Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

A- PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Học ngoại ngữ là một việc hết sức khó khăn nhất là đối với các học sinh ở
nông thôn. Tại sao nói như vậy? Để học tốt tiếng Anh, yếu tố quan trọng nhất là có
môi trường rèn luyện, trong khi đó, học sinh nông thôn ít được tiếp xúc với môi
trường ngoại ngữ, và chính bản thân các em khi ở trong môi trường ngoại ngữ rồi
cũng không nhận ra được là mình đang trong môi trường đó.
Vì vậy, phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng nhất của
qúa trình dạy học. Trong cùng một nội dung, cùng một chương trình nhưng học
sinh có hứng thú, có tích cực hay không, có để lại dấu ấn sâu sắc của từng bài học ,
từng phần, thậm chí từng từ, hay có khơi dậy được những tình cảm lành mạnh
trong tâm hồn các em hay không. Điều đó phụ thuộc rất lớn vào phương pháp dạy
học của người thầy, sự phát huy toàn diện trí lực của thầy và trò trong mọi lĩnh vực
đặc biệt là xác định rõ đối tượng là các em học sinh mà ở độ tuổi này tâm lý đã và
đang phát triển nhiều, trình độ nhận thức phát triển.
Trường THPT Thiệu Hoá là ngôi trường thứ 3 tôi công tác.Vì thế, tôi may mắn
được tiếp xúc với nhiều đối tượng học sinh và nhận ra một điều rằng hầu hết các
em gặp khó khăn trong việc học ngoại ngữ là phần “phát âm”, trong đó lỗi phát âm
đối với các “ nguyên âm” là chiếm đa số. Cũng rất dễ hiểu bởi làm sao mà các em
có thể phát âm chính xác được trong khi cùng một chữ mà có rất nhiều cách phát
âm khác nhau. Vì vậy từ khi ra trường đến nay tôi luôn cố gắng tìm tòi học hỏi kinh
nghiệm của các đồng nghiệp, đọc các tài liệu về “cách phát âm” để làm sao dạy cho
các em cách phát âm rõ ràng nhất và chính xác nhất.
Trong quá trình học tập và làm việc tại trường THPT Thiệu Hoá, tôi đã tìm hiểu
rất kĩ về đối tượng học sinh. Học sinh của tôi cũng gặp phải lỗi phát âm đối với các
nguyên âm. Tôi tập trung vào đối tượng học sinh khối 10 vì phần “language focus”
đề cập nhiều đến phát âm đối với nguyên âm và để uốn nắn cho các em khi các em

B - PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận
1. Tầm quan trọng của việc học ngữ âm
Trong giáo tiếp hữu ngôn (verbal communication), nếu người nói phát âm một từ
sai thì chắc chắc sẽ gây ra sự hiểu nhầm cho người khác, kết quả là người nói sẽ
nhận được sự phản hồi không thoả mãn. Họ sẽ khó khăn trong việc nhận ra nhau và
hiểu nhau. Giao tiếp của họ có thể gây ra vấn đề thậm chí là thất bại. Vì vậy, nó
thật sự quan trọng cho người học để phát âm chính xác ngay từ khi bắt đầu học với
lí do sau:
+ Đầu tiên, nó cung cấp cho người học hệ thống âm thanh, một trong ba nền
tảng của ngôn ngữ.
+ Thứ hai, phát âm đúng có thể có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng và sự
cải tiến trong các kĩ năng : nghe, nói, đọc (to) và ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát
triển của các kĩ năng khác.
+ Cuối cùng đó là nó quyết định đến sự thành công hay thất bại của việc phát
âm bằng lời trong việc học ngoại ngữ.
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

2


Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

2. Mục đích dạy học
Qua các tiết dạy, chính bản thân tôi thấy được mục đích của việc dạy ngữ âm
là rất quan trọng. Bởi vì nó hỗ trợ cho các kĩ năng khác như: nghe, nói, đọc, viết.
Chính vì thế mà tôi thấy mình cần phải thiết kế lại để làm sao các em thích học, các
em có thể tự luyện âm một mình hoặc cùng với bạn bè của mình để việc học ngoại


Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

Khi tôi dạy phần ngữ âm đối với các nguyên âm đơn, tôi thấy đa số các học
sinh phát âm sai rất nhiều. Sở dĩ như vậy là do các em chưa chú trọng nhiều đến
phần phát âm và coi nó sai là “dĩ nhiên”.
Khi tôi phát âm xong và yêu cầu các em đọc thì chỉ một vài em đọc đúng, số
còn lại hầu như đọc sai. Khi tôi yêu cầu các em phát hiện âm trong phần “practise
these sentences” thì đa số các em tìm mãi mới phát hiện được nó là âm nào.
Từ thực trạng này, tôi thiết nghĩ nếu như mình có thể liệt kê ra các cách phát
âm đối với các nguyên âm thì sẽ làm cho học sinh dễ hiễu hơn, đọc tốt hơn và phát
hiện âm nhanh hơn.
Tuy nhiên để làm được điều này không phải chỉ mình cô làm được mà cần
phải có sự nổ lực của cả cô và trò.
III. Một số giải pháp để dạy nguyên âm đơn có hiệu quả
Để học sinh hiểu rõ giá trị, tầm quan trọng của việc học môn ngoại ngữ mà
cụ thể là học được ngoại ngữ. Tôi bắt đầu nghiên cứu sâu hơn vào phương pháp
dạy ngữ âm ở chương trình tiếng Anh khối 10 trường THPT Thiệu Hoá .
Trong quá trình dạy học, dự giờ, học hỏi kinh nghiệm, và nghiên cứu tài liệu
sách vở, tôi đã tìm thấy sáng kiến riêng cho bản thân, từ đó đúc rút ra kinh nghiệm
cho bản thân để thực hiện giảng dạy tại trường tốt hơn.
Dưới đây, tôi xin trình bày một số cách phát âm đối với nguyên âm đơn :
Trong Tiếng Anh có 5 chữ cái là nguyên âm đơn ( A, E, I, O, U ) được thực hiện và
ứng dụng vào các bái tập cụ thể như sau:
III.1.Cách đọc nguyên âm “a”
a được phát âm là: /æ/, /ei/, /e/, /ɔ/,/ɔ:/, /a:/, /ɛ∂/, /i/,/∂ /
1. Các trường hợp
1.1. a được phát âm là / æ /

/ slæŋ /
: tiếng lóng
rank
/ræŋk /
: hàng, cấp bậc
thanks
/θæɳks/
: lời cảm tạ
thatch
/ θætʃ/
: rạ, rơm
b. Khi ở trong những từ đa âm tiết, nguyên âm “a” làm chủ âm.
Eg:
candle
/‘kædl/
: cây nến
captain
/ ‘kæptn /
: đại uý, thuyền trưỏng
baptize
/‘bæptaiz/ : rửa tội
latter
/‘læt∂/
: người sau, cái sau
Nhưng:
stranger / streindʒ/
: người lạ, không quen
1.2. a được phát âm là /ei /
a.Trong những từ có một âm tiết có hình thức tận cùng bằng: a + phụ âm + e
Eg:



Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

Eg:
many
/‘meni/
: nhiều
any
/‘eni/
: một nào đó, không thứ gì..
(anywhere, anyway, anyway, anything.........ect)
1.4. a được phát âm /ɔ /
Những từ có một âm tiết bắt đầu bằng “w”
Eg:
was
/wɔz /
: quá khứ của “tobe”
want
/wɔnt/
: muốn, cần
wash
/wɔʃ/
: tắm rửa, giặt giũ
watch
/wɔtʃ/
: đồng hồ đeo tay
Nhưng:( /ei/ trong “way” và “waste”; /æ/ trong “wag” và “wax”)

: ngôi sao
departure /di‘pɑ:tʃ∂ (r) : sự khởi hành
Nhưng:
scarce
/skɛ∂ s / : hiếm, khan hiếm
half
/ ha:f/
: một nửa
quart
/kwɔ:t /
: một lít Anh (= 1 lit 135)
sparrot
/‘spærou/ : con vẹt
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

6


Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

1.7. a được phát âm là /ɛ∂/
a.Trong những từ có một hay nhiều âm tiết có hình thức: a + re
Eg:
bare
/ bɛ∂ /
: trơ trụi
care
/kɛ∂ /

delicate

/‘delikit/ : tế nhị, mỏng mảnh

fortunate
/‘fɔ:tʃənit/ : may mắn
intimate
/‘intimit/
: th©n mËt
b.Trong tận cùng age của những danh từ có hai âm tiết
village
/‘vilidʒ/ : làng, xã
cottage
/‘kɔtidʒ/ : nhà tranh, lều tranh
shortage
/‘ʃɔ:tidʒ/ : tình trạng thiếu hụt
(Chú ý: Nguyên âm “a" trong những tính từ của những thí dụ trên cũng có thể
được phát âm như /∂ /)
1.9. a được phát âm là /∂ /
Trong hầu hết những từ đa âm tiết nhưng là âm yếu
Eg:
separate
/’sep∂reit/
: tách rời, ngăn cách
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

7


Trường THPT Thiệu Hoá.


d. any

3.a. apartment

b. daddy

c. sad

d. fat

4. fall

b. water

c. age

d. tall

Với bài tập này, ta dễ dàng nhận ra rằng :
+ Câu 1 : đáp án là câu c, vì chữ “a” trong “ate” được phát âm là /i/, còn lại chữ
“a” trong từ “land” và “cat” được đọc là /æ/ (trong từ một âm tiết bằng một hay
nhiều phụ âm ); chữ “a” trong từ “habbit” được phát âm là /æ/ (khi ở trong một
âm tiết được nhấn mạnh của một từ có nhiều âm và đứng trước hai phụ âm)
+ Câu 2: đáp án là câu d, vì chữ “a” + phụ âm + e được phát âm là /ei/, vì vậy đáp
án d khác với các âm còn lại.
+Câu 3: tương tự như câu 1 chữ “a” trong “apartment”có cách phát âm khác vì vậy
đáp án của câu 3 là câu a
+ Câu 4: ta cũng dễ dàng nhận ra đáp án là câu c, vì chữ “a” trong từ “age” được
phát âm là /ei/ (có hình thức a + phụ âm + e ); chữ “a” trong “fall” và “all” được


:
:
:
:

nhượng, nhượng bộ
phân li, li khai
phong cảnh
chất ben zen (dùng để tẩy quần áo)

1.2. e được phát âm là /e/
a.Trong những từ có một âm tiết tận cùng là một phụ âm
Eg:
bed
/bed/
: cái giường
get
/get/
: có, kiếm được, trở nên
met
/met/
: gặp (quá khứ của “to meet”)
b. Trong những từ có hai âm tiết, “e” làm chủ âm
member
/ ‘memb∂(r)/ : thành viên, tứ chi, bộ phận
tender
/ ‘tend∂(r)/ : người trông nom, dịu dàng, âu yếm
eleven
/i‘levn/


/ ‘sail∂nt/

: im lặng

“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

9


Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

open
/‘oup∂n/
: mở ra
chicken
/ ‘tʃik∂n/ : gà con
prudent
/‘prud∂nt/ : thận trọng
1.5. e là âm câm
Trong những từ có một hay nhiều âm tiết , “e” đứng cuối cùng
Eg:
drive
/ draiv/
: lái xe, lái xe
mine
/main/
: của mình, của tôi

d. met

4. a. me

b. depend

c. she

d. we

Với các cách phát âm trên ta có thể làm bài tập này rất hiệu quả:
+ Câu 1: đáp án là câu a, vì chữ “e” trong “pen” được phát âm là /e/ (trong những
chữ có tận cùng là một hay nhiều phụ âm); còn chữ “e” trong các từ còn lại được
phát âm là /∂/ (trong những từ có hai âm tiết , “e” là âm yếu)
+ Câu 2: đáp án là câu d, vì chữ “e” trong từ “begin” được phát âm là /i/ (âm trong
những tiếp đầu ngữ thì đọc là /i/); còn lại chữ “e” được đọc là /i:/ (khi e đứng liền
trước tân cùng là : phụ âm + e thì được đọc là /i:/).
+ Câu 3: đáp án là câu b, vì chữ “e” được phát âm là /e/( trong những từ một âm tiết
có tận cùng là một hay nhiều phụ âm). Chữ “e” trong từ “her” là trường hơp ngoại
lệ được phát âm là /∂:/
+ Câu 4: đáp án là câu b, vì chữ “e” trong từ “depend” được phát âm là /e/ (trong
những từ có hai âm tiết, “e” làm chủ âm). Chữ “e” trong từ “me”, “she”,
“we” được phát âm là /i:/
III.3. Cách đọc nguyên âm “i”
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

10


Trường THPT Thiệu Hoá.

1.2. i được phát âm như là /i/
a.Trong những từ có một âm tiết tận cùng bằng: i + phụ âm
Eg:
bit
/bit/
: miếng nhỏ, một mẩu
sit
/sit/
: ngồi
kit
/kit/
: đồ đạc, quần áo
din
/din/
: tiếng ồn ào
b.Trong những từ có nhiều âm tiết
b1. Làm chủ âm cho từ
Eg:
picture
/ ‘piktʃ∂(r)/ : bức tranh
listen
/ ‘lisn/ : nghe, sự lắng nghe
little
/‘litl/ : chút ít, ít; nhỏ, bé
different
/‘dif∂r∂n/ : khác, khác với
b2. Làm tiếp đầu ngữ hoặc làm tiền tố
Eg:
incorrect
/‘ink∂‘rekt/ : sai lầm, giả dối

/‘pɔs∂bl/
: có thể thi hành được
ability
/ ∂‘bil∂ti/
: có khả năng
Nhưng : edible /e‘dibl/ : có thể ăn được
1.5. i được phát âm như là /ɜ:/
Những từ một âm tiết có hình thức: IR + phụ âm
Eg:
girl
/gɜ:l/
: cô gái, con gái
shirt
/ʃɜ:t/
: áo sơ mi
bird
/bɜ:d/
: con chim
1.6. i là âm câm
Trong trường hợp đứng sau nguyên âm “u”
Eg:
fruit
/ fru:t/
: quả, trái cây
juice
/dʒu:s/
: nước vắt, nước ép
suit

/su:t/

1- Các trường hợp
1.1. o được phát âm là /ou/
a.Khi nó ở cuối những từ có một hay nhiều âm tiết
Eg:
no
/nou/
: không
go
/gou/
: đi
so
/sou/
: như thế, bởi vậy
tomato
/t∂‘ma:tou/ : cà chua
Nhưng:
to do
/ tu du:/
: làm
toe
/tou/
: ngón chân
b. Trong những từ có:
b1. Một âm tiết tận cùng bằng hai phụ âm
Eg:
bolt
/boult/
: mũi tên, đinh bu loong
comb
/koum / : cái lược

: dấu chấm, của hồi môn
log
/lɔg/
: khúc gỗ, gỗ phiến
nod
/nɔd/
: gật đầu (ưng thuận)
sob
/sɔd/
: khóc nức nở
a2.Trong những từ một âm tiết có tận cùng là hai nguyên âm
Eg:
bomb
/bɔm/
: trái bom
fond
/fɔnd /
: ưa thích , ham muốn
soft
/sɔft/
: mềm, dịu êm
long
/lɔŋ/
: dài
b. Trong những từ có nhiều âm tiết, “o” được nhấn mạnh
coffee
/‘kɔfi/
: cà phê
doctor
/‘dɔkt∂/ : bác sĩ , tiến sĩ


/lΛv/
/dΛz/

:
:

tình yêu
nó làm

“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

14


Trường THPT Thiệu Hoá.

GV: Vũ Thị Oanh

b.Trong âm được nhấn mạnh của những từ có nhiều âm tiết
other
/‘Λð∂/
: khác
among
/∂‘mΛŋ/ : trong số, trong đám
monkey
/‘mΛnki/ : con khỉ
mother
/‘mΛð∂/ : mẹ, má
1.5. o được phát âm là /u/

Trong những từ có nhiều âm tiết, “o” thuộc âm yếu
Eg:
police
/p∂‘li:s/
: cảnh sát
today
/t∂‘dei/
: hôm nay, hiện tại
atom
/æ‘t∂m/
: nguyên tử
bosom
/‘buz∂m/
: lòng, tâm trí
1.8. o được phát âm là /wΛ/
Eg:
one
/wΛn/
: số một, người (vật) nào đó
once
/wΛns/
: một lần, trước kia
everyone /‘evriwΛn/
: mọi người, tất cả mọi người
anyone
/‘eniwΛn/
: ai đó, người nào đó
1.9.o được phát âm là /ɜ:/
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.


2. /ɔ:/ : more, sport (khi đứng trước R + phụ âm, “o” được phát âm là /ɔ:/ )
3. /Λ/ : love, none, month (trong những từ có một âm tiết )
4. /ɔ/ : hot, job, gone (trong những từ một âm tiết có tận cùng là một phụ âm)
5. /∂/ : second, handsome (trong những âm được nhấn mạnh của một từ có nhiều
âm tiết (“o” thuộc âm yếu)

III.5. Cách đọc nguyên âm “ U”:

u được phát âm là:

/Λ /, /i/, /u/, /u:/, /ju:/, /∂ /, /ɜ:/

1-Các trường hợp
1.1. u được phát âm là /Λ /
a.Trong những từ có một âm tiết tận cùng là một phụ âm
Eg:
bus

/bΛs/

: xe buýt, đi xe buýt

mum

/mΛm/

:

club


Như trong những từ :
busy
/‘bizi/
: bận việc, bận rộn
business
/‘biznis/
: việc buôn bán, kinh doanh
1.3. u được phát âm là/u/
Như trong những từ :
bush
/buʃ/
: bụi cây
full
/ful/
: đầy, no
pull
/pul /
: kéo, rút ra
1.4. u được phát âm là /u:/
a.Trong những từ
blue
/blu:/
: màu xanh da trời
brute
/bru:t/
: con vật, người thô bạo
flute
/flu:t/
: thổi sáo
Nhưng:

/‘dju∂riŋ/
: trong khi , trong suốt thời kì
durian / ‘dju∂ri:∂n/
: trái sầu riêng
1.6. u được phát âm là /∂ /
Eg:
suggest
/s∂‘dʒest/ : gợi ý
suppose
/ s∂‘pouz/
: giả sử, cho rằng
autumn
/‘ɔ:t∂m/
: mùa thu
1.7. u được phát âm là /ɜ:/
Trong những từ có UR.
Eg:
burn
/bɜ:n/
: đốt cháy, hầm
burst
/bɜ:st/
: phát nổ, nổ tung
burglar
/‘bɜ:gl(r)/
: kẻ trộm
2 - Exercise.
How is “u” in each word pronounced? Write its form
(Chữ “u” trong mỗi từ dưới đây được phát âm như thế nào, viết ra các trường hợp
đó)

lực của học sinh tôi được học thí điểm phương pháp này:
Thời
gian

Lớp

Từ
10H
09/2012
đến
10I
03/2013

Số
học
sinh

Kết quả

50

Trước khi học
Đạt
Chưa đạt
12 = 24% 38 = 76%

Sau khi học
Đạt
Chưa đạt
47 = 94%

cho phần phát âm .
“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

19


Trng THPT Thiu Hoỏ.

GV: V Th Oanh

- Nhúm Giỏo viờn ting Anh cn cú thi gian tham kho, trao i kinh nghim
trong tng tit dy sao cho phự hp vi i tng hc sinh.
Trờn õy l kinh nghim nh bộ ca tụi trong vic dy nguyờn õm n. Rt
mong nhn c nhiu ý kin úng gúp ca cỏc ng nghip ti ca tụi
c hon thin hn, có hiệu quả hơn trong quá trình giảng
dạy.
Xin chân thành cảm ơn!
.
Xỏc nhn ca th trng n v.

Tụi xin cam oan õy l sỏng kin kinh
nghim ca mỡnh vit, khụng sao chộp
ni dung ca ngi khỏc.
Thanh Húa, ngy15 thỏng 05 nm 2013
Ngi thc hin:

V Th Oanh

Phng phỏp dy nguyờn õm n mt cỏch hiu qu cho hc sinh lp 10 .


02

V. Cơ sở nghiên cứu.

02

B- PHẦN NỘI DUNG

02

I. Cơ sở lí luận.

02

1. Tầm quan trọng của việc học ngữ âm.

02

2. Mục đích dạy học.

03

3. Các vấn đề mà học sinh gặp khó khăn trong phát âm.

03

II.Cơ sở thực tiễn.

03


“ Phương pháp dạy nguyên âm đơn một cách hiệu quả cho học sinh lớp 10 ”.

21