ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHỔNG MINH NGỌC MAI

TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO
VÀ VẬN DỤNG VÀO GIÁO DỤC SINH VIÊN
NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC

HÀ NỘI, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHỔNG MINH NGỌC MAI

TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO
VÀ VẬN DỤNG VÀO GIÁO DỤC SINH VIÊN
NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC
MÃ SỐ: 60310204

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Sơn


Cũng xin bày tỏ lời biết ơn chân thành đến bộ phận sau đại học của khoa
Khoa học Chính trị đã giúp tôi về các thủ tục trong quá trình học, viết và bảo
vệ luận văn.
Cuối cùng tôi xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè, những ngƣời đã
luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài
nghiên cứu của mình.
Tác giả luận văn

Khổng Minh Ngọc Mai


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài .......................................................................... 4
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài ................................................................ 12
3.1. Mục đích của đề tài .................................................................................. 12
3.2. Nhiệm vụ của đề tài.................................................................................. 13
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ............................................................... 13
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu............................................................................... 13
4.2. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 13
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu ................................................. 13
5.1. Cơ sở lý luận ............................................................................................ 13
5.2. Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................................................... 14
6. Đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa của luận văn .................................. 14
6.1. Đóng góp về mặt khoa học ...................................................................... 14
6.2. Ý nghĩa của luận văn ................................................................................ 14
7. Kết cấu của đề tài ........................................................................................ 14
Chƣơng 1: TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO ..... 15
1.1. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về nghề báo ........................................................ 15

2.2.1.3. Gắn giáo dục tƣ tƣởng, đạo đức nghề báo với các hoạt động thực tiễn
xã hội góp phần bồi dƣỡng lý tƣởng sống cao đẹp, trách nhiệm cho sinh viên
ngành Báo chí. ................................................................................................. 60
2.2.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục đạo đức
nghề báo cho sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay. ........................ 62


2.2.2.1. Đa dạng hoá các hình thức giáo dục tƣ tƣởng chính trị, đạo đức cho
sinh viên ngành Báo chí, trong đó các học phần lý luận chính trị và đạo đức
nhà báo đóng vai trò trung tâm ....................................................................... 63
2.2.2.2. Nâng cao nhận thức về vai trò của giáo dục đạo đức và trách nhiệm
của nhà báo trong đời sống kinh tế - chính trị - xã hội đối với ngƣời làm công
tác quản lý, cơ sở đào tạo và sinh viên............................................................ 72
2.2.2.3. Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo, tự giáo dục, tự rèn luyện
trong sinh viên ngành Báo chí thông qua các hoạt động phong trào và công
tác xã hội. ........................................................................................................ 78
2.2.2.4. Xây dựng học phần bắt buộc có tính đặc thù, gắn với yêu cầu nhiệm
vụ của ngề báo ................................................................................................. 83
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2.................................................................................. 88
KẾT LUẬN .................................................................................................... 90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 94


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh – danh nhân văn hóa, một nhà báo lớn của dân
tộc, là hiện thân của chủ nghĩa nhân văn mang đậm nét văn hóa á Đông.
Không chỉ vậy, Hồ Chí Minh còn là chiến sĩ cộng sản, nhà tƣ tƣởng lớn của
giai cấp vô sản của nhân dân tiến bộ trên thế giới. Trong hệ thống tƣ tƣởng
của Ngƣời, tƣ tƣởng về con đƣờng cứu nƣớc, giải phóng cho dân tộc đã thức

lịch sử dân tộc cùng với quan điểm phát triển; ý thức hệ của các quốc gia, dân
tộc có tính thuần khiết và mang yếu tố khác biệt, thì ngày nay có sự giao thoa,
tiếp biến the. Các cuộc xung đột và vấn đề đồng hóa văn hóa, sự tranh giành
ảnh hƣởng địa chính trị, đấu tranh ý thức hệ trong quan hệ quốc tế xét đến
cùng đều nhằm đạt tới mục tiêu kinh tế. Sự phát triển và mục tiêu kinh tế của
các nƣớc có sự đồng nhất về chất. Nhƣng về mặt chính trị, ý thức hệ, văn hóa
và giá trị dân tộc lại không có sự đồng nhất về chất. Từ đó, vấn đề mà hầu hết
các quốc gia đang gặp phải trong quá trình hội nhập là việc giữ gìn, phát huy
bản sắc văn hóa, truyền thống cũng nhƣ ý thức hệ chính trị trở thành vấn đề
có tính thời sự và là một trong những nội dung quan trọng nhất trong đời sống
tinh thần của xã hội. Để phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực, chúng ta từng
bƣớc tiến hành cải cách, mở cửa và phát triển kinh tế thị trƣờng định hƣớng
xã hội chủ nghĩa. Đổi mới đƣợc xác định là một quan điểm phát triển và đã
mang lại nhiều thành tựu. Tuy nhiên, nó cũng tác động không nhỏ đến đời
sống tinh thần, đạo đức, lý tƣởng khi những quan điểm, giá trị văn hóa, dân
chủ, tự do phƣơng Tây ngày càng có sự xâm nhập mạnh mẽ trong đời sống
tinh thần của xã hội. Trong đó, tầng lớp thanh niên là bộ phận có sự tiếp nhận
nhanh, đôi khi sự tiếp nhận thiếu sự chọn lọc hoặc có sự nhầm lẫn về cách
2


tiếp cận dẫn đến quan niệm sai lệch hệ giá trị và những chuẩn mực xã hội của
dân tộc cũng nhƣ mục tiêu của sự nghiệp cách mạng.
Mặt khác, trong những năm vừa qua, báo chí, truyền thông ngày càng
có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội. Báo chí, truyền
thông không chỉ thực hiện vai trò giám sát, phản biện xã hội, mà còn định
hƣớng tƣ tƣởng, văn hóa và đời sống tinh thần của xã hội. Những ngƣời làm
báo ngày càng có vai trò quan trọng và có sức ảnh hƣởng lớn đến đời sống xã
hội. Việc nhận thức đúng đắn, trách nhiệm về đạo đức nghề báo phải đƣợc coi
là phẩm chất hàng đầu trong công tác đào tạo nhân lực cho lĩnh vực báo chí,

thông tấn vi phạm pháp luật. Trong khi đó, các thế lực thù địch đang tìm mọi
cách tấn công xuyên tạc, phủ nhận vai trò của chủ nghĩa Mác-Lênin, tƣ tƣởng
Hồ Chí Minh và các quan điểm, đƣờng lối của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chúng tuyên truyền lối sống xa lạ với những giá trị văn hóa truyền thống dân
tộc. Tình hình trên đã ảnh hƣởng đến tâm tƣ, tình cảm, lý tƣởng, lập trƣờng tƣ
tƣởng và ý thức chính trị của các tầng lớp dân cƣ, nhất là sinh viên ngành Báo
chí - đối tƣợng hết sức nhạy cảm với các vấn đề chính trị - xã hội. Cùng với
đó, sự tác động bởi mặt trái của cơ chế thị trƣờng đã ảnh hƣởng đến đời sống
đạo đức, lý tƣởng của một bộ phận thanh niên trong đó có sinh viên ngành
Báo chí. Do vậy, việc nghiên cứu làm rõ những nội dung cơ bản trong tư
tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà báo và vận dụng vào giáo dục sinh viên
ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay là vấn đề hết sức có ý nghĩa và cần thiết.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Cho đến nay, có nhiều công trình nghiên cứu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về
các lĩnh vực nhƣ: đạo đức, nhà nƣớc pháp quyền, dân tộc, chủ nghĩa xã hội...
Bên cạnh đó, có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức, lý luận
chính trị, giáo dục đào tạo, báo chí…Qua các công trình này, đã làm sáng tỏ
nhiều nội dung có giá trị về mặt khoa học cũng nhƣ thực tiễn. Trong đó, phải
kể đến những nhóm công trình:

4


Một là, những công trình tiêu biểu nghiên cứu và có liên quan đến vấn
đề đạo đức, vấn đề giáo dục đạo đức, lý tƣởng cách mạng cho thế hệ trẻ nhƣ:
Cuốn sách Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở
nước ta hiện nay của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn và Nguyễn Văn Phúc
(đồng chủ biên) do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội xuất bản năm
2003. Cuốn sách đã đề cập một cách có hệ thống nội dung lý luận cũng nhƣ
thực tiễn đạo đức xã hội của chủ nghĩa Mác – Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh;

hướng xã hội chủ nghĩa của tác giả Trịnh Duy Huy do Nhà xuất bản Chính trị
quốc gia Hà Nội phát hành năm 2009. Cuốn sách đề cập khá đầy đủ và hệ
thống về lý luận, thực trạng và một số phƣơng hƣớng, giải pháp để xây dựng
đạo đức mới trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ở nƣớc ta hiện nay. Tác giả
cho rằng, xây dựng và phát triển đạo đức mới phải dựa trên cơ sở kế thừa và
phát huy các giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam và chỉ ra những chuẩn
mực cơ bản của đạo đức mới đang đƣợc xây dựng ở nƣớc ta bao gồm: chủ
nghĩa yêu nƣớc và tinh thần quốc tế trong sáng; tinh thần tập thể, ý thức cộng
đồng; tinh thần lao động tự giác, sáng tạo; tinh thần nhân đạo và một số giá trị
khác nhƣ: bình đẳng, công lý, nhân quyền, yêu thiên nhiên, sự lƣơng thiện,
thận trọng, tự giác, tự trọng.
Cuốn sách Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Mịnh với việc nâng cao đạo đức
cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay của tác giả
Nguyễn Thế Kiệt do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội phát hành năm
2011. Cuốn sách gồm 2 chƣơng. Chƣơng I, bàn về Nguồn gốc bản chất và nội
dung đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh, chƣơng II, bàn về Đạo đức người
cán bộ lãnh đạo hiện nay – thực trạng và giải pháp (dưới ánh sáng đạo đức
cách mạng Hồ Chí Minh). Cuốn sách là tài liệu tham khảo có giá trị đối với
những ngƣời nghiên cứu về đạo đức cách mạng, đạo đức Hồ Chí Minh.
Luận án tiến sĩ Triết học Quan hệ biện chứng giữa truyền thống và hiện
đại trong giáo dục đạo đức cho sinh viên Việt Nam hiện nay của Lê Thị Hoài

6


Thanh (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2003). Luận án phân tích
quan hệ biện chứng giữa truyền thống và hiện đại trong giáo dục đạo đức cho
sinh viên. Trên cơ sở đó, Luận án đƣa ra một số giải pháp nhƣ: Kết hợp giáo dục
truyền thống và hiện đại trong gia đình, nhà trƣờng và xã hội, tạo môi trƣờng
giáo dục lành mạnh và thống nhất; kết hợp giáo dục đạo đức với giáo dục pháp

và cái mới. Trên cơ sở đó, tác giả đi đến khẳng định bảo đảm thống nhất giữa
kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống thực sự trở thành một
trong những nguyên tắc quan trọng trong xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ
Việt Nam hiện nay.
Bài Nâng cao việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho sinh viên
của tác giả Nguyễn Thị Thu Thảo công bố trên Tạp chí Giáo dục lý luận (Số 7
- 2012) đã đề cập đến các nội dung giáo dục việc giữ gìn phát huy bản sắc dân
tộc, giáo dục truyền thống yêu nƣớc, truyền thống nhân ái – yêu thƣơng con
ngƣời, truyền thống cần cù, tiết kiệm, thông minh sáng tạo, truyền thống đoàn
kết và truyền thống hiếu học – tôn sƣ trọng đạo.
Ngoài những công trình tiêu biểu kể trên còn có một số công trình đề
cập đến vấn đề đạo đức, lý tƣởng nhƣ: Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế
hệ trẻ Việt Nam trong tình hình mới của tác giả Phạm Đình Nghiệp do Nhà
xuất bản Thanh niên phát hành năm 2000. Luận án Tiến sĩ Triết học Vai trò
của đạo đức đối với sự hình thành nhân cách con người Việt Nam trong điều
kiện đổi mới hiện nay của tác giả Lê Thị Thùy thực hiện năm 2000 tại Học
viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Lý tưởng đạo đức và việc rèn luyện lý
tưởng đạo đức cho thanh niên trong điều kiện hiện nay của tác giả Đoàn Văn
Thiêm công bố trên Tạp chí Triết học (Số 2- 2001). Bồi dưỡng lý tưởng cách
mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay của tác giả Vi Đức Đƣợc công
bố trên tạp chí Thanh niên (Số 8-2001). Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò

8


thanh niên trong cách mạng Việt Nam của tác giả Trần Thị Quy Nhơn do Nhà
xuất bản Thanh niên phát hành năm 2004. Luận văn Vấn đề giáo dục thế giới
quan duy vật biện chứng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hà
Nội hiện nay của tác giả Nguyễn Thị Luyến thực hiện năm 2005 tại Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Giáo dục thanh niên kế thừa nhân cách Hồ

nhà khoa học đầu ngành. Nội dung cuốn sách đã khái quát chặng đƣờng phát
triển của lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam từ năm 1925 đến năm 2010; sự
ra đời và phát triển của các cơ quan báo chí; những thành tựu, hạn chế của
báo chí qua các thời kỳ phát triển; đề xuất những giải pháp để nâng cao chất
lƣợng báo chí trong thời kỳ mới v.v.. Kết cấu nội dung cuốn sách gồm 6
chƣơng: Chương I: Báo chí cách mạng Việt Nam thời kỳ 1925 - 1945;
Chương II: Báo chí cách mạng Việt Nam thời kỳ 1945 - 1954; Chương
III: Báo chí cách mạng Việt Nam thời kỳ 1954 - 1975; Chương IV: Báo chí
cách mạng Việt Nam thời kỳ 1976 - 1986; Chương V: Báo chí cách mạng
Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới đất nƣớc 1986 - 2000; Chương VI: Báo chí
cách mạng Việt Nam thời kỳ tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nƣớc 2001 - 2010.
Cuốn Đạo đức nghề nghiệp của nhà báo của tác giả Nguyễn Thị
Trƣờng Giang do Nhà xuất bản Chính trị - Hành chính xuất bản năm 2011,
chủ đề nghiên cứu của công trình là bàn về đạo đức nhà báo đƣợc tác giả triển
khai trong 5 chƣơng sách. Hai chƣơng đầu cuốn sách khái quát vấn đề: Đạo
đức nghề nghiệp như một điều tiết trong hoạt động báo chí, và Đạo đức nghề
nghiệp trong các mối quan hệ của nhà báo. Hai chƣơng này đƣợc xem xét
dƣới ánh sáng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, bám sát đƣờng lối, chính sách cũng nhƣ
sự chỉ đạo của Đảng ta đối với báo chí, lực lƣợng đƣợc coi là đi đầu trong công
tác chính trị, tƣ tƣởng. Tiếp đó, chƣơng 3, tác giả khẳng định: Tính tích cực là
khuynh hướng chủ đạo trong đạo đức nghề nghiệp nhà báo Việt Nam. Chƣơng

10


4, tác giả liệt kê và phân tích Những biến đổi tiêu cực trong đạo đức nghề nghiệp
của nhà báo Việt Nam hiện nay. Chƣơng 5, chƣơng cuối cùng đề cập vấn đề cốt
lõi: Giải pháp nâng cao đạo đức nghề nghiệp của nhà báo Việt Nam.
Bài Những quan điểm chỉ đạo cơ bản của Đảng về vai trò định hướng

về cách tiếp cận, có chiều sâu và tính tích hợp cao. Điều này đã thể hiện sự
quan tâm của các nhà lý luận và của toàn xã hội cũng nhƣ sự nhận thức ngày
càng sâu sắc hơn về vai trò của giáo dục đạo đức và giáo dục truyền thống
lịch sử, cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam. Sự quan tâm này cũng thể hiện
mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực cho tƣơng lai của đất nƣớc có tính nhân
văn, lý tƣởng sống cao đẹp góp phần xây dựng xã hội dân giàu, nƣớc mạnh,
dân chủ, công bằng, văn minh. Đặc biệt, nghề báo với tƣ cách hoạt động
tuyên truyền, phản ánh, phản biện xã hội phải tiếp tục đƣợc quan tâm và phải
đƣợc xây dựng trên nền tảng đạo đức cách mạng, chân chính mà cốt lõi là chủ
nghĩa Mác – Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản
Việt Nam. Theo đó, cần thiết phải tiếp tục có sự nghiên cứu đầy đủ và có giải
pháp nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục đào tạo cho sinh viên ngành Báo
chí, đặc biệt lĩnh vực đạo đức nghề nghiệp là yếu tố cơ bản nền tảng cho công
cuộc đấu tranh xây dựng bảo vệ Tổ quốc và phát triển kinh tế xã hội. Do vậy,
đề tài Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà báo và vận dụng vào giáo dục
sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay là đề tài không có sự trùng lặp
với các công trình đã đƣợc công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
3.1. Mục đích của đề tài
Đề tài phân tích làm rõ tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà báo và
sự vận dụng vào giáo dục sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam trong thời gian
vừa qua. Từ đó, xác định phƣơng hƣớng và những giải pháp cơ bản góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho sinh viên ngành Báo chí.

12


3.2. Nhiệm vụ của đề tài
Để thực hiện mục tiêu đặt ra, đề tài có nhiệm vụ:
- Phân tích làm rõ tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về nghề báo với tƣ cách cơ sở

Phƣơng pháp lịch sử và logic; Phƣơng pháp đối chiếu, so sánh; Phƣơng pháp
điều tra xã hội học và một số phƣơng pháp liên ngành khác.
6. Đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa của luận văn
6.1. Đóng góp về mặt khoa học
- Đề tài phân tích làm rõ thêm tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà báo
- Xác định phƣơng hƣớng giáo dục đào tạo sinh viên ngành Báo chí ở
Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời, xây dựng các giải pháp góp
phần nâng cao chất lƣợng giáo dục đạo đức cho sinh viên ngành Báo chí.
6.2. Ý nghĩa của luận văn
- Về mặt khoa học: Ở mức độ nhất định, đề tài góp phần làm sâu sắc
thêm tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về báo chí và đạo đức nhà báo.
- Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể đƣợc sử
dụng nhƣ một tài liệu tham khảo cho việc xây dựng mục tiêu chƣơng trình
đào tạo của các cơ sở đào tạo ngành Báo chí ở nƣớc ta hiện nay.
7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 2 chƣơng và 4 tiết

14


Chƣơng 1
TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO
1.1. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về nghề báo
 Nhận thức chung về đạo đức nghề báo
- Quan niệm chung về đạo đức
Cùng với nhiều phƣơng thức điều chỉnh hành vi con ngƣời, đạo đức
đánh giá hành vi của con ngƣời theo các chuẩn mực và các giá trị nhƣ thiện
và ác, chính nghĩa và phi nghĩa, đúng và sai, cái phải làm và các không đƣợc
làm, cái nên làm và cái không nên làm… Về mặt xã hội, đạo đức đƣợc biểu
hiện bằng thái độ cụ thể của dƣ luận xã hội. Về mặt cá nhân, đạo đức đƣợc coi

sống mới cho nhân dân. Từ đó, cùng với việc tích cực chuẩn bị về công tác tổ
chức để tiến tới thành lập tổ chức đảng, Ngƣời đã sáng lập và trực tiếp viết
báo thể hiện quan điểm, tiếng nói của tổ chức cách mạng. Thông qua các tờ
báo, các bài viết Ngƣời đã tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin nhằm
giác ngộ các tầng lớp thanh niên và những ngƣời yêu nƣớc theo khuynh
hƣớng vô sản. Đồng thời, những bài viết đã thể hiện sự sinh động nhất những
tƣ tƣởng của ngƣời về đạo đức của nhà báo cách mạng. Từ đó, khuynh hƣớng
báo chí vô sản ngày càng phát triển rộng rãi cả về số lƣợng và chất lƣợng đã
phục vụ tích cực cho công tác xây dựng Đảng, tuyên truyền chủ nghĩa Mác Lênin và đƣờng lối cách mạng của Đảng, kiên quyết chống đế quốc, phong
kiến, chống chủ nghĩa cải lƣơng của giai cấp tƣ sản và chủ nghĩa dân tộc tƣ
sản của Việt Nam quốc dân Đảng, chuẩn bị điều kiện để đón thời cơ đƣa cách
mạng tiến lên một cao trào mới. Nhiều tờ báo do ngƣời sáng lập, viết bài trở
thành cơ quan ngôn luận của các tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng Cộng
sản Việt Nam. Với sự chủ động, tích cực của mình, cùng với những bài viết,
Ngƣời đã góp phần to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những năm đầu mới giành đƣợc chính quyền,

16


hoạt động báo chí gắn với nhiệm vụ bảo vệ chính quyền non trẻ. Báo Cứu
quốc là tờ nhật báo lớn nhất cả nƣớc lúc bấy giờ, đồng thời xuất hiện thêm hai
cơ quan mới: Đài Tiếng nói Việt Nam và Việt Nam Thông tấn xã. Cuối năm
1945, báo Sự thật ra đời (tiền thân của tờ báo Nhân dân), những ngƣời làm
báo đã tích cực tuyên truyền, đăng tải các văn kiện của Đảng, các bài nói và
viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nƣớc mà
các báo Đài Tiếng nói Việt Nam, Việt Nam Thông tấn xã, Nhân dân, Tạp chí
Cộng sản, Tạp chí sinh hoạt nội bộ, báo Quân đội nhân dân đã góp phần tích
cực vào sự nghiệp bảo vệ chính quyền nhân dân. Trong cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp, các nhà báo đã bám sát thực tiễn, phản ánh kịp thời

tờ báo, đã từng làm mọi việc của nghề báo; từ viết bài, sửa bài, biên tập, tổ
chức in ấn, phát hành; đến tổ chức, lãnh đạo và chỉ đạo việc làm báo. Hơn
nữa, đối tƣợng và nội dung phản ánh trong các tác phẩm báo chí của Ngƣời
không chỉ là vấn đề của cách mạng Việt Nam, mà còn phản ánh những vấn đề
có tính thời đại thể hiện tinh thần quốc tế trong sáng hƣớng đến một thế giới
đại đồng và mục tiêu cuối cùng là giải phóng cho các dân tộc bị nô dịch và
quần chúng nhân dân khỏi sự áp bóc bóc lột. Hồ Chí Minh coi việc làm báo là
công tác cách mạng để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, giai cấp và nhân
loại. Có thể nói, những tác phẩm báo chí của Ngƣời không chỉ có giá trị về
mặt lý luận, có tính thực tiễn, mà còn hàm chứa trong đó những giá trị về đạo
đức nghề báo. Đó là sự hòa quyện làm một giữa nhà báo – chiến sĩ cách mạng
trên mặt trận tƣ tƣởng, văn hóa.
Cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh không tách rời hoạt động báo chí.
Với Hồ Chí Minh, làm báo là để làm cách mạng, và để làm cách mạng, Ngƣời
đã trở thành một nhà báo. Các tác phẩm báo chí của Hồ Chí Minh không chỉ
thể hiện sự mẫu mực về hình thức, nội dung, mà còn thể hiện những phẩm
chất đạo đức của ngƣời làm báo. Hơn nữa, còn là sự phát huy cao độ vai trò
của nhà báo trong việc tuyên truyền, vận động, cổ vũ nhân dân xây dựng và

18