PHẦN A . ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Với mục tiêu nâng cao chất lượng chuyên môn, tạo những chuyển biến lớn,
đưa nhà trường trở thành một trong những trường THPT uy tín trong tỉnh bên cạnh
chất lượng đại trà, tôi cho rằng chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi là một nhiệm vụ
quan trọng trong việc nâng cao thương hiệu của nhà trường.
Có thể nói công tác bồi dưỡng học sinh giỏi có ý nghĩa thiết thực trong việc
chăm sóc bồi dưỡng nhân tài cho nhà trường và tương lai xa hơn là cho quê hương,
đất nước. Đứng trước sự vận động của nền kinh tế thị trường và cuộc cách mạng
công nghệ thông tin, công tác dạy học có nhiều thuận lợi và cũng gặp không ít khó
khăn, thách thức, trong đó có công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán ở trường
trung học phổ thông. Với suy nghĩ như vậy, cùng tư cách là TTCM và bản thân
nhiều năm chịu trách nhiệm lãnh đội tuyển học sinh giỏi toán của nhà trường , tôi
mạnh dạn nêu lên “Một vài kinh nghiệm nâng cao hiệu quả trong công tác chọn
và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán ở trường THPT Thạch Thành 3”.
II/ PHẠM VI ĐỀ TÀI.
- Đội tuyển HSG tỉnh môn Toán (khối 12) trong 6 năm trở lại đây.
III/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Kiểm tra trước tác động và sau tác động đối với nhóm duy nhất.

B/ NỘI DUNG ĐỀ TÀI.
I. Thực trạng học sinh giỏi môn Toán tại trường THPT Thạch Thành 3
.
1. Thuận lợi:

1


- Có được sự quan tâm sát sao trong công tác bôì dưỡng học sinh giỏi của lãnh đạo
nhà trường.
- Đội ngũ giáo viên tổ toán còn trẻ , nhiệt tình trong công tác .

1.Bước 1: Công tác phát hiện học sinh có tư chất, năng khiếu môn Toán.
Với tư cách là tổ trưởng chuyên môn cá nhân tôi tổ chức cho tổ viên phát
hiện nhân tố học sinh giỏi toán , có năng khiếu đam mê học môn toán từ cuối cấp 2
lên đầu lớp 10 thông qua các kì thi học sinh giỏi cấp trường, huyện ,tỉnh và kì thi
vào 10 hoặc thông qua các giáo viên dạy toán ở cấp II để sớm phát hiện nhân tố để
có kế hoạch bồi dưỡng lâu dài tạo nguồn cho đội tuyển toán lớp 12 có chất lượng
Để chọn được học sinh giỏi toán có chất lượng, giáo viên phải vận động giáo
viên trong Tổ và cả giáo viên chủ nhiệm giúp đỡ, nhất là làm công tác tư tưởng tốt
đối với học sinh mình đã phát hiện bởi có những em còn giỏi các môn khác gần
môn toán như Hoá , Lí ,Sinh học, thậm chí những em học tôt môn Toán lại là
những em có tư duy tốt ở các môn xã hội nữa nên có khi đã được giáo viên các
môn này chọn đi thi. Hơn nữa tham gia thi học sinh giỏi những môn Hoá , Lí ,Sinh
học các em dễ đạt giải hơn. Do đó giáo viên chúng tôi phải phân tích cho học sinh
thấy được những lợi ích của việc học tốt – giỏi môn Toán và cả lợi ích của việc
tham gia thi học sinh giỏi môn này. Đây là điều kiện để học sinh tiếp thu được
nhiều kiến thức bổ ích cho mai sau, nhất là cho kì thi Tốt nghiệp trung học phổ
thông và đặc biệt là kì thi Đại học đối với học sinh hướng nghiệp thi khối A; A1 và
D. Đây còn là niềm tự hào của bản thân học sinh, truyền thống dạy và học tốt môn
Toán của nhà trường.
2. Bước 2: Tổ chức thi chọn đội tuyển học sinh giỏi môn Toán:
- Tổ chức thi chọn đôi tuyển cho các ba khối thành lập đội tuyển khối 10 và 11
với số lượng hơn 10 học sinh để sàng lọc dần thông qua quá trình dạy ôn .

3


- Khi ra đề chúng tôi bám sát vào những yêu cầu và thực tế đề thi trong các
năm gần đây để ra.
- Việc ra đề thi được công cho các giáo viên có kinh nghiệm, giỏi
trong chuyên môn và chéo khối, lớp (tức là giáo viên ra đề không có học sinh ở

việc tổ chức bồi dưỡng chung cả đội tuyển bằng việc phân công giáo viên dạy.
Chúng tôi đề xuất và giao cho các giáo viên có kiến thức chuyên môn khá vững
vàng, có kinh nghiệm hoặc từng có học sinh giỏi đạt giải cấp tỉnh. Nhóm giáo viên
dạy đội tuyển mỗi năm từ 3 đến 5 người. Khi dạy, chúng tôi dạy theo hướng phát
huy tính chủ động tích cực của học sinh. Có như thế, chúng tôi mới nắm được năng
lực, đặc điểm tâm lí, tính cách của từng học sinh, sớm phát hiện ra được những chỗ
nhận thức sai lệch của học sinh, để kịp thời uốn nắn, điều chỉnh.
- Các giáo viên được phân công dạy đội tuyển cũng không nhất thiết phải là
những giáo viên có học sinh giỏi trong đội tuyển bởi chúng tôi muốn phát huy thế
mạnh của từng giáo viên trong tổ ở một mảng kiến thức. Các giáo viên được phân
công không chỉ là người có chuyên môn vững vàng, nhiệt tình. Chúng tôi với quan
điểm là tất cả vì học sinh, vì trường, nêu cao tinh thần trách nhiệm và lòng yêu
nghề.
- Quá trình bồi dưỡng được lên kế hoạch cụ thể, phân công theo mảng, chuyên
đề và giao cho từng giáo viên chuẩn bị, soạn giáo án bồi dưỡng.
- Trong quá trình bồi dưỡng, sau mỗi buổi ôn luyện đội tuyển, chúng tôi giao
cho học sinh nhiều bài tập (đề bài) để học sinh rèn luyện kỹ năng. Ngoài những bài
tập vừa sức, chúng tôi còn chú ý đến những bài tập phát huy trí tuệ thông minh của
học sinh. (xem phụ lục 2)
- Khâu chấm bài, sửa bài và nhận xét đều được chúng tôi xem trọng. Bởi lẽ, đây
là khâu giúp học sinh thấy rõ những ưu và khuyết điểm của cá nhân mình để kịp
thời động viên, khích lệ, phát huy những mặt mạnh đã đạt được cũng như sửa chữa
những non yếu của mỗi em trong đội tuyển.
5


b) Về phía học sinh:
* Khi học tại lớp:
- Học sinh không những hoàn thành các bài tập, yêu cầu đọc sách của giáo
viên mà còn phải chuẩn bị bài trước ở nhà (theo những câu gợi mở của giáo viên).

6 giải/ 10 em đi thi
9 giải / 10 em đi thi
6


IV. KẾT LUẬN
Có thể nói với thực tế quá nhiều khó khăn thì kết quả nêu trên của công tác
tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi Toán ở trường THPT Thạch Thành 3 khi áp
dụng các giải pháp trên là rất đáng mừng. Chúng tôi đã đạt được chỉ tiêu đăng kí
đầu năm về kết quả thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Đó là kết quả từ sự cố gắng và nỗ lực
vượt bậc của giáo viên tổ Toán và học sinh trong mấy năm qua. Tuy nhiên cũng
không vì vậy mà giáo viên tổ tôi chủ quan, tự bằng lòng. Chúng tôi luôn nhận thức
phải luôn cố gắng tiến lên, chí ít là cũng giữ vững thành tích.
Với đề tài nghiên cứu này, tôi xin chia sẻ kinh nghiệm nhỏ mong muốn giúp
các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp ở trường bạn (nếu cùng hoàn cảnh, đặc điểm) có
thêm một gợi ý để áp dụng trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của mình. Do
hạn chế về kinh nghiệm và thời gian nên nghiên cứu này không tránh khỏi những ý
kiến chủ quan và sai sót. Rất mong các thầy cô và bạn bè đồng nghiệp đồng cảm
và chia sẻ. Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG

Thạch Hoá,ngày 20 tháng 5 năm 2013.

ĐƠN VỊ.

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.

Đỗ Duy Thành


yêu cầu HS làm,

tích

chấm và chữa hàng

Hướng dẫn các đề thi

tuần

học sinh giỏi hằng
năm
- Mũ và logarit
-

Các bài toán về

phương

trình,

hệ đ/c Phương

phương

trình,

bất



giỏi hằng năm
Bài toán ứng dụng
đạo hàm
Xen kẽ hướng dẫn

đ/c Hoà

các đề thi học sinh
giỏi hằng năm
12

Hình học giải tích
trong mặt phẳng
Xen kẽ hướng dẫn

đ/c Cường

các đề thi học sinh
giỏi hằng năm

1

- Lượng giác

Các đ/c

- Đại số tổ hợp

Duyên+ Vinh

9-10

-Bài toán khảo sát

Học, tìm đọc các tài

hàm số , ứng dụng

liệu GV yêu cầu

- Khối đa diện thể

trong thư viện hoặc

Các GV sẽ kiểm

tích

GV cung cấp

tra đọc, thu thập

Hướng dẫn các đề

Nghiên cứu đề

tư liệu, và bài tập,

thi học sinh giỏi


và HS tự ôn tập .

tích , khoảng cách ,
góc cực trị trong
hình học không
gian

10


- Bài toán ứng

Ôn tập nắm vững lí

dụng đạo hàm

thuyết

- Chữa đề thi học

Nghiên cứu đề

sinh giỏi các cấp

trước và tìm hướng

12

giải
- Hình học giải tích Đọc tài liệu,


tương đương đề

cầu

Các GV sẽ kiểm
tra đọc, thu thập
tư liệu, và bài tập,
bài kiểm tra hàng
tuần chấm và
chữa.

HSG cho học sinh
làm
Tổng hợp kiến thức Ôn tập tổng hợp

Nửa đầu tháng
3

kiến thức, kĩ năng
Tổng hợp kiến thức trước khi tham dự
kì thi HSG .

11


Phụ lục 3: Hệ thống bài tập ôn luyện đội tuyển :
Câu

Ý

- Giải và biện luận phương trình: đại số, mũ và lô ga rít
- Giải các PT lượng giác
- Các bài toán liên quan: Tìm ĐK để PT có nghiệm, vô
nghiệm, có nghiệm duy nhất,…v…v…
Hệ PT:
- Giải hệ phương trình
- Các bài toán liên quan:
Bất đẳng thức, bất phương trình
- Chứng minh bất đẳng thức
- Giải và biện luận bất PT
- Các bài toán liên quan
Hệ bất phương trình:
- Giải và biện luận
- Các bài toán liên quan
Tổ hợp và xác suất
- Giải các bài toán về hoán vị, tổ hợp, chỉnh hợp và các
quy tắc đếm
- Giải các bài toán về nhị thức Niu- tơn: khai triển, tìm
hệ số, số hạng, số mũ lũy thừa, ….v…v…
Hình học phẳng:
- Các bài toán về hình học phẳng, các phép dời hình
trong mặt phẳng
- Phương pháp tọa độ trong mặt phẳng: Vec tơ và các
phép toán vec tơ, đường thẳng, đường tròn, các đường
12


1

V