Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Thực hiện chủ trương đổi mới đồng bộ hình thức dạy học, phương pháp dạy
học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục; để tăng cường việc gắn liền dạy học
trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống và góp phần hình thành năng lực giải
quyết vấn đề của học sinh trung học, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức cuộc
thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”dành cho
học sinh trung học và cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên
trung học năm học 2014- 2015”
Thực hiện công văn số 4188/BGDĐT-GDTrH ngày 07/08/2014 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo (GDĐT) về việc tổ chức cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để
giải quyết các tình huống thực tiễn và cuộc thi Dạy học theo chủ đề tích hợp.
Thực hiện công văn số 927/SGDĐT-GDTrH ngày 05/09/2014 của Sở Giáo dục
và Đào tạo Ninh Bình về việc tổ chức cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải
quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh trung học và cuộc thi dạy học theo chủ
đề tích hợp cho giáo viên trung học.
Xuất phát từ tình hình thực tế giảng dạy bộ môn công nghệ lớp 1 1 ở
trường THPT Nho Quan A tôi đã lựa chọn đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp
trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi môn công nghệ lớp 11 nhằm
tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để
giải quyết các tình huống thực tiễn; tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả
năng tự học, tự nghiên cứu, tự thực hành của học sinh;
- Thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với
thực tiễn đời sống; đẩy mạnh thực hiện dạy học theo phương châm "học đi đôi với
hành";
- Góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra,

rút ra kết luận thực tiễn.

Ng-ời thực hiện đề tài : Phạm Thanh Sơn Tr-ờng THPT Nho Quan A

2


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A - CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Dạy học theo chủ đề tích hợp ở các môn : Công nghệ, vật lý, hóa học, lịch sử,
toán học và kiến thức thực tế để dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi (Công
nghệ lớp 11)
I. Kiến thức:
1.Môn toán học : Tính toán kích thước sản phẩm đúc
2.Môn hóa học : Tác động hóa học, phản ứng hóa hóa học khi đúc
3.Môn vật lý : Sự tác động qua lại giữa kim loại lỏng và khuôn khi đúc
4.Môn lịch sử : Học sinh nắm được lịch sử của nghề đúc
5.Môn sinh học : Giúp học sinh có ý thức bảo vệ môi trường khi đúc
6.Môn công nghệ : Biết được bản chất của công nghệ chế tạo phôi bằng
phương pháp đúc.
- Hiểu được công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát.
II. Kĩ năng:
- Lập được quy trình công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong
khuôn cát.
- Nhận dạng được sản phẩm của phương pháp đúc và đánh giá được chất lượng
sản phẩm của đúc.
- Vận dụng được các kiến thức hiểu biết về công nghệ chế tạo phôi bằng

- Phân phối thời gian hợp lí, không đi lan man làm loãng nội dung bài giảng.
- Nội dung dạy học theo chủ đề tích hợp phải phù hợp với chủ đề của bài
giảng.
- Các ví dụ, nội dung có liên quan đến dạy học theo chủ đề tích hợp giáo viên
đưa vào phải ngắn gọn, hấp dẫn, lôi cuốn được sự chú ý của học sinh.

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

4


ti: Dy hc theo ch tớch hp trong ging dy tit 1 bi 16 cụng ngh ch to phụi
mụn cụng ngh lp 11 nhm tng kh nng t hc, t thc hnh ca hc sinh

B. C S THC T CA TI NGHIấN CU
- Sau đây cụ thể là nội dung của 02 giỏo ỏn dạy lý
thuyết :
Tit 1 bi 16 cụng ngh ch to phụi
GIO N S 1:
(Bi ging khụng dy hc theo ch tớch hp )
(Dy lp 11E)
I. MC TIấU:
Sau khi học xong hc sinh cần :
a. Kin thc:
- Bit c bn cht ca cụng ngh ch to phụi bng phng phỏp ỳc.
- Hiu c cụng ngh ch to phụi bng phng phỏp ỳc trong khuụn cỏt.
b. K nng:
- Lp c quy trỡnh cụng ngh ch to phụi bng phng phỏp ỳc trong
khuụn cỏt.
- Nhn dng c sn phm ca phng phỏp ỳc v ỏnh giỏ c cht lng


2. Chuẩn bị của học sinh:
- §äc tr-íc bµi 16 SGK C«ng nghÖ 11
- Sưu tầm một số vật được chế tạo bằng phương pháp đúc.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.
Ổn định: (01phút)
Kiểm tra sĩ số :
Lớp
Sĩ số

Vắng

Có phép

Không phép

Kiểm tra bài cũ: (02 phút)
- C©u hái 1: Em hãy kể tên các tính chất đặc trưng của vật liệu cơ khí?
- Câu hỏi 2: Vì sao phải tìm hiểu các tính chất đặc trưng của vật liệu cơ khí?
3. Bài mới: ( 32 phút)
a .Đặt vấn đề vào bài mới ( 2 phút)
Trong cơ khí để giảm thời gian gia công các chi tiết nâng cao năng xuất lao
động phải có phôi.(Phôi là hình dạng ban đầu của chi tiết khi chưa gia công).
GV: Đưa các phôi đã chuẩn bị cho HS quan sát và đặt câu hỏi.
Hỏi: Phôi được tạo ra do đâu?
HS trả lời: Nhiều phương pháp gia công cơ khí như rèn, đúc ....
GV: Mỗi chi tiết máy đều có yêu cầu về độ bền, độ dẻo, độ cứng nhất định. Vì
vậy, để chọn được vật liệu phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của chi tiết và lựa chọn các
phương pháp gia công cho hợp lý cần phải biết tính chất đặc trưng của vật liệu.


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

lỏng vào
khuôn, sau khi
kim loại lỏng
kết tinh và
nguội → vật
đúc có hình
dạng, kích
thước của lòng khuôn.

- Kim loại lỏng kết tinh và nguội
sản phẩm có hình dạng, kích thước HS : Trả lời
của lòng khuôn đúc.
Hỏi: Theo em trong thực tế có các
phương pháp đúc nào?
GV: Dựa vào khuôn đúc có các phương HS theo gợi ý trả lời.
pháp khác nhau:
- Đúc trong khuôn cát
- Đúc trong khuôn kim loại…

2. Ưu nhược điểm của công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc
Hỏi: Trong thực tế các vật liệu nào có HS liên hệ với thực tế trả
a.Ưu điểm
lời.
- Đúc được tất thể đúc?
GV : Trình chiếu một số sản phẩm mà HS : Quan sát hình ảnh.
cả kim loại,

- Nhiều
- Nhóm nào xong sớm
thảo luận.
phương pháp
đúc hiện đại có - GV : Hết thời gian thảo luận học sinh nộp bài trước.
nộp bài giáo viên chiếu kết quả của các
độ chính xác
nhóm lên máy tính có gắm Webcam
và năng suất
rất cao cao → (hoặc máy chiếu bản trong) hướng dẫn - Trình bày kết quả hoạt
HS thảo luận nhận xét, bổ sung hoặc có động nhóm..
giảm chi phí.
thể chấm điểm chéo các nhóm cho
nhau.
- Góp ý thảo luận, đánh
GV nhận xét, bổ sung, kết luận.
giá kết quả chéo .
- Đúc được tất cả kim loại, hợp kim
khác nhau.
- Đúc được các vật có khối lượng, kích
thước rất lớn và rất nhỏ.
Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

7


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

GV đặt câu hỏi gợi ý, dẫn dắt HS trả lời

câu hỏi.
- Trình bày kết quả hoạt
động nhóm..
- Góp ý thảo luận, đánh
giá kết quả chéo
- Quan sát, hiểu được
nhược của công nghệ chế
tạo phôi bằng phương
pháp đúc.

Hoạt động 2. Tìm hiểu công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong
khuôn cát.
3.Công nghệ chế tạo tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát
a. Sơ đồ quy

GV:Treo tranh hướng dẫn HS quan sát HS đọc SGK trả lời.

trình đúc

để thấy rõ sơ đồ quy trình đúc trong

trong khuôn

khuôn cát.

cát:

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

8

v vt liu lm bc tin hnh ỳc trong khuụn cỏt
Hi: Em hóy cho bit cụng ngh ch to
khuụn.
phụi bng phng phỏp ỳc trong khuụn cỏt
gm my bc?
Thnh phn
ca khuụn cỏt GV cho HS tỡm hiu 04 bc ca cụng
ngh ch to phụi bng phng phỏp ỳc
gm:
trong khuụn cỏt thụng qua hỡnh thc hot
+ Vt liu:
ng nhúm: Chia 4 nhúm ln theo d ỏn
Cỏt= 70-80%
(thi gian 03 phỳt):
+ Cht dớnh
- Nhúm 1,3: Thc hin cụng on 1
kt: 10-20%
(Bc 1+ Bc 2)
- Nhúm 2,4: Thc hin cụng on 2
+ Nc:
(Bc 3+ Bc 4)
- GV phỏt phiu hc tp s 2 cho tng
nhúm, phõn cụng nhúm trng, th ký
nhúm v theo dừi thi gian, quan sỏt ng
viờn, un nn kp thi cỏc nhúm tho lun.
- GV : Ht thi gian tho lun hc sinh np
bi giỏo viờn chiu kt qu ca cỏc nhúm
lờn mỏy tớnh cú gm Webcam(hoc mỏy
chiu bn trong), hng dn HS tho lun
nhn xột, b sung hoc cú th chm im

HS quan sỏt v tr
li cõu hi. (chỳ ý
hỡnh dng v kớch
thc)

Ng-ời thực hiện đề tài : Phạm Thanh Sơn Tr-ờng THPT Nho Quan A

9


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

đúc.
Hỏi: Thành phần của khuôn cát gồm những
chất gì?
- Vật liệu: Cát = 70 - 80%
- Chất dính kết (Đất sét): 10 - 20%
- Nước: Còn lại
Hỏi: Vì sao phải có chất dính kết, chỉ có cát
có làm được khuôn không? Có đúc được
không?
Bước 2: Tiến hành làm khuôn
Hỏi: Để làm khuôn phải dùng dụng cụ gì?
GV : Mẫu, cát + đất sét
Hỏi: Quy trình làm khuôn tiến hành thế
nào?
GV : Đặt mẫu vào trong và chèn cát để khô,
tháo khuôn, lấy vật mẫu ra được khuôn
giống như mẫu.


Chia theo nhóm
(04 nhóm/lớp) để
trao đổi trả lời.
HS trả lời.
HS trả lời theo gợi ý
của GV
Ghi kết luận của GV
HS đọc SGK trả lời.
Ghi kết luận của GV.

HS trả lời.
Lấy ví dụ
- Quả tạ tập thể thao
HS trả lời.
Lấy ví dụ.

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

10


ti: Dy hc theo ch tớch hp trong ging dy tit 1 bi 16 cụng ngh ch to phụi
mụn cụng ngh lp 11 nhm tng kh nng t hc, t thc hnh ca hc sinh

Giỏo viờn nhn xột v ý thc, tinh thn thỏi hc tp ca hc sinh thụng qua
bi ging
5. Dn dũ, hng dn hc sinh hc hc bi mi (04 phỳt)
- Hng dn tr li cỏc cõu hi 1,2 trang 81 trong SGK CN11
Cõu 1: Hóy nờu bn cht, u nhc im ca cụng ngh ch to phụi bng

- Cú ý thc tit kim khi la chn, s dng cỏc sn phm c khớ.
- Thc hin ỳng quy trỡnh lm vic v cỏc quy nh v an ton lao ng khi
ỳc.
- Hc sinh cú hng thỳ v tớch cc hc tp
- Hp tỏc trong trao i, tho lun nhúm.
Ng-ời thực hiện đề tài : Phạm Thanh Sơn Tr-ờng THPT Nho Quan A

11


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

- Học sinh khi thực hiện sản phẩm dự án học tập phát triển năng lực sáng tạo
thể hiện ở các giải pháp để trình bày sản phẩm.
d. Định hướng năng lực hình thành :
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu
- Năng lực hợp tác.
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin.
Năng lực sử dụng kiến thức liên môn
Bài giảng liên quan đến
Môn học
Năng lực ứng dụng tích hợp
chủ đề tích hợp
Vận dụng kiến thức lịch sử về
Bài 13 - Việt Nam thời nguyên
Lịch sử 10
lịch sử của nghề Đúc ở Việt
thủy
Nam.

trường
độc hại.
Bài 17 Silíc và hợp chất của
Vận dụng kiến thức hóa học về
Hóa học 11
Silic
hỗn hợp làm khuôn cát.
Vận dụng kiến thức sinh học về
Bài TH – Quản lý sử dụng bền
Sinh học 12
ô nhiễm nguồn nước của đúc và
vững tài nguyên thiên nhiên
cát làm khuôn sau khi đúc.
Vận dụng kiến thức GDCD về
Bài 15 – Công dân với một số
GDCD 10
vấn đề ô nhiễm môi trường trong
vấn đề cấp thiết của nhân loại
các xưởng đúc
Vận dụng kiến thức GDCD về
bảo vệ tài nguyên môi trường do
Bài 12 – Chính sách tài nguyên các hợp chất gây độc hại, ô
GDCD 11
và bảo vệ môi trường
nhiễm môi trường không khí do
khói, bụi từ các lò nấu kim loại
khi đúc thải ra.
Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

12

nấu thép hoặc x-ởng đúc.
ng dng cụng ngh thụng tin trong vic dy v hc ca d ỏn :
- ng dng phn mm Microsoft Powerpoint,Microsoft Word mỏy tớnh sỏch
tay, mỏy chiu Projector, video, mỏy nh..
2. Chun b ca hc sinh:
- Đọc tr-ớc bài 16 SGK Công nghệ 11
- Su tm mt s vt c ch to bng phng phỏp ỳc.
- Phõn cụng nhim v cỏc thnh viờn trong nhúm theo nhúm ca d ỏn.
- Su tm tranh, nh, ti liu cú liờn quan n d ỏn
III. TIN TRèNH LấN LP:
1.
n nh: (01phỳt)
Kim tra s s :
Lp
S s
Vng
Cú phộp
Khụng phộp

Ng-ời thực hiện đề tài : Phạm Thanh Sơn Tr-ờng THPT Nho Quan A

13


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

Kiểm tra bài cũ: (02 phút)
- C©u hái 1: Em hãy kể tên các tính chất đặc trưng của vật liệu cơ khí?
- Câu hỏi 2: Vì sao phải tìm hiểu các tính chất đặc trưng của vật liệu cơ khí?

của học sinh
Hoạt động 1.Tìm hiểu bản chất và ưu, nhược điểm của công nghệ chế tạo
phôi bằng phương pháp đúc
Hỏi: Em hãy kể tên một số sản phẩm HS liên hệ thực tế lấy ví
1. Bản chất
đúc mà em biết?
dụ minh họa:
GV : Đỉnh đồng, tượng đồng, trống
đồng, đúc nồi, xoong...
GV: Cho HS xem đoạn phim mô phỏng HS : Quan sát phim,
bản chất của phương pháp đúc.
nhận biết bản chất của
Hỏi: Thế nào là bản chất của đúc?
phương pháp đúc.
Rót kim loại
GV : Kim loại đun lỏng rót vào khuôn
2.

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

14


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

lỏng vào
khuôn, sau khi
kim loại lỏng
kết tinh và

trường
trong nấu chảy, cán thép để HS thấy HS trả lời : Có các chất
được các hợp chất gây độc,hại, ô nhiễm phụ gia trong nấu chảy,
môi trường không khí.
cán thép chất gây độc,
- Kim loại nguyên chất nhiều khi không hại, thải ra ô nhiễm môi
đáp ứng được yêu cầu sử dụng do đó trường không khí.
người ta phải pha thêm vào kim loại Chúng ta phải có ý thức
gốc một số nguyên tố hóa học việc đó giữ gìn, tuyên truyền bảo
gọi là đưa các chất phụ gia (hợp kim vệ môi trường sống
hóa biến tính) Như đưa Ni, Cr vào thép xanh, sạch, đẹp.
để thép không gỉ, đưa Cu, Si, Mg vào
nhôm để nâng cao cơ tính của nhôm...
2. Ưu nhược điểm của công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc
Hỏi: Trong thực tế các vật liệu nào có HS liên hệ với thực tế trả
a.Ưu điểm
lời.
- Đúc được tất thể đúc?
GV : Trình chiếu một số sản phẩm mà HS : Quan sát hình ảnh.
cả kim loại,
phương pháp đúc có thể thực hiện được
hợp kim khác
và một số hình ảnh khuyết tật mà
nhau.
phương pháp đúc thường gặp.
- Đúc được các GV cho HS tìm hiểu ưu, nhược điểm
vật có khối
thông qua hình thức hoạt động nhóm:
lượng, kích
Chia 4 nhóm lớn theo dự án (thời gian - HS: Nắm được vị trí

độ chính xác
nhóm lên máy tính có gắm Webcam
và năng suất
rất cao cao → (hoặc máy chiếu bản trong) hướng dẫn
HS thảo luận nhận xét, bổ sung hoặc có
giảm chi phí.
thể chấm điểm chéo các nhóm cho
nhau.
GV nhận xét, bổ sung, kết luận.
- Đúc được tất cả kim loại, hợp kim
khác nhau.
- Đúc được các vật có khối lượng, kích
thước rất lớn và rất nhỏ.
GV đặt câu hỏi gợi ý, dẫn dắt HS trả lời
và nhận xét kết luận các vấn đề đã nêu.
- Tạo ra được các hình dạng mà các
phương pháp khác không tạo ra được
(lỗ, hốc, rỗng bên trong)
GV. Hiện nay do áp dụng tiến bộ
KHKT đã tạo ra nhiều phương pháp
đúc có độ chính xác cao, năng xuất cao,
giảm chi phí và hạn chế tác động đến
môi trường.
b.Nhược điểm Hỏi: Em hãy nêu nhược điểm của phương
Phương pháp
đúc tạo ra
khuyết tật như:
rỗ khí, rỗ xỉ,
không đầy lòng
khuôn, vật đúc

GV

HS quan sát và trả lời
câu hỏi.
- Trình bày kết quả hoạt
động nhóm..
- Góp ý thảo luận, đánh
giá kết quả chéo
- Quan sát, hiểu được
nhược của công nghệ chế
tạo phôi bằng phương

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

16


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

pháp đúc.
Hỏi: Dựa vào kiến thức Hóa học em
hãy giải thích tại sao khi đúc vật đúc lại
gây nên những khuyết tật như rỗ khí?
rỗ xỉ
GV : Kim loại sau khi nóng chảy có
hấp phụ một lượng khí nhất định như
Oxi (O2), Hiđrô (H2), Nitơ (N2)
nhiệt độ càng cao lượng khí này càng
Tích hợp hóa

Tích hợp sinh nhiễm môi trường sẩy ra trong quá trình
học trong việc đúc .
giáo dục bảo Hỏi : Khi chế tạo phôi bằng công nghệ
vệ môi trường đúc, môi trường xung quanh có bị ảnh
hưởng không?Nêu biện pháp khắc

HS trả lời theo gợi ý của
GV
HS: Do thành phần cấu
tạo vật đúc: lẫn khí, xỉ ;

- HS: Khi nhiệt độ cao,
các chất (rắn, lỏng, khí)
giãn nở, khi nhiệt độ
thấp thì co lại

- HS: Vật đúc co ngót
không đều; nhiệt độ kim
loại lỏng thấp, tính chảy
kém.

- HS: Chất thải đúc gồm
chất (rắn, lỏng, khí chưa
qua xử lí) đưa trực tiếp

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

17




Chuẩn bịmẫu và
vật liệu làm khuôn

Tiến hành
làm khuôn

Chuẩn bị
vật liệu nấu

Nấu chảy
kim loạ i

Sản phẩm
đúc

Khuôn đúc

Rót kim loạ i lỏng vào khuôn

Hình 16.1

b. Ni dung cỏc bc: 4 bc
Bc 1: Chun b vt liu lm khuụn
Chun b mu GV: Cho HS xem on phim mụ phng cỏc
v vt liu lm bc tin hnh ỳc trong khuụn cỏt
Hi: Em hóy cho bit cụng ngh ch to
khuụn.
phụi bng phng phỏp ỳc trong khuụn cỏt
gm my bc?

kết: 10-20%
- Nhóm 2,4: Thực hiện công đoạn 2
+ Nước:
(Bước 3+ Bước 4)
- GV phát phiếu học tập số 2 cho từng
nhóm, phân công nhóm trưởng, thư ký
nhóm và theo dõi thời gian, quan sát động
viên, uốn nắn kịp thời các nhóm thảo luận.
- GV : Hết thời gian thảo luận học sinh nộp
bài giáo viên chiếu kết quả của các nhóm
lên máy tính có gắm Webcam(hoặc máy
chiếu bản trong), hướng dẫn HS thảo luận
nhận xét, bổ sung hoặc có thể chấm điểm
chéo các nhóm cho nhau.
GV nhận xét, bổ sung, kết luận.
Hỏi: Mẫu được làm bằng vật liệu gì? có
hình dạng và kích thước như thế nào?
- Vật liệu: Làm bằng gỗ hoặc nhôm
- Kích thước: Giống như kích thước của vật
đúc.
Hỏi: Thành phần của khuôn cát gồm những
chất gì?
- Vật liệu: Cát = 70 - 80%
- Chất dính kết (Đất sét): 10 - 20%
- Nước: Còn lại
Hỏi: Vì sao phải có chất dính kết, chỉ có cát
có làm được khuôn không? Có đúc được
không?
Hỏi: Bằng kiến thức Hóa học em hãy cho
biết thành phần hỗn hợp làm khuôn thường

lời câu hỏi. (chú ý
hình dạng và kích
thước)
HS đọc SGK trả lời

Chia theo nhóm
(04 nhóm/lớp) để
trao đổi trả lời.
HS trả lời.
- Cát là chủ yếu

HS trả lời theo gợi ý
của GV

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

19


Đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy tiết 1 bài 16 công nghệ chế tạo phôi
môn công nghệ lớp 11 nhằm tăng khả năng tự học, tự thực hành của học sinh”

GV: Hỗn hợp làm khuôn phải có :
- Tính dẻo tốt : Để hỗn hợp làm khuôn có
khả năng biến dạng khi chịu tác dụng của
lực bên ngoài mà không phá hỏng hình
dáng của khuôn.
- Tính thông hơi tốt : Cho phép hơi, khí
sinh ra trong quá trình đúc, rót kim loại đi
qua các lỗ xốp của khuôn thoát ra ngoài.

Hỏi : Khuôn đúc sau khi hoàn thành, chờ
rót kim loại ta cần phải lưu ý gì?
GV : Khuôn đúc sau khi hoàn thành, chờ
rót kim loại dễ bị hút ẩm từ môi trường bên
ngoài vào nhất là khuôn lớn do thời tiết,
nhiệt độ, độ ẩm thay đổi dễ làm cho khuôn

HS trả lời theo gợi ý
của GV
Ghi kết luận của GV

HS trả lời theo gợi ý
của GV
Ghi kết luận của GV

HS trả lời.
HS trả lời theo gợi ý
của GV
Ghi kết luận của GV

HS trả lời theo gợi ý
của GV
Ghi kết luận của GV

HS trả lời theo gợi ý
của GV

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

20

thủy tĩnh do dòng kim loại lỏng gây ra,
khuôn chịu lực cơ học. Khối lượng riêng
của kim loại lỏng càng cao, lực này càng
lớn, khuôn đúc càng cao lực này càng lớn.
+ Thế năng : Chiều cao của dòng kim lỏng
Tích hợp vật lý
từ đáy khuôn tới vị trí miệng thùng rót
+ Động năng: Tốc độ rơi của kim loại lỏng
- Tác động nhiệt : Do khuôn phải tiếp xúc
trực tiếp với kim loại lỏng nên khuôn đúc
cũng được đun nóng lên
Hỏi : Dựa vào kiến thức vật lý em hãy cho
biết tính chất của vật liệu trong quá trình
rót kim loại lỏng vào khuôn có ảnh hưởng
đến sự hình thành vật đúc không?
GV : Có chúng ta cần chú ý đến tính chảy
lỏng, tính hòa tan khí và tính co ngót.
Hỏi: Bằng kiến thức Hóa học em hãy cho
Tích hợp hóa
biết khi rót kim loại lỏng vào khuôn sẽ sẩy
học
ra hiện tượng gì?
GV : Giữa vật liệu làm khuôn và vật liệu

Ghi kết luận của GV

HS đọc SGK trả lời.
Ghi kết luận của GV.

HS trả lời theo gợi ý:

Hỏi: Vật đúc có thể sử dụng ngay hay HS trả lời.
không?
Lấy ví dụ
GV : Có thể sử dụng ngay với những chi - Quả tạ tập thể thao
tiết không cần độ chính xác cao.
c.Kết quả:
 Gọi là chi tiết đúc
Hỏi: Vật đúc phải tiếp tục gia công gọi là HS trả lời.
gì?
Lấy ví dụ.
GV : Phôi đúc (VD : Phôi bánh răng, phôi
trục xe...)
4. Củng cố bài giảng : (06 phút)
Cho học sinh trả lời câu hỏi trong SGK thông qua hình thức trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm và chơi trò chơi ô chữ qua đó cho điểm các nhóm.
Phần 1 - Em hãy chọn phương án trả lời đúng nhất trong các câu hỏi sau:
Câu 1: Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc có những ưu điểm:
A. Đúc được tất cả các kim loại và các hợp kim khác nhau.
B. Có thể đúc được các vật có khối lượng từ vài gam tới vài trăm tấn, các vật có
hình dạng và kết cấu bên trong và bên trong phức tạp.
C. Nhiều phương pháp đúc hiện đại có độ chính xác và năng suất rất cao, góp phần
hạ thấp chi phí sản xuất.
D. Cả 3 đáp án trên.
Câu 2 : Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc có những nhược điểm:
A. Rỗ khí
B. Rỗ xỉ ,rỗ khí,không điền đầy lòng khuôn,vật đúc bị nứt.
C. Lõm co
D. Vật đúc bị nứt
Câu 3: Sau khi rót vào khuôn, kim loại lỏng kết tinh và nguội người ta nhận
được gì ?

Câu 1: Đây là từ chỉ trạng thái kim loại lỏng sau khi kết tinh và nguội lại (Ô chữ
gồm 7 chữ cái)
ĐÔNG ĐẶC
Câu 2: Đây là từ chỉ việc làm quan trọng nhất trong công nghệ đúc (Ô chữ gồm 8
chữ cái)
LÀM KHUÔN
Câu 3: Đây là tên vật liệu dùng để làm khuôn chiếm tỉ lệ nhiều nhất (Ô chữ gồm 3
chữ cái)
CÁT
Câu hỏi Ô chữ hàng dọc :
Câu hỏi : Đây là tên một phương pháp gia công (Ô chữ gồm 3 chữ cái)

ĐÚC
- Giáo viên nhận xét về ý thức, tinh thần thái độ học tập của học sinh thông qua bài
giảng và phần trả lời các câu hỏi trắc nghiệm và chơi trò chơi ô chữ qua đó tổng hợp
kết quả cho điểm từng nhóm.
5. Dặn dò, hướng dẫn học sinh học học bài mới (04 phút)
- Hướng dẫn trả lời các câu hỏi 1,2 trang 81 trong SGK CN11
Câu 1: Hãy nêu bản chất, ưu nhược điểm của công nghệ chế tạo phôi bằng
phương pháp đúc ?
Câu 2: Trình bày các bước cần thực hiện khi đúc trong khuôn cát ?
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài 16 tiết 2 công nghệ chế tạo phôi bằng
phương pháp gia công áp lực và phương pháp hàn.
Hướng dẫn làm bài tập thực hành về nhà :
I – Lý thuyết
- Mỗi nhóm hoàn thành 01 phiếu học tập số 3 (Gồm 04 nhóm theo sự phân
công ban đầu)
II – Thực hành
Áp dụng bài học phần công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong
khuôn cát mỗi nhóm làm ra từ 01 – 02 sản phẩm đúc bằng phương pháp đúc trong

làm dự án)
- Giáo viên giám sát quá trình thực hiện dự án thông qua 02 tiết/tuần dạy tại
lớp nhằm theo dõi quá trình thu thập tài liệu và hoạt động nhóm thực tế của học
sinh để góp ý hoặc điều chỉnh.
- Giáo viên thu sản phẩm đã hoàn thành của học sinh để chấm điểm theo nhóm
thông qua danh sách do nhóm trưởng lập gồm các thanh viên trong nhóm theo sự
phân công ban đầu (Điểm hệ số 1) chấm sau khi hoàn thành dự án khi đã hoàn thành
sản phẩm thực tế.
- Thông qua phần củng cố bài giảng: Bằng hệ thống câu hỏi vấn đáp, câu hỏi
trắc nghiệm, câu hỏi tự luận và trò chơi đố vui ô chữ được học sinh hoạt động theo
nhóm để lấy điểm cho nhóm học tập
- Giáo viên thu 03 phiếu học tập về nhà chấm điểm và trả vào tiết học sau.
+ Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh: Thông qua mức độ hiểu biết
của học sinh theo mục tiêu của bài : Về kiến thức, kĩ năng, thái độ
8. Các sản phẩm của học sinh:
Được tiến hành dạy học tại các lớp 11B, 11C trường THPT Nho Quan A với
tổng số 64 học sinh
I – Lý thuyết
- Mỗi nhóm hoàn thành 03 phiếu học tập (Trong đó 02 phiếu hoàn thành tại lớp
là phiếu số 01 và phiếu số 02 còn phiếu số 03 hoàn thành ở nhà )
II – Thực hành
Áp dụng bài học phần công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong
khuôn cát mỗi nhóm làm ra từ 01 – 02 sản phẩm đúc bằng phương pháp đúc trong
khuôn cát (hoặc khuôn kim loại) tùy chọn trong những sản phẩm sau : Ngôi sao, cái
đĩa, cái cối, cái chày, cái chảo, cái thìa, quả tạ, quả cầu, thanh kiếm, máy bay, trái
tim, cái xoong, cái bát…
Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

24



Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

33

30đ(08HS)

20đ (09HS)

20đ (08HS)

25đ (08HS)

31

20đ(08HS)

30đ (08HS)

25đ (08HS)

20đ (07HS)

- Kết quả áp dụng công nghệ đúc trong khuôn cát
STT



Cái cối
Quả tạ

Trái tim
Ngôi sao

1

11B

33

2

11C

31

STT

Lớp

Điểm sản phẩm đúc
Sĩ số

Nhóm 1

Nhóm 2


7

Ng-êi thùc hiÖn ®Ò tµi : Ph¹m Thanh S¬n – Tr-êng THPT Nho Quan A

25