Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

MỤC LỤC
Nội dung
MỤC LỤC

Trang
1

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận

3

II. Cơ sở thực tiễn

4

PHẦN II: NỘI DUNG
I. Giải pháp cũ thường làm

7

II. Giải pháp mới cải tiến

8

1 Nội dung giải pháp mới

9


24

thức
1.2.3 Biện pháp 3: Sử dụng các bài toán thực tiễn trong giờ luyện tập, ôn tập

26

chương, ôn tập cuối năm.
1.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường các hoạt động thực hành, qua đó rèn luyện

30

kỹ năng thực hành toán học gần gũi với thực tế.
1.2.5 Biện pháp 5: Chú ý khai thác các kiến thức Toán học vào các bộ môn

32

khác gần với thực tế như Vật lý, Hóa học, Sinh học …
1.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường liên hệ thực tế qua các tiết học

36

1.2.7 Biện pháp 7: Thường xuyên giao bài tập “dự án” cho các nhóm học

38

[Type text]



II. Hiệu quả xã hội

54

III. Điều kiện và khả năng áp dụng

55

IV. Kiến nghị

55

PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Giáo án minh họa

58

Phụ lục 2: Một số bài toán thực tiễn áp dụng trong giảng dạy

67

Phụ lục 3: Một số hình ảnh minh họa các hoạt động của học sinh với môn

81

toán
Phụ lục 4: Phiếu điều tra: Sự hiểu biết, quan tâm của học sinh với nhứn g
ứng dụng thực tế của toán học.

[Type text]

kiến thức giải quyết vấn đề.
Toán học là ngành khoa học có tính trừu
X©y dùng nªn

tượng cao nhưng Toán học có mối liên hệ chặt
chẽ với thực tiễn. Lịch sử đã cho thấy rằng,
Toán học có nguồn gốc thực tiễn, chính sự
[Type text]

Thùc tiÔn

C¸ c lÝthuyÕt To¸ n
häc
Phôc vô


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

phát triển của thực tiễn đã có tác dụng lớn đối với toán học. Thực tiễn là cơ sở
để nảy sinh, phát triển và hoàn thiện các lí thuyết Toán học. Cho nên các giai
đoạn phát triển của toán học đều gắn với những mối liên hệ phong phú như:
liên hệ giữa toán học với nhu cầu hoạt động thực tiễn của con người, liên hệ
giữa toán học và sự phát triển của các ngành khoa học khác, liên hệ giữa các
nội dung toán học với nhau. Ngược lại, toán học lại xâm nhập vào thực tiễn
thúc đẩy thực tiễn phát triển.
Bên cạnh đó, với mỗi cá nhân, việc có tư duy toán học tốt có liên quan mật
thiết đến năng lực phân tích, giải quyết vấn đề, diễn đạt ý tưởng một cách hiệu
quả trong những tình huống thực tế. Cụ thể là ngày nay, con người phải đối mặt
ngày càng nhiều các vấn đề liên quan đến Toán học như các kiến thức về số

học cơ sở hiện nay
2.1 Về phía giáo viên:
Đa số giáo viên đã có quan tâm đến việc khai thác tình huống thực tế vào
dạy học môn Toán nhưng hiệu quả chưa cao, chưa liên tục, chưa có phương
pháp cụ thể khoa học. Chỉ một số ít giáo viên chủ động tìm hiểu, còn số đông
giáo viên có quan tâm nhưng không chủ động tìm hiểu mà chủ yếu sử dụng các
bài tập trong sách giáo khoa, sách bài tập.
Mặc dù hầu hết các thầy cô đều khẳng định rằng, nếu tăng cường khai thác
các tình huống thực tế vào dạy học thì sẽ làm cho học sinh tích cực hơn trong
việc học môn Toán. Nhưng việc tìm hiểu, khai thác các tình huống thực tế vào
dạy học hiện nay của giáo viên còn hạn chế. Tôi cho rằng hạn chế trên có thể do
những nguyên nhân chính sau:
+ Khối lượng kiến thức yêu cầu ở mỗi tiết học là khá nhiều và độ khó tăng
dần theo cấp học khiến giáo viên vất vả trong việc hoàn thành bài giảng trên lớp.
+ Do áp lực thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục nên dẫn đến cách dạy
và cách học phổ biến hiện nay là “thi gì, học nấy”, “không thi, không học”.
+ Do yêu cầu vận dụng Toán học vào thực tế chưa được đặt ra một cách
thường xuyên và cụ thể trong quá trình đánh giá (các nội dung yêu cầu khả năng
vận dụng kiến thức toán học vào thực tế xuất hiện rất ít trong các kì thi).

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

+ Khả năng liên hệ kiến thức Toán học vào thực tiễn của giáo viên Toán
còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là vì bản thân giáo viên trong quá trình
học tập ở phổ thông cũng như quá trình đào tạo tại các trường sư phạm ít khi
được tiếp cận cũng như đào tạo một cách có hệ thống về cách khai thác, vận

Giáo viên chủ yếu chỉ dạy các tiết thực hành theo phân phối chương trình
quy định và rèn cho học sinh các kỹ năng thực hành như kỹ năng tính toán (tính
nhanh, tính nhẩm, tính gần đúng, tính có sử dụng máy tính bỏ túi…). Tuy nhiên
một số các kỹ năng thực hành toán học khác chưa thực sự được chú trọng như
kỹ năng đọc hiểu bản đồ, kỹ năng về đo lường, kỹ năng ước lượng …
Các đề kiểm tra còn thiên về tái hiện kiến thức, vận dụng kiến thức giải các
bài toán gói gọn trong bộ môn toán, ít quan tâm đến đánh giá năng lực vận dụng
kiến thức giải quyết các vấn đề thực tế.
2. Ưu điểm giải pháp cũ
Nội dung chương trình đã khá quen thuộc với hầu hết giáo viên trong nhiều
năm nay nên giáo viên cũng thành thạo trong tiến trình dạy học.
Giáo viên truyền tải cho học sinh kiến thức một cách hệ thống và khoa học.
Học sinh nắm vững kiến thức, có kỹ năng vận dụng linh hoạt các kiến thức
đó trong giải các bài toán cơ bản và nâng cao.

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

3. Nhược điểm giải pháp cũ
Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lý thuyết dẫn tới việc rèn luyện kỹ
năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh thông qua khả
năng vận dụng tri thức tổng hợp còn hạn chế.
Những hạn chế trong việc liên hệ toán học với thực tiễn của nội dung
chương trình hiện hành cũng như cách kiểm tra đánh giá đã dẫn đến định hướng
dạy học của giáo viên và học sinh không được quan tâm đúng mức tới việc liên
hệ thực tế vào dạy học. Điều đó làm cho toán học xa rời thực tiễn, giảm tính
sáng tạo của giáo viên và học sinh.

1.1.1 Khai thác triệt để các bài tập có tính thực tiễn trong sách giáo khoa
Nội dung chương trình sách giáo khoa đã đưa khá nhiều các ví dụ, các
bài tập có tính thực tiễn. Tuy nhiên giáo viên có tâm lý ngại ngần, ít hứng thú,
thậm chí bỏ qua các bài toán thực tiễn này. Hơn nữa, dạng toán có nội dung
mang tính thực tế rất ít có khả năng ra đề kiểm tra, do đó, nếu giáo viên quá coi
trọng thi cử hoặc sợ thiếu thời gian của tiết dạy thì thường không truyền tải nội
dung của các bài tập này hoặc nếu có thì cũng chỉ giải xong bài toán đó mà
không khai thác triệt để tính ứng dụng của nó trong thực tế.
Về phía học sinh, thường chỉ chú ý đến mặt toán học và xử lí tính toán
trên các con số, đến những hình vẽ,… mà ít quan tâm đến tính thực tế, đến quá
trình mô tả mối quan hệ dẫn tới những con số, hình vẽ …
Trong khi đó, những bài tập này, ngoài tầm quan trọng như để củng cố hoặc
chuyển tải kiến thức, còn có thể phục vụ ngay việc học tập của các em là niềm
hứng thú cho học sinh, tạo hiệu quả cao cho tiết dạy nếu giáo viên biết khai thác
triệt để.
Dưới đây là một số ví dụ minh họa
Ví dụ 1: (§2: Giá trị của một biểu thức đại số - Bài 8/trang 29 SGK toán 7 tập
II)
Đố: Ước tính số gạch cần mua: Giả sử gia đình em cần lát một nền nhà
hình chữ nhật bằng gạch hình vuông có cạnh 30cm. Hãy đo kích thước nền nhà
đó rồi ghi vào ô trống trong bảng sau:
[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Chiều rộng (m)

Chiều dài (m)

dùng để lát nền nhà phải tính trên thực tế sẽ khác đi nhiều (khi đó phải cắt, gọt
rồi mới lát cho đủ nền nhà và còn phải đảm bảo thẩm mĩ). Thực tế không được
lấy diện tích nhà chia cho diện tích một viên gạch để tìm số gạch nguyên.
Ví dụ: Với bài toán trên nếu lát gạch theo chiều dài ta được một hàng 22
viên còn thừa 20cm chưa lát (680 : 30 = 22 dư 20), nếu lát theo chiều rộng ta lát
được một hàng là 18 viên còn thừa 10cm chưa lát (550 : 30 = 18 dư 10). Do đó
số gạch nguyên dùng để lát là: 22 x 18 = 396 viên. Phần còn lại phải cắt từ 22
viên gạch nguyên nữa để lát (mỗi viên gạch cắt thành 2 phần 10cm và 20cm).
Vậy thực tế số viên gạch dùng để lát là: 396 + 22 = 418 viên
Đối với bài này giáo viên giao nhiệm vụ về nhà ước lượng số viên gạch
để lát nền của nhà mình

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Ví dụ 2: (§5: Tính chất tia phân giác của một góc - Bài 31/trang 70 SGK toán 7
tập II)

x
b
O
M

a
y

Hình vẽ trên cho biết cách vẽ tia phân giác của góc xOy bằng thước hai lề:

ràng từ đó các em sẽ yêu thích môn Toán hơn.
Ví dụ 4: (Bài 11/trang 112 - SGK Toán 9 tập II)
Người ta nhấn chìm hoàn toàn một tượng đá nhỏ vào một lọ thủy tinh có
nước dạng hình trụ. Diện tích đáy lọ thủy tinh là 12,8cm2 . Nước trong lọ dâng
lên thêm 8,5mm. Hỏi thể tích của tượng đá là bao nhiêu?
Khi giải được bài tập này học sinh sẽ nhớ rất lâu cách tính thể tích của
hình trụ đồng thời với cách đó, có thể đo thể tích một vật thể có hình dáng bất
kỳ.
Dạng toán“ Giải bài toán bằng cách lập phương trình hoặc hệ phương
trình” là một dạng toán rèn luyện óc phân tích và biểu thị toán học, những mối
liên quan của các đại lượng trong thực tiễn. Trong khi đó vốn kiến thức thực tế
của học sinh còn hạn chế do đó khi dạy về dạng toán này giáo viên cần phân tích
để chỉ ra được tính thực tiễn đối với các đại lượng. Ví dụ như: Quãng đường,
vận tốc, thời gian là các số dương; số người, số cây, số chi tiết máy … là số
nguyên dương; năng suất làm riêng phải nhỏ hơn năng suất làm chung; …
Ví dụ 5: (Bài 52/trang 60 – SGK lớp 9 tập 2):
Khoảng cách giữa hai bến sông A và B là 30 km. Một ca nô từ bến A đến
bến B, nghỉ 40 phút ở bến B rồi quay lại bến A. Kể từ lúc khởi hành đến khi về
tới bến A hết tất cả 6h. Hãy tìm vận tốc của ca nô trong nước yên lặng, biết rằng
vận tốc của nước chảy là 3km/h

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Đối với bài toán này giáo viên cần chú ý cho học sinh tính thực tế của hai
đại lượng đó là vận tốc thực của ca nô phải lớn hơn vận tốc dòng nước từ đó học
sinh đặt điều kiện của ẩn cho chính xác.

Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Bài 43/SGK-trang 73: Có hai con
đường cắt nhau và cùng cắt một con sông
tại hai địa điểm khác nhau (hình 2). Hãy
tìm một địa điểm để xây dựng đài quan
sát sao cho các khoảng cách từ đó đến hai
con đường và đến bờ sông bằng nhau? Có
tất cả mấy địa điểm như vậy.

Hình 2

Bài 49/SGK - trang 77: Hai nhà máy
được xây dựng bên bờ một con sông tại
hai địa điểm A và B (hình 3). Hãy tìm
cạnh bờ sông một địa điểm C để xây
dựng một trạm bơm đưa nước về cho hai
nhà máy sao cho độ dài đường ông dẫn

Hình 3

nước là ngắn nhất.
Bài 50/SGK-trang 77: Một con
đường quốc lộ cách không xa hai điểm
dân cư (hình 4). Hãy tìm bên đường đó
một địa điểm để xây dựng một trạm y tế
sao cho trạm y tế này cách đều hai điểm
dân cư.


2

Ví dụ 2: (§1. Khái niệm về biểu thức đại số - Bài 2/SGK trang 26 Toán 7 tập II)
Viết biểu thức đại số biểu thị diện tích hình thang có đáy lớn là a, đáy nhỏ
là b, đường cao là h (a, b và h có cùng đơn vị đo).
Giáo viên có thể thay bằng một bài toán phức tạp hơn nhưng cũng phải
viết biểu thức biểu thị diện tích hình thang.
Bài toán: Một thửa ruộng hình thang có đáy lớn là a, đáy nhỏ là b và
đương cao h. Người ta muốn chia mảnh đất để

2
diện tích thửa ruộng trồng ngô,
5

1
diện tích trồng khoai còn lại trồng đậu. Hãy tính diện tích trồng ngô, diện tích
3
trồng khoai theo a, b và h.
[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Cũng có thể thay đổi nội dung bài tập mang tính thực tế này bằng một
thưc tế khác, để nâng cao vai trò của kiến thức.
Ví dụ 3: (§6. Đối xứng trục - Bài 39b /SGK trang 88 Toán 8 tập I)
Bạn Tú đang ở vị trí A, cần đến bờ sông d lấy nước rồi đi đến vị trí B
(Hình 5). Con đường ngắn nhất mà bạn Tú nên đi là con đường nào?
B

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

1.1.3 Vận dụng các câu hỏi Pisa vào dạy từng bài cho phù hợp
Trong quá trình dạy học giáo viên cần giúp học sinh thấy được nhu cầu vận
dụng toán học vào thực tế nói cách khác là giúp học sinh thấy được tầm quan
trọng, tính hữu ích của Toán học trong cuộc sống hàng ngày. Để làm được điều
đó, bên cạnh những bài tập sách giáo khoa, giáo viên cần bổ sung thêm những
tình huống, bài tập có nội dung thực tế vào chương trình giảng dạy.
Qua tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu về PISA tôi thấy rằng một đặc điểm
nổi bật trong đánh giá của PISA là nội dung đánh giá được xác định dựa trên các
kiến thức, kĩ năng cần thiết cho tương lai, không dựa vào các chương trình giáo
dục quốc gia. Đây chính là điều mà PISA gọi là “năng lực phổ thông”. Trong
PISA, các tình huống được đưa ra để đánh giá năng lực này có liên quan mật
thiết đến những vấn đề trong cuộc sống của cá nhân hàng ngày, những vấn đề
của cộng đồng và toàn cầu.
Những kiến thức trong PISA được xây dựng bởi một đội ngũ chuyên gia hàng
đầu về giáo dục nên đảm bảo tính hệ thống, tính khoa học, tính chính xác.
Kiến thức Toán học sử dụng trong PISA có nhiều điểm tương đồng với nội
dung chương trình sách giáo khoa hiện đang sử dụng ở nước ta.
Nội dung các bài toán trong PISA đều đề cao tính ứng dụng của Toán học
vào thực tiễn vừa giúp học sinh thấy được vai trò quan trọng của Toán học trong
cuộc sống vừa hấp dẫn, kích thích được ham muốn tìm tòi, khám phá của các
em.
Những bài tập trong PISA cho thấy nhiều mặt những ứng dụng của toán
học trong cuộc sống có thể là nguồn cung cấp tư liệu hữu ích cho hoạt động học
tập và giảng dạy.


Câu hỏi 2: Hỏi sau 10 tiếng hai kim đồng hồ gặp nhau bao nhiêu lần.
Ví dụ 2: Sau khi học bài “Phép cộng và phép nhân” - Toán 6 / Tập 1 giáo viên
có thể đưa ra bài toán:
Đầu năm học bố mẹ cho em mua bộ SGK lớp 6. Tính tổng số tiền bố
mẹ đã cho em để mua bộ SGK đó. (Trích câu hỏi PISA)
Mặc dù bài toán rất đơn giản nhưng học sinh sẽ phải tìm hiểu xem, toàn bộ
sách giáo khoa lớp 6 là bao nhiêu cuốn, giá tiền mỗi cuốn, rồi mới làm phép
cộng để tính tổng số tiền mua sách.

[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Ví dụ 3: Diện tích lục địa (Trích câu hỏi PISA) (Đưa vào khi dạy bài Ôn tập
chương II: Đa giác. Diện tích đa giác - Toán 8, tập I)
Dưới đây là bản đồ của Châu Nam Cực (hình 6)

Hình 6. Bản đồ Châu Nam Cực
Câu hỏi: Ước tính diện tích của Châu Nam Cực bằng cách sử dụng tỉ lệ bản đồ.
Hãy trình bày và giải thích cách em thực hiện ước tính (có thể vẽ trên bản đồ
nếu điều đó giúp ích cho việc tính toán).
Giáo viên để học sinh suy nghĩ, nêu ý kiến của mình trước sau đó có thể gợi
ý, hướng dẫn học sinh cách ước tính một hình “không tiêu chuẩn” bằng cách
chọn ra một hoặc nhiều hình “tiêu chuẩn” (hình có công thức tính diện tích cụ
thể trong chương trình) như hình chữ nhật, hình tam giác, … có thể bao phủ toàn
bộ hình đã cho sau đó chỉ phải tính diện tích hình này từ đó suy ra cách tính diện
tích phải tìm.

trình dạy học nhằm kích thích hứng thú học tập cho học sinh, làm cho việc học
tập trở nên tự giác, tích cực, chủ động. Gợi động cơ không phải là việc đặt vấn
đề một cách hình thức mà phải giúp biến những mục tiêu sư phạm thành mục
tiêu của cá nhân học sinh nhằm tạo ra động lực bên trong thúc đẩy học sinh hoạt
động. Kinh nghiệm cho thấy không có động lực nào thúc đẩy mạnh mẽ động cơ
học tập của học sinh bằng các tình huống thực tế. Rõ ràng cách gợi động cơ này
dễ hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, tạo điều kiện để các em thực hiện tốt các hoạt động
kiến tạo tri thức trong quá trình học tập về sau. Giáo viên thường thực hiện nhiệm
vụ đó ở khâu đặt vấn đề vào bài bài mới hoặc khâu chuyển ý từ mục trước sang
mục sau trong bài học. Khi gợi động cơ giáo viên có thể đưa ra những thực tế
[Type text]


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

gần gũi xung quanh học sinh; thực tế xã hội rộng lớn (kinh tế, kĩ thuật, quốc
phòng,…); thực tế ở những môn học và khoa học khác.
Tuy nhiên ta cũng cần phải chú ý các bài toán thực tế đưa ra cần đảm bảo
tính chân thực, không đòi hỏi quá nhiều tri thức bổ sung, con đường từ lúc nêu
cho đến lúc giải quyết vấn đề càng ngắn càng tốt.
Ví dụ 1: (Đặt vấn đề vào bài khi dạy bài : Làm quen với số nguyên âm- Toán 6)
* Khi xem truyền hình ở bản tin thời tiết viết :
Mát-xcơ-va: - 100C đến -50C
Xơ-un: - 50C đến -10C
Bắc Kinh: -20C đến 30C
Ta hiểu cách viết đó như thế nào ? Tại sao lại có dấu “ – ” ở đằng trước
mỗi số ?
* Khi tham quan du lịch trên biển hoặc trên sông hồ chúng ta gặp biển báo
viết - 15m , các em hiểu như thế nào về biển báo này ?

với học sinh là ta có thể biết được điều đó khi học bài hôm nay “Tìm giá trị phân
số của một số cho trước”. Sau khi học xong quy tắc, giáo viên có thể quay lại bài
toán ban đầu. Học sinh sẽ thấy thú vị khi áp dụng được kiến thức đang học vào
vấn đề thực tế mà các em có thể quan sát hàng ngày và đây cũng là dịp giáo viên
có thể củng cố kiến thức cho HS.
Kết thúc tiết học “Tìm giá trị phân số của một số cho trước” giáo viên có
thể đưa ra bài toán để gợi động cơ sang bài học “Tìm một số biết giá trị một
phân số của nó”. Đến tiết học hôm sau giáo viên sử dụng bài toán này để vào bài
học.
Bài toán 2: Tại hiệu sách đó Nam gặp một người bạn đang mua một cuốn
sách tham khảo hết 27 nghìn đồng sau khi đã được giảm giá 10%. Vậy giá ban
đầu của cuốn sách đó là bao nhiêu tiền?
Tiếp tục tận dụng tình huống này, trước khi học bài “Tỉ số của hai số”.
Giáo viên có thể đưa ra bài toán sau để đặt vấn đề cho bài học.
Bài toán 3: Cũng ở hiệu sách ấy, nhưng gian hàng bên cạnh có trưng bày
một chiếc bàn gấp cá nhân. Nam thấy tấm biển giảm giá như hình dưới đây:
[Type text]

160 000 đ
120 000đ


Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Câu hỏi: Vậy chiếc bàn đã được giảm giá bao nhiêu phần trăm so với mức
giá ban đầu?
Ví dụ 3: (Gợi động cơ mở đầu của bài: Căn bậc ba - Toán 9)
Bài toán: Một bác thợ muốn xây 1 chiếc bể chứa nước hình lập phương có
thể tích là 8m³. Vậy bác thợ phải đo kích thước móng như thế nào để xây được



Một số biện pháp đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy môn Toán cấp THCS
nhằm phát triển năng lực học sinh

Câu hỏi: Người thợ mộc có đủ gỗ để rào khu vườn theo hai thiết kế trên
không? Vì sao?
Ở tình huống trên học sinh phải chuyển được yêu cầu bài toán đưa ra thành
một vấn đề toán học đó là : tính chu vi của một hình cho trước. Ở mẫu thiết kế
thứ 1, học sinh dễ dàng tìm được chu vi là 32m nhưng ở thiết kế thứ 2 thì học
sinh chưa thể có ngay câu trả lời vì chưa có đủ dữ kiện cần thiết. Giáo viên có
thể gợi ý cho học sinh tìm được mối liên hệ giữa cái đã cho với cái phải tìm đó
là đưa về việc so sánh quan hệ chiều dài giữa đường vuông góc và đường xiên
xuất phát từ một điểm. Để có thể trả lời câu hỏi này ta sang phần hai của bài:
Quan hệ giữa đường vuông góc và đường xiên.
1.2.2 Biện pháp 2: Sử dụng các bài toán thực tiễn vào khâu củng cố kiến thức
Khâu củng cố giúp học sinh nắm vững được hệ thống kiến thức theo mục
tiêu dạy học. Không những thế đây còn là bước quan trọng để giáo viên cũng
như học sinh kiểm tra và đánh giá kết quả dạy-học của mình. Trong khâu này,
giáo viên có thể đưa ra các bài toán thực tế liên quan đến kiến thức toán học vừa
xây dựng để học sinh nhớ lâu và hiểu sâu kiến thức. Cũng qua đó mà học sinh
thấy được toán học thật gần gũi với cuộc sống, giúp các em hứng thú hơn trong
học tập, ghi nhớ kiến thức một cách có chủ đích.
Ví dụ 1: (Củng cố sau khi học xong bài “Ước chung lớn nhất” -Toán 6 tập I)
Bài 145/SGK trang 56: Lan có một tấm bìa hình chữ nhật kích thước
75cm và 105cm. Lan muốn cắt tấm bìa thành các mảnh nhỏ hình vuông bằng
nhau sao cho tấm bìa được cắt hết, không thừa mảnh nào. Tính độ dài lớn nhất
của cạnh hình vuông (Số đo cạnh hình vuông nhỏ là một số tự nhiên với đơn vị
là xentimet).
Ví dụ 2: (Củng cố sau khi học xong bài “Một số hệ thức về cạnh và góc trong


G

I

AB + BC > AC
CD + DE > CE
EG + GH > EH
......................................

Suy ra AB + BC + CD+ DE +EG + GH +... > AC + CE + EH +...
Do đó để số dây điện dùng để mắc ít nhất thì các điểm A,B,C,D,E,G, H...
phải thẳng hàng, tức là các cột điện phải chôn thẳng hàng với nhau
Ví dụ 4: (Củng cố sau khi học xong bài tính chất ba đường trung trực của tam
giác ở lớp 7)
Tại ngã ba tam giác Thành phố Ninh Bình có một bồn hoa hình tam giác.
Công ty môi trường đô thị thành phố muốn đặt một cây đèn chiếu sáng toàn bộ
khuôn viên đồng thời làm đẹp cảnh quan. Người ta nên đặt nó ở đâu?
Giáo viên có thể dẫn dắt để học sinh hình dung được trong đề bài bồn hoa
được thể hiện như một hình tam giác và quầng sáng từ cây đèn như là một hình
tròn mà cây đèn là tâm của nó. Để cây đèn chiếu sáng được toàn bộ khuôn viên
[Type text]