ĐỀ TÀI:
Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: Độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay.

BÀI LÀM:
A. Đặt vấn đề
Từ xa xưa, dân tộc ta luôn tự hào vì có truyền thống yêu nước, anh hùng bất khuất, nhiều lần
chiến đấu chống lại các thế lực thù địch và giành thắng lợi. Từ khi bị thực dân Pháp đến xâm lược,
tinh thần chiến đấu của nhân dân ta lại được thổi bùng lên. Nhiều cuộc nổi dậy nổ ra ở khắp các tỉnh
thành trên cả nước với sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân từ học sinh, sinh viên, nông
dân, các bậc sĩ phu cho đến một bộ phận quan lại phong kiến. Các phong trào có giành được thắng
lợi song đến cuối cùng vẫn bị đàn áp và dập tắt bởi thực dân Pháp. Điều đó chứng tỏ rằng, nhân dân
ta rất giàu lòng yêu nước, có truyền thống chống giặc ngoại xâm, sẵn sàng ủng hộ và tham gia vào
phong trào yêu nước; còn các bậc sĩ phu, các nhà lãnh đạo đều có thừa trí dũng, không thiếu quyết
tâm nhưng họ, cả giai cấp phong kiến và đại diện cho chế độ phong kiến, cả giai cấp tư sản và đại
diện cho thế lực tư sản khi đó đều không giải quyết được vấn đề độc lập dân tộc ở nước ta. Vấn đề
cấp bách đặt ra lúc bấy giờ là phải tìm ra con đường đúng đắn, tìm ra giai cấp có khả năng gánh vác
sứ mệnh to lớn là đem lại độc lập, tự do cho nước nhà.
Nguyễn Ái Quốc chính là người gieo hạt, gây mầm cách mạng Việt Nam. Người đã đi từ chủ
nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với phong trào yêu nước
và phong trào công nhân Việt Nam chuyển hóa thành một tất yếu đưa đến một sự kiện trọng đại:
ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Đây là mốc son đánh dấu sự kết hợp các nhân tố
dân tộc và giai cấp, quốc gia và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong bản chất của
Đảng. Khác với các con đường cứu nước của ông cha ta, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa phong
kiến hoặc chủ nghĩa tư bản, con đường cứu nước của Hồ Chí Mính là “độc lập dân tộc gắn liền với
chủ nghĩa xã hội”.
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng chủ đạo, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá
trình hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. Đối với Người, độc lập dân tộc là mục tiêu trước
hết, là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội; chủ nghĩa xã hội là con đường bảo vệ và phát triển
thành quả của độc lập dân tộc. Tư tưởng ấy đã đưa dân tộc ta đến độc lập, tự do, nước nhà được
thống nhất và ngày nay, đó là nguồn sức mạnh trong sự nghiệp xây dựng một xã hội Việt Nam mới

người là bè bạn, là đồng chí, là anh em, con người được giải phóng khỏi áp bức bóc lột, có cuộc
sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện để phát huy hết khả năng sẵn có của mình.
Bốn là, chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý, làm nhiều hưởng nhiều, làm ít
hưởng ít, không làm không hưởng, các dân tộc bình đẳng, miền núi tiến kịp miền xuôi.
Năm là, chủ nghĩa xã hội là một công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân tự xây dựng lấy
dưới sự lãnh đạo của Đảng.
3. Tư tưởng “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” của Hồ Chí Minh

2


Khác với con đường cứu nước của cha ông, con đường cứu nước của Hồ Chí Minh là độc lập
dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Ngay khi quyết định phương hướng giải phóng và phát triển dân tộc theo con đường của cách
mạng vô sản, Hồ Chí Minh đã có sự gắn bó thống nhất giữa dân tộc với giai cấp, dân tộc với quốc
tế, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội. Vì cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi
theo con đường cách mạng vô sản, do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo, cho nên con đường
phát triển tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc sẽ là tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là luận điểm trung tâm của tư tưởng Hồ Chí Minh,
nó thâm nhập và xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người trong các thời kỳ và trên các lĩnh
vực. Đây là quy luật lớn của sự phát triển lịch sử xã hội Việt Nam: chỉ có cách mạng giải phóng dân
tộc mới có điều kiện tiến lên chủ nghĩa xã hội, và chỉ có làm cách mạng xã hội chủ nghĩa mới giữ
vững thành quả do sự nghiệp giải phóng dân tộc mang lại.
3.1 Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội
Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội, điều này khác với các tiền bối yêu nước trước
đó, họ mới chỉ đề cập đến việc giành độc lập dân tộc mà chưa gắn bó giữa độc lập dân tộc với tiến
bộ xã hội, với chủ nghĩa xã hội.
Để có độc lập thật sự cho dân tộc, tự do, hạnh phúc hoàn toàn cho nhân dân không có con đường
nào khác là con đường cách mạng vô sản, con đường độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội.
Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận của cách mạng vô sản. Gắn cách mạng giải phóng

Đảng Cộng sản lãnh đạo, đồng thời là điều kiện hàng đầu, quyết định để cách mạng dân tộc dân chủ
nhân dân chuyển sang giai đoạn kế tiếp - cách mạng xã hội chủ nghĩa. Do vậy, cách mạng dân tộc
dân chủ càng triệt để thì những điều kiện tiến lên chủ nghĩa xã hội càng được tạo ra đầy đủ.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trong thời đại mới chủ nghĩa xã hội là xu hướng phát triển tất yếu
của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Điều này làm cho con đường cứu nước giải phóng dân tộc
của Hồ Chí Minh khác biệt về chất với con đường cứu nước những năm đầu thế kỷ ở nước ta và
nhiều nhân vật nổi tiếng trên thế giới.
Cách mạng Việt Nam thuộc phạm trù cách mạng vô sản. Điều đó quyết định vai trò lãnh đạo
cách mạng tất yếu thuộc về giai cấp công nhân mà đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Việt
Nam. Lực lượng tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc là toàn dân Việt Nam yêu nước mà nòng
cốt là khối liên minh công - nông - trí thức. Những nhân tố này lại quy định tính tất yếu dẫn đến
phương hướng phát triển lên chủ nghĩa xã hội của cách mạng giải phóng dân tộc. Rõ ràng định
hướng đi lên chủ nghĩa xã hội của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việt Nam được chi phối
và chế định bởi các nhân tố bên trong của cuộc cách mạng đó.
3.3 Xây dựng chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu, là điều kiện vững chắc để bảo vệ và củng
cố nền độc lập.
Về lý luận, độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội thể hiện mối quan hệ giữa mục tiêu trước
mắt và mục tiêu cuối cùng; mối quan hệ giữa hai giai đoạn của một quá trình cách mạng. Lôgic lịch
sử khách quan cho thấy: thực hiện mục tiêu trước mắt là điều kiện tiên quyết để đi tới mục tiêu cuối
cùng và chỉ thực hiện được mục tiêu cuối cùng thì mục tiêu trước mắt mới củng cố vững chắc một
cách hoàn toàn, triệt để. Giữa hai giai đoạn cách mạng không có bức tường ngăn cách, cách mạng
dân tộc dân chủ xác lập cơ sở, tiền đề cho cách mạng xã hội chủ nghĩa, cách mạng xã hội chủ nghĩa
khẳng định và bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc.
Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao giờ cũng gắn liền với đời sống ấm no, hạnh phúc của
quần chúng nhân dân, những người đã trực tiếp làm nên thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ.
4


Để đảm bảo vững chắc độc lập dân tộc, để không rơi vào lệ thuộc, đói nghèo lạc hậu, chặng đường
tiếp theo chỉ có thể là đi lên chủ nghĩa xã hội. Do những đặc trưng nội tại của mình, chủ nghĩa xã

xã hội chủ nghĩa phải được phát huy trên tất cả các lĩnh vực, phải được thể chế hoá bằng pháp luật,
được hoàn thiện, nâng cao trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao dân trí. Đây là điều
kiện cơ bản và quyết định vận mệnh của dân tộc, tạo ra sức đề kháng trên phạm vi xã hội, loại trừ
và có khả năng chống trả bất kỳ một hành động nào đe dọa độc lập, tự do của dân tộc. Thực hiện
được một xã hội như vậy thì độc lập dân tộc mới thực sự vững chắc, sự nghiệp giải phóng dân tộc
mới thắng lợi một cách hoàn toàn và triệt để.
5


II. Thực tiễn Việt Nam hiện nay
Thực tiễn đã minh chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho thắng lợi của cách mạng Việt
Nam. Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác –
Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động tiến lên xây dựng một nước Việt Nam
dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong quá trình đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã coi đổi mới tư
duy lý luận, tư duy chính trị về chủ nghĩa xã hội là khâu đột phá, coi đổi mới kinh tế là trọng tâm và
phải đi trước một bước. Đảng ta cũng khẳng định, đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị phải gắn kết
với nhau, nhưng đổi mới chính trị phải trên cơ sở thành tựu của đổi mới kinh tế và phục vụ cho tiếp
tục đổi mới kinh tế, ngược lại, đổi mới kinh tế phải đúng định hướng chính trị, phải góp phần tăng
cường ổn định chính trị. Thực tiễn những năm đổi mới đã mang lại nhiều bằng chứng xác nhận tính
đúng đắn của những quan điểm nêu trên.
Trong nhiều văn kiện của Đảng ta, vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội luôn
được khẳng định một cách mạnh mẽ và dứt khoát. Tại Đại hội IX của Đảng, khi tổng kết những bài
học chủ yếu của 15 năm đổi mới, Báo cáo chính trị đã chỉ rõ bài học thứ nhất là : “Trong quá trình
đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác –
Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”. Hiện nay, Đảng ta đã và đang chú trọng tập trung vào các hướng
sau:
- Giữ vững, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Bởi vì đó là sự lựa chọn duy
nhất đúng đắn, sự lựa chọn của lịch sử, phù hợp với điều kiện Việt Nam và xu thế phát triển của
thời đại.

nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là điều kiện cơ bản để bảo vệ nền độc lập một
cách thực tế, vững chắc trong hội nhập kinh tế quốc tế với tình hình phức tạp như hiện nay. Trong
quá trình đổi mới, Đảng ta sớm cảnh báo nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong
khu vực và trên thế giới sẽ có ảnh hưởng không tốt tới an ninh quốc gia, chủ quyền dân tộc và nền
độc lập của đất nước.
Đổi mới để phát triển và phát triển để đổi mới mạnh mẽ vững chắc hơn là nhận thức căn bản và
biện chứng về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Tập trung tăng trưởng kinh tế
trong thời kì quá độ chính là làm cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội ngày một nhiều hơn trong thực
tế, do đó ngày càng có điều kiện thuận lợi hơn trong công tác bảo vệ và giữ vững nền độc lập, chủ
động hội nhập kinh tế quốc tế. Định hướng xã hội chủ nghĩa được Đảng ta xác định trong phát triển
kinh tế thị trường có ý nghĩa căn bản đảm bảo cho nền kinh tế phát triển theo quy luật một cách
đúng hướng vừa làm điều kiện nền tảng giải quyết những vấn đề xã hội bền vững. Như vậy, độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội là mục tiêu chính trị không thay đổi dù bất cứ ở giai đoạn nào, hoàn
cảnh nào của cách mạng Việt Nam.
Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; xu hướng toàn cầu
hóa, hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng. Điều đó, tác động nhiều chiều đến sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta. Đáng chú ý là, các thế lực thù địch tiếp tục tăng cường hoạt động
chống phá trên tất cả các lĩnh vực, hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ
nghĩa ở nước ta. Những yếu tố bên trong, bên ngoài đang tồn tại đan xen, vừa tạo cơ hội, vừa làm
phát sinh thách thức mới. Trong nội bộ, tệ quan liêu, tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị,
đạo đức, lối sống là mầm mống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không thể xem thường. Vì thế, hơn
bao giờ hết, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải “kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ
nghĩa xã hội”, thường xuyên nêu cao cảnh giác, chủ động ứng phó có hiệu quả với mọi tình huống,
bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân
dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
7


Trước hết, phải quán triệt cho các cấp, các ngành, các địa phương, lực lượng và toàn dân nắm
vững, thấu suốt nội hàm của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới. Đây là vấn đề

Nam hôm qua, hôm nay và mai sau.
Do vậy, đòi hỏi chúng ta phải vững tin vào con đường Hồ Chí Minh đã lựa chọn, giữ vững mục
tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn cách mạng hiện nay, tiếp tục quá trình đổi
mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập với quốc tế, tiến lên xã hội xã hội chủ
nghĩa, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

8


C. Kết luận vấn đề
“Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” là con đường tất yếu và quan trọng nhất trong
công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam đi lên con đường xã hội chủ nghĩa. Mặc dù trong thế giới
có nhiều thay đổi, gặp nhiều trở ngại, khó khăn và có cả những thất bại trên đường đi nhưng không
vì thế mà con đường xây dựng đất nước ta mà Đảng và Chính phủ vạch ra bị lay động, chúng ta vẫn
phát triển theo con đường mà Hồ Chủ Tịch trước kia đã đi theo và căn dặn trước lúc qua đời. Dưới
sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta tiếp tục giành thêm nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa trong sự
nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ
vững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đưa đất
nước ta sánh vai cùng các nước trong khu vực và trên thế giới.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa
xã hội đang bị chi phối, tác động mạnh mẽ của rất nhiều yếu tố khách quan và chủ quan; thách thức
rất lớn, nhưng cũng rất nhiều thời cơ, vận hội. Trên cơ sở quan niệm đúng đắn của Hồ Chí Minh về
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, lại có kinh nghiệm thực tiễn hơn 70 năm qua, đặc biệt là thực
tiễn của gần 20 năm đổi mới, cho phép chúng ta hiểu được thực chất con đường độc lập dân tộc tiến
lên chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh hiện nay. Độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội là nhu cầu
sống còn, là sự lựa chọn duy nhất đúng của Việt Nam.
Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là ý tưởng, chỉ điểm cho sự phát triển
của hệ tư tưởng Đảng và chính phủ, là kim chỉ nam cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội. Tư tưởng đặc sắc ấy thể hiện nhất quán mục tiêu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh
lựa chọn, nó vừa đáp ứng được yêu cầu bức xúc của dân tộc và khát vọng của quần chúng nhân dân