết hợp của 2 thành
- Lắng nghe, Tiến hành TN theo sự hướng dẫn của phần này làm cho xương
GV
bền chắc và có tính mềm
- Các nhóm quan sát tiêu bản, Báo cáo kết quả thí dẻo
nghiệm. Đối chiếu với tiêu bản mẫu
- Các nhóm lần lượt trình bày ý kiến của nhóm
mình


Trường THPT Trần Văn Ơn
Tuần 1
Tiết 1
NS: ………………………
ND: ………………………

Trần Thò Xuân

§ 9 CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I. MỤC TIÊU:
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ
- Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa
của sự co cơ
- Rèn kĩ năng quan sát, khái qt hóa, hoạt động nhóm
- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh hệ cơ
II. CHUẨN BỊ:
Tranh vẽ các hình 9.1→9.4 tr.32-33/SGK, búa cao su
III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định
2. Kiểm tra: - Trình bày cấu tạo và tính chất của xương
- Thành phần HH của xương có ý nghĩa gì đv chức năng của
xương
3. Tiến trình bài giảng
Hoạt Động 1: Tìm Hiểu Cấu Tạo Của Bắp Cơ Và Tế Bào Cơ
GV
HS
- u cầu HS đọc thơng tin, quan - Nghiên cứu thơng tin, quan sát hình. Đưa
sát hình 9.1→ trả lời câu hỏi:
ra câu trả lời:

hướng dẫn. →Quan sát hiện tượng và
giải thích. Nêu được:
+ Trình bày cơ chế phản xạ đầu gối

Giáo Án Sinh Học 8

24


Trường THPT Trần Văn Ơn
Trần Thò Xuân
thích cơ chế phản xạ của sự cơ cơ
+ Chỉ rõ các khâu thực hiện px co cơ
+ Gập cẳng tay vào sát với cánh tay, em
+ Vận dụng cấu tạo của sợi cơ để giải
thấy bắp cơ ở trước cánh tay thay đổi như thích đó là do tơ mãnh xun sâu vào
thế nào? Vì sao có sự thay đổi đó?
vùng của tơ dày
- Nhận xét, chốt lại kiến thức
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
nhận xét bổ sung
KẾT LUẬN:
- Tính chất của cơ là co và dãn
- Khi co cơ, tơ cơ mãnh xun sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm cho đĩa
sáng ngắn lại, đĩa tối dày lên do đó bắp cơ co ngắn lại và to về bề ngang
Hoạt Động 3: Tìm Hiểu Ý Nghĩa Của Hoạt Động Co Cơ
GV
HS
- u cầu HS quan sát hình 9.4, Thảo luận

Ngày ……… tháng …………năm …………
TT
Ký tên

Tuần
Tiết
NS: ………………………
ND: ………………………

Giáo Án Sinh Học 8

25