:

04

Khai thác tư liệu lịch sử về sự ủng hộ của thế giới
trong cuộc đấu tranh ngoại giao đối với nhân dân Việt Nam
thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đấu tranh ngoại giao là một trong
ba mặt trận đấu tranh của nhân dân ta bên cạnh đấu tranh quân sự và đấu tranh
chính trị, trong đó “đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị là nhân tố chủ yếu
quyết định thắng lợi trên chiến trường, làm cơ sở cho đấu tranh ngoại giao”. ho
đến nay, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta đã kết thúc được 40
năm, xong những yếu tố tạo nên sự thắng lợi của cuộc kháng chiến vẫn còn nguyên
giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm cho nhân dân ta trong công cuộc xây dựng và
phát triển đất nước hiện nay.

ể khắc sâu cho học sinh trong học tập, ôn thi học

sinh giỏi môn lịch sử biết, hiểu về cuộc đấu tranh ngoại giao đã góp phần như thế
nào vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng thời cũng qua
đó giúp cho các em biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn công cuộc
bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ của nhân dân ta hiện nay, tôi xin lựa chọn chuyên
đề “Khai thác tư liệu lịch sử về sự ủng hộ của thế giới trong cuộc đấu tranh ngoại
giao đối với nhân dân Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ, cứu nước”.
2. Mục đích đề tài
Giúp học sinh hiểu và biết được sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với nhân
dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Vận dụng kiến thức đã biết, hiểu để nâng cao hiệu quả học tập và ôn luyện bộ
môn có thể đáp ứng phần nào cho việc thi học sinh giỏi các cấp.


inh đã chủ trương

mở thêm mặt trận đấu tranh ngoại giao nhằm vạch trần luận điệu chiến tranh lừa
bịp phi nghĩa của đế quốc Mỹ, nêu tính chất chính nghĩa của nhân dân ta để tranh
thủ sự ủng hộ của thế giới, trong đó có nhân dân yêu chuộng hòa bình nước Mỹ.
Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa với việc bùng nổ thông tin thì
nguồn tư liệu, tài liệu, phim ảnh về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 –
1975 ) khá dồi dào, đa dạng xong không cũng có khó khăn, bởi nhiều nguồn tư
liệu, phim ảnh, lược đồ nếu không xác định đúng nguồn cung cấp và không biết
cách khai thác sử dụng kết hợp trong giảng dạy cũng sẽ gây hậu quả( tai nạn nghề
nghiệp) có thế diễn ra dễ làm cho một giờ học, ôn tập không sâu và tính khả thi
kém, đó là thực tế mà nhiều giáo viên đã gặp phải.
Nhằm nâng cao hiệu quả học tập và ôn luyện trong bộ môn về phần đấu
tranh ngoại giao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ngoài yếu tố thành
công quan trọng nhất là do có đường lối cách mạng đúng đắn của

ảng, Chủ tịch

Hồ Chí Minh ; Tinh thần chiến đấu anh dũng của nhân dân ta trên mặt trận quân
sự, chính trị . Có lẽ không thể không nói đến là có sự ủng hộ của nhân dân thế giới
đã góp phần vạch trần tính chất xâm lược phi nghĩa của đế quốc Mỹ và nên lên lập
2


trường chính nghĩa của dân tộc ta để dẫn đến việc kí kết bản Hiệp định Pari năm
197, tạo nên bước ngoặt cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
II. Khái niệm và tầm quan trọng của đấu tranh ngoại giao
ấu tranh ngoại giao là một quá trình đàm phán, dàn xếp, thương lượng giữa
những người đại diện cho một nhóm hay một quốc gia. Thuật ngữ này thông thường

3


cho học sinh thấy được bức tranh của chặng đường đấu tranh gian khổ đó của nhân
dân ta trong khuôn khổ của 1 tiết học hay ôn luyện với nhiều vấn đề cần khắc học,
giải quyết khi nguồn tư liệu quá ít và lượng thời gian hạn hẹp quả là không phải là
việc dễ dàng thực hiện thành công.
Nhằm nâng cao hiệu quả học và ôn luyện, trong phạm vi nhỏ, tôi xin đưa ra
một số giải pháp về việc khai thác nguồn tư liệu lịch sử trong đấu tranh ngoại giao
thời kì chống Mỹ, cứu nước – chủ yếu là giúp cho học sinh thấy chiến thắng dành
được, ngoài sự lãnh đạo đúng đắn của

ảng, Bác Hồ và tinh thần chiến đấu anh

dũng của nhân dân ta. Còn có sự giúp đỡ không nhỏ của các nước xã hội chủ
nghĩa, các nước dân chủ và nhân dân yêu chuộng hòa bình,tiến bộ trên thế giới.
IV. Chuyên đề “Khai thác tư liệu lịch sử về sự ủng hộ của thế giới trong cuộc
đấu tranh ngoại giao đối với nhân dân Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ,
cứu nước”.
Thứ nhất, là sự ủng hộ giúp đỡ của Đảng, Nhà nước và nhân dân Liên Xô.
Từ đầu năm 1950, quan hệ Việt Nam – Liên Xô đã được hình thành, qua đó, nhân
dân ta đã nhận được sự chi viện, giúp đỡ to lớn của
Liên Xô để góp phần làm nên chiến thắng

ảng,

hà nước và nhân dân

iện Biên Phủ lẫy lừng năm châu.



ông

ức, Cu Ba... về vật

chất, tinh thần. Dù chiến tranh đã đi qua, nhưng nhiều người Việt Nam vẫn khắc
ghi trong lòng và không thể quên được năm 1966 tại Hội nghị đoàn kết ba châu lần
thứ nhất tổ chức tại Thủ đô a-ha-ba-na. Chủ tịch nước Cu Ba Phi - en Ca-xtơ –
rô đã nói “Máu Việt Nam cũng là máu Cu-ba. Vì Việt Nam, Cu-ba sẵn sàng hiến
dâng cả máu của mình” . Lời tâm huyết đó đã góp phần tạo nguồn cổ vũ mạnh mẽ
cho toàn quân, toàn dân Việt

am vượt qua mọi hy sinh, mất mát để đi đến thắng

lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến trường kì, giải phóng hoàn toàn miền Nam,
thống nhất đất nước.

gày nay, câu nói đó vẫn tạo vào thời gian, không gian để

minh chứng cho một tình bạn lớn trong lịch sử, đó là Việt Nam – Cu Ba. Ngày nay
trong công cuộc kiến thiết đất nước, nhân dân ta vẫn nhận được sự ủng hộ giúp đỡ
to lớn của

ảng,

hà nước và nhân dân Cu-Ba. Giáo viên có thể minh chứng cho

học sinh một số VD cụ thể, như : Bệnh viện Quảng Bình, Trại bò Mộc Châu,
đường cao tốc Xuân Mai... góp phần cùng nhân dân ta hàn gắn vết thương chiến
tranh( trích nguồn tư liệu: Báo Quân đội nhân dân – Chủ nhật, tháng 4/2012).

Nhận thức sâu sắc lời dặn của Bác, nhân dân

ta ở cả hai miền đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, sẵn sàng hy sinh cho lí
tưởng “không có gì quý hơn độc lập, tự do” tiến lên chiếu đấu dành những thắng
lợi to lớn trên chiến trường trong thời kì 1965 – 1968. Những thắng lợi đó là điều
kiện để ảng, hà nước ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh mở mặt trận đấu tranh thứ ba,
đó là mặt trận đấu tranh ngoại giao để tố cáo dã tâm xâm lược phi nghĩa của đế
quốc Mỹ, nêu lên lập trường chính nghĩa của dân tộc ta.
6


Thứ tư, cung cấp cho học sinh một số hình ảnh minh họa nhằm khắc sâu bài
học lịch sử về tình bạn quốc tế đối với nhân dân ta trong kháng chiến chống Mỹ,
cứu nước. 40 năm chiến tranh đã qua nhưng hàng năm đến những ngày kỉ niệm
chiến thắng về Hiệp định Pari năm 1973 vẫn còn in đậm dấu ấn trong nhiều người
dân Việt Nam và bạn bè quốc tế. Tùy thuộc vào bài học, giáo viên có thể khơi
trong các em rằng nếu học tốt các em có cơ hội đi ra nước ngoài, đến nước Pháp
ngoài học tập nghiên cứu nâng cao trình độ mà các em còn có đi du lịch thăm thú
cảnh quan nước Pháp và sẽ thấy bên cạnh những ngôi nhà đồ sộ của nước Pháp
còn in dấu nhiều kỉ niệm về sự kiện 1973. hư

(Trụ sở phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dự HN Pari ở Xoaxylơroa)
.

7


Góc hồ nhìn vào biệt thự Verrières-le-Buisson. (Ảnh: Lê Hà/Vietnam+)

ó là, ngôi nhà số 49, nay là số nhà 17 phố


8


Thứ năm, giá trị của bài học lịch sử về sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối
với nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống

ỹ, cứu nước trước đây và trách

nhiệm của người học sinh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống

ỹ cứu nước là thắng lợi của sức

mạnh tổng hợp to lớn được tạo thành bởi sự kết hợp chặt chẽ cuộc đấu tranh trên
ba mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao.

gày nay, những bài học kinh nghiệm

về đấu tranh ngoại giao vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử, có thể phát huy vận dụng
vào hoạt động ngoại giao của nước ta trong thời kì mới, với các bài học sau :
- Quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc hiện nay cần
dựa vững chắc trên cơ sở pháp lý và đạo lý chung của quốc tế, đấu tranh pháp lý đi
đôi với tuyên truyền, thuyết phục cảm hóa về đạo lý.
- Quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc phải gắn kết
chính sách đối nội với đối ngoại đúng đắn, phù hợp, lấy đối nội phục vụ đối ngoại
và ngược lại.
- Phải biết khơi dậy, huy động tối đa sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn
dân trong quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc qua một số
hoạt động thực tiễn địa phương của đoàn thanh niên, nhà trường, khu phố..., như


vậy, trên thực tế, việc áp dụng chuyên đề đấu tranh ngoại giao vào dạy – học và ôn
luyện ở trường chúng tôi cũng mới chỉ mang tính chất bước đầu. Vì việc dạy – học
và ôn tập chủ yếu tập trung bám vào một số dạng đề hay vào trong thi học sinh giỏi
chung của quốc gia.

C. KẾT LUẬN
ấu tranh ngoại giao trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước cũng
góp phần đem lại những tiền đề to lớn cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
của dân tộc. Những bài học bổ ích và quý báu về tư duy, lý luận cũng như về hoạt
động thực tiễn cho hoạt động ngoại giao nhằm phục vụ nhiệm vụ xây dựng đất
nước, phát triển kinh tế, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay để vững bước trên con
đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay vì mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
..................Hết...............

TÀI LIỆU THAM KHẢO
10


1. Sách giáo khoa lớp 12 chương trình cơ bản và nâng cao – Nhà xuất bản giáo
dục năm 2014.
2. HCM, Toàn tập, xb TQG năm 2000
3. Nguyễn Duy Trinh, Mặt trận ngoại giao trong thời kì chống Mỹ, cứu nước,
Nxb, Sự thật, HN 1979.
4. Ngoại giao Việt Nam ( 1945 – 2000), Nxb, CTQG, HN 2000.
5. G . Trương

ữu Quýnh, G .


thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nhóm bộ môn: Lịch sử

Năm : 2015
12