Đánh giá địa vị pháp lí của Tổng thống Mĩ theo quy định của Hiến
pháp 1787 - Bài tập học kỳ Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới
Chuyên mục Bài tập học kỳ, Lịch sử Nhà nước và Pháp luật thế giới

Nước Mỹ đã và đang là cường quốc hàng đầu thế giới với sức ảnh hưởng mạnh mẽ về chính trị,
kinh tế, văn hóa, ngoại giao, quân sự lan toả tới nhiều quốc gia, nhiều khu vực trên khắp các
châu lục. Nhìn nhận vai trò và vị thế đặc biệt đó, cả giới nghiên cứu lẫn phương tiện thông tin và
dư luận công chúng đều rất quan tâm đến địa vị pháp lí của tổng thống Mỹ - một trong những
điều quan trọng của hệ thống chính trị Hoa Kỳ. Tính duy nhất và tầm quan trọng đặc biệt, địa vị
này đã được ghi nhận ngay trong bản Hiến pháp 1787 của Mĩ. Để làm rõ điều này em xin chọn
đề tài “ Đánh giá địa vị pháp lí của Tổng thống Mĩ theo quy định của Hiến pháp 1787”.

NỘI DUNG

I.Khái niệm địa vị pháp lí

1. Địa vị pháp lí

Địa vị pháp lí thể hiện vị trí, vai trò của chủ thể trong quan hệ pháp luật và đi liền với nó là quyền
lợi, nghĩa vụ cũng như trách nhiệm pháp lí phát sinh.

2. Địa vị pháp lí của Tổng thống Mĩ

Địa vị pháp lí của Tổng thống Mĩ là vị trí, vai trò của Tổng thống Mĩ trong nhà nước, trong xã hội
được quy định bởi luật pháp và các nguyên tắc tổ chức- hoạt động cơ bản của nhà nước Mĩ. Nó
khái quát mô hình, giá trị, mối quan hệ của Tổng thống với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính
trị, lực lượng xã hội và nhân dân.

Hiến pháp 1787 của Mĩ đã dành một mảng lớn nói về chế độ Tổng thống. Địa vị pháp lí của
Tổng thống đã được khái quát trong các khoản 1,2,3- Điều II Hiến pháp 1787. Theo đó, Tổng
thống vừa là người đứng đầu quốc gia vừa là người đứng đầu bộ máy hành pháp : “ Quyền

quyền hành của cơ quan ấy. Nhiều chức năng, quyền hành của Tổng thống Mỹ quy định trong
Hiến pháp là chức năng, quyền hành của nguyên thủ quốc gia chứ không phải của thủ tướng:
công bố, phủ quyết dự luật; tổng chỉ huy quân đội; bổ nhiệm đại sứ; bổ nhiệm thẩm phán Toà án
Tối cao; ký kết điều ước quốc tế.v.v...

Như vậy, Hiến pháp Mỹ đã, gián tiếp về hình thức và trực tiếp về ý nghĩa nội dung, quy định
Tổng thống là nguyên thủ quốc gia - là người đứng đầu Nhà nước; đại diện tượng trưng cho sự
thống nhất, hùng mạnh và bền vững của Nhà nước; có quyền thay mặt Nhà nước Mỹ trong cả
đối nội lẫn đối ngoại.

2. Người đứng đầu ngành hành pháp


Nếu như địa vị nguyên thủ quốc gia của Tổng thống Mỹ quy định trong Hiến pháp có vẻ mập
mờ, thì ngược lại, sứ mệnh người đứng đầu ngành hành pháp lại rất rõ ràng: "Quyền hành pháp
sẽ được trao cho một vị Tổng thống Hợp chúng quốc... Tổng thống đôn đốc việc thi hành đúng
đắn, triệt để pháp luật và sẽ giao phó nhiệm vụ cho tất cả các quan chức Mỹ”. Sự uỷ thác trọn
vẹn này đã thừa nhận Tổng thống nắm giữ toàn quyền hành pháp và về nguyên tắc, không có
nghĩa vụ phải chia sẻ với bất cứ ai quyền lực đó. Hiến pháp Mỹ chỉ đề cập chức danh bộ trưởng
bằng thuật ngữ "thư ký" chứ không hề quy định gì thêm - khác hẳn hiến pháp hầu hết các nước,
vốn thường nói khá cụ thể, chính xác về chức danh, vị thế bộ trưởng và tỷ lệ chia sẻ quyền hành
giữa bộ trưởng với thủ tướng. Mặt khác, cơ chế phân quyền cứng rắn mà Hiến pháp Mỹ xác lập
đã tách biệt quyền hành pháp với quyền lập pháp và tư pháp, làm cho địa vị người đứng đầu
ngành hành pháp của Tổng thống càng trở nên độc tôn, tuyệt đối.

Tổng thống thể hiện

những quyền hạn và hoạt động hành pháp chủ yếu sau:

o Trực tiếp lãnh đạo ngành hành pháp, toàn quyền thực thi những chính sách, luật lệ.

lượng chính trị - xã hội luôn trong trạng thái cạnh tranh mạnh mẽ với nhau như đất nước Mĩ... Là
thiết chế đứng đầu, Tổng thống đương nhiên là trung tâm quyền lực quan trọng nhất và có chức
năng, nhiệm vụ điều hòa hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị. Hoạt động của tất cả các
thiết chế, lực lượng chính trị - xã hội Mỹ thực tế đều liên quan đến Tổng thống, đều lấy quyền
lực tổng thống và nhân vật tổng thống làm mục đích hướng tới hoặc giá trị so sánh. mục tiêu cơ
bản nhất của các đảng phái chính trị là làm cho thành viên của mình trở thành Tổng thống; hoạt
động quan trọng nhất của các nhóm áp lực là tác động tới những quyết định sẽ được Tổng
thống đưa ra theo hướng có lợi cho nhóm mình

KẾT LUẬN

Hiến pháp Mĩ được soạn thảo ngày 17 tháng 9 năm 1787 là một trong những bản Hiến pháp nổi
tiếng nhất và lâu đời nhất trong lịch sử. Việc tìm hiểu đầy đủ và rõ ràng về địa vị pháp lí của
Tổng thống trong bản Hiến pháp này đã khẳng định tầm quan trọng, những giá trị khác biệt và
ưu thế của Tổng thống Mĩ trong việc xây dựng hệ thống chính trị,trong quan hệ quốc tế và phát
triển Hợp chúng quốc Hoa kì ngày càng rực rỡ.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới- Nhà xuất bản CAND 2012

2. />
3. Chế độ Tổng thống Mĩ- Nguyến Anh Hưng- Nhà xuất bản Lao động