ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐỖ THỊ QUỲNH TRANG
QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ
CHO GIÁO VIÊN TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG
QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐỖ THỊ QUỲNH TRANG
QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ
CHO GIÁO VIÊN TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG
QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. ĐINH HỒNG THÁI
HÀ NỘI - 2015
Viết đầy đủ
BCHTW
Ban chấp hành trung ương
BD
Bồi dưỡng
BDNV
Bồi dưỡng nghiệp vụ
CTSP
Chương trình sư phạm
CBQL
Cán bộ quản lý
CBQLGD
Cán bộ quản lý giáo dục
CNTT
Công nghệ thông tin
Giáo dục quố dân
GV
Giáo viên
GVMN
Giáo viên mầm non
HS
Học sinh
KT-XH
Kinh tế - xã hội
MN
Mầm non
NCKH
Nghiên cứu khoa học
NV
Nghiệp vụ
1.2. Vị trí, vai trò của giáo dục mầm non....................................................13
1.3. Các khái niệm chính của đề tài .............................................................15
1.3.1. Quản lý ..................................................................................................15
1.3.2. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường ...................................................18
1.3.3. Khái niệm nghiệp vụ .............................................................................22
1.3.4. Bồi dưỡng..............................................................................................24
1.3.5. Bồi dưỡng nghiệp vụ....................................................................
1.3.6. Quản lý công tác bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp giáo viên
24
25
mầm non ..........................................................................................................
1.4. Những yêu cầu đối với giáo viên mầm non trong giai đoạn
hiện nay ..........................................................................................................26
1.4.1. Chuẩn nghề nghề nghiệp giáo viên mầm non. .....................................26
1.4.2. Yêu cầu về giáo viên mầm non hiện nay trong thời đại mới ................27
1.5. Lý luận về công tác bồi dƣỡng nghiệp vụ cho GVMN .......................28
1.5.1. Ý nghĩa của công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho GVMN ......................28
1.5.2. Sự cần thiết của công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho GVMN ................29
1.5.3. Mục tiêu của công tác bồi dưỡng nghiệp vụ GVMN ...........................30
1.5.4. Nhiệm vụ của công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho GVMN ...................30
1.5.5. Nội dung công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho GVMN ...........................30
1.5.6. Hình thức, phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ cho GVMN ................32
iii
1.6. Nội dung quản lý công tác bồi dƣỡng nghiệp vụ cho GVMN ............33
1.6.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng NV cho giáo viên mầm non ..........................33
trường mầm non Hoa Hồng Quận Cầu Giấy Thành phố ................................47
2.3.2. Nhận thức của CBQL và giáo viên về vấn đề bồi dưỡng nghiệp
vụ cho giáo viên ..............................................................................................49
iv
2.3.3. Thực trạng về các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp
vụ cho giáo viên của trường MN Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy Thành
phố Hà Nội ......................................................................................................50
2.4. Đánh giá chung .......................................................................................60
2.4.1. Ưu điểm ................................................................................................60
2.4.2. Nhược điểm ...........................................................................................60
Tiểu kết chƣơng 2 ..........................................................................................61
Chƣơng 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI
DƢỠNG NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN CỦA TRƢỜNG MẦM
NON HOA HỒNG QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ HÀ NỘI
HÀ NỘI ..........................................................................................................63
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ........................................................63
3.1.1. Đảm bảo tính hệ thống cấu trúc ............................................................63
3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa và thực tiễn ........................................................63
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả ..........................................................................64
3.2. Đề xuất một biện pháp quản lý nghiệp vụ cho giáo viên mầm
non của trƣờng mầm non Hoa Hồng Quận Cầu Giấy Thành phố
Hà Nội.............................................................................................................65
3.2.1. Tăng cường giáo dục tư tưởng nâng cao nhận thức cho cán bộ
giáo viên và các cấp quản lý về công tác xây dựng đội ngũ và hoạt
động bồi dưỡng NV trong trường mầm non ...................................................65
3.2.2. Khảo sát và phân loại năng lực sư phạm giáo viên mầm non,
lên kế hoạch bồi dưỡng phù hợp .....................................................................70
1. Kết luận .......................................................................................................
94
2. Khuyến nghị ................................................................................................
96
TÀI LIỆU THAM KHẢO
99
PHỤ LỤC
102
vi
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1: Thực trạng trình độ chuyên môn CBQL và GVNM ......................
42
Bảng 2.2: Kết quả đánh giá GVMN về lĩnh vực kiến thức ............................
48
Bảng 2.3: Kết quả đánh giá GV trường mầm non Hoa Hồng về lĩnh
vực kỹ năng sư phạm qua ý kiến đánh giá của CBQLGD - GVMN ..............
49
Bảng 2.4: Nhận thức của CBQLGD, GV về hoạt động bồi dưỡng ................
50
Bảng 2.5: Tổng hợp kết quả điều tra mức độ nhận thức.................................
51
Bảng 2.6: Thực trạng việc triển khai kế hoạch hoạt động bồi dưỡng
NV cho giáo viên mầm non ............................................................................
đóng góp ý kiến. Chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp giúp đỡ, động viên
để tôi hoàn thành luận văn. Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Đinh
Hồng Thái người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học trong suốt quá trình tôi
nghiên cứu, thực hiện đề tài.
Mặc dù rất cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi
những thiếu sót. Kính mong được sự chỉ dẫn, góp ý của quý thầy cô, các nhà
khoa học trong hội đồng khoa học cùng các bạn đồng nghiệp để luận văn hoàn
thiện hơn.
Hà Nội, ngày 26 tháng 11 năm 2015
Tác giả
Đỗ Thị Quỳnh Trang
1
DANH MỤC VIẾT TẮT
Viết tắt
Viết đầy đủ
BCHTW
Ban chấp hành trung ương
BD
Bồi dưỡng
BDNV
ĐCSVN
Đảng cộng sản Việt Nam
ĐHSP
Đại học sư phạm
GD-ĐT
Giáo dục và Đào tạo
GDMN
Giáo dục mầm non
GDQD
Giáo dục quố dân
GV
Giáo viên
GVMN
Giáo viên mầm non
HS
XHHGD
Xã hội hóa giáo dục
2
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn ......................................................................................................i
Danh mục viết tắt ............................................................................................ii
Mục lục............................................................................................................iii
Danh mục các bảng .........................................................................................vii
MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI
DƢỠNG NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN MẦM NON ...........................6
1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề ..............................................6
1.2. Vị trí, vai trò của giáo dục mầm non....................................................13
1.3. Các khái niệm chính của đề tài .............................................................15
1.3.1. Quản lý ..................................................................................................15
1.3.2. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường ...................................................18
1.3.3. Khái niệm nghiệp vụ .............................................................................22
1.3.4. Bồi dưỡng..............................................................................................24
1.3.5. Bồi dưỡng nghiệp vụ....................................................................
1.3.6. Quản lý công tác bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp giáo viên
24
25
Tiểu kết chƣơng 1 ..........................................................................................40
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG
NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TRƢỜNG MẦM NON HOA
HỒNG QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ HÀ NỘI .................................42
2.1. Vài nét về trường mầm non Hoa Hồng Cầu Giấy Hà Nội .......................42
2.1.1. Vị trí, quy mô trường lớp ......................................................................42
2.1.2. Chất lượng giáo viên, chất lượng giáo dục, nhiệm vụ của trường ................
42
2.1.3. Tình hình và định hướng phát triển của nhà trường trong những
năm tới.............................................................................................................44
2.2. Khái quát về quá trình khảo sát ...........................................................45
2.2.1. Mục đić h khảo sát .................................................................................45
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................45
2.2.3. Phương pháp khảo sát ..........................................................................46
2.2.4. Tổ chức khảo sát .................................................................................47
2.3. Phân tích kết quả nghiên cứu ...............................................................47
2.3.1. Thực trạng trin
̀ h đô ̣ nghiê ̣p vụ của giáo viên mầm non của
trường mầm non Hoa Hồng Quận Cầu Giấy Thành phố ................................47
2.3.2. Nhận thức của CBQL và giáo viên về vấn đề bồi dưỡng nghiệp
vụ cho giáo viên ..............................................................................................49
4
2.3.3. Thực trạng về các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp
vụ cho giáo viên của trường MN Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy Thành
phố Hà Nội ......................................................................................................50
2.4. Đánh giá chung .......................................................................................60
2.4.1. Ưu điểm ................................................................................................60
đề xuất ............................................................................................................89
5
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm..........................................................................
89
3.4.2. Đối tượng khảo nghiê ̣m ........................................................................
90
3.4.3. Tiến hành khảo nghiệm .........................................................................
90
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của 6 biện pháp
90
Tiểu kết chƣơng 3 ..........................................................................................
93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ...............................................................
94
1. Kết luận .......................................................................................................
94
2. Khuyến nghị ................................................................................................
96
TÀI LIỆU THAM KHẢO
99
PHỤ LỤC
102
Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của 6 biện pháp..............
90
Biểu đồ 3.1. Mối tương quan về tính cần thiết và tính khả thi .......................
92
7
M U
1. Lý do chn ti
1.1. Giỏo dc mm non l bõ c ho c õ u tiờn trong h thng giỏo dc quc dõn.
Mc tiờu ca giỏo dc mm non l giỳp tr em phỏt trin v th cht, tỡnh cm,
trớ tu, thm m, hỡnh thnh nhng yu t u tiờn ca nhõn cỏch, chun b
cho tr em vo lp mt; hỡnh thnh v phỏt trin tr em nhng chc nng
tõm sinh lớ, nng lc v phm cht mang tớnh nn tng, nhng k nng sng
cn thit phự hp vi la tui, khi dy v phỏt trin ti a nhng kh nng
tim n, t nn tng cho vic hc cỏc cp hc tip theo v cho vic hc tp
sut i (iu 22 - Lut giỏo dc, 2005). Giỏo viờn mm non chớnh l ngi
u tiờn t nn múng cho vic o to nhõn cỏch con ngi mi cho xó hi,
l ngi dn dt tr t nhng bc i u tiờn chp chng trờn con ng hc
tp v giỏo dc. ú s l nhng n tng hỡnh nh u tiờn i vi tr, bc
u to cho tr thúi quen hc tp v s hỡnh thnh nhõn cỏch sau ny. Chớnh vỡ
vy ngi giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng trong vic giỏo dc u i
i vi tr. Bởi suy cho cùng giáo viên mới là ng-ời trực tiếp thực hiện ch-ơng
trình, biến các t- t-ởng trên sách vở của các nhà giáo dục thành thực tiễn sinh
động. lm c iu ú ũi hi ngi giỏo viờn phi cú tõm, cú chuyờn
mụn nghip v, ú l con ng ngn nht giỳp ngi giỏo viờn cú th
truyn ti ht c nhng yờu cu ca kin thc cng nh nhng k nng
trong cuc sng cho tr. Mt i ng giỏo viờn mm non tt s giỳp cho chỳng
ta m mm mt th h tng lai tt cho t nc nh Bỏc H kớnh yờu ó
“Quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên trường mầm non Hoa
Hồng quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội”.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên
mầm no
2.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng về quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp
vụ cho giáo viên trường mầm non Hoa Hồng – Cầu Giấy – Hà Nội
2
2.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho
giáo viên trường mầm non Hoa Hồng – Cầu Giấy – Hà Nội hiện nay
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình quản lý bồi dưỡng giáo viên trường mầm non Hoa Hồng quận
Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên trường mầm non
Hoa Hồng quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
4.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Thu thập đọc, phân tích, xử lý số liệu các tài liệu liên quan đến lĩnh vực
nghiên cứu, đặc biệt về quản lí các hoạt động chuyên môn nhà trường; phân
tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; đọc sách, tham khảo các công
trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài.
4.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bảng hỏi
- Phương pháp phỏng vấn tọa đàm (với giáo viên và cán bộ quản lý)
- Phương pháp quan sát đánh giá
8.1. Ý nghĩa lý luận
Tổng kết lý luận về quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên
trường mầm non, chỉ ra những thành công và mặt hạn chế, cung cấp cơ sở khoa
học để xây dựng một số phương pháp quản lý hiệu qủa cho hoạt động này.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho công tác quản lý hoạt động
bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên ở các trường mầm non ở địa bàn thành phố
Hà Nội.
4
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và
Phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng
nghiệp vụ cho giáo viên ở trường mầm non.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo
viên trường mầm non Hoa Hồng – Cầu Giấy – Hà Nội
Chƣơng 3: Mô ̣t số biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho
giáo viên trường mầm non Hoa Hồng – Cầu Giấy – Hà Nội trong giai đoạn
hiện nay.
5
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC
BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN MẦM NON
1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Sự phát triển của loài người đã trải qua nhiều giai đoạn và sự thay đổi
giáo dục. Từ ngàn đời nay nước ta là đất nước có truyền thống hiếu học, tôn
sư trọng đạo. Trải qua những thăng trầm của lịch sử truyền thống đó vẫn luôn
được dìn giữ cho đến ngày hôm nay. Giáo dục cũng đóng một vai trò vô cùng
quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế và xã hội, chính vì vậy mà Đảng
và Nhà nước ta đã xem “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, nên giáo dục cần
và đã luôn được ưu tiên đi trước một bước trong các chương trình, kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá cao vai trò của
giáo dục và ngươi thầy giáo trong quá trình phát triển kinh tế xã hội: “Không
có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế”[15, tr.76] và Bác
đã chỉ thị “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp Cách mạng
to lớn của Đảng và nhân dân, do đó các ngành, các cấp Đảng, chính quyền và
địa phương phải thực sự quan tâm đến vấn đề này, phải chăm sóc nhà trường
về mọi mặt, đẩy mạnh sự nghiệp giáo dục của nước ta lên những bước phát
triển [25, tr. 163]”
Trước những đòi hỏi vô cùng to lớn về nhân lực con người của một đất
nước đang trong thời kỳ phát triển kinh tế xã hội và giai đoạn quá độ đi lên
chủ nghĩa xã hội, chúng ta cần phải có những con người có tài có đức, bắt kịp
với tri thức khoa học tiên tiến của thế giới. Để làm được điều đó thì giáo dục
phải đi trước đón đầu xã hội và đào tạo nên những con người có đầy đủ những
phẩm chất năng lực phục vụ cho xã hội. Đấy là một thách thức không nhỏ đối
giáo dục Việt Nam ngày nay. Chính vì vậy Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa ra mục tiêu, nhiệm vụ phát
triển đất nước về phát triển giáo dục là: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách
hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo
dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội”. Điều đó đã khẳng định việc nâng cao chất
7
lượng giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm của ngành GD&ĐT trong công
9