B ăGIÁOăD Că&ă ĨOăT O
TR

NGă

IăH CăTH NGăLONG

KHOAăKHOAăH CăS CăKH E
B ăMỌNă I UăD

NG

PH MăTH ăXUỂN
Mã sinh viên: B00380

CH TăL
BANă

NGăCU CăS NGăC AăCỄCăB NHăNHỂNăLUPUSă
ăH ăTH NGăT IăPHọNGăQU NăLụăB NHăLUPUSă
B NHăVI NăB CHăMAIăN Mă2015ă

ăTÀIăT TăNGHI PăC ăNHỂNă I UăD

HÀăN Iă- 2015

NGăH ăVHVL


B ăGIÁOăD Că&ă ĨOăT O
TR

NG

HÀăN Iă- 2015

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
C NGăHọAăXẩăH IăCH ăNGH AăVI TăNAMă
căl pă- T ădoă- H nhăphúcă


L IăCAMă OAN
Kính g i:
Phòng ào t o Sau đ i h c - Tr
B môn i u d

ng - Tr

ng

ng

i h c Th ng Long

i h c Th ng Long

H i đ ng ch m lu n v n t t nghi p C nhân.

Tôiăxinăcamăđoanăđưăth căhi năquáătrìnhălƠmăkhóaălu năm tăcáchăkhoaăh căvƠă

ngătr

ngă

iăH că

Th ngăLongăđưăt oă m iăđi uăki năthu năl iăgiúpăđ ătôiătrongăquáătrìnhăh căt păvƠă
hoƠnăthƠnhăkhóaălu n.
Tôiăxinătrơnătr ngăc mă nănh ngăng

iăth yăkínhăm năđưăh tălòngăgiúpăđ ,ăd yă

b o,ăđ ngăviênăvƠăt oăm iăđi uăki năthu năl iăchoătôiătrongăsu tăquáătrìnhăh căt păvƠă
hoƠnăthƠnhăkhóaălu năt tănghi p.
ToƠnăth ăcácăbácăs ,ăyătáăt iăkhoaăKhámăb nhă- B nhăvi năB chăMaiăđưăh

ngă

d n,ăch ăb oăvƠăt oăm iăđi uăki năthu năl iăchoătôiătrongăquáătrìnhălƠmăvi căh căt pă
vƠăthuăth păs ăli uăt iăkhoaăđ ătôiăcóăth ăhoƠnăthƠnhăđ

căkhóaălu n.

XinăchơnăthƠnhăc mă năcácăth yăcôătrongăh iăđ ngăch mălu năv năđưăchoătôiă
nh ngăđóngăgópăquỦăbáuăđ ăhoƠnăch nhăkhóaălu nănƠy.
Xină c mă nă cácă b nhă nhơnă vƠă giaă đìnhă c aă h ă đƠă h pă tácă vƠă choă tôiă nh ngă
thôngătinăquỦăgiáăđ ănghiênăc u.
XinăchơnăthƠnhăc mă năb ăm ,ăanhăch ăem,b năbè,ăđ ngănghi păđưăluônă ăbênă
c nhăđ ngăviênăvƠăgiúpăđ ătôiăh căt pălƠmăvi căvƠăhoƠnăthƠnhăkhóaălu n.
Hà N i, ngày


c ngăs
côngăth cămáu
h căsinh

LB HTă
LS

Lupusăbanăđ ăh ăth ng
lâm sàng

SKTC

s căkh e th ăch t

SKTT
SV

s căkh eătinhăth n
sinh viên

THCS
THPT
YT

trungăh căc ăs
trungăh căph ăthông
yt

ngăcu căs ng

ngăcu căs ngă ăb nhănhơnăLB HT .................................................... 6
nh ngh a chung v CLCS ....................................................................... 6

1.2.2. Các công c đo l
1.2.3.
CH

c đi m và tình hình nghiên c u v CLCS

NGă2:

2.1.ă

ng CLCS trong LB HT .............................................. 6

IăT

IăT

NGăVĨăPH

b nh nhân LB HT ........... 8

NGăPHÁPăNGHIểNăC U ........................ 13

NGăNGHIểNăC U ........................................................................ 13

2.1.1. Tiêu chu n l a ch n ................................................................................ 13
2.1.2. Tiêu chu n lo i tr .................................................................................. 13
2.1.3. Nhóm ch ng ............................................................................................. 13

3.1.5. Khu v c sinh s ng .................................................................................... 20
3.1.6. Th i gian m c b nh ................................................................................. 20
3.1.7. Tu i kh i phát b nh ................................................................................. 20
3.1.8. M c đ ho t đ ng c a b nh đánh giá b ng ch s SLEDAI ................... 21
3.2.ăCh tăl

ngăcu căs ngă ăb nhănhơnăLB HT .................................................. 21

3.2.1. S c kh e th ch t (SKTC) ........................................................................ 21
3.2.2. S c kh e tinh th n (SKTT) ....................................................................... 22
3.2.3. Ch t l
3.2.4. T

ng cu c s ng (CLCS) ................................................................. 23

ng quan gi a đi m SKTC, SKTT và CLSC ........................................ 24

3.3.ăLiênăquanăgi aăCLCSăvƠăm tăs ăy uăt ......................................................... 24
3.3.1. Liên quan gi a CLCS và tu i .................................................................. 24
3.3.2. Liên quan gi a CLCS và gi i tính ........................................................... 24
3.3.3. Liên quan gi a CLCS và th i gian m c b nh.......................................... 25
3.3.4. Liên quan gi a CLCS và tu i kh i phát b nh ......................................... 25
3.3.5. Liên quan gi a CLCS và khu v c sinh s ng ............................................ 26
3.3.6. Liên quan gi a CLCS và m c đ ho t đ ng c a b nh ............................ 26
CH

NGă4:ăBĨNăLU N ........................................................................................ 27

4.1.ă


B ngă3.3.ăNgh ănghi păc aănhómăb nhănhơnănghiênăc u......................................... 19
B ngă3.4.ăM căđ ăho tăđ ngăc aăb nhăđánhăgiáăb ngăch ăs ăSLEDAI .................... 21
B ngă3.4.ăSoăsánhăđi măs căkh eăth ăch tă ă2ănhómănghiênăc u ............................. 21
B ngă3.5.ăPhơnălo iăđi măs căkh eăth ăch t ............................................................. 22
B ngă3.6.ăSoăsánhăđi măs căkh eătinhăth nă ă2ănhómănghiênăc u ........................... 22
B ngă3.7.ăPhơnălo iăđi măs căkh eătinhăth n ............................................................ 23
B ngă3.8.ă i măch tăl

ngăcu căs ngă ă2ănhómănghiênăc u ................................... 23

B ngă3.9.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠătu iăc aăb nhănhơn ........................................... 24
B ngă3.10.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠăgi iătính .......................................................... 24
B ngă3.11.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠăth iăgianăm căb nh......................................... 25
B ngă3.12.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠătu iăkh iăphátăb nh ........................................ 25
B ngă3.13.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠăkhuăv căsinhăs ng .......................................... 26
B ngă3.14.ăLiênăquanăgi aăCLCS vƠăm căđ ăho tăđ ngăc aăb nh ........................... 26

vi

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
DANHăM CăCỄCăBI Uă
Bi uăđ ă3.1:ăTrìnhăđ ăv năhóaăc aăcácăb nhănhơnănghiênăc u ................................. 19
Bi uăđ ă3.2:ăKhuăv căsinhăs ngăc aănhómăb nhănhơnănghiênăc u ........................... 20
Bi uăđ ă3.3:ăTh iăgianăm căb nh .............................................................................. 20
Bi uăđ ă3.4:ăTu iăkh iăphátăb nh .............................................................................. 20

vii

Phòng Qu nălỦăb nhăLupus. Trongăm tăvƠiăth păk ăqua,ăvi căđi uătr LB HTăđưăđ tă
đ

cănh ng ti nă b đángă k ,ă gópă ph nă kéoă dƠiă th iă giană s ngă choă ng

iăb nhă vƠă

lƠmăgi măt ăl ăt ăvongădoăb nh,ăt ăm că50%ăsauă5ăn măvào n mă1955ăxu ngă15%ă
sauă10ăn măvƠă25%ăsauă20ăn mătheoănh ngănghiênăc uăg năđơy [11]. Tuyănhiên,ăb tă
ch pănh ngăthƠnhăt uăđưăđ tăđ

cătrongăđi uătr ăc ngănh ănh ngăhi uăbi tăv ăc ăch ă

sinhăb nhăh căc aăLB HT,ăch tăl
đ

ngăcu căs ngăc aăcácă BN LB HTăv năkhôngă

căc iăthi nărõăr t,ăkhôngăch ăth păh năsoăv iăm căchungătrongăc ngăđ ngămƠăcònă

th păh năsoăv iănhi uăb nhăm nătínhăkhác.ăT măquanătr ngăc aăvi căđoăl
l

ngăcu căs ngătrongăLB HTăđangăngƠyăcƠngăđ

thu c,ăng

ngăphápăđi uătr ăLB HTăkhôngăch ăc năc ăvƠoăkh ăn ngăki măsoátă

b nhămƠăcònăd aăvƠoăc ăs ăc iăthi năch tăl


iăb nhăLB HTănh ngăkhôngăph năánhăs ăho tăđ ngăm nhăc aă

b nh,ănh cácăbi uăhi nă ăc ăx

ngăkh p,ăngoƠiădaầ M tăs ănghiênăc uătheoădõiă

d căcònăchoăth y,ăCLCS lƠăm tăy uăt ătiênăl

ngăkháăt tănguyăc ăt ăvongădoăb nhă ă

cácăb nhănhơnăLB HT [24]. Nh ăv y,ăch tăl

ngăcu căs ngălƠăm tăthôngăs ăđ căl pă

v iăcácăch ăs ăđánhăgiáăkhácătrongăLB HT [30,31].

1

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
S ăhi uăbi tăđ yăđ ăv ăt măquanătr ngăvƠănh ngăti năb ătrongăvi căđoăl
ch tă l

ngă cu că s ngă c aă b nhă nhơnă LB HTă s ă giúpă íchă r tă nhi uă choă c ă ng

ngă
iă


B nh vi n B ch Mai n m 2015.
2. Kh o sát m t s y u t
lupus ban đ h th ng đ

nh h

ng đ n ch t l

ng cu c s ng c a b nh nhân

c đi u tr t i phòng Qu n lý b nh lupus B nh vi n

B ch Mai n m 2015.

2


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
CH

NGă1

T NGăQUANăTÀIăLI U
1.1. T ngăquanăv ăb nhăLB HT
1.1.1.
a.

căđi mălơmăsƠngăvƠăc nălơmăsƠngă



ngăn i t ngănh ă tim (tràn

ph i (tràn d ch màng ph i, viêm ph nang lupus,

th n (viêm c u th n, suy th n, h i ch ng th năh ),ă h th n

kinh (co gi t, r i lo n tâm th n),

h t o máu (thi u máu, xu t huy t)ăth

hi nă trongă giaiă đo n toàn phát c a b nh

ng xu t

kho ng 50-85% s BN và là nh ng

nguyên nhân ch y u gây t vong [4,11].
 B nh có th h i ph c không có tri u ch ng và không c nă đi u tr trong
kho ng 10-20% s BN nh ngăth

ng không năđ nh và có th tái phát l i sau m t

s n m [4].
 Do nhăh

ngăđ n h u h tăcácăc ăquanătrongăc ăth nên tri u ch ng c a b nh

h t s căphongăphúăđaăd ng.
b. Bi u hi n c n lâm sàng


 Xét nghi m huy t h c: thi u máu bình s c h ng c uă bìnhă th
(nghi măphápăCoombsăd

ngătính), gi m s l

ng, tan máu

ng b ch c u, b ch c u lympho, ti u

c u. T căđ máu l ngăt ngăcaoăđ c bi tătrongăđ t c p c a b nh
 Xét nghi măsinhăhoáămáu:ăt ngăurê,ăcreatininăn u có suy th n,ăt ngăn ngăđ
2, ,  globulin.
tr

 Xét nghi mă n

c ti u: có th có protein ni u, h ng c u ni u, tr h t trong

ng h p có t năth

ngăth n [4,6,11].

1.1.2.ă i uătr ă
a. Nguyên t c đi u tr
-

Quy tăđ nhăđi uătr ăph iăd aătrênăđánhăgiáăcácăt năth

cácăb nhălỦăđiăkèm.ă i uătr ăc păc uătrongăcácătr


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
c. i u tr b ng thu c
 Các thu c ch ng viêm non-steroidală(aspirin,ădiclofenac,ănaproxenầ):ăđ
dùng kh iă đ u cho các BN không có các t nă th

c

ngă n i t ng n ng,ă đeă do tính

m ng, tri u ch ng ch y uălƠăđauăc ,ăđauăkh p, s t, viêm thanh m c nh . C năl uăỦă
cácă đ c tính c aă NSAIDă nh ă t ngă menă gan,ă nhi mă đ c th n, viêm loét d dày tá
trƠngăđ phát hi n s m [8].
 Các thu c ch ng s tărétă(chloroquine,ăhydroxychloroquineầ):ădùngăchoăđi u
da, kh p và m t m i trong LB HT. Li u 400 mg

tr các tri u ch ng

hydroxychloroquine hàng ngày có th c i thi n tri u ch ng da và niêm m c sau vài
tu n. Các tác d ng ph c a thu c bao g m t năth

ngăvõngăm c,ăviêmăc ,ăn i ban

đ . C n khám m tăđ nh k hàng tháng trong th i gian dùng thu c [11].
 Glucocorticoidsăđ
t năth
đ

ng toàn thân: nênăđ


methylprednisolon/ ngày truy nă t nhă m ch trong 3 ậ 5 ngày. Các tác d ng ph
th

ng g p khi s d ng glucocorticoid kéo dài là bi u hi n gi cushing,ăt ngăcơn,ă

t ngă huy t áp, b m tím, tr ngă cá,ă loưngă x
thu tinh th ,ăt ngănhưnăáp,ăti uăđ

ng,ă ho i t vô khu nă đ uă x

ng, đ c

ng,ăteoăc ,ăh kali máu, r i lo n tâm th n, suy

gi m s că đ kháng, r i lo n kinh nguy t.ă

gi mă nguyă c ă loưngă x

ng,ă nênă b

xung calci (1000 mg hàng ngày) k t h p v iăvitaminăDă50,000ăđ năv 2-3 l n/ tu n.
C n b xung estrogen

nh ng BN ti n mãn kinh [6].

 Các thu că gơyă đ c t bào (azathioprine, chlorambucil, cyclophosphamide,
cyclosporin A, methotrexate, mycophenolate mofetil): có vai trò quan tr ng trong
vi c ki m soát và d phòngăcácăđ t c p,ăđi u tr các t n th

ngăn i t ng n ng không


ng cu c s ng là s nh n th c cá nhân

v v trí c a h trong cu c s ng phù h p v iăv năhóaăvƠăgiáătr mang tính ch t h
th ng

n iămƠăh sinh s ng và phù h p v i m i quan h , v i m căđích,ăs kì v ng,

trìnhăđ và m i quan tâm c a h ”ă[9].
 CLCS liên quan t i s c kh e: Bao g m t t c nh ngă l nhă v c c a cu c
s ng b nhăh

ng tr c ti p b i nh ngăthayăđ i c a s c kh e [13].

1.2.2.ăCácăcôngăc ăđoăl

ngăCLCS trongăLB HT

B ng 1.1. M t s công c đánh ch t l
B ăCỂUăH I

ng cu c s ng

b nh nhân LB HT [22,31]

PH MăVIă ÁNHăGIÁ
S ăM Că
Tác đ ng v th Tác đ ng v xã
ÁNHă
ch t/ch c n ng h i/ tinh th n

T ăđánhăgiá
SSC
Có
Có
38
T ăđánhăgiáă

c aă cácă BN LB HT [22,38]. V iăcôngă c ă nƠy,ă m tă s ă nghiênă c uă đưă kh ngă đ nhă
r ngăBN cóăCLCSăth păh nărõăr tăsoăv iăm tăs b nhăm nătính khác [27,40].
M tăs ăcôngăc ăkhácăđánhăgiáăchungăCLCSăc ngăđưăđ

căs ăd ngă vƠăch ngă

minhătínhăh păl ătrongăLB HT,ăbaoăg măăb ăcơuăh i European QoL (EQ-5D) và b ă
cơuă h i đánhă giáă CLCSăc aă T ă ch că Yă t ă Th ă gi iă (WHOQOL-Bref). B ă cơuă h i
EQ-5D kháă đ nă gi n,ă đánhă giáă 5ă v nă đ ă c aă tìnhă tr ngă s că kh e:ă kh ă n ngă diă
chuy n,ă t ă ch mă sóc,ă cácă ho tă đ ngă thôngă th

ng,ă đau/khóă ch uă vƠă tr mă c m/loă

l ng. M tăs ănghiênăc uăch ngăminhăr ngăthangăđi mănƠyăcóăgiáătr ăđánhăgiáăCLCSă
trongă nhi uă b nhă t ă mi nă d chă khácă nhau,ă baoă g mă LB HT. Thangă đi m
WHOQOL-Bref baoă g mă 26ă m c,ă đánhă giáă 4ă v nă đ ă c aă tìnhă tr ngă s că kh eă baoă
g măth ăch t,ătơmălỦ,ăxưăh iăvƠămôiătr

ng. M tăvƠiănghiênăc uăs ăd ngăthangăđi mă

nƠyăđưăch ngăminhăr ngăcácăch căn ngăv ăth ăch tăvƠătinhăth năđưăgi măsútărõăr tă ă
các BN LB HTătrongăgiaiăđo năb nhăho tăđ ng [31].
b. Các b câu h i đ c hi u v i LB HT
Hi nănay, cóă4ăb ăcơuăh iăđánhăgiáăCLCSăđ căhi uăv iăLB HTăđưăđ

căchu nă

hóa vƠăs ăd ngătrongăcácănghiênăc u. Leong và cs (2005) đưăphátătri năvƠăchu năhóaă
b ăcôngăc ăSLEQoLă(SystemicăLupusăErythematosus-specific Quality-of-Life),ăb ă


că

căd chăraănhi uăngônăng ăkhácănhauă[37].ă

B ăcôngăc ăLupusQoLădoăTeh vƠăcsăđ aăraăn m 2005 c ngăđ

căs ăd ngăr tă

r ngă rưiă đ ă đánhă giáă đ că hi uă CLCS trongă LB HT.ă B ă cơuă h iă nƠyă baoă g mă 34
m c,ăđánhăgiáă8 nhómăv năđ ăbaoăg m:ăch căn ngăth ăch t, s ăđauăđ n, ch căn ngă
c măxúc, s ăm tăm i, hìnhă nhăb năthơn, ho tăđ ng tìnhăd c, kh ăn ngăl păk ăho chă
vƠăcácăgánhăn ngăkhác.ăTheo Touma Z và cs (2011), b ăcơuăh iăLupusQoL có tính
h ngăđ nhăn iăt i,ăđ ătinăc yăki măch ngătr
t

ngăđ

căậ sauăvƠăgiáătr ătiêuăchu năđ ngăhƠnhă

ngăsoăv iăcôngăc ăSF-36 [38]. Nghiênăc uăc aăGarcía-Carrasco M và cs

(2012) còn choă th yă m iă t

ngă quană r tă ch tă ch ă gi aă đi mă SF-36 vƠă đi mă

LupusQoL, c ăhaiăcôngăc ăđ u cóăgiáătr ătrongăđánhăgiáăCLCSă BN LB HT [26].
LupusPRO (Lupus Patient-ReportedăOutcome)ălƠăm tăcôngăc ăđoăl
đ căhi uăv iăLB HT m iăđ


đ că đi mă khácă c aă b nhă nh ă m că đ ă ho tă đ ng,ă t nă th
b nh [24,34]

8

ng vƠă tiênă l

ngă


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
V iăm iăcôngăc ăđánhăgiáăđ

căs ăd ng,ăcácănghiênăc uăđ uăchoăth yăs ăgi mă

sútăCLCSă ăcácăBN LB HTăkhiăsoăsánhăv iăc ngăđ ngăchungăho căv iăcácăBN m că
cácăb nhăm nătínhăkhác [27,40]. Ph năl nănghiênăc uătr

căđơyăs ăd ngăcácăcôngăc ă

SF-20 ho c SF-36. Tácă gi ă Sutcliffe vƠă csă đưă th c hi n 2 nghiên c u l nă l
d ng các công c

ts

SF-20+ và SF-36, k tăqu ăđ uăchoăth yăCLCS c aăBN LB HTă

gi mărõăr tă ăc ă2ăphơnăvùngăth ăch tăvƠătinhăth n,ăt

ngăt ănh ăcácăk tăqu ănghiênă

Choăđ nănay,ăSF-36 lƠăcôngăc ăch ăy uăđ

căs ăd ngăđ ăđoăl

ng CLCS trong

cácănghiênăc u,ăđi uănƠyăchoăphépăsoăsánhăCLCS gi aăcácăb nhăm nătính. Báo cáo
c aăSchmeding A và cs (2013) t ngăh p s ăli u t ă24ănghiênăc uăkhácănhauăs ăd ngă
b ă cơuă h iă SF-36 đ ă đánhă giáă CLCS c aă cácă BNă LB HT choă th y,ă s ă gi mă sútă
CLCS trong LB HTă lƠă t

ngă đ

ngă v iă nhi uă b nhă m nă tínhă nguyă hi mă nh ăă

HIV/AIDS, h iăch ng Sjogren’săvƠăviêmăkh păd ngăth pă(VKDT),ănh ngăn ngăn ă
h nă soă v iă uă h tă Wegener [34].ă i mă ch că n ngă th ă ch t vƠă c mă giácă đauă ă BN
VKDTăgi mărõăr tăh năsoăv iăLB HT theo nghiên c uăc aăWolfe F (2010), nguyên

9

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
nhơnă cóă th ă doă b nhă lỦă nƠyă t nă th

ngă ch ă y uă ă h ă c ă x

ngă kh p [40]. Trong


b nhăcònăth păh năsoăv iăLB HT, ng

ngăngƠyăc aăng

iă

iăb nhăLB HTăc ngăcóănguyăc ăm tăvi c

caoăh năsoăv iăuăh tă Wegener.ă ăkhíaăc nhătíchăc c,ă ng

iăb nhă LB HTă th

ngă

choăr ngăb nhăt tăgiúpăc iăthi năm iăquanăh ăc aăh ăv iăb năbèăvƠăđ aăgiaăđìnhăh ă
đ năg nănhauăh n.ăCh ngăx ăđauăc ăv iăcácăbi uăhi năchínhălƠăm tăm iăvƠăđauăc ă
c ngăgơyă nhăh

ngănghiêmătr ngăđ năCLCS.ăNh ngăBN m căch ngăb nhănƠy, dù

tiênăphátăhayăth ăphát,ăđ uăcóăCLCS th păh năsoăv iăLB HT [5,40].
M cădùăCLCS b ăgi măsútă ăh uăh tăcácăBN LB HT,ănh ngăcóăs ăkhácăbi tă
quanătr ngăgi aăcácănhómăch ngăt c.ăPh năl năcácănghiênăc uătr

căđơyăđ

căth că

hi nătrênănh ngănhómăBN LB HTăthu c nhi uăch ngăt c khác nhau,ăch ăm tăs ăítă

10


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
s căkh eăth ăch tălƠăt
th nă ăng

ngăđ

ngănhauăgi aă3ănhóm ch ngăt c,ănh ngăs căkh eătinhă

iădaătr ngă lƠăt tăh năsoăv iă2ănhómăcònăl i. Thumboo vƠăcsăc ngăti nă

hànhă nghiênă c uă v iă côngă c ă SF-36 trên 3 nhóm BN LB HTă ng
MalaysăvƠă nă

iă Trungă hoa,ă

,ăk tăqu ăchoăth yăkhôngăcóăs ăkhácăbi tăv ăCLCS gi aăcácănhómă

ch ngăt cănƠy.ăCácătácăgi ăchoăr ng,ătrênăth căt ăCLCS cóăliênăquanăv iăcácăy uăt ă
kinhăt ă- xưăh i,ănh ngăng
t

ngă đ

iăb nhăthamăgiaănghiênăc uăcóăđi uăki năkinhăt ăxưăh iă

ngă nhau,ă ti pă c nă m tă d chă v ă ch mă sócă s că kh eă gi ngă nhau,ă doă đó,ă


vƠă khôngă th ă đ aă raă đ

că k tă lu nă cu iă cùng.ă NgoƠiă m tă s ă b ă cơuă h iă đánhă giáă

chuyênă bi tă v ă m tă m iă nh ă Fatigueă Severityă Scoreă (FSS),ă Chalderă Fatigueă Scale
(CFS), Piper Fatigue Scale (PFS), Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) và
VanderbiltăFatigueăScaleă(VFS),ăm tăs ăcôngăc ăđánhăgiáăchungăv ăCLCS c ngăbaoă
g mă cácă cơuă h iă v ă m tă m iă nh ă SF-20, SF-36. K tă qu ă t ă nh ngă nghiênă c uă s ă
d ngăcácăb ăcơuăh iăchuyênăbi tăv ăm tăm iăchoăth y,ăng

iăb nhăLB HTăcóăm că

đ ăm tăm iăcaoăh năsoăv iănhómăch ngăkhôngăm căb nhăvƠăbi uăhi nănƠyăc ngăcóă

11

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
tácăđ ngăđ năt tăc ăcácăthƠnhăt ăc aăCLCS đ

căđánhăgiáătrongăcácăb ăcơuăh iăSF-

20 và SF-36 [22,30].
S h tr xã h i: nghiênăc uăc aăSutcliffe vƠăcsăchoăth y,ăm căđ ăh ătr ăxưăh iă
caoă liênă quană v iă CLCS t tăh năngo iă tr ă v nă đ ă th ă ch t.ă S ă hƠiălòngă c aă ng

iă



ch có m t nghiên c u tìm th y m iăt

ngăquanăngh ch gi a tu i và s c kh e tinh

th n. M i liên quan gi a th i gian m c b nh và CLCS trongăLB HTăc ngăđưăđ

c

kh o sát qua hàng ch c nghiên c u v i nh ng k t qu khá mâu thu n. M t s tác
gi nh n th y, th i gian m c b nh càng kéo dài thì s c kh e th c th , tâm lý và
tr ng thái c m xúc càng t t. Tuy nhiên, m t s nghiên c u khác l i không tìm th y
m i liên quan gi a các y u t này. Nh ăv y,ătu iăcóăm tătácăđ ngătiêuăc căkháărõăr tă
đ iă v iă CLCS ă BN LB HT,ă trongă khiă đó,ă tácă đ ngă c aă th iă giană m că b nhă lƠă
khôngărõăr t [36,37].
ă Vi tă Nam,ă đưă cóă kháă nhi uă nghiênă c uă đ

căth că hi nă đ ă đánhă giáă CLCS

trongăcácăb nhăm nătínhănh ăv yăn nă[12],ăt ngăhuy tăápă[15],ăAlzheimeră[7]ầ,ătuyă
nhiên,ăhi năch aăcóănghiênăc uăv ăCLCS ăcácăb nhănhơnăLB HT đ

12

căcôngăb .


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
CH
IăT

-

Không đ ngăỦăthamăgiaănghiênăc u

-

Không h pătácănghiênăc u.ă

2.1.3. Nhóm ch ng:ă baoă g mă 50ă ng iă kh eă m nhă lƠă ng iă nhƠă c aă cácă BN
LB HTăđ năkhámăt iăphòngăqu nălỦăb nhăLupusăb nhăvi năB chăMai, cóăđ ătu iăvƠă
phơnăb ăgi iătínhăt
2.2. Ph

ngăđ ngăv iănhómănghiênăc u.

ngăphápănghiênăc u

2.2.1. Thi t k nghiên c u
-

Nghiênăc uămôăt ăc t ngang cóăđ iăch ng.

2.2.2. C m u
-

Ch n m uă thu nă ti n,ă t ngă s ă đ iă t

LB HTăvƠă50ăng

ngă thamă giaă nghiênă c uă lƠă 100 BN

-

Th i gian m c b nh

-

Mã s h s

-

Ngày kh o sát

-

a ch , khu v c s ng
Trình đ v n hóa

13

Thang Long University Library


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
B. Ph nă2: baoăg mă36 cơuăh iăkh oăsátă8 m c v ăCLCS (b ngă2.1).
B ng 2.1. Các v n đ đánh giá trong b câu h i SF-36
TT M căđánhăgiá

Câu h i

S câu Phân nhóm


20, 32

2

Trongăm iăcơuăh i,ăng

KH E TH
CH T

2

1, 2, 33, 34, 35, 36
4 Tình hình s c kh e chung
5 S gi i h n vai trò do các v n 17, 18, 19

-

S C

S C
KH E
TINH
TH N

iătr ăl iăđánhăd uăvƠoăôăvuôngă sauăm iăl aăch n.ă

B ng 2.2. Cách tính đi m cho m i câu tr l i trong b câu h i SF-36
TTăcơuăh i



50
25
0
0
50
100
100

2

80

3
4
5
6

60
40
20
0

17, 18, 19

24, 25, 28, 29, 31

32, 33, 35

Cơuătr ăl i

5

50
75
100

Cách tính đi m:
i măchoăm iăcơuăđ

cătínhăt ă0ă- 100,ătrongăđó,ăđi măcƠngăcaoăt

ngă ngă

v i CLCS cƠngăt t.ă i măc ăth ăv iăt ngăcơuă xácăđ nhăd aăvƠoă th ăt ăcơuătr ăl iă
đ

căl aăch n theo b ngă2.2.

14


Ph m Th Xuân _ MSV: B00380

i măchoăt ngăm căđánhăgiá c aăCLCS (b ngă2.1)ăđ



cătínhăb ngătrungăbìnhă

đi măc aăt tăc ăcácăcơuătr ăl iăthu căm c đó.

 Trungăbình:ăđi măt ă26ăă- 75
 T t:ăđi măt ă76ă- 100.
B ng 2.3. B ng đi m SLEDAI đánh giá m c đ ho t đ ng c a LB HT
D uăhi u

i m

D uăhi u

i m

Coăgi t

8

R iălo nătơmăth n

8

H iăch ngănưoăth căt n

8

Banăđ ăm iăxu tăhi n

2

R iălo năth ăgiác

8


Gi măb ăth

2

Viêmăkh pă

4

T ngăg năDNAă

2

Viêmăc ă

4

S tă

1

Tr ăni uă

4

Gi măti uăc uă

1

áiămáuă



Ph m Th Xuân _ MSV: B00380
SLEDAI,ăđánhăgiá trongăkho ngăth iăgiană10ăngƠyătr

căvƠăsauăth iăđi măkh oăsátă

(b ngă2.3).
2.2.4. Các ch s nghiên c u
-

Cácăthôngăs ăchung:

 Tu i (nhóm b nh + ch ng)

 Ngh ănghi p (nhóm b nh)

 Gi i (nhóm b nh + ch ng)

 Th iăgianăm căb nhă(nhóm b nh)

 Khuăv căs ng (nhóm b nh)

 Tu iăkh iăphátăb nhă(nhóm b nh)

 Trìnhăđ ăv năhóa (nhóm b nh)
-

i măCLCS: th căhi năv iănhómăb nhăvƠănhómăch ng:ă



i m SLEDAI:ăth căhi năv iănhómăb nh.
M căđ ăho tăđ ngăc aăb nhăd aăvƠoăch ăs ăSLEDAI

 B nhăho tăđ ng:ăđi măSLEDAIă>ă5
 B nhă năđ nh:ăđi măSLEDAIă 5

16