-1-

ĐỀ TÀI: XU HƯỚNG BÁN HÀNG QUA MẠNG
CỦA GIỚI TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY
GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:
- Xu hướng bán hàng qua mạng của giới trẻ ở đây là loại hình kinh doanh thương
mại điện tử C2C nhỏ lẻ thông qua các website rao vặt hay các diễn đàn chợ ảo
hay những trang nhật ký cá nhân blog.
- Giới trẻ ở đây giới hạn trong sinh viên các trường đại học ở Thánh Phớ Hồ Chí
Minh.

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU
1. Tên đề tài:
“Xu hướng bán hàng qua mạng của giới trẻ Việt Nam hiện nay”
Giới hạn: nhóm tập trung nghiên cứu về các shop bán hàng nhỏ lẻ trên blog hay các
forum Việt Nam hiện nay.

2. Lí do nghiên cứu:
Thời đại tòan cầu hóa và bùng nổ công nghệ thông tin đem đến cho những người bán
hàng nhiều cơ hội to lớn. Nhờ sự tiện ích, sức mạnh không biên giới của internet mà quá
trính mua- bán trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, dù bạn ở đâu trên thế giới. Ở Việt Nam
hiện nay, thương mại điện tử cũng đang dần phát triển. Một dạng của hình thức thương
mại điện tử ấy là việc xuất hiện hàng lọat các shop bán hàng online nhỏ, lẻ của những
người trẻ tuổi ( hầu hết họ đều là những sinh viên đang ngồi trên ghế nhà trường). Nhóm
chúng tôi nhận thấy xu hướng bán hàng qua mạng này là một đề tài hấp dẫn, thu hút sự
quan tâm của nhiều người- những người có nhu cầu mua-bán , hay cả những người đang
ấp ủ ý tưởng kinh doanh như chúng tôi, những sinh viên kinh tế. Vì vậy, chúng tôi quyết
định thực hiện đề tài nghiên cứu về “ xu hướng bán hàng qua mạng của giới trẻ Việt Nam
hiện nay” để giới thiệu, tìm hiểu, giúp mọi người có cái nhìn tòan diện và sâu hơn về lọai
hình kinh doanh mới mẻ này.



-

Gặp gỡ và thu thập ý kiến trực tiếp từ những người tham gia loại hình kinh doanh
này từ đó rút ra kết luận:
o Những ưu điểm, nhược điểm, nhưng vấn đề bất cập tồn tại của việc buôn
bán qua mạng.
o Phản ứng , thái độ của những người tham gia kinh doanh ( mức độ hài
lòng, hiệu quả mua bán, tiêu dùng, độ tin cậy,…)

-

Tác động của loại hình kinh doanh này đối với sinh viên khi tham gia.

5. Lịch sử đề tài:


-3Theo chúng tôi được biết chưa có người từng làm đề tài chuyên sâu vào lĩnh vực mới mẻ
này. Tuy nhiên đã có nhiều bài báo viết về vấn đề này như là:
+Trang web vnexpress có bài viết: “Giới trẻ ngày càng mê mua hàng trên mạng”
Bài viết thông qua những ý kiến của những người mua hàng trên mạng, những kinh
nghiệm và dẫn chứng vài cách thức giao dịch cũng như kinh nghiệm của họ.
+Trang web Onboom (www.onboom.com) có bài viết: “Mua bán online- đi chợ
trên mạng” với nội dung là việc buôn bán trên mạng nói chung cùng với những rủi ro,
những kinh nghiệm ,cách thức mua hàng như thế nào. Khác với chung tôi, bài báo nói
đến việc buôn bán trên mạng chung đặc biệt là việc kinh doanh qua thương mại điện tử
của các doanh nghiệp, còn chúng tôi làm theo một nhánh nhỏ, chỉ đề cập đến cách thức
buôn bán nhỏ lẻ của các bạn trẻ thông qua các diễn đàn và blog , không nói đến phương
thức kinh doanh thương mại điện tử chuyên nghiệp.
Ngoài ra, còn nhiều bài báo khác đề cập nhưng với nội dung gần tương tự với những nội

phân phối; đại diện hoạc đại lý thương mại, ủy thác hoa hồng; cho thuê dài hạn; xây
dưng các công trình; đầu tư; cấp vốn; ngân hàng; bảo hiểm; thỏa thuận khai thác
hoặc tô nhượng; liên doanh các hình thức khác về hợp tác công nghiệp hoặc kinh
doanh; chuyên chở hàng hóa hay hành khách bằng đường biển, đường hàng không,
đường sắt hoặc đường bộ.”
Như vậy có thể thấy rằng Thương mại điện tử bao gồm một phạm vi rất rộng.
Thương mại điện tử tất cả các hoạt động thương mại nêu trên được thực hiện qua các
phương tiện điện tử như fax, điện thoại, e-mail, website,…đặc biệt là trên Internet.
Bên cạnh đó, định nghĩa rộng không nhấn mạnh và nhất thiết phải có vai trò của
thanh toán trực tiếp.
1.2 KHÁI NIỆM VỀ XU HƯỚNG BÁN HÀNG QUA MẠNG CỦA GIỚI TRẺ Ở VIỆT
NAM HIỆN NAY

Nếu hiểu theo nghĩa hẹp thì hình thức này vẫn chưa được gọi là hình thức hoạt động
của Thương mại điện tử vì hầu hết cách thanh toán của các giới trẻ Việt Nam theo
truyền thống không thanh toán trực tuyến.
Nếu hiểu theo nghĩa rộng thì hình thức bán hàng hóa qua mạng này của giới trẻ Việt
Nam hiện nay chính là một trong nhiều hình thức hoạt động của Thương mại điện tử.
Trong báo cáo Thương mại điện tử của Bộ Thương Mại Việt Nam 2004 đã nói đến
loại hình bán hàng qua mạng này như là một loại sàn của TMDT, sàn C2C bao gồm
website rao vặt và website đấu giá.
Trong đề tài này, chúng tôi hiểu rằng “Hình thức bán hàng qua mạng của bạn trẻ Việt
Nam hiện nay chính là một trong những hình thức hoạt động của TMDT”

II.

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA LOẠI
HÌNH BÁN HÀNG QUA MẠNG

Trong sự hình thành và phát triển của TMDT, thì những phát minh của máy fax, điện

Đây chính là cột mốc quan trọng đánh dấu cho việc mở đường cho loại hình bán hàng
qua mạng.
2.2 Khả năng sử dụng internet của người dân:
Để loại hình bán hàng qua mạng thực sự được phát triển thì sự xuất hiện của Internet
là yếu tố cần, nhưng chưa phải là đủ để nó có thể phát triển thịnh vượng. Nó còn phụ
thuộc vào khả năng sử dụng Internet của người hay nói cách khác là mức độ phổ biến
internet trong nước.

Nguồn: Tổng hợp từ Trung Tâm Internet Việt Nam


-6Biểu đồ cho thấy sự phát triển internet của Việt Nam liên tục và nhanh chóng.
2.3 Lịch sử hình thành loại hình bán hàng qua mạng ở Việt Nam:
Năm 2003: Bán hình qua mạng của Việt nam chủ yếu là loại hình B2B và B2C, giới
thiệu doanh nghiệp đến người tiêu dung (B2C) và đối tác tiềm năng (B2B).
Năm 2004: xuất hiện loại hình bán hàng qua mạng C2C, bao gồm các website rao vặt
và đấu giá. Chủ nhân chủ yếu là các doanh nghiệp tư nhân, hay thậm chí chỉ là cá
nhân hoặc là một nhóm cá nhân. Từ khi bắt đầu xuất hiện, loại hình này đã phát triển
rầm rộ 2004 – 2005.
Do vậy, hình thức bán hàng qua mạng của giới trẻ Việt Nam cũng bắt đầu ngay khi
hình thức C2C xuất hiện năm 2004.

Năm 2006 - 2007: Số lượng website tăng chậm hơn nhưng chất lượng tốt hơn.

III.

THANH NIÊN VIỆT NAM VỚI LOẠI HÌNH BÁN HÀNG
QUA MANG:

Nhóm nghiên cứu đã khảo sát và thu được kết quả từ 145 sinh viên của các trường đại

91.7

91.7

91.7

12

8.3

8.3

100.0

145

100.0

100.0

Table 2: Mối liên hệ giữa thường xuyến sử dụng Internet và biết về loại hình bán hàng
qua mạng
Thuong xuyen su dung Internet
Co

Khong

Total

87.2%

theo là do nhân tố bạn bè giới thiệu. Qua đây, nhóm nghiên cứu nhận thấy đây là hai
nhân tố quan trọng và hiệu quả đặc biệt là phương thức quảng cáo điện tử thông qua
các website để giới thiệu hình thức kinh doanh Thương mại điện tử đến mọi người.


-8-

III.3
Sự hiểu biết loại hình bán hàng qua mạng của các sinh viên có liên quan
đến ngành học

Chart 1: Biết về loại hình bán hàng qua mạng được phân chia theo ngành học:

Biểu đồ hình tròn chart 1 cho biết , trong số những sinh viên biết về loại hình “shop
online” thì hơn 50% là sinh viên ngành kinh tế chiếm tỷ trọng nhiều nhất trong tất cả sinh
viên các khối ngành khác.

III.4
Những cá tính phù hợp và không phù hợp với loại hình bán hàng qua
mạng
Table 3:


-9ANH HUONG CA TINH
Thich kinh
Nang dong
Co
Truc

Chua lan


Nhut nhat

Kien nhan

Co

Co

Khong

Khong

Khong
60.0%

39.5% 60.5% 31.6% 68.4% 42.1% 57.9% 39.5% 60.5%

73.7%

63.6% 36.4%

.0%

100.0
%

54.5% 45.5% 81.8% 18.2%

7.9% 92.1% 23.7% 76.3% 26.3%


THẾ GIỚI:

Công ty eBay ra đời vào tháng 9 năm 1995
Công ty Amazon.com ra đời vào tháng 5 năm 1997
Những trang web bán hàng qua mạng lớn nhất hiện nay là eBay.com, Amazon.com,
Yahoo,…
Ta có thể xem qua lịch sử hình thành và phát triển của các công ty này để thấy được
sự phát triển của loại hình bán hàng qua mạng trên thế giới trong thời kỳ thịnh vượng
hiện nay.
Nguyên nhân chúng tôi giới thiệu về trang web bán lẻ trưc tuyến này là vì loại hình
hoạt động của chúng gần sát với loại hình bán hàng qua mạng của giới trẻ nước ta
hiện nay nhất.

eBay

54.5%


- 10 -

“Cứ 4 giây có một cuốn sách được bán, 30 giây một chiếc máy tính xách tay và 18 phút
mộtchiếc xe máy.”

eBay là một trong các mô hình kinh doanh điện tử thành công và có lợi mức lợi
nhuận hàng đầu hiện nay. eBay là ngôi chợ trực tuyến của thế giới - nơi người mua và
người bán gặp nhau và giao dịch hầu hết mọi mặt hàng. Hoạt động từ năm 1995,
eBay bắt đầu như một nơi giao dịch các mặt hàng sưu tầm và khó kiếm. Từ đó, nó đã
phát triển thành một ngôi chợ nơi bạn có thể tìm thấy bất cứ mặt hàng nào từ điện
thoại di động và đĩa DVD cho đến quần áo, đồ sưu tầm và xe hơi.Bất cứ lúc nào cũng


chodientu.vn (94#)

muaban.net (99#)

5giay.com
5giay.com là một trong những website thương mại điện tử loại hình C2C hoạt động
mạnh ở Việt Nam, đặc biệt là đối với khu vực phía Nam. Hiện trang này đã có hơn
180.000 thành viên với số lượng bài viết tương đương 9 triệu, với khoảng 1,5 triệu
pageview (số trang được người xem click vào) mỗi ngày.
Website này thực chất là một điễn đàn, trong đó người bán có thể tạo một topic như là
một cửa hàng riêng cho mình, để giới thiệu sản phẩm đến khách hàng. Đối tượng
tham gia chủ yếu là cá nhân trao đổi với nhau, tất nhiên cũng có những doanh nghiệp
nhỏ tham gia.
Website này một phần giống phong cách của ebay nhưng phù hợp với lối mua hàng
của người Việt Nam. Giống nhau là ở phương thức C2C, đối tương tham gia chủ yếu
là những cá nhân trao đổi với nhau. Tuy nhiên, khác nhau là :hình thức hoạt động chủ
yếu của ebay là đấu giá, còn 5 giây thì dựa trên phương thức kinh doanh truyền thông
của người Việt Nam: rao bán, xem hàng, trả giá rồi mua bán.

CHƯƠNG II: CÁCH THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA LOẠI HÌNH
KINH DOANH QUA MẠNG
2.1 Phương tiện hoạt động:
Internet là môi trường duy nhất của loại hình buôn bán qua mạng nên tất cả những
phương tiện có khả năng truy cập internet đều hỗ trợ cho việc kinh doanh này
+ Máy vi tính và Laptop là cơ sở vật chất không thể thiếu với người kinh doanh qua
mạng.
+Điện thoại di động; tuy nhiên phương tiện này không phổ biến do những nhược điểm
nhất định: khó quan sát, tốc độ truy cập internet chậm, khó điều chỉnh, thiết kế, thanh
toán……Do đó, DTDD thường chỉ được dùng để trao đổi trực tiếp và thanh toán những

+Điện thoại
+Kỹ thuật số
+Thẻ cào- Sim số
* Kim khí điện máy:
+Máy vi tính –linh kiện
+Laptop-linh kiện
+Điện tử-điện gia dụng
*Hoa - Quà tặng :
+Hoa - Thiệp
+Quà lưu niệm
+Đồ chơi
*Giải trí - Mỹ thuật
+Mỹ thuật - Nghệ thuật
+Sách báo - Tạp chí
+Phim - Nhạc - Phần mềm
*Shop tổng hợp
+Ẩm thực - Du lịch
+Nhà đất - Xe cộ


- 13 +Thú nuôi - Cây cảnh
+Game - Dịch vụ game
+Lao động việc làm
+Các sản phẩm khác
+Đồ dùng gia đình
+Đồ dùng văn phòng
+Dịch vụ - Quảng cáo


- 14 -


-Chỉ tập trung vào hoạt động buôn bán của
một cá nhân.
-Đưa hình ảnh, giới thiệu thông tin về 1 số ít
loại hàng hóa của người bán.
-Thị trường tiêu thụ nhỏ, số lượng khách
hàng hạn chế, tập trung một số đối tượng
nhất định
-Độ phổ biến nhỏ hẹp

2.3 Quy trình thực hiện:
• Nguồn hàng:
 Trong nước:
- Các công ty hoặc cá nhân trực tiếp sản xuất: đối với bạn trẻ thì chủ yếu là hàng
handmade, các sản phẩm do hộ gia đình sản xuất,…
- Các nhà phân phối hoặc đại lý nhập sỉ sản phẩm từ nhà sản xuất và bán lại cho người
tiêu dùng
-Sản phẩm thanh lý: hàng đã qua sử dụng, loại hàng rất khá phổ biến và đặc trưng độc
đáo đối với loại hình kinh doanh qua mạng, tuy nguồn hàng không ổn định, chất lượng
không được bảo đảm chắc chằn nhưng phù hợp với nhu cầu của giới trẻ về giá cả, mẫu
mã, đa dạng,….


- 17 -

 Ngoài nước:
-Hàng xách tay từ nước ngoài về
-Hàng được đặt thông qua các trang web mua bán của nước ngoài
-Hàng nhập trực tiếp từ các nhà sản xuất ở nước ngoài
Đồi với giới trẻ thì nguồn hàng từ nước ngoài chủ yếu là thông qua các trang web

- Nguoi bán: do thói quen người mua chỉ quan tâm đến những bài viết vừa được
cập nhật mà diễn đàn thì có sự tham gia của rất nhiều thành phần nên số lượng bài
viết mới liên tục tăng lên, do đó cần có sự theo dõi thường xuyên để đưa bài viết
của mình lên những trang đầu, đồng thời trả lời những thắc mắc, yêu cầu của
khách hàng.
 Đối với blog:
Chỉ cần đưa trực tiếp thông tin và hình ảnh sản phẩm lên blog. Khác với diễn đàn, blog
chỉ do cá nhân làm chủ, không có sự cạnh tranh (độc quyền) nên không cần theo sát
những bài viết đã đưa, nghĩa là trong blog chỉ có duy nhất cá nhân người viết được tạo
chủ đề, nên người mua vào sẽ chỉ thấy chủ đề mặt hàng của người chủ, không bị chủ đề
của những người tạo sau chèn lên trên như trong diễn đàn nên không cần phải comment
để topic mình có vị trí được chú ý nhất,
•
Quảng cáo:
Internet là một công cụ đắc lực và hiệu quả trong việc truyền bá và quảng cáo.
 Đối với diễn đàn :
+Chữ ký cá nhân: dùng đường link đến bài viết của mình làm chữ kí cá nhân để giới thiệu
sản phẩm đến các thành viên khác trong cùng diễn đàn.
+Gửi link bài viết đến bạn bè , người thân, từ đó có thể mở rộng thị trường .
+ Đăng kí vào thư mục V.I.P của các diễn đàn mua bán để luôn nằm ở vị trí được chú ý
trong forum


- 20 -

 Đối với blog:
+Gửi link của blog mình đến bạn bè.
+Add friend: công cụ này có chức năng vượt trội hơn diễn đàn vì khi add friend, những
bài viết mới của bạn sẽ luôn được cập nhật và báo liên tục cho những người mà bạn đã
add friend. Hơn nữa, add friend giúp giữ liên lạc với những khách hàng quen.

- tránh được rủi ro, an toàn vì thứ nhất khách hàng có thể kiểm tra xem có
đúng là hàng đã đặt. Thứ hai, nhận hàng và nhận tiền cùng lúc, không sợ
bị lừa đảo.
Khuyết điểm:
- cách thức thanh toán này lại hao tốn nhiều thời gian và công sức. Nó làm
mất đi một trong những ưu điểm của việc bán hàng qua mạng là nhanh
chóng và tiện lợi.
•

Chuyển khoản ngân hàng :Thông qua ATM hoặc giao dịch trực tiếp tại ngân
hàng ,chủ tài khoản chuyển khoản sang tài khoản của người bán một số tiền trước
khi nhận hàng . Cách thức này chỉ nên thực hiện khi người maua có thể tin cậy


- 22 người bán ,thông thường khi hai bên là khách quen trên các website mua bán hoặc
người bán là một đối tác có uy tín.
Ưu điểm:
- nhanh chóng, tiện lợi
- có thể trao đổi, tiếp cận khách hàng ở những vùng xa, không thể thanh
toán trực tiếp bằng tiền mặt.
Khuyết điểm:
- có rủi ro nhất định khi cho người mua khi người bán không giao hàng hay
giao hàng kém phẩm chất so với khi rao bán .
• Gửi tiền qua bưu điện hay hệ thống chuyển tiền quốc tế : trong trương hợp
người mua hay người bàn ở cách xa lại không có hệ thống ngân hàng thì có thể
dùng cách này .
Ưu điểm:
- có thể trao đổi với những người ở xa không trể trao đổi trực tiếp
Khuyết điểm:
- Tốn một khoản phí chuyển tiền.



- 23  Sec trực tuyến
 Thanh toán qua DTDD

.

a. Thẻ tín dụng:
Phương thức thanh toán bằng thẻ tín dụng được coi là phương thức thanh toán đặc trưng
nhất của các giao dịch trên internet chiếm tói 90% tổng các giao dịch.

Qui trình thanh toán được thực hiện như sau:
- Người mua có thẻ tín dụng (Cardholder) khi quyết định mua hàng sẽ nhập các thông tin
về thẻ tín dụng của mình như: số thẻ, mã số an toàn, thời hạn của thẻ, họ và tên chủ sở
hữu, địa chỉ thanh toán trên website, những thông tin này sẽ được chuyển đến cho ngân
hàng hay nhà dịch vụ cung cấp payment gateway là các Acquirer. Acquirer sẽ gửi thông
tin về thẻ tới dịch vụ cung cấp thẻ và ngân hàng phát hành thẻ để kiểm tra tính hợp lệ của
thẻ và kiểm tra khả năng thanh toán của thẻ. Nếu mọi điều kiện đều phù hợp, ngân hàng
phát hành thẻ sẽ gửi thông tin ngược trở về cho Acquirer, thông tin được giải mã gửi về
cho người bán và việc thanh toán được thực hiện. Tiền sẽ được chuyển từ thẻ tín dụng
của người mua tới tài khoản bán hàng merchant account trên Acquirer, sau đó sẽ được
chuyển vào tài khoản ngân hàng của người bán.


- 24 Tuy nhiên, Thẻ tín dụng chủ yếu được sử dụng trong hình thức B2B hoặc B2C vì những
hàng hóa và dịch vụ có giá trị lớn.
Với loại hình thương mại C2C, những món hàng trao đổi đa số chỉ chiếm giá trị nhỏ nên
tâm lý những người tham gia không thích trao đổi thanh toán bằng thẻ tín dụng của mình.

b. Séc điện tử:


- 25 -

d. Ví điện tử
Nếu xem tài khoản ngân hàng là một chiếc két giữ tiền cho bạn thì Ví điện tử là một
chiếc ví có chứa tiền dành cho việc tiêu dùng – mua bán – trả phí… Người dùng có thể
đưa tiền từ Két vào Ví để tiện chi tiêu, và ngược lại, có thể đưa tiền từ Ví trở lại Két nếu
tạm thời chưa hoặc không dùng số tiền hiện có trong Ví.
Ưu điểm: để bổ sung cho việc bất cập khi thanh toán những món hàng có giá trị nhỏ bằng
thẻ tín dụng, ví điện tử là một giải pháp hợp lý.Vi thanh toán tiền điện tử được sử dụng
cho các giao dịch quá nhỏ đối với các thẻ tín dụng (dưới 10 USD). Hơn nữa, ví điện tử là
phương thức thanh toán trung gian, giúp bảo đảm an toàn. Khi thanh toán, người mua
không cần phải đăng ký tong tin nào liên quan số tài khoản ngân hàng, số thẻ tín dụng khi
thanh toán bằng Ví điện tử tranh bị đánh mất thông tin thẻ tín dụng. Nếu có xảy ra rủi ro
thì chỉ bị mất tiền ở trong ví thôi, còn tiền ở tài khoản ngân hàng vẫn an toàn.
Hiện nay, ở Việt Nam đã có rất nhiều dịch vụ ví điện tử như Mobivi, Payoo, VnMart,
Paypal,… khách hàng có thể thanh toán trực tuyến trên một số website đã chấp nhận ví
điện tử này.

2.4.4 Nhận xét và ý kiến trong phương thức thanh toán điện tử hiện nay
trong giới trẻ ở Việt Nam
Hiện nay, xu hướng bán hàng qua mạng của giới trẻ ở Việt Nam đang phát triển đầy tiềm
năng, năng động và dường như là một xu hướng. Tuy nhiên, về mặt tiện lợi của khâu
thanh toán thì còn nhiều hạn chế. Hầu hết những giao dịch trao đổi được thanh toán theo
phương thức truyền thống, không thể hiện được sự tiện lợi, nhanh chóng của loại hình
bán hàng qua mạng.
Nguyên nhân:
1. Cơ sở hạ tầng ngân hàng chưa phát triển
2. Người dân chưa có thói quen thanh toán và dùng thẻ thay cho tiền mặt
Ý kiến: