§¹i häc quèc gia hµ néi
tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n TRNH NGC ANH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
TẠI VƢỜN QUỐC GIA U MINH THƢỢNG

Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm) LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH NG DN KHOA HC : PGS.TS. TRC THANH
H Ni, 2013
§¹i häc quèc gia hµ néi
2

tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n

1. Lý do chọn đề tài 8
2. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 10
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 10
4. Lƣợc sử nghiên cứu 11
5. Phƣơng pháp nghiên cứu 16
6. Cấu trúc của luận văn 17
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG 18
1.1. Khái niệm 18
1.1.1. Cộng đồng 18
1.1.2. Du lịch cộng đồng 18
1.2. Đặc điểm của du lịch cộng đồng 19
1.3. Mục tiêu của du lịch cộng đồng 20
1.4. Nguyên tắc phát triển du lịch cộng đồng 21
1.5. Các bên tham gia du lịch cộng đồng 22
1.6. Các loại hình du lịch có sự tham gia của cộng đồng 24
1.7. Điều kiện phát triển du lịch cộng đồng 25
1.7.1. Nhu cầu của khách du lịch 25
1.7.2. Tài nguyên du lịch 26
1.7.3. Năng lực của cộng đồng địa phương 26
1.7.4. Cơ chế chính sách 27
1.8. Bài học kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng trên thế giới và tại
Việt Nam 28
1.8.1. Trên thế giới 28
1.8.2. Tại Việt Nam 35
Tiểu kết 42
CHƢƠNG 2. ĐIỀU KIỆN VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN 43
DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI VƢỜN QUỐC GIA U MINH THƢỢNG 43

4


3.3. Kiến nghị 92
3.3.1. Đối với UBND tỉnh Kiên Giang 92

5

3.3.2. Đối với Ban quản lý Vườn quốc gia 92
KẾT LUẬN 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 102
6

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

C 
 vt cht k thut : CSVCKT
Du lch cng 
Du l : DLST
ng bCu Long 
ng : GDMT
i : HN
t bn : Nxb
ch : TNDL
 H  : TP.HCM
 : UBND
n quc gia : VQG
3
Bng 2.3
Nhi  ng
45
4
Bng 2.4
Tng lc m 
46
5
Bng 2.5
Nhng yu t hp dch tng
62
6
Bng 2.6
Byu t dch v du lch tng
63
7
Bng 2.7
n vi VQG U Minh Tng 
65
8
Bng 2.8
 ch
66
9
Bng 2.9
n VQG U Minh Tng 
67
10
Bng 2.10


8

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Hi Vi
c ta gia nhp t chi th gi 2007. Nhi
ngh  ng GDP cc
dch v , nh tng
hi quan h vi nhii quan h cht ch,
  ri gi
l t bi
trong hong du lch ph thuc rt nhic phi hi
 , quyn li giham gia.
 , du li rt nhiu lc tip
hop cho co ving
  h t vt cht k thut (CSVCKT) tn s
hiu bi i sng ci
n kinh t cu
t ln, th hing li chi
n kinh t p ca mi quc gia.
Theo tha Tng c  ho l h
a c c gi      l h
a c  - 11,5 % gim 1,1 - 1,3 % so vi
2011, thc gim 1,6 % c l h
p trung nhiu  
sng ch yu bng ngh         a
i nhuc t ng th
vc st nhim v cn thc mt.

i s kt hn li nhm mang li hiu
qu v nhi viu nhm phát triển du lịch
cộng đồng ở các Vườn quốc gia (VQG) ca Vit Nam 

10

cu “Phát triển du lịch cộng đồng tại vườn quốc gia U Minh Thượng” 
t vit s
2. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
Mục đích của đề tài
M n
 ti VQG ng mn vng.
Nhiệm vụ của đề tài
 c mm v c thc
hi 
- T n v 
- u king.
- Khc trng hong  tng.
- ng  tng.
-  xung.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
u kin du lch, thc trng hong du lch ti VQG
U Minh  ng du lch
tng.
Phạm vi nghiên cứu
- ng hong du lch dim VQG
ng.
- Thch tng t 
n 2012.

c  n li ca cn du

12

lch, thch. a G.
Cazes, R. Lanquar, Y. Raynouard trong Quy hoach du lịch
mt trong nhu cung cp nhng kin th quy
hoch du lc s dng rt nhiu tc ta t nh
cu v   git
hin nhiu vch  nhng h
Peter E. Murphy (1986) vi Tourism: A community Approach
gi cung cp m du lch vp cn v
ng, khuyn nh
i ving sn phm du lc
           Philip L.Pearce
(1997), Tourism Community Relationshipst
hp nhic kinh t
cu nhnh mi ca du l
ng v du lch. Du lu  
gi L. Roberts, Derek Hall (2001) vi Rural Tourism and Recreation:
Principles to Practice (CABI). Du lt
lc to ra ci
ng d
quy hoch du lo tn
phm c Paul F.J.Eagles, S.F.McCool (2003) vi  Tourism in
National Parks and Protected Areas: Planning and Management, CABI. Mt
 u c   Derek Hall (2003) vi Tourism and Sustainable
Community Development, Routledge nhn ma cng trong
vic bo v n bn vng kinh t Sue Beeton
(2006) vi Community Development Through Tourism, Landlinks Press cho

Sustainable Tourism: A Legacy for the Future, Haworth Press; E. Wanda
George, Donald G. Reid, Heather Mair (2009), Rural Tourism Development:
Localism and Cultural Change, 

14

Nhu v   gi
 c du ln mc m
ra nhmt thun li t hiu
qu 
Tại Việt Nam
Du lch bn ti Vit Nam t 
Nhu v du lc thc hi
i thp k i bu xut hin  Vit Nam i
dc. V sau, nh
cu v c thc hin mc tip v
mc ti (2006), Du lịch cộng
đồng – Lý thuyết và vận dụng, Nxb Khoa hc K thu Hi Yn
(ch Du lịch cộng đồngc Vit Nam
lii h
cu v m du l. Trong phm vi lu  t
s u nht ca nhn  c
u v du lch ca VQG U Minh Tng i
        Nina Iversen (2003), Tourism
development of U Minh Thuong National Park, Vietnam, NHTV
Internationale Hogeschool Breda
v n du lch  VQG U Minh Tng ng th ra nh
tng dn cho s n du li l mt
kinh t        u ca PGS.TS. Phm Trung
Nghiên cứu xây dựng mô hình bảo vệ môi trường du lịch với

phát triển bền vững tại xã Việt Hải; S  ch tnh
 Nghiên cứu, đề xuất xây dựng mô hình du lịch cộng
đồng tại Khu du lịch sinh thái Vân Long (Gia Viễn, Ninh Bình)u
u kin v t 
hc ca cng th xung
p trong vic tham gia hong du lch ta .

16

Nhận xét
Ph c s u cho thc nhi
khoa hc  n ca lo
vp tc tho lu n thng nht quan nim, nhn
thc v . phi cng   ging
i tt c c gi
 tin dng nhu c ,
 u kic tr ti VQG U Minh
ng  nu t n nay - t 
nhng gi p vi nhn.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
  dng ngun d liu th cp (d li li 
 ng du lch t
ng ka VQG U Minh Tng   thao
ch tQuy hoch tng th n du lch 
  , nh    
r 
cu trong khong thi gian t n d liu
quan tri vi hong du lch ca t
Ngun d li c 

a lu
:  n v du lch cng
  u kin  c trng  n du lch c ng ti
n quc gia U Ming
t s gin du lch cng tn quc
ng

18

CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
1.1. Khái niệm
1.1.1. Cộng đồng
c hm v cng rn thm hin
nay. Cng ch y cu t i vi ph
mi quan h o tn c

, 









 , 






 , 

,



.  , 


















.
y, trong phu ca lukhái niệm cộng
đồng được hiểu là một nhóm dân cư cùng sinh sống trên một lãnh thổ nhất

chức, quản lý và làm chủ để đem lại lợi ích kinh tế và bảo vệ được môi trường
chung thông qua việc giới thiệu với du khách các nét đặc trưng của địa
phương (phong cảnh, văn hóa). (Theo Qu    
 t Nam, 2012)
1.2. Đặc điểm của du lịch cộng đồng

sau:               

; 
- ; p



20


 - 
; c
; pn
m bo s ng trong vic chia s ngun thu
nhp du lch cho cng gi; u t
tr ng n du lch c
ch, t chp qu
c.
1.3. Mục tiêu của du lịch cộng đồng
p, ci thin 






21

Hong du lc gn vo tn t
nhing rt li vch v 
tric thc hio tng
kit kim, nh m
n cho  du lch sn phm du ln
y nim t c bo t 
ch vi c
cng.
1.4. Nguyên tắc phát triển du lịch cộng đồng
c th hip c
n vng vn kinh t
ng
bo v nh quan
mang li l  n sc bng viy ngh
nghip truyn th a c
ng quyn lc cho cng vcng
ng t t chc quy, ti cho cng
tham gia nhin du lch, cng t  m du lch,
 t lp k hon. H c giao quy 
trin du lch, thc hich v du lch.
V vy khi pht trin  cn thc hin cc nguy tc sau:
t li i thin chng cuc sng ca cng
ngng l.
a cng tham gia ngay t u trong tt c 
 ng thi h c quyn tham gia tho lu hoch, quy hoch,
thc hiu t n du lch, trong mt s ng h
th trao quy cho cng


23

suy  ng cuc sng. n ch
li vng du lch.
ng du lch cc quy hoch, qu chc hp
ng bn vng ngay t n.
m c gn k huyt thng,
 quan h ng x cng theo th b
Nhu v 
ng ca cn dt cng. H 
nhi din cho c nh
n du l ng ban du lch ca
p.
c m, bi
din cho cng. H  chn
ng sc mt tp th ca cc bi
ti mnh ca cng trong mi hong kinh t
hi ca c ng li ct,
u ni gia cng vi th gi
 ch, t chc thu 
khoa h h tr cng v vic lp d quy ho
trin du ln, k thut, kinh nghi 
     ch       i ch li dn
ng thc hin du lch trong giai
ch. Sau mt thi gian du lch hot
ng, h s trao quyn qu
Doanh nghip l ch v du lu ni gi
du lch vi cng, gi  n phm du lch
cho cp mt phn sn phm du l


 

25


  
 

   
homestay: 
 




tr  
. D
              

: 
 
  
t - 

1.7. Điều kiện phát triển du lịch cộng đồng
1.7.1. Nhu cầu của khách du lịch
i tng ca du lch bao gi cng l kh du lch. ng di gc
 du lch i chung, h lkhch th, l yu t to ra th trng. V hn ht
c cu th mi c cung, do  cho thy tm quan trng mang tnh quyt nh