GIÁO D CăVÀă ÀOăT O
TR
NGă I H CăTH NGăLONG
KHOA KHOA H C S C KH E
B

B

MỌNă I UăD

NG

NGUY NăTH THANH TÚ
Mã sinh viên: B00384

ỄNHăGIỄăCỌNGăTỄCăCH MăSÓCă
NG

I B NH SAU PH U THU T N I SOI VI

PH U THANH QU NăC TăPOLYPăDỂYăTHANHă
T IăB NHăVI NăTAIăM IăH NGăTRUNGă
N Mă2015

TÀI T T NGHI P C

NHÂN I UăD

HÀ N I ậ Tháng 11 n m 2015

NG H VLVH

Ng

iăh

NHÂN I UăD

NG H VLVH

ng d n khoa h c:
ThS.BS. Nguy n Nh t Linh

HÀ N I - Tháng 11 n m 2015

Thang Long University Library


L I C Mă N
Trong quá trình hoànă thànhă đ tài này, tôiă đã nh nă đ

c s giúpă đ t n tình

c a các th y cô giáo, b năbèăvàăgiaăđình.
Tr

c h t tôi xin bày t lòng kính tr ng và bi tă nă sâuă s că đ n ThS. BS.

Nguy n Nh t Linh đưăt nătìnhăh

ng d n,ăgiúpăđ vàăđ ng viên tôi hoàn thành khóa


khóa lu n này.
Hà N i, tháng 11 n m 2015

Nguy n Th Thanh Tú


L IăCAMă OAN
Tôiăxinăcamăđoanăk t qu nghiên c u c a tôi hoàn toàn trung th c
và không trùng l p v i b t k k t qu nghiên c uă nàoă đ
tr

c công b

căđó.

Tác gi

Nguy n Th Thanh Tú

Thang Long University Library


DANH M C CH

VI T T T

BN

: B nh nhân



ngă1 : T NG QUAN .................................................................................................. 2

1.1. Gi i ph u sinh lý thanh qu n ............................................................................2
1.1.1.ăS ăl

c gi i ph u TQ .................................................................................2

1.1.2. Gi i ph u DT ..............................................................................................3
1.1.3. C u t o c a DT ...........................................................................................3
1.1.4. Sinh lý TQ ..................................................................................................3
1.2. B nh h c Polyp TQ ..........................................................................................4
1.2.1. Nguyên nhân...............................................................................................4
1.2.2. Các y u t thu n l i ....................................................................................4
1.2.3. Tri u ch ng lâm sàng .................................................................................5
1.2.4. Ti n tri năvàătiênăl

ng. .............................................................................5

1.2.5.ă i u tr ........................................................................................................6
1.3.ăCh măsócăsauăm c aăđi uăd

ng ....................................................................6

1.3.1. K ho chăch măsócăsauăm ........................................................................6
1.3.2. Thu c dùng sau m : ..................................................................................8
1.3.3. Luy n gi ng. ...............................................................................................9
1.3.4. Súc h ng .....................................................................................................9
1.3.5. Khí dung TQ ...............................................................................................9
1.3.6.ăH

Ch

oăđ c nghiên c u ........................................................................................14

ngă3:ăăK T QU NGHIÊN C U............................................................................ 15

3.1.ă

căđi m chungăc aăđ iăt

ngănghiênăc u ....................................................15

3.1.1. Tu i...........................................................................................................15

Thang Long University Library


3.1.2. Gi i ...........................................................................................................16
3.1.3ăă

aăd .......................................................................................................16

3.1.4.ăTrìnhăđ h c v n.......................................................................................17
3.1.5. Ngh nghi p .............................................................................................17
3.1.6. Th i gian m c b nh ..................................................................................18
3.1.7. Tri u ch ngăc ăn ng .................................................................................18
3.2. S hi u bi t c a BN v b nh lý polyp DT: .....................................................19
3.2.1. S hi u bi t c a BN v b nh: ...................................................................19
3.2.2. S hi u bi t c a BN v C SHă: ...............................................................20
3.2.3. M i liên quan gi aătrìnhăđ h c v n v i s hi u bi t v b nhăvàăC SHă

KHUY N NGH .................................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH M C B NG

B ngă3.ă1.ăPhânăb ătheoătu i ............................................................................................ 15
B ngă3.2ăPhânăb ătheoăđ aăd .......................................................................................... 16
B ngă3.3ăPhânăb ătheoătrìnhăđ ăh căv n ......................................................................... 17
B ngă3.ă4ăS hi u bi t c a BN v b nh tr
B ngă3.ă5ăS hi u bi t c a BN v C SHăătr

c và sau t v n........................................ 19
c và sau t v n ................................... 20

B ngă3.ă6.ăM i liên quan gi aătrìnhăđ h c v n v i s hi u bi t c a BN v b nh ... 21
B ngă3.ă7.ăM i liên quan gi aătrìnhăđ h c v n ............................................................ 21
B ngă3.ă8ăM i liên quan gi aăđ a d vàătrìnhăđ hi u bi t v b nh ............................ 22
B ngă3.ă9ăS hài lòng c a BN v quyătrìnhăch măsócăsauăm ..................................... 23

Thang Long University Library


DANH M C BI Uă

Bi uăđ 3.1.ăPhânăb ătheoăgi i......................................................................................... 16
Bi uăđ 3.2. Phânăb ătheoăngh ănghi p .......................................................................... 17
Bi uăđ 3.3. Th i gian di n bi n b nh tr

c khi vào vi n ........................................... 18



quá to làm h p thanh môn s gây ra khó th TQ do c n tr hô h p. B nh lý này gây
nhă h

ng khá nhi uă đ n ch tă l

nh ngăng

ng cu c s ng và công vi c hàng ngày, nh t là

i s d ng gi ng nhi uănh ăcaăs ,ăgiáoăviên,ăng

Hi n nay v iăcácăph

i bánăhàng…

ngăti n tiên ti n, hi năđ i thì vi c ch năđoánăvàăđi u tr

polyp DT khôngăcònăquáăkhóăkh năchoăcácăth y thu c lâm sàng [2], [9]. Tuy nhiên,
s hi u bi t c a b nh nhân (BN) v b nh còn h n ch t đóăd năđ n vi c tuân th
đi u tr ,ă thayă đ i l i s ng sau ph u thu tă c ngă nh ă theoă dõiă sauă ph u thu tă ch aă
đúngăm c.

i u này rõ ràng làmăgiaăt ngăt l táiăphátăc ngănh ărútăng n th i gian

tái phát b nh.ă

n nay t i Vi tăNamăch aăcóănghiênăc u nào tìm hi uăđ yăđ , chi

ti t v v năđ này, doăđóăchúngătôiăti n hành nghiên c u “ ánh giá công tác ch m


c gi i ph u TQ

TQ là m t ph n quan tr ng c aăđ

ng th n i h ng v i khí qu n,ăđ ng th i là

c ăquanăphátăâmăchính.
TQăđ

c c u t o b i các m nh s n kh p v i nhau, gi ch t b i các màng và

dây ch ngăvàăđ

c v năđ ng b iăcácăc ălàmăkhépăm đ

ng th vàăc ngătrùngăcácă

DT âmăăkhiăăkhôngăăkhíăđiăăqua,ăt o nên các âm thanh. Bên trong TQ đ

c lót b i

niêm m c liên ti p v i niêm m c c a h ng và khí qu n.
Khung s n TQ bao g m các s nă đ nă vàă s n kép (hình 1.1). S nă đ năg m:
S n giáp, s n nh n, s n n p thanh thi t và các s nă đôi:ăS n ph u, s n s ng, s n
thóc, s năchêm.ăăTrongăđóăs di chuy n c a b n s n chính t o ra âm thanh là: s n
giáp, s n nh n và hai s n ph u [1],[4],[8],[15].

H̀nhă1.ă1ăS năvƠăkh păthanhăqu n [1]



L păc ăc a DT
1.1.4. Sinh lý TQ
TQ có ba ch căn ngăchính:ăth , phát âm và b o v đ

ng hô h păd

i. [4], [12].

3

Thang Long University Library


- Ch c n ng hô h p
âyălàăch căn ngăquanătr ng nh tăcóăỦăngh aăs ng còn v iăc th .
Khi hít vào hai DT m ra t iăđa,ăkhôngăkhíăđiăt h ng qua TQ t i khí qu n.
Khi th ra, lu ngăkhôngăkhíăđiăng

c l i t ph khí qu n qua TQ ra ngoài.

Khi kh i u DT l n có th s gây khó th TQ.
- Ch c n ng phát âm
S phátăâmăđ

c th c hi n nh hai quá trình: S th t o ra lu ng th phát âm

và nh ng ho tăđ ngărungăđ ng c a DT.
C ăch phát âm: Có nhi u thuy tăđ aăraăđ gi iăthíchăc ăch phátăâm,ătrongăđóă
có b n thuy t chính là thuy tă c ă đànă h i c a Ewald, thuy tă daoă đ ng theo lu ng

iđ

c th c hi n nh 2 ph n x là

ph n x đóngăTQ và ph n x ho, giúp cho ng năch n và t ng các d v t xâm nh p
vàoăđ

ng hô h p ra ngoài.

1.2. B nh h c Polyp TQ
Là b nhăth

ng g p nh t trong các u lành tính

TQ.

1.2.1. Nguyên nhân
Nguyên nhân ch y uălàădoăng
đ ng, hay g p nh t

i b nh ph i dùng gi ng nói làm công c lao

giáo viên, ca s ,ăng

i bán hàng, giao d chăviên...ănh nói, hát

khôngăđúngăk thu t [6],[10],[12].
1.2.2. Các y u t thu n l i
Có nhi u y u t thu n l i gây ra b nh lý polyp DT [6],[12], [13]


ngô, v trí

DT ho căb ngăthanhăth t. U có th có cu ng ho c không có cu ng, có

khi n m trên thanh môn, có khi n măd
th gây ra m t v t lõm

i thanh môn. N u là m t u nh và c ng có

b DT đ i di n và gây ra sung huy t niêm m c chung

quanh chân u.
1.2.4. Ti n tri n và tiên l

ng.

- U không ác tính hóa.

5

Thang Long University Library


- Không nguy hi măđ n tính m ng.
- nhăh

ngăđ n giao ti p và h c hành.

1.2.5. i u tr
-

+ăGi iăthích,ăt ăv năv ăb nh.
+ăKi mătraăd uăhi uăsinhăt nă
+ăH

ngăd năch ăđ ădinhăd

+ T iătr

ng,ăch ăđ ăsinhăho tă(C SH)ăsauăph uăthu t

c ngày ph u thu t: Th căhi năyăl nhăthu căanăth nă(n uăcó).ăBNăph i

ng t i b nh vi n.
+ăSángătr
s căvàoăđ

c khi ph u thu t: BN tuy tăđ iăkhôngăđ

ng th khi gây mê,ăph i cóăng

că n,ău ngăvìăcóănguyăc ă

iănhàăđiăcùng.

- Ng̀y đ u sau ph u thu t (ph i theo dõi sát):
+ Ch yămáu:ăh

ng d năBNăđùnănh ch t ti t trong mi ng ra gi yă năđ theo

dõi, n u máu ch yă đ t


ng,ă nênă nă

ngu i.
+ăCh măsócăt i ch

h ng: Sau m súc h ng b ngăn

ngày th 2: khí dung h ngătheoăh
n i soi VPTQ s đ
- Các tr

ng d n.ăThôngăth

c mu iăsinhălỦă9‰. T

ng các BN sau ph u thu t

c n m vi n kho ngă3ăngàyăđ đi u tr và theo dõi.

ng h p đ c bi t c n ph i theo dõi sát

+ BN có ti n s b nh tim m ch:ăT ngăhuy t áp, nh iămáuăc ătim,ăsuyătim…
+ BN có b nh v đ

ng hô h p: COPD, Hen ph qu n….

+ BN m c các b nh n i khoa khác:ă áiătháoăđ

ng, b nh tuy năgiáp…


Thang Long University Library


ng d n v cách luy n g ongă đ BN có th áp d ng sau ph u thu t 3

+H
tu n. [2],[20]

1.3.2. Thu c dùng sau m :
Thu c dùng sau m đ tránh các tri u ch ng b t l i và tránh nhi m trùng
- Kháng sinh:
+ Thu că th

ngă đ

c l a ch n d aă theoă phácă đ : Amoxicilin + Clavulanic

ho c Cephalosporin th h 2,3 v i li uăthôngăth
ngă dùng:ă

+

ng u ng/

ng,ăkéoădàiă7ăđ n 10 ngày.

ngă tiêm/

ng tiêm truy n, tùy tình tr ng


ng u ng v i li uăđi u tr thôngăth

ng. Th i

gianăđi u tr nên ng ng s m nh t có th .Ví d s d ng: Alphachymotrypsin u ng 2
viên/l n, 3 đ n 4 l n m i ngày; ho c ng m d
nhi u l n (ph i đ viên nén tan d n d

il

il

i 4 ậ 6 viên m i ngày chia làm

i).

- Thu c an th n:
+ Thu căđ

c ch đ nh n u BN có tr ng thái lo l ng, b tăanătr

ph u thu t.

8

c ho c sau khi


+ Thu căđ

1.3.4. Súc h ng
- M c đích:
+ R a s ch d chănhàyăvàămáuăđ ng

trong h ng,ăng năng a viêm nhi m.

+ Th i gian th c hi n: ngay sau ph u thu t,ăkéoădàiăchoăđ n khi BN ra vi n.
- Chu n b :
+ BN:ă

c gi i thích k v m căđích,ăcáchăth c ph i h p.

+ D ng c :ă 300mlă n

c mu i sinh lý NaCl 9%o ho c dung d ch Natri

Bicacbonată14ă‰ă(đ i v iăcácătr

ng h păBNăcóătràoăng

c h ng TQ)…

- Ti n hành:
+ H

ng d n BN ng m m t ng m dung d ch v a ph iă (NaClă 9‰ă ho c

NaHCO3ă14‰),ăsauăđóăng a c t iăđaăsauăđóănh ra.
1.3.5. Khí dung TQ
- M c đích:

ng d n cách t ch măsócăsauăm , ch đ

nău ng, thu c dùng sau

m c ngănh ăC SHătrongăth i gian h u ph u [2],[10]
- Ho t đ ng:
+ Nói: ngh nói tuy tăđ i trong vòng 10ăngày,ăsauăđóăngh nóiăt
ngày ( th iă giană nóiă d

ngăđ i 14

i 1 ti ng/ ngày). Cách nói nh , nh , không g ng

s c, l yăh iăsâu,ănóiătheoăh iăth .ăTránhălaăhét,ăc

iăto,ănóiăthìăthào.ă

+ H năch ăh ngăgi ng,ăh năch ăhoătheoăthóiăquen.
+ n:ăkiêngăchua,ăcay,ănhi uăm , nênă năngu i.ăKhôngă năb a t i nhi u,ă nă
t iătr

căng ă4ăti ng.

+ U ngăđ n

c: > 2 lít/ngày,ău ngăt ngăng mănh ăchiaălàmănhi uăl n

+ Khôngăhútăthu călá,ăthu călào,ăkhôngău ngăr

uăbiaăvàăn


ngă2

NGăVÀăPH

NGăPHỄPăNGHIÊNăC U

iăt

ng nghiên c u

iăt

ng nghiên c u g m 65 BN đ

thu t t i B nh vi năTaiăM iăH ngăTrungă

c ch năđoánăăpolypăDTăvàăđ

c ph u

ngăt thángă03/2015ăđ n tháng 06/2015.

2.1.1 Tiêu chu n l a ch n BN
-

c h i b nh và khám lâm sàng, n iăsoiăvàăđi năđ yăđ thông tin vào b nh

án m u (Ph l c 1).
- Có mô b nh h c ch năđoánăxácăđ nh là polyp DT theo phân lo i c a T Ch c


căđi m d ch t :

+ Tu i, gi i.
+ăTrìnhăđ v năhóa.
+ Ngh nghi p.
12


+ă

aăd .

-

căđi m lâm sàng:

+ Th i gian m c b nh.
+ Tri u ch ngăc ăn ng,ăth c th .
-

ánhăgiáăs hi u bi t c a BN v b nh lý polyp DT qua b câu h iătr

c và

sauăt ăv n.
- ánhăgiáăs hi u bi t c a BN v C SHăsauăph u thu t b nh lý polyp DT qua
b câu h iătr

căvàăsauăt ăv n.


BNă(C SH,ă nău ngă…)ătrongănh ngăngàyăđ u sau m , phát t r iăh

ng d n qui

trìnhăđi u tr .
- Tu năđ u sau m : Ti p t căh
súc h ng và khí dung h ngăchoăBNătr

ng d n BN v C SH,ă nău ng vàăđ c bi t là
c khi ra vi n.

13

Thang Long University Library


- Tr

c khi ra vi n: D nădòăchuăđáoăvàăh n tái khám theo h n c aăbácăs .

- Khám l i sau khi ra vi n 1 tu n, 3ătu n,ă1ăthángăvàă3ătháng.ăBNăđ

c khám

vàăt ăv n luy n gi ng,ăđánhăgiáăm căđ tuân th các bài t pătheoăđánhăgiáăc a các
bác s chuyên ngành thanh h c.
2.5. X lý s li u
Mã hóa, nh p và x lý s li uătrênămáyăviătínhătheoăch
2.6.ă

65 BN trong nghiên c uăcóăđ tu i t 8ăđ n 62 tu i, tu i trung bình là 41,2 ±
10,8; s phân chia các nhóm tu i th hi n trong b ng 3.1.
B ngă3.ă1.ăPhơnăb ătheoătu i

Nhóm tu i

N

%

≤ă20

2

3,1

21 ậ 40

28

43,1

41 ậ 60

34

52,3

≥ă61


69.2%

30.8%

Nam

N

Bi u đ 3. 1.ăPhơnăb ătheoăgi i
Nh n xét:
T l polyp DT
l n
3.1.3

nam là 30,8 %

n là 69,2 %. T l g p

n cao g p 2,25

nam, s khác bi tănàyăcóăỦăngh aăth ng kê (p= 0,0003