LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành TW khoá VIII đã chính thức phát động
phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, xem đây là như một
giải pháp chủ yếu đổi mới sự nghiệp xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến
đậm đà bản sắc dân tộc - Một phong trào mà nội hàm của nó bao gồm phạm vi
rộng lớn liên quan đến những phong trào đang triển khai thực hiện trong thực tiễn
như: Phong trào người tốt việc tốt, xây dựng các điển hình tiên tiến trong sự
nghiệp thi đua yêu nước, phong trào xây dựng nếp sống văn hoá ở khu dân cư,
phong trào bảo vệ an ninh tổ quốc... Vấn đề thực hiện trên của Đảng ta đang đặt
ra nhiều vấn đề cần suy nghĩ cả hai phương diện lý luận và thực tiễn - cũng như
hàng loạt câu hỏi đặt ra cần phải có lời giải đáp trong thực tiễn ở địa phương.
Bước vào thực hiện Nghị quyết TW 5, khoá VIII, Đảng bộ và nhân dân
Phước Hoà đã bước vào một khí thế mới. Căn cứ Nghị quyết đã có chương trình
hành động của Đảng bộ - cơ sở đã có những định hướng để xây dựng cơ chế, thiết
chế văn hoá và kết cấu hạ tầng vững chắc với những bước đi thích hợp nhằm đạt
được mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh.
Hiện nay, với xu thế chung ở các địa phương trong cả nước đều tiến hành
xây dựng gia đình văn hoá, tộc, họ văn hoá, khối phố văn hoá - Làng văn hoá, Xã,
Phường văn hoá... Đây là việc làm vô cùng cần thiết, thực hiện quan điểm chỉ
đạo, lãnh đạo của Đảng trong chiến lược xây dựng đất nước, phát triển kinh tế
phải đồng bộ với tiến bộ xã hội. Đồng thời, thực hiện một cách cụ thể nghị quyết
TW 5, khoá VIII của Đảng - Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII và kể từ Ngày
09/6/2014, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị
lần thứ 9, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (Nghị quyết số 33-NQ/TW)
về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát
triển bền vững đất nước”. Đảng ủy phường đã mở hội nghị triển khai học tập và
thực hiện Nghị quyết, cho đến nay có thể thấy rằng sự nghiệp xây dựng và phát
triển văn hóa, con người ở địa phương đã có chuyển biến tích cực, đạt kết quả

dựng Đảng đồng bộ với củng cố hệ thống chính trị, đó chính là vấn đề mang tính
cấp thiết của địa phương.
Từ những nhận thức nêu trên, đồng thời được sự hướng dẫn và giúp đỡ của
Thầy giáo Hoàng Hối, cùng các cơ quan, đơn vị chức năng. Tôi chọn đề tài: “ Toàn
dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ”.
2. Mục đích nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích hệ thống hoá lý luận đã học và
thực tiễn sinh động ở địa phương. Qua đó, tìm ra hướng đi và giải pháp đồng bộ
để giải quyết con người, gia đình, hệ thống tổ chức và biện pháp khác có liên
quan đến việc xây dựng gia đình, tộc, họ, thôn, khối phố, phường văn hoá của 2


theo hướng bản sắc dân tộc Việt Nam bằng phong trào“Toàn dân đoàn kết xây
dựng đời sống văn hoá ở khu dận cư”.
3. Giới hạn đề tài
Vấn đề thực trạng, giải pháp xây dựng phường văn hoá theo hướng tiên
tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc trong nội hàm: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời
sống văn hoá tại phường” có nhiều nội dung rộng lớn, ở đây chỉ vận dụng một số
lý luận và nội dung sát đúng với thực tế địa phương để nghiên cứu.
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài có sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Dùng phương pháp logic biện chứng thống kê, chọn lọc về lý luận và
phương pháp khảo sát, điều tra thực trạng để đánh giá, tìm ra những giải pháp cấp
thiết nhất cho sự phát triển đời sống văn hoá xã hội ở cơ sở, góp phần công tác
lãnh chỉ đạo ở địa phương ngày một hiệu quả hơn.
5. Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm
có 3 chương theo chi tiết sau:
+ Chương 1 : Một số vấn đề lý luận chung về văn hóa và xây dựng đời
sống văn hóa ở cơ sở.

thế giới trong các phạm vi không gian và thời gian lâu dài. Vì vậy, cần phải xây
dựng văn hóa trên tầm cao văn minh nhân loại mà vẫn đảm bảo nét riêng. Nghĩa
là phải xây dựng nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc .
Phát triển tư tưởng của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác về một nền sản
xuất tinh thần in đậm tính nhân văn, một nền văn hoá của nhân dân, do nhân dân
và vì nhân dân, chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “ Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích
của cuộc sống, loài người đã sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo
đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt
hằng ngày về ăn, ở, mặc và các phương thức sử dụng khác. Toàn bộ những sáng
tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức
sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng
với những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”
4


Từ sự tiếp cận đúng đắng bản chất văn hoá, các nhà kinh điển của chủ
nghĩa Mác, tư tưởng Hồ Chí Minh luôn coi trọng lĩnh vực văn hoá, xem nó như là
một điều kiện tiên quyết, như là một động lực và mục tiêu hướng tới. V.I. Lênin
đã từng nhấn mạnh: “Muốn tạo lập chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có một trình
độ văn hoá nhất định” và Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Muốn tạo lập chủ
nghĩa xã hội phải biến một đất nước nghèo nàn, cực khổ trở thành một đất nước
có nền văn hoá cao”.
Như vậy, có thể rút ra kết luận về văn hóa theo hai góc độ sau đây:
- Văn hóa hiểu theo nghĩa rộng: là toàn bộ hoạt động sáng tao của con
người, cộng đồng, dân tộc và loài người để tạo ra, bảo tồn, giao lưu và hưởng thụ
những giá trị vật chất và tinh thần.
- Văn hóa theo nghĩa hẹp: được hiểu là một hoạt động xã hội bao gồm giáo
dục, đạo đức, khoa học, công nghệ, văn học, nghệ thuật, y tế, thể dục thể thao,
truyền thông, thông tin, thư viện, bảo tồn, bảo tàng, lễ hội, giao lưu văn hóa, ....
Từ những phân tích trên, có thể khái quát: Văn hóa với tư cách là một hiện

bảo vệ nền văn hoá dân tộc.
- Nâng cao tính chiến đấu của các hoạt động văn hoá và văn học, nghệ
thuật, khẳng định mạnh mẽ và sâu sắc những nhân tố mới, những giá trị cao đẹp
của dân tộc ta, khắc phục những gì cản trở quá trình đi lên của đất nước. Phê
phán cái sai, lên án cái ác, cái xấu là để hướng con người tới cái đúng, cái tốt, cái
đẹp. Đấu tranh không khoan nhượng chống các luận điệu độc hại của các thế lực
thù địch.
- Văn hoá, văn nghệ là sự nghiệp của toàn xã hội. Phát triển các hoạt động
văn hoá văn nghệ của Nhà nước, tập thể và cá nhân theo đường lối của Đảng và
sự quản lý của Nhà nước. Khắc phục tình trạng "hành chính hoá" các tổ chức văn
hoá, nghệ thuật và xu hướng "thương mại hoá" trong lĩnh vực này .
Đường lối văn hoá, văn nghệ của Đảng ta suốt mấy mươi năm qua bắt
nguồn từ những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh. Đường lối đó cũng là sự kết hợp giữa nguyên tắc cách mạng với truyền
thống vốn có của dân tộc. Một nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc mà chúng
ta xây dựng phải là nền văn hoá tiên tiến mà từ trong nội dung tư tưởng, hình
thức biểu hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung, trong hoạt động văn
hoá, sáng tạo văn hoá, tác phẩm văn hoá nghệ thuật, trong ứng xử văn hoá… phải
thể hiện rõ nét và sâu sắc những phẩm cách đặt biệt của bản sắc văn hoá Việt
Nam. Bản sắc văn hoá Việt Nam là: “Những giá trị bền vững, những tinh hoa
của cộng đồng, các dân tộc Việt nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn
năm đấu tranh dựng nước và giữ nước. Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự
cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân – gia đình –
làng xã – Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính
cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối
sống… đậm nét trong các hình thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo”.
6


Trong những bước ngoặc của lịch sử đất nước, Đảng ta kịp thời đề ra

thiện, mỹ làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc xây dựng đời sống văn hoá tinh
thần của nhân dân ta.
Theo Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 BCH TW (khoá VIII) đã xác định
phương hướng xây dựng và phát triển nền văn hoá nước ta trong thời kỳ mới là:
7


“Phát huy chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc
lập, tự chủ, tự cường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng và
phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa
văn hoá nhân loại, làm cho văn hoá thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động
của xã hội, vào từng người, từng gia đình từng tập thể và cộng đồng, từng địa
bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất
nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển
phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá, vì mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa
xã hội”.
Đảng ta đã nêu lên 5 quan điểm, 10 nhiệm vụ cụ thể và các nhiệm vụ cấp
bách nhằm chỉ đạo quá trình xây dựng và phát triển nền văn hoá của đất nước ,
nhất là phát động phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu
dân cư. Những quan điểm và nhiệm vụ ấy thể hiện thành mô hình mang tính đặc
trưng cho việc xây dựng đời sống văn hoá tinh thần trong giai đoạn cách mạng
mới, cụ thể:
- Đời sống văn hoá tinh thần ở nước ta là đời sống in đậm những phẩm
chất tốt đẹp của bản sắc văn hoá dân tộc vừa phù hợp vừa đạt tới sự tiến bộ của
các trào lưu văn hoá tiên tiến của nhân loại.
- Thế giới quan Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là cốt lõi của đời sống
văn hoá tinh thần Việt Nam, là nền tảng tư tưởng và là kim chỉ nam cho mọi hoạt
động văn hoá tinh thần.
- Đời sống văn hoá tinh thần Việt Nam là một bộ phận trọng yếu của nền

chơi giải trí ... cho mọi người, xây dựng môi trường văn hoá hài hoà với môi
trường tự nhiên, chú ý xây dựng môi trường văn hoá ở cơ sở, vùng sâu, vùng xa
đáp ứng nhu cầu văn hoá lành mạnh, đa dạng và không ngừng tăng lên của các
tầng lớp nhân dân, thu hẹp dần khoảng cách về đời sống văn hoá tinh thần giữa
các địa bàn, các khu vực.
+ Phát triển sự nghiệp văn học nghệ thuật. Mọi phương pháp, phong cách
sáng tác cần được khuyến khích để tìm tòi thử nghiệm, dựa trên cơ sở căn bản, vì
mục đích đáp ứng đời sống tinh thần lành mạnh, bổ ích công chúng, chứ không
phải là sự thí nghiệm tìm tòi theo khuynh hướng suy đồi phi nhân tính.
+ Phải hết sức coi trọng bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá truyền
thống, văn hoá cách mạng, bao gồm cả văn hoá vật thể và phi vật thể. Những đạo
lý dân tộc được hun đúc từ bao đời nay như lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường,
tinh thần cố kết cộng đồng, lòng nhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình, cần cù lao
động... là sản phẩm tinh tuý nhất của di sản văn hoá tinh thần Việt Nam mà chúng
ta phải có trách nhiệm nghiên cứu giáo dục sâu rộng nhằm bảo tồn, kế thừa và
phát huy.
Theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9, Ban Chấp hành Trung ương Đảng
khóa XI (Nghị quyết số 33-NQ/TW) về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con
người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”. Nghị quyết đề
ra :
9


Mục tiêu chung là: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát
triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân
văn, dân chủ và khoa học. Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững
chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công
bằng, văn minh.”
Mục tiêu cụ thể:

- Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con
người để phát triển văn hóa. Trong xây dựng văn hóa, trọng tâm là chăm lo xây
dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với các đặc tính cơ bản: yêu nước,
nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo.
- Xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa, trong đó chú trọng vai trò của gia
đình, cộng đồng. Phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa; cần chú ý đầy đủ đến
yếu tố văn hóa và con người trong phát triển kinh tế.
- Xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh
đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sáng tạo, đội ngũ trí thức giữ vai trò
quan trọng.
3. Nội dung xây dựng đời sống văn hóa mới
3.1. Nội dung đại đoàn kết toàn dân của MTTQVN
+ Đoàn kết giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, làm giàu hợp pháp và xóa đói
giảm nghèo .
+ Đoàn kết phát huy truyền thống tương thân, tương ái, hoạt động nhân đạo
và đền ơn đáp nghĩa.
+ Đoàn kết phát huy dân chủ giữ vững kỷ cương, mọi người sống và làm
việc theo pháp luật và Quy ước của cộng đồng.
+ Đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá, giữ gìn thuần phong mỹ tục trong
nhân dân.
+ Đoàn kết chăm lo sự nghiệp giáo dục, nâng cao dân trí và thực hiện
chương trình chăm lo sức khỏe ban đầu cho mọi người.
+ Đoàn kết xay dựng cơ sở chính trị trong sạch vững mạnh, gắn bó với
nhân dân.
3.2. Tiêu chí gia đình, tộc họ, khối phố văn hoá
+ Gia đình no ấm, hoà thuận, hạnh phúc tiến bộ:
- Ông bà, cha, mẹ... già yếu được nuôi dưỡng chăm sóc chu đáo.
- Trẻ em được chăm sóc dạy dỗ, học hành, vui chơi giải trí.
- Người lớn trong gia đình nêu gương tốt cho con em.
- Trẻ em chăm học, chăm làm, lễ phép, hiếu thảo.

giới tính và các hoạt động xã hội.
3.3. Phong trào của các ngành và đoàn thể
Ngoài những nội dung và tiêu chí trên, các ngành đoàn thể đã tiến hành
thành lập Ban chỉ đạo và xây dựng các chương trình, kế hoạch để thực hiện các
phong trào cụ thể như: Mặt trận tổ quốc Việt Nam tiếp tục và mở rộng, nâng cao
chất lượng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở cơ
sở”; Ngành thể dục thể thao phát động phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể
theo gương Bác Hồ vĩ đại”; ngành giáo dục đào tạo phát động phong trào “Học
tốt, dạy tốt”, “Gia đình nhà giáo văn hoá”, “Kỷ cương, tình thương, trách
nhiệm”, “Đơn vị cơ sở có đời sống văn hóa tốt”; Hội liên hiệp phụ nữ với phong
trào “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”;
Hội nông dân phát động phong trào “Xây dựng gia đình nông dân văn hoá”;
12


Đoàn TNCS Hồ Chí Minh gắn phong trào “Tuổi trẻ lập thân, lập nghiệp” với
phong trào xây dựng “Chi đoàn văn hoá”.v.v...
CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG VỀ PHONG TRÀO TOÀN DÂN ĐOÀN KẾT
XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỦA ,
THÀNH PHỐ TAM KỲ TRONG THỜI GIAN QUA
1. Thực trạng về phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn
hóa của
- thành phố Tam Kỳ
1.1. Đặc điểm chung về .
1.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.
An Sơn là một phường trung tâm thuộc thành phố Tam Kỳ, tỉnh . Địa bàn
gồm có 08 khối phố, chia thành 60 tổ đoàn kết. Phía Nam giáp xã Tam Xuân I,
huyện Núi Thành; phía Tây giáp xã Tam Ngọc và phường Trường Xuân; phía
Bắc giáp phường An Xuân; phía Đông giáp phường Hòa Hương và Hòa Hương.

Nhìn chung, đời sống kinh tế của nhân dân trong những năm qua đã được
nâng lên đáng kể, thu nhập bình quân đầu người hàng năm đều tăng, tính đến cuối
năm 2015 thu nhập bình quân đầu người đạt gần 42 triệu đồng/người/năm, tăng
100% so với năm 2010, tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 2 % xuống còn 0,77% theo tiêu
chí mới (năm 2015 có 23 hộ nghèo). Hàng năm giải quyết từ 400 đến 450 lao
động có công ăn việc làm tương đối ổn định, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần
của nhân dân ngày càng được nâng cao, phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở
khu dân cư ngày càng phát triển, các thiết chế văn hóa ngày càng hoàn thiện,
100% khối phố có nhà sinh hoạt văn hóa, các kiệt hẻm được bê tông hóa 100%,
phong trào VHVN, TDTT được duy trì và phát triển.
Công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được quan tâm đúng mức, hoàn
thành các chương trình y tế cộng đồng, thực hiện tốt các tiêu chí về giáo dục, y tế,
dân số, gia đình và trẻ em. Đến nay đã hoàn thành chương trình PCGD bậc PTTH
và tiếp tục giữ vững phổ cập THCS, Tiểu học. Tỷ lệ huy động trẻ em ra lớp hàng
năm đạt 100%, tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng hàng năm giảm 1%.
Thực hiện tốt công tác cứu tế cứu đói, tổ chức thăm hỏi, động viên, tặng
quà và giải quyết tốt các chế độ cho đối tượng chính sách và xã hội trên địa bàn
phường, đảm bảo kịp thời, chính xác, đúng đối tượng, không xảy ra khiếu nại,
khiếu kiện liên quan đến lĩnh vực bảo trợ xã hội.
1.1.3 Về Mãnh đất - con người của
- Quá trình hình thành và phát triển của
ngày nay gắn liền với những
chặn đường lịch sử phát triển của – trong suốt những thế kỷ qua, từ thuở tiền
nhân hồng ân đi mở cõi dừng bước, lưu dân, định cư, từ thế kỷ 15 – 17 trong cuộc
hành trình mở cõi về phương Nam:
“Hồ, Huỳnh, Trần, Nguyễn, Đỗ, Đinh, Lê
14


Đồng hướng Nam du, hội nhất tề

càng được khởi sắc. Đặc biệt trong những năm gần đây, thực hiện các cuộc vận
động nếp sống văn minh, gia đình văn hoá và “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời
sống văn hoá” đã được triển khai mạnh mẽ trên địa bàn toàn phường, bước đầu
đã mang lại những hiệu quả hết sức thiết thực trong đời sống xã hội, đã góp phần
khơi dậy tinh thần đạo lý nhân cách, lối sống văn hoá văn minh, củng cố xây
15


dựng khối đại đoàn kết trong toàn dân, tạo điều kiện cho kinh tế xã hội không
ngừng phát triển.
1.2. Thực trạng công tác xây dựng phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng
đời sống văn hóa tại
1.2.1. Xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn mới
Ngay từ đầu của cuộc vận động xây dựng nếp sống văn minh - gia đình văn
hóa và triển khai Đề án giai đoạn 1 (1999-2005), nhiệm vụ xây dựng con người
văn hóa đã được xem là tiền đề có tính chất cốt lõi để phát triển và nâng cao chất
lượng các mô hình văn hóa gia đình, tộc họ, cộng đồng dân cư, cơ quan, doanh
nghiệp, trường học…với mục tiêu chung là: Tập trung xây dựng con người An
Sơn phát triển toàn diện, có đầy đủ những tố chất tốt đẹp về bản lĩnh chính trị,
đạo đức, lối sống, tình cảm và năng lực trí tuệ để xứng đáng là chủ nhân của văn
hoá An Sơn.
Đến Đề án giai đoạn 2 (2006-2010) và giai đoạn 3 (2011-2015), nhiệm vụ
và nội dung xây dựng con người văn hóa được xác định một cách rõ ràng, cụ thể
hơn với vấn đề cốt lõi hàng đầu là chú trọng xây dựng nếp sống, bao gồm: Nếp
sống cá nhân, nếp sống gia đình và nếp sống xã hội; trong đó đặc biệt đề cao xây
dựng Nếp sống văn hóa - văn minh của mỗi cá nhân, làm cho mỗi người có nhận
thức và hành vi văn hóa, sống và làm việc theo pháp luật, tôn trọng các chuẩn
mực đạo đức và các quy ước cộng đồng. Trên cơ sở 5 đức tính của con người
Việt Nam trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) của Đảng ta xác
định, và Kết luận Hội nghị Trung ương 10 (khóa IX) khẳng định lại, đây là cơ sở

- Xã/phường văn hoá: tiêu chuẩn xã/phường văn hóa được xây dựng trên
cơ sở kết hợp các nội dung của phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống
văn hóa với các nhiệm vụ chính trị - kinh tế - xã hội ở địa phương.
- Việc thực hiện các quy định về xây dựng nếp sống văn minh trong việc
cưới, việc tang, lễ hội được đông đảo các tầng lớp nhân dân hưởng ứng tham gia,
nhiều tộc họ đã tiên phong trong việc vận động con cháu tự giác chấp hành các
quy định về nếp sống văn minh. Nổi bật là việc tang bước đầu đã có sự biến
chuyển trong việc thực hiện các quy định về không vứt rác, không rải các loại
vàng mã, tiền giấy, tiền xu trên các đường phố, không còn tình trạng tổ chức cúng
bái linh đình, mê tín dị đoan và các hủ tục, giảm thiểu bệnh phô trương hình thức.
- Các chương trình hành động “Vì môi trường xanh, sạch, đẹp và an
toàn”, (gồm môi trường an ninh - trật tự xã hội, môi trường vệ sinh, môi trường
trật tự giao thông, môi trường cảnh quan, môi trường kinh doanh - dịch vụ - môi
trường thông tin...), trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh…được các tầng lớp nhân
dân và du khách nhiệt tình hưởng ứng và tự giác thực hiện.
Chính nhờ phong trào xây dựng các mô hình văn hóa được đẩy mạnh mà
các cuộc vận động quần chúng khác trên nhiều lĩnh vực được triển khai thuận lợi
và đạt kết quả tốt. Phong trào toàn dân đoàn kết giúp đỡ nhau phát triển kinh tế,
giảm nghèo, làm giàu hợp pháp đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết giúp đỡ
nhau tại cộng đồng khu dân cư và sự tự nỗ lực vươn lên của người dân. Ngày
càng có nhiều các mô hình làm kinh tế có hiệu quả, góp phần làm cho đời sống
nhân dân được khấm khá hơn, hộ khá, giàu tăng, hộ nghèo giảm một cách bền
vững. Đặc biệt, các phong trào đã tác động tích cực đến quá trình huy động các
nguồn lực trong nhân dân nhằm giải quyết những vấn đề có tính thiết yếu đối với
cuộc sống tại cộng đồng dân cư, chăm lo cho gia đình chính sách, phụng dưỡng
Mẹ Việt Nam anh hùng, người có công với nước; vận động nhân dân đóng góp
quỹ “Vì người nghèo” để xây dựng nhà ở cho hộ nghèo; đến năm 2012 hoàn
18



nhân dân thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân, các khoản thu trong năm đều đạt
và vượt chỉ tiêu Thành phố giao. Đảng bộ, chính quyền đều hoàn thành nhiệm vụ
được thành phố tặng nhiều giấy khen, Mặt trận, các ban ngành đoàn thể đều hoàn
thành nhiệm vụ.
1.2.5. Xây dựng và thực hiện thể chế văn hóa
19


- Vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với văn hóa không chỉ dừng lại ở
việc đề ra những chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo mà còn thể hiện sinh động trong
quá trình trực tiếp điều hành, quản lý phong trào. Ban chỉ đạo xây dựng xây
dựng ĐSVH ở phường, thôn/khối phố, cơ quan, đơn vị, trường học đều do lãnh
đạo cấp ủy Đảng làm trưởng ban. Các vấn đề liên quan đến công tác văn hóa
được đề cập trong nội dung các buổi giao ban hàng tuần, hàng quý của Thường
trực Đảng ủy.
- Các chương trình hành động của Đảng bộ được thể chế hóa bằng các đề
án của UBND và nghị quyết của HĐND phường về văn hóa. Bên cạnh các quy
ước cộng đồng, UBND phường đã ban hành nhiều quy định quan trọng về công
tác vệ sinh môi trường, giải quyết các tệ nạn xã hội, trật tự kinh doanh, quy chế
quản lý các hoạt động quảng cáo, viết đặt biển hiệu;...tích cực thực hiện các cơ
chế, chính sách “kinh tế trong văn hóa” nhằm phát huy giá trị của văn hóa trong
các hoạt động kinh tế, “văn hóa trong kinh tế” đảm bảo cho văn hóa thể hiện rõ
trong các hoạt động kinh tế; xã hội hóa các hoạt động văn hóa nhằm động viên
sức người sức của của các tầng lớp nhân dân, các tổ chức xã hội để xây dựng và
phát triển văn hóa.
- Vai trò lãnh đạo của Đảng bộ, quản lý của chính quyền đối với sự nghiệp
xây dựng và phát triển đời sống văn hóa còn được thể hiện bởi sự gương mẫu của
cán bộ, đảng viên, của các tổ chức cơ sở Đảng và tổ chức bộ máy nhà nước. Việc
đánh giá, phân loại đảng viên, bình xét công chức hằng năm đều căn cứ vào kết
quả thực hiện các tiêu chuẩn về xây dựng nếp sống văn minh - gia đình văn hóa ở

quy ước văn hoá và tổ chức lễ phát động xây dựng khối phố văn hoá.
2.2. Tồn tại - hạn chế
Bên cạnh những thành tích, những việc đã làm được, thực chất phong trào
xây dựng đời sống văn hoá của phường hiện nay vẫn còn bộc lộ một số mặt yếu
kém, tồn tại đã tác động đến việc xây dựng gia đình, tộc, họ, phường văn hóa:
- Kinh tế có phát triển, song vẫn còn nhiều mặt hạn chế nên tính chất bền
vững chưa cao; đời sống của một số hộ gia đình còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ
nghèo chiếm 0,77%, lối sống buông thả, thực dụng, chạy theo đồng tiền, xem nhẹ
luân thường đạo lý, coi nhẹ các giá trị văn hoá truyền thống, suy thoái đạo đức đã
xuất hiện ở một bộ phận nhỏ trong nhân dân, trong thanh thiếu niên; Tình trạng
TNXH như: Cờ bạc, rượu chè, say xỉn, mê tín dị đoan, trộm cắp vẫn đang có
chiều hướng gia tăng.... gây tác động xấu đến quá trình phát triển kinh tế xã hội
và làm ảnh hưởng đến ANQP – TTATXH ở địa phương. Tình trạng ly hôn, tranh
chấp tài sản, tranh chấp đất đai, sửa chửa cơi nới làm nhà trái phép, sinh con thứ
3, ăn ở kém vệ sinh, gây mất đoàn kết, mâu thuẫn... là những vấn đề kém văn hoá
cần khắc phục.
- Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong công tác quản lý xã hội
ở các khối phố vẫn còn nhiều bất cập, ý thức trách nhiệm của người dân đối với
các vấn đề chính trị, xã hội chưa thật sự được nâng cao. Nhiều trường hợp còn
dây dưa trong việc chấp hành thực hiện các nghĩa vụ của công dân, các chủ
trương chính sách của Đảng và pháp luật nhà nước.
21


- Công tác quy hoạch xây dựng các thiết chế văn hóa ở các khối phố và
phường, tuy bước đầu có cố gắng làm được một số công trình, song đến nay chưa
có sân bóng đá, bóng chuyền, phòng đọc sách, nhà truyền thống,... nên chưa đáp
ứng được yêu cầu sinh hoạt văn hoá tinh thần của nhân dân, bên cạnh đó một số
thiết chế văn hoá đã đầu tư xây dựng nhưng chưa phát huy sử dụng có hiệu quả.
- Trật tự đô thị trên địa bàn phường chưa tạo nên mỹ quan của một phường

điểm của Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà
22


bản sắc dân tộc; thấu suốt quan điểm xem văn hoá vừa là nền tảng tinh thần, vừa
là mục tiêu và động lực của quá trình phát triển KT-XH.
Nhất quán quan điểm: Phát triển kinh tế phải gắn liền và đồng hành với
giải quyết tốt những vấn đề về văn hóa và đạt được sự công bằng, tiến bộ về xã
hội; gắn kết nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn là phải ra sức bảo vệ, giữ gìn, tôn tạo
các giá trị của di sản văn hóa, môi trường sinh thái với mục tiêu đẩy mạnh phát
triển kinh tế.
- Hai là, phải luôn chú trọng công tác nắm bắt tình hình thực tiễn, dự báo,
dự lường để kịp thời có những quyết sách phù hợp; đồng thời phải có một quy
trình đồng thuận, khớp nối chặt chẽ từ chủ trương đến các giải pháp tổ chức thực
hiện của cả hệ thống chính trị.
Những chủ trương định hướng, nghị quyết, chương trình hành động của
Đảng bộ trước hết phải trên cơ sở yêu cầu thực tiễn của cuộc sống, phải gắn với lợi
ích về tinh thần và vật chất của nhân dân, phải giải quyết được những vấn đề lợi
ích thiết yếu của cộng đồng dân cư, đồng thời phải được cụ thể hóa một cách kịp
thời bằng những đề án, kế hoạch của nhà nước và thường xuyên sơ kết, tổng kết
nhằm điều chỉnh, nâng cao để phù hợp với thực tiễn. Quy trình triển khai các bước
đảm bảo được tính khoa học, dân chủ, đại chúng, trưng cầu được nhiều ý kiến, tạo
sự đồng thuận trong nhận thức và hành động của toàn thể cán bộ, đảng viên và
nhân dân.
- Ba là, thường xuyên tìm tòi, lựa chọn những phương thức hoạt động phù
hợp, phát triển những mô hình đã có, xây dựng thêm những mô hình mới để tăng
sức hấp dẫn và nâng cao chất lượng, đảm bảo tính khoa học, bền vững và phát
triển không ngừng của văn hóa.
Điều cần lưu ý là không thể có một mô hình khuôn mẫu cứng nhắc, hay
một phương thức và nội dung áp dụng máy móc chung mà phải nghiên cứu định

tốt việc làm tại chỗ cho người lao động tăng thu nhập nhằm ổn định cuộc sống và
đáp ứng tốt về nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân dân.
- Đẩy mạnh chương trình giảm nghèo theo từng năm và phấn đấu đến năm
2020 cơ bản xóa hết hộ nghèo theo tiêu chí 650.000đ/người, không để phát sinh
hộ nghèo, tái nghèo; Hộ khá, giàu ngày càng tăng. Thực hiện tốt các chính sách,
chế độ đối với người có công, đẩy mạnh phong trào đền ơn đáp nghĩa, xóa nhà
tạm bợ trong nhân dân.
- Tranh thủ đầu tư của Thành phố và các phòng chức năng sớm thi công
các tuyến đường ngang, hệ thống cấp thoát nước hoàn chỉnh – đảm bảo lưới điện
đến từng hộ an toàn, nhân rộng các mô hình truy cập internet về thông tin kinh tế
và khoa học công nghệ.
2.2. Xây dựng đời sống văn hoá, phong phú lành mạnh tiến bộ và đậm đà
bản sắc dân tộc
- Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống
văn hoá ở khu dân cư với những nội dung đại đoàn kết toàn dân của Ủy ban trung
ương MTTQVN, phấn đấu mỗi năm có từ 90 – 95% đạt gia đình, tộc họ văn hoá;
Các trường học, cơ quan UBND phường, cơ quan công an phường, trạm y tế, các
khối phố được công nhận đơn vị cơ sở có đời sống văn hoá tốt – phối hợp với ban
quản lý chợ tiếp tục xây dựng quy ước chợ văn hoá, văn minh trong những năm
tiếp theo.
- Xây dựng trường THCS Chu Văn An đạt trường chuẩn quốc gia; 100%
gia đình có con em trong độ tuổi mẫu giáo, tiểu học, THCS được đến trường, vận
động phong trào xã hội hoá giáo dục, xã hội học tập, xây dựng trung tâm học tập
cộng đồng đáp ứng tốt nhu cầu xã hội học tập trong nhân dân. Trước mắt giữ phổ
cập giáo dục bậc tiểu học, THCS và THPT; Đẩy mạnh khuyến học, khuyến tài,
25