TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

LỜI CẢM ƠN
Khóa luận tốt nghiệp là công trình nghiên cứu nhỏ bé, đánh dấu kết quả
cuối cùng của quá trình học tập tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội của
em. Trong suốt thời gian thực hiện khóa luận, em đã nhận được rất nhiều sự
giúp đỡ của các thầy cô, đơn vị quản lí khu du lịch Cố đô Hoa Lư và gia đình,
bạn bè.
Trước tiên, em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo ThS. Phí
Công Mạnh đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình
làm khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn Sở Văn hóa-Thể thao và du lịch tỉnh Ninh
Bình, ban quản lí khu du lịch Cố đô Hoa Lư và các cộng đồng dân cư địa
phương tại Cố đô Hoa Lư đã nhiệt tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu cho em
trong suốt quá trình nghiên cứu thực tế để thực hiện khóa luận.
Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn quan
tâm em, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành bài
khóa luận.
Do thời gian có hạn và trình độ của bản thân còn nhiều hạn chế nên bài
viết không tránh khỏi nhiều thiếu sót. Em rất mong đươc sự thông cảm và
đóng góp ý kiến của thầy cô và bạn bè để đề tài của em được hoàn thiện hơn.
Sinh viên thực hiện
BÙI THỊ YẾN

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
1



UBND
HĐND
CĐ
ĐH
NXB

Diễn giải
Du lịch cộng đồng
Du lịch sinh thái
Vườn quốc gia
Ủy ban nhân dân
Hội đồng nhân dân
Cao đẳng
Đại học
Nhà xuất bản

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
3


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

DANH MỤC BẢNG BIỂU,MÔ HÌNH
STT
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ MÔ HÌNH
1 Bảng 2.1: Cơ cấu lao động của người dân Cố đô Hoa Lư
2 Bảng 2.2: Hiện trạng cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ du lịch


BÙI THỊ YẾN_0741290228

MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời
sống văn hóa - xã hội của các nước đặc biệt nó đã và đang trở thành ngành
kinh tế mũi nhọn được ví như “ con gà đẻ trứng vàng” hay “ngành công
nghiệp không khói”. Cùng với sự phát triển của các thành tựu khoa học kĩ
thuật, ngành du lịch ngày càng nhận thấy rằng: Phát triển một cách bền
vững và tồn tại lâu dài là điều rất cần thiết. Do đó mà vấn đề bảo vệ tài
nguyên, phát triển và quảng bá du lịch tại địa phương ngày càng được
quan tâm nhiều hơn trên nhiều phương tiện, nhiều hình thức khác nhau.
Du lịch là ngành kinh tế mang tính liên ngành và xã hội hósợ tóia cao,
với sự tham gia của nhiều tầng lớp, nhiều thành phần, nhiều tổ chức, nhiều
ngành trong xã hội. Sự phát triển đa dạng về kinh tế và văn hóa của các
cộng đồng địa phương sẽ tạo ra sự đa dạng và phong phú các sản phẩm du
lịch. Sự tham gia của cộng đồng địa phương vào hoạt động du lịch là một
tất yếu vì cộng đồng địa phương là những người sáng tạo, nuôi dưỡng và
bảo tồn các nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn. Đặc biệt là
những vùng có du lịch sinh thái, du lịch văn hóa phát triển và sự thành bại
của việc khai thác sử dụng tài nguyên trong hoạt động du lịch phụ thuộc
rất nhiều vào sự phối hợp, mối quan hệ, nghĩa vụ, trách nhiệm của các bên
tham gia như: nhà cung ứng du lịch, chính quyền địa phương, du khách,
cộng đồng dân cư… Do đó chúng ta có thể nhận thấy rằng, du lịch đem lại
nhiều lợi ích có thể là gián tiếp hay trực tiếp cho người dân địa phương
sinh sống tại vùng đất đó như: nâng cao đời sống, tạo công ăn việc làm,
tăng thu nhập, cơ sở vật chất - hạ tầng được cải thiện tốt hơn, giao lưu văn
hóa giữa các vùng, góp phần đóng góp vào sự phát triển kinh tế vùng nói
riêng và cả nước nói chung… Điều đó có ý nghĩa nhân văn rất lớn thể hiện

và lợi ích kinh tế vẫn còn bấp bênh, phương thức tham gia vẫn còn tự phát,
họ vẫn chủ yếu dựa vào ngành kinh tế nông nghiệp là chính.
Do đó, việc tổ chức thu hút cộng đồng địa phương vào hoạt động du
lịch, giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao nhận thức
về du lịch, về ý nghĩa của việc bảo vệ tài nguyên môi trường, ý nghĩa của
việc tạo ra môi trường nhân văn hấp dẫn khách du lịch là rất cần thiết. Để
làm được điều đó, cần có sự quan tâm liên kết của rất nhiều ngành nhiều
cơ quan có chức trách mà trực tiếp là ngành du lịch và chính quyền địa
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
6


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

phương. Đòi hỏi ngành du lịch ngoài những nghiên cứu về tài nguyên, tìm
những giải pháp cho phát triển du lịch thì cần có sự nghiên cứu một cách
toàn diện, thiết thực hơn về cộng đồng địa phương, thấy được vai trò quan
trọng của cộng đồng địa phương cho sự phát triển bền vững của ngành du
lịch. Vì vậy, với mong muốn vận dụng những kiến thức đã học về chuyên
ngành du lịch để góp phần vào bảo vệ sự đa dạng sinh học môi trường địa
phương, tăng hiệu quả kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư
địa phương ở cố đô Hoa Lư, đồng thời thoả mãn nhu cầu du lịch của khách
du lịch, em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu về “ Thực trạng phát triển du
lịch cộng đồng tại cố đô Hoa Lư-Ninh Bình”. Là người con trên mảnh
đất Ninh Bình thân yêu, em cũng muốn mình đóng góp một chút công sức
nhỏ bé, muốn khơi dậy tiềm năng du lịch của quê hương mình. Giúp cho
cộng đồng các dân tộc trong nước, cũng như các kiều bào xa quê hương

tham gia vào hoạt động du lịch. Khôi phục và bảo tồn các giá trị văn hóa
truyền thống, phát triển du lịch một cách bền vững.
5.Phạm vi nghiên cứu
• Thời gian nghiên cứu của đề tài: từ tháng 3/2016 – 5/2016.
• Về mặt nội dung: Đề tài nghiên cứu thực trạng phát triển du lịch cộng
đồng tại Cố đô Hoa Lư. Trên cơ sở đó đề xuất phương hướng phát triển
du lịch cộng đồng và đưa ra giải pháp nhằm khai thác hợp lý lãnh thổ
du lịch, bảo tồn những giá trị văn hoá nhằm thu hút cộng đồng địa
phương tham gia vào hoạt động du lịch.
6. Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp thu thập và xử lí số liệu: Đây là phương pháp chủ yếu
trong quá trình nghiên cứu khóa luận dựa trên những nguồn tài liệu tại
khu du lịch, sách báo, internet, nguồn tư liệu của sở du lịch…
• Phương pháp phân tích tổng hợp: nhằm phân tích, chọn lọc các dữ liệu
phù hợp nhằm làm nổi bật thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại cố
đô Hoa Lư.
• Khảo sát thực địa: Là phương pháp đòi hỏi phải đến trực tiếp khu du
lịch nghiên cứu và tìm kiếm thông tin.
• Phỏng vấn bằng bảng hỏi, mẫu điều tra: Phỏng vấn trực tiếp các cơ
quan có thẩm quyền ví dụ như: UBND các xã, huyện cùng một số hộ
dân.

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
8


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

nghiên cứu và cho ra nhiều công trình, nhiều ấn phẩm có giá trị. Một số
công trình nổi bật như:
• Hoàng Thị Huyền Trang (2012), “Thực trạng hoạt động du lịch cộng
đồng tại Làng Gốm Chu Đậu theo hướng phát triển bền vững”, trường
ĐH Dân lập Hải Phòng.
• Lê Ngọc Hinh (2009), “Nghiên cứu hoạt động du lịch cộng đồng tại
Hoa Lư, Ninh Bình”, trường ĐH Dân lập Hải Phòng.
• Bùi Thị Nhường (2010), “Một số giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch
cộng đồng tại Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Ninh Bình”, trường
ĐH Kinh tế quốc dân.
• Hoàng Thị Hương (2011), “Phát triển du lịch cộng đồng VQG Cúc
Phương”, trường ĐH Dân lập Hải Phòng.
• Lã Đăng Bật, Cố đô Hoa Lư Lịch sử và danh thắng, NXB Thanh niên
Hà Nội năm 1998.
Ngoài ra còn nhiều bài viết liên quan đăng tải trên các tạp chí du lịch và
các website.
Trên cơ sở kế thừa thành tựu của các học giả đi trước, em đi sâu nghiên
cứu về thực trạng tài nguyên du lịch cũng như các hoạt động tham gia du
lịch của cộng đồng dân cư địa phương tại khu di tích Cố đô Hoa Lư. Qua
đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của khu di
tích này vào hoạt động du lịch.
1.2.Khái niệm chung
1.2.1.Khái niệm về du lịch
Khi xã hội càng phát triển, đời sống vật chất tinh thần của con người
được nâng cao, do đó con người có nhu cầu được đi lại, được khám phá
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
10



THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
11


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

Theo điều 4 luật du lịch Việt Nam (2005): “Du lịch là các hoạt động
có liên quan đến di chuyển của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên
của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng
trong một khoảng thời gian nhất định nào đó” [Nguồn: Nguyễn Đình Hòe,
Vũ Văn Hiếu; Du Lịch Bền Vững; NXB Đại Học Quốc Gia 2001]
Khái niệm du lịch một mặt mang ý nghĩa xã hội là việc đi lại của con
người nhằm mục đích nghỉ ngơi, giải trí, tìm hiểu, khám phá… mặt khác
du lịch là ngành kinh tế có liên quan đến nhiều thành phần tạo thành một
ngành dịch vụ như: lưu trú, ăn uống, giao thông vận tải… Vì vậy, có thể
đánh giá tác động của du lịch ở rất nhiều khía cạnh khác nhau.
Nhìn chung thông qua các định nghĩa về du lịch từ rất nhiều nguồn
khác nhau có thể hiểu: “Du lịch là hoạt động của con người, di chuyển
ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhưng không thường xuyên với
mục đích phục hồi sức khỏe và thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu khám phá, nâng
cao nhận thức của bản thân” [Nguồn: Nguyễn Đình Hòe, Vũ Văn Hiếu;
Du Lịch Bền Vững; NXB Đại Học Quốc Gia 2001]
 Phân loại về du lịch
Du lịch có rất nhiều tiêu chí để phân loại thành nhiều nhóm khác
nhau. Có thể phân loại theo tiêu chí mục đích chuyến đi hoặc lãnh thổ
hoạt động, cũng có thể phân loại theo tiếu chí thời gian tổ chức chuyến
đi hoặc theo tiêu chí về phương tiện tổ chức chuyến đi. Hiện nay, các

Theo từ điển Tiếng Việt: Cộng đồng có nghĩa là cùng đều nhau, đồng
đều.
Theo Keith và Ary, 1998 thì: Cộng đồng là một nhóm người, thường
sinh sống trên cùng khu vực địa lý, tự xác định mình thuộc về cùng một
nhóm. Những người trong cùng một cộng đồng thường có quan hệ huyết
thống hoặc hôn nhân và có thể thuộc cùng một nhóm tôn giáo, một tầng
lớp chính trị.
Theo J.H Fichter: Cộng đồng là một tập thể người nhất định trên một
lãnh thổ kinh tế, văn hóa bao gồm 4 yếu tố:
+ Tương quan cá nhân mật thiết với những người khác, tương quan này
đôi khi được gọi là tương quan đối mặt, tương quan thân mật.
+ Có sự liên kết về tình cảm và cảm xúc.
+ Có sự tự nguyện hy sinh đối với những giá trị được tập thể coi là cao cả
và có ý nghĩa.
+ Có ý thức với mọi thành viên trong tập thể.
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
13


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

Theo Schmink 1999, cộng đồng được hiểu là tập thể các nhóm người có
chung địa bàn cư trú và có quyền sử dụng các tài nguyên ở địa phương.
1.2.3.Khái niệm về cộng đồng địa phương
Theo Nguyễn Hữu Nhân: Cộng đồng địa phương là những cộng đồng
được gọi tên như đơn vị làng, bản, xã, huyện… Những người chung về lí
tưởng xã hội, lứa tuổi, giới tính, thân phận xã hội.

trị được tập thể coi là khuôn mẫu văn hóa sinh hoạt cộng đồng.
- Mỗi cộng đồng có những tổ chức quy ước xã hội, “phép vua thua lệ
làng”.
1.3.Khái niệm về du lịch cộng đồng
1.3.1.Các quan điểm về du lịch cộng đồng
Ngày nay, DLCĐ được hiểu là cộng đồng địa phương tham gia vào các
hoạt động kinh doanh mang tính tự phát tại những nơi có tài nguyên du
lịch tự nhiên và nhân văn hấp dẫn, các tuyến, điểm du lịch sẵn có của địa
phương chứ chưa chú trọng tới quyền lợi cộng đồng địa phương và thu hút
họ tham gia vào hoạt động du lịch. Trong nhiều trường hợp quyền lợi của
các bên tham gia du lịch xấu đi và làm giảm sức hấp dẫn cho du khách.
Đến nay một số nhà nghiên cứu đã đưa ra các khái niệm cho thuật ngữ
DLCĐ.
Theo quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới WNF: “DLCĐ là loại hình du
lịch mà ở đó cộng đồng địa phương có sự khảo sát và tham gia chủ yếu và
sự phát triển và quản lý hoạt động du lịch và phần lớn lợi nhuận thu được
từ hoạt động du lịch cho cộng đồng” [Nguồn: Aigul, Shadanbekova,
Maketing Speacialist, Commuty – basedtonsism guidebook, 2004]
Năm 1997, Tổ chức du lịch Thái Lan “Responsible Ecological Social
tour” - một tổ chức du lịch chịu trách nhiệm về du lịch sinh thái – xã hội
đã đưa ra khái niệm: “DLCĐ là phương thức tổ chức du lịch đề cao sự
bền vững về môi trường và văn hóa xã hội. DLCĐ do cộng đồng sở hữu
quản lý tài nguyên các hoạt động du lịch. Vì sự phát triển của cộng đồng
và cho phép du khách nâng cao nhận thức cũng nhờ học hỏi từ cộng đồng
về những giá trị văn hóa, cuộc sống đời thường của họ”.[Nguồn:
Respondsible Ecological Social Tours, Thailand, 1997]
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
15


lẽ có nhiều quan điểm về du lịch cộng đồng, tùy theo các nhà nghiên cứu,
các lãnh thổ khác nhau, song chúng ta có thể nêu ra được những đặc điểm
nổi bật của DLCĐ như sau:
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
16


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

- Sự tham gia tích cực của người dân địa phương: Họ được trao quyền
làm chủ, quản lý, nghiên cứu, lập kế hoach phat triển và thực hiện các dịch
vụ du lịch.
- Phát triển du lịch cộng đồng đồng nghĩa với việc chia sẻ lợi ích công
bằng cho cộng đồng địa phương và các bên tham gia.
- Hoạt động du lịch thu hút các cộng đồng địa phương, đem lại lợi ích
cho họ, tạo cơ hội việc làm và cải thiện điều kiện sống cho họ.
- Điều kiện tiên quyết là khu du lịch hay điểm du lịch đó phải có nguồn
tài nguyên du lịch đặc trưng, hấp dẫn có độ nhạy cảm về da dạng sinh hoc,
chinhs trị văn hóa xã hội và còn khá nguyên vẹn giá trị.
- Cộng đồng dân cư làm du lịch cộng đồng phải là người sinh sống, làm
việc trên địa bàn phát triển du lịch hoặc liền kề với khu vực chứa tài
nguyên du lịch.
- Các dịch vụ du lịch do người dân địa phương cung cấp có tính đặc
trưng, đặc thù của địa phương cao và ít mang tính chuyên môn hóa.
- Ngoài việc phát triển du lịch, cộng đồng dân cư còn có trách nhiệm bảo
vệ môi trường nhằm hạn chế tác động tiêu cực chính từ việc khai thác tài
nguyên du lịch cộng đồng và hoạt động của du khách, đồng thời bảo tồn

du lịch nên chuyên môn nghiệp vụ và trình độ ngoại ngữ còn hạn chế, gặp
khó khăn trong việc giao tiếp và hướng dẫn khách nước ngoài.
- DLCĐ còn bao gồm yếu tố trợ giúp, tạo điều kiện các bên tham gia
trong đó vai trò của các tổ chức chính phủ, phi chính phủ, các cấp quản lý
nhà nước, ban quản lý khu du lịch.
Chính do những đặc điểm trên nên hệ thống các sản phẩm và dịch vụ
của loại hình DLCĐ khá da dạng và có những đặc trưng khác nhau ở mỗi
khu DLCĐ riêng biệt. Điều này phụ thuộc vào đặc điểm kinh tế, xã hội,
văn hóa của dân cư tại khu du lịch.
 Các nguyên tắc cơ bản phát triển du lịch cộng đồng
Nguyên tắc để phát triển DLCĐ là người dân địa phương phải biết kết
hợp với hoạt động du lịch để chia sẻ bình đẳng trong lợi ích kinh tế, xã hội và
văn hoá mà họ mang lại cho cộng đồng. Đây là phương thức phát triển du lịch
không chỉ hướng đến việc đáp ứng nhu cầu của khách mà còn hướng đến lợi
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
18


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

ích cho cộng đồng dân cư địa phương. Người dân địa phương đóng vai trò
quan trọng, làm vệ tinh còn doanh nghiệp đóng vai trò hạt nhân. Thực chất là
các phương thức phát triển du lịch bền vững có trách nhiệm với tài nguyên
môi trường cũng như phát triển cộng đồng, chủ thể của các hoạt động du lịch
và nguồn lợi từ các hoạt động này là hướng vào cộng đồng.Vì vậy khi phát
triển DLCĐ cần thực hiện các nguyên tắc sau:
- Du lịch cộng đồng phải đặt lợi ích của nhân dân lên trên, cải thiện chất

trường.
- Thúc đẩy sự học hỏi về văn hoá của nhau và tôn trọng sự khác biệt về văn
hoá và nhân phẩm.
- Khai thác tiềm năng du lịch của địa phương nhưng phải đảm bảo phát triển
bền vững, không làm hại lợi ích của các thế hệ kế tiếp. Đóng góp một phần
lợi ích cố định vào các dự án cộng đồng.
1.3.3. Vai trò của cộng đồng địa phương trong hoạt động du lịch
a. Vai trò của cộng đồng địa phƣơng trong việc bảo tồn, phát huy các giá
trị của tài nguyên du lịch, hoạt động du lịch
Người dân địa phương sẽ tăng thêm lòng tự hào về những giá trị truyền
thống, tích cực tham gia trong việc đóng góp tiền của, công sức để khôi phục
bảo tồn và nuôi dưỡng nó trước nguy cơ bị pha tạp, mai một bởi các giá trị
văn hóa đến từ nền văn hóa mạnh. Khi người dân tham gia vào hoạt động du
lịch sẽ tạo cho họ nghề nghiệp mới, phương thức sống mới, có thêm nguồn
thu nhập mới sẽ làm giảm sức ép của họ tới việc khai thác tự nhiên một cách
bừa bãi.
Nhận thức của cộng đồng thông qua giáo dục, tập huấn về du lịch, môi
trường nhận thức của người dân được tiếp xúc với du khách nâng cao, họ sẽ
năng động hơn, có nhiều kỹ năng tổ chức cuộc sống, lao động sản xuất, chất
lượng cuộc sống của họ được cải thiện, cũng sẽ giảm đi lối sống dựa vào tự
nhiên. Nhờ vậy mục tiêu bảo tồn và khai thác tài nguyên du lịch hợp lý sẽ
được thực hiện. Ngược lại thông qua hoạt động du lịch và được hưởng lợi từ
hoạt động này. Chất lượng cuộc sống của người dân sẽ được cải thiện sẽ giúp
cho mục tiêu xóa đói giảm nghèo thực hiện được tốt hơn.
b. Vai trò của cộng đồng đối với việc giảm giá các sản phẩm du lịch

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
20


làm, được giáo dục, tập huấn nâng cao nhận thức về du lịch, chuyên môn
nghiệp vụ. Thông qua giáo dục, đào tạo và thông qua quá trình tham gia phục
vụ du khách cùng với nguồn lợi được hưởng từ hoạt động du lịch, nhận thức
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
21


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

về môi trường nói chung cũng nhờ nhận thức về môi trường du lịch nói riêng
ngày càng được nâng cao hơn. Từ đó ngừoi dân sẽ ý thức được sự cần thiết
phải tạo ra và giữ gìn môi trường du lịch có chất lượng tốt cả về vệ sinh môi
trường cũng như môi trường văn hóa. Để hấp dẫn du khách và tốt cho môi
trường sống của họ.
Sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch sẽ giúp chuyển đổi cơ
cấu ngành nghề, nhưng vẫn duy trì được ngành nghề truyền thống, ly nông
nhưng không ly hướng, hạn chế việc suy giảm dân số, di dân tự do, kinh tế
phát triển, kết cấu hạ tầng được cải thiện. Từ đó tạo ra môi trường du lịch tốt
hơn. Sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch sẽ thúc đẩy quá trình
phát triển cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng cộng đồng, nâng cao dân
trí, giảm tỷ lệ sinh, ổn định quy mô dân số. Thực hiện các chiến lược phát
triển kinh tế và dân số có hiệu quả. Đây cũng là những nhân tố quan trọng
hàng đầu giúp cho du lịch cộng đồng thành công.
Tuy nhiên trong quá trình tham gia vào hoạt động phát triển du lịch cộng
đồng không phải lúc nào cũng diễn ra như kế hoạch đã lập và mong muốn. Do
trong số những người dân, bên cạnh những người tốt, cởi mở, thân thiện năng
động dễ thích ứng, có một số người do vô tình hoặc cố ý phá ngang, thiếu ý

Nó bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn:
- Tài nguyên du lịch tự nhiên bao gồm các yếu tố hợp phần tự nhiên, các
hiện tương tự nhiên và quá trình biến đổi của chúng, tạo nên các điều kiện
thường xuyên tác động đến sự sống và hoạt động của con người được sử
dụng vào mục đích du lịch.
- Tài nguyên du lịch nhân văn là nhóm tài nguyên du lịch có nguồn gốc
nhân tạo, nghĩa là do con người sáng tạo ra; bao gồm toàn bộ những sản
phẩm có giá trị về vật chất cũng như tinh thần do con người sang tạo ra có
giá trị phục vụ du lịch. Các giá trị đó lại được phân ra thành các giá trị văn
hóa vật thể như các di tích văn hóa, lịch sử, các sản phẩm truyền thống…
hay các giá trị văn hóa phi vật thể như các phong tục, tập quán, các lễ
hội…của cộng đồng.
Du lịch cộng đồng được xác lập trên một địa điểm xác định gắn với các giá
trị tài nguyên sẵn có của nó, là sự hòa quyện của các giá trị tự nhiên và nhân
văn. Có thể nói nếu không có tài nguyên du lịch thì không thể phát triển du

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
23


TH.S: PHÍ CÔNG MẠNH

BÙI THỊ YẾN_0741290228

lịch.Vì vậy đứng trên góc độ địa lý thì việc nghiên cứu tài nguyên du lịch
luôn là nền tảng cho sự phát triển du lịch địa phương.
b. Điều kiện về yếu tố cộng đồng là sự tham gia rộng rãi và hiệu quả
Điều này dược đánh giá trên các yếu tố số lượng thành viên, bản sắc dân
tộc, phong tục tập quán, trình độ học vấn và nhận thức trách nhiệm về tài

c. Điều kiện về cơ chế chính sách tạo môi trường thuận lợi cho việc phát
triển du lịch và sự tham gia của cộng đồng
Trước tiên ta phải kể đến chủ trương của Đảng và Nhà nước. Chủ trương
của Nhà nước thể hiện ở mục tiêu phát triển và chiến lược phát triên du lịch
quốc gia đến các văn bản pháp luật có tính pháp lý với việc quản lý hoạt động
du lịch. Nếu Nhà nước có chủ trương phát triển du lịch thì có các chính sách
thuận lợi thu hút khách du lịch và đầu tư cho du lịch. Từ đó Nhà nước sẽ có
những đầu tư cho địa phương như hỗ trợ vốn, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng,
hỗ trợ đào tạo về kỹ thuật làm du lịch. Chính quyền địa phương có vai trò
quan trọng trong điều kiện phát triển du lịch công đồng. Bằng quyền lực của
mình, họ có thể bác bỏ, cấm đoán hay khuyến khích việc xây dựng điểm du
lịch cũng như phát triển du lịch. Sự yểm trợ cũng như ủng hộ của chính quyền
địa phương thể hiện ở các mặt:
- Tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch đến tham quan như việc cấp
thủ tục hành chính, các quy định không quá khắt khe đối với khách du
lịch.
- Khuyến khích và hỗ trợ địa phương tham gia hoạt động du lịch: Hỗ trợ
đầu tư về vốn, kỹ thuật cho cộng đồng, có những chính sách thông thoáng,
mở cửa đối với các tổ chức, đoàn thể tham gia phát triển du lịch.
- Tham gia định hướng chỉ đạo và quản lý các hoạt động du lịch.
- Tạo môi trường an toàn cho khách du lịch bằng các biện pháp an ninh
cần thiết
d. Nguồn cầu của du lịch là động lực để phát triển du lịch cộng đồng của
địa phương
Đối tượng của du lịch bao giờ cũng là khách du lịch. Đứng dưới góc độ du
lịch nói chung, họ là khách thể, là yếu tố tạo ra thị trường. Và hơn hết có cầu
thì mới có cung, do đó cho thấy tầm quan trọng mang tính quyết định sự hình
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI CỐ ĐÔ HOA
LƯ-NINH BÌNH
25