MỤC LỤC
Mục lục
1
Đặt vấn đề
2
Giải quyết vấn đề
3
1. Cơ sở lý luận
2.Thực trạng của việc tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục rèn kĩ năng
sống trong các nhà trường.
3. Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống cho học
sinh trong và ngoài giờ lên lớp.
3.1 . Nâng cao nhận thức về hoạt động rèn kĩ năng sống trong và ngoài giờ
lên lớp
3.2. Kế hoạch hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài giờ lên lớp.
3.3. Bồi dưỡng kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong
và ngoài giờ lên lớp.
3.4. Kĩ năng xác định mục tiêu cho Hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong
và ngoài giờ lên lớp.
3.5 Kĩ năng thiết kế Hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài giờ
lên lớp.
3.6 Kĩ năng hạch toán kinh tế và thời gian phục vụ Hoạt động giáo dục kĩ
năng sống trong và ngoài giờ lên lớp.
3.7. Tổ chức thực hiện Hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống trong và ngoài
ngoài giờ lên lớp.
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
Đổi mới và nâng cao hiệu quả dạy học ở tiểu học là xu thế tất yếu để nâng
cao chất lượng dạy - học trong xã hội phát triển hiện nay. Từ nhiều năm nay
phong trào đổi mới phương pháp dạy học đã được dấy lên trong trường tiểu học
trên cả nước, song việc rèn kĩ năng sống cho học sinh vẫn còn nhiều trường
chưa coi trọng. Thực tế cho thấy học sinh trong các nhà trường hiện còn hạn chế
nhiều mặt hoạt động trong cuộc sống như: kĩ năng tham gia an toàn giao thông ,
kĩ năng giao tiếp, kĩ năng chiếm lĩnh kiến thức ...
Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục
toàn diện cho học sinh có tác dụng đặc biệt đến sự hình thành và phát triển các
kĩ năng vận động, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tổ chức các hoạt động, kĩ năng ứng
xử, kĩ năng phòng tránh các tai nạn ....của học sinh trong nhà trường tiểu học.
Trong thực tế cho thấy, việc thực hiện các hoạt động giáo dục rèn kĩ năng
sống vẫn còn nhiều bất cập như thiếu kiến thức cũng như kĩ năng cần thiết, tổ
chức quản lí chất lượng giáo dục .... Với trách nhiệm và suy nghĩ trăn trở của
một cá nhân trong một nhà trường, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm rèn
kĩ năng sống cho học sinh nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học
sinh trong nhà trường tiểu học. Mong được sự đóng góp ý kiến để sáng kiến có
hiệu quả cao hơn !
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
2
1. Cơ sở lý luận
Trong hệ thống giáo dục, giáo dục tiểu học đóng vai trò quan trọng trong
việc đặt nền móng cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đức, trí, thể, mỹ cho
hình thành cảm xúc, tình cảm cho học sinh và sẽ đặc biệt khó khăn trong việc
rèn luyện kĩ năng hoạt động cho trẻ. Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục kĩ năng
3
sống cho các em sẽ rèn cho học sinh tiểu học hàng loạt các kĩ năng quan trọng
và cần thiết.
Trẻ em thường hiếu động, ham hiểu biết, hay bắt chước. Vì vậy nếu không
tổ chức cho các em tham gia một số hoạt động kĩ năng giao tiếp như: vui chơi,
thể dục thể thao, kĩ năng làm việc, văn nghệ... thì các em cũng tự phát một số
hoạt động. Việc để các em tự phát một số hoạt động, đặc biệt là hoạt động vui
chơi, ngoài việc ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ, thời gian học tập còn dễ dẫn
đến sự mạo hiểm, cám dỗ của trẻ trước những hiện tượng không lành mạnh
ngoài xã hội. Do đó tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống hợp lí, khoa
học có ý nghĩa xã hội sâu sắcvà thiết thực trong cuộc sống của các em.
Năm học 2015 - 2016, Bộ GD&ĐT tiếp tục triển khai phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”nhất là việc giáo dục kĩ
năng sống cho các em học sinh tiểu học là nhằm nâng cao trong giáo dục toàn
diện cho học sinh. Hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho các em học sinh tiểu
học là một nội dung lớn để thực hiện có hiệu quả phong trào này.
Sau đây là một số hình ảnh hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh.
4
5
tuổi học sinh tiểu học. Trên thực tế nhiều hoạt động còn quá chung chung,
không có mục tiêu cụ thể, có những hoạt động lại đề cập đến vấn đề rộng lớn,
không phù hợp với thực tế do đó hiệu quả thường không cao.
Thực tế cho thấy, việc thực hiện các hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống
cho học sinh trong và ngoài giờ lên lớp bước đầu còn gặp một số khó khăn bất
cập như thiếu kiến thức cũng như kĩ năng cần thiết, tổ chức, quản lí, chất lượng
giáo dục... Điều này đòi hỏi phải có những biện pháp và sáng kiến để tháo gỡ.
Với trách nhiệm và suy nghĩ của một cá nhân trong một nhà trường, tôi mạnh
dạn đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả và chỉ đạo tốt các hoạt
động rèn kĩ năng sống cho học sinh tiểu học trong và ngoài giờ lên lớp .
3. Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống cho học
sinh trong và ngoài giờ lên lớp.
8
3.1 . Nõng cao nhn thc v hot ng rốn k nng sng trong v ngoi gi
lờn lp.
Một trong những yếu tố dẫn đến việc thực hiện thành công và hiệu quả của
hoạt động rốn k nng sng trong v ngoài giờ lên lớp là nhận thức đúng đắn của
các bộ quản lý và giáo viên trong nh trng .
Nhn thc ca cỏn b qun lý v giỏo viờn trong nh trng c nõng lờn
nh s ch o, ng h v quan tõm ca cp qun lớ cao hn. Do ú cn cú s
ch o, hng dn thc hin cụng tỏc giỏo dc k nng sng trong v ngoi gi
lờn lp trong trng hc mt cỏch thng nht, c th. Hot ng giỏo dc k
nng sng trong v ngoi gi lờn lp phi tr thnh ni dung trong k hoch
nm hc ca nh trng.
Ngoi ra, cn thng xuyờn t chc cỏc cuc hi tho, hi ngh tp hun
cho i ng giỏo viờn nhm giỳp h nhn thc rừ hn tm quan trng v ý ngha
ca hot ng giỏo dc k nng sng cho hc sinh trong v ngoi gi lờn lp.
Nh trng cn cú k hoch c th cho tng hot ng, tng tun, thỏng, ni
hoch thc hin - T chc
tt l khai ging
Giỏo dc cho giỏo viờn v
hc sinh cú k nng tham
gia cỏc hot ng mỳa hỏt
tp th, Tt Trung thu cho
hc sinh v con giỏo viờn.
Ban giỏm
hiu, cụng
on, tng
ph trỏch v
giỏo viờn ch
nhim.
Tt
Ban giỏm
hiu, tng
ph trỏch v
giỏo viờn ch
nhim, cụng
on, hi cha
m hc sinh
Tt
9
Tn ti
gia các hoạt động
Tổ chức kỉ niệm chào mừng
ngày nhà giáo Việt Nam, tổ
chức hội vui học tập, thi văn
nghệ, tổ chức các hoạt động
uống nước nhớ nguồn, tôn
sư trọng đạo
Giáo dục cho giáo viên và
học sinh có kĩ năng tham
gia các hoạt động. Tổ chức
kỉ niệm ngày thành lập quân
đội nhân dân Việt Nam
22/12. Tổ chức hội khoẻ
Phù Đổng, hoạt động từ
thiện, giúp gia đình thương
binh , liệt sĩ ...
Giáo dục cho giáo viên và
học sinh có kĩ năng tham
gia các hoạt động tổ chức
thăm quan hướng về cội
nguồn, thăm quan các di
tích lịch sử địa phương, tổ
chức văn hoá văn nghệ phục
vụ sơ kết học kì I, tổ chức
10
Ban giám
hiệu, chủ tịch
công đoàn,
đoàn thanh
nhiệm, phụ
huynh học
sinh.
Khá
tốt
Kĩ năng
giao lưu
chưa tốt
7
T2
8
T3
9
T4
10
T5
tuyên truyền phòng tránh
các tệ nạn xã hội, tìm hiểu
gia các hoạt động. Tổ chức
văn nghệ kỉ niệm ngày sinh
nhật Bác 19/5, ngày thành
11
Ban giám
hiệu, chủ tịch
công đoàn,
đoàn thanh
niên, giáo
viên chủ
nhiệm, phụ
huynh học
sinh.
Ban giám
hiệu, cán bộ
công nhân
viên, công
đoàn, giáo
viên.
Ban giám
hiệu, Đoàn
thanh niên,
Giáo viên
chủ nhiệm.
Ban giám
hiệu, Đoàn
thanh niên,
gia đình …
chuyên môn
Phụ huynh
học sinh..
Giáo viên
chủ nhiệm ,
các cơ quan
có liên quan.
Ban giám
hiệu, Đoàn
thanh niên ,
Công
đoàn ,Tổ
trưởng
chuyên môn
Phụ huynh
học sinh.
Giáo viên
chủ nhiệm ,
các cơ quan
có liên quan.
3.3. Bồi dưỡng kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và
ngoài giờ lên lớp.
Để tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài giờ lên lớp
đạt kết quả, giáo viên cần có một hệ thống các kĩ năng tổ chức từ xác định mục
tiêu của hoạt động đến việc thiết kế chương trình và kế hoạch tổ chức hoạt động,
từ kĩ năng thực hiện triển khai hoạt động, kĩ năng tiếp cận và huy động lực
lượng quần chúng đến kĩ năng kiểm tra đánh giá và điều chỉnh hoạt động.
Như việc chuẩn bị trang phục cho hoạt động biểu diễn, thời gian cho mỗi hoạt
động ....
Sau đây là mẫu thiết kế, kế hoạch một hoạt động:
Tên hoạt động: Vui Trung Thu - Học giỏi chăm ngoan.
Người thiết kế: Hiệu trưởng - Đoàn thanh niên - hội cha mẹ học sinh GVCN và các ban ngành có liên quan.
* Mục tiêu:
- Kiến thức: Giúp học sinh hiểu ý nghĩa Tết Trung Thu. Một số trò chơi dân
gian trong đêm Trung thu.
- Kĩ năng: Có kĩ năng giao tiếp – kĩ năng vui chơi giải trí.
- Thái độ: Yêu quí thầy cô, ông bà, cha mẹ, bạn bè, yêu quí nét đặc trưng văn
hoá của dân tộc .
- Tinh thần: thoải mái trong đêm Trung Thu.
* Thời gian: Tối 14.8 âm lịch
* Kinh phí: 20.000000đ ( Hai mươi triệu đồng )
* Hình thức và phương pháp tổ chức
- Khung cảnh: Sân trường
13
- Hình thức tổ chức: Ngoài trời
- Phương pháp: Giao lưu văn nghệ và tìm hiểu một số trò chơi dân gian
truyền thống dân tộc, một số nghề liên quan đến tết Trung Thu.
- Kĩ năng tham gia một số trò chơi .
* Chuẩn bị
- Các điều kiện cơ sở vật chất chung: Phông, chữ, trang phục, trang trí, loa
đài , ánh sáng, dàn nhạc, văn nghệ, hoa quả, bánh kẹo, diễn văn khai mạc, khách
mời, các cơ quan có liên quan, kĩ năng tham gia các trò chơi, đội Múa Lân.
- Chuẩn bị của giáo viên: Hướng dẫn học sinh văn nghệ, vui chơi, trò chơi
dân gian, nền nếp, kĩ năng vui chơi, kĩ năng quản lí học sinh ….
- Chuẩn bị của học sinh: Văn nghệ, một số trò chơi, cách chơi, tìm hiểu
sinh, sự quan tâm của các ban ngành, đoàn thể .
- Về khâu tổ chức của nhà Trường .
- Ý thức trách nhiệm của giáo viên .
- Vốn kiến thức hiểu biết về văn hoá dân tộc của học sinh.
- Kĩ năng sống, vui chơi của học sinh.
Bài học kinh nghiệm: Từ các ưu nhược điểm trên, các bộ phận tổ chức rút
ra bài học kinh nghiệm cho các hoạt động sau.
* Chú ý: Người thiết kế cần làm rõ thêm ý tưởng của mình sao cho người
khác không thể hiểu lầm được về nội dung, các bước thực hiện và tiêu chí đánh
giá.
3.7. Tổ chức thực hiện Hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống trong và
ngoài ngoài giờ lên lớp.
- Hoạt động ngoài giờ lên lớp chủ yếu tổ chức triển khai dựa trên kế hoạch đã
định sẵn theo kế hoạch năm học và kế hoạch cụ thể của từng thời gian đã định
sẵn và kế hoạch phát sinh do khách quan . Ví dụ : hoạt động từ thiện do thiên tai
bão lụt, tai nạn rủi ro ….
- Cơ sở khoa học của cách tiếp cận này là dựa trên sự chỉ đạo của cấp trên,
các ban ngành đoàn thể, quy luật tâm, sinh lý của lứa tuổi: Cái mới được hình
thành và phát triển dựa trên kinh nghiệm sẵn có của bản thân mỗi học sinh.
Thông qua các hoạt động giáo dục mà học sinh tự hoàn thiện những khái niệm
đã có hoặc hình thành khái niệm mới thông qua chuỗi tình cảm - tư duy - hành
động - đánh giá và làm giàu kinh nghiệm sống.
- Đối với trường tiểu học, hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài
giờ lên lớp rất đa dạng và phong phú.
- Dưới đây là một số hình thức hoạt động mà trường tôi đã thực hiện mang
lại hiệu quả cao:
* Tổ chức các cuộc thi:
- Các cuộc thi tìm hiểu có thể khai thác theo nhiều chủ đề khác nhau như:
vẽ tranh; viết báo cáo; hùng biện; văn nghệ; đóng vai; biểu diễn, đi dã ngoại ,
tìm hiểu kĩ năng kiến thức, kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp, giao lưu với người
* Kĩ năng tổ chức các hoạt động trong lớp học:
- Giáo dục tư tưởng cho học sinh có một thái độ đúng đắn đối với mỗi hoạt
động.
- Cung cấp sẵn cho học sinh chủ đề và nội dung hoạt động của tuần, tháng,
học kỳ, năm học.
- Giáo dục tư tưởng không chỉ chú ý đến đối tượng học sinh mà cần phải
chú ý đến mối quan hệ gia đình và xã hội để phối hợp có hiệu quả tốt hơn trong
việc học tập của các em.
* Xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp
- Cứ 2-3 em chịu trách nhiệm chính trong việc lựa chọn đề cử, giao nhiệm
vụ cho thành viên trong từng tổ thực hiện kế hoạch của giáo viên chủ nhiệm.
- Đội ngũ ban cán sự luân phiên nhau làm việc, chỉ đạo tất cả các thành
viên cùng tham gia hoạt động. Giáo viên chủ nhiệm kiểm tra việc chuẩn bị kế
hoạch hoạt động của ban cán sự để giúp đỡ điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp.
16
* Tạo môi trường tổ chức hoạt động.
- Cần thay đổi không gian, vị trí của từng tổ trong mỗi hoạt động, đảm bảo
nhóm hoạt động hiệu quả, đôi bạn cùng tiến. Khi tổ chức nên sắp xếp bàn ghế
theo từng hoạt động, không nên lặp lại một kiểu chỗ ngồi dễ dẫn đến sự nhàm
chán đối với các em học sinh.
- Trong quá trình tổ chức, cần tạo không khí thoải mái, tự tin, mạnh dạn để
các em tự do phát biểu những suy nghĩ riêng của mình. Giáo viên không nên áp
đặt theo một ý kiến duy nhất, bất biến mà cần lắng nghe ý kiến của học sinh,
phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của các em, giúp các em có kĩ năng nói
trước đám đông , biết cách sắp xếp các hoạt động một cách khoa học và có hiệu
quả .
* Đổi mới nội dung tổ chức chương trình.
- Đặc trưng của học sinh tiểu học là học mà chơi, chơi mà học, luôn ưa
- Hoạt động giáo dục này diễn ra trong môi trường thiên nhiên thực sự bổ
ích và lí thú đối với các em học sinh tiểu học. Các em có cơ hội được quan sát,
thực nghiệm, được tham gia vào các hoạt động tìm hiểu, khám phá những điều
mới lạ, mang lại cho các em một thái độ tích cực với kĩ năng đó. Khơi dậy tình
cảm gắn bó, trân trọng từ đó giúp các em có kĩ năng hành động đúng đắn.
- Giáo dục kĩ năng sống ngoài trời có liên quan chặt chẽ tới việc đổi mới
giáo dục, trong đó, học sinh dựa trên kinh nghiệm, học tập thông qua giải quyết
vấn đề... Giáo dục kĩ năng sống ngoài trời có thể được thực hiện ở nhiều địa
điểm khác nhau. Tuy nhiên ở bất cứ địa điểm nào, giáo viên cũng cần có những
kiến thức, kĩ năng và kinh nghiệm nhất định thì mới tạo ra một quá trình học tập
có hiệu quả. Khi tiến hành một hoạt động giáo dục kĩ năng sống ngoài trời hay
tổ chức chuyến tham quan dã ngoại cho học sinh, công tác chuẩn bị là rất quan
trọng. Giáo viên cần thực hiện những việc sau đây để chuẩn bị cho hoạt động:
- Về nhận thức: Xác định tầm quan trọng và ý nghĩa của hoạt động đối với
chương trình giáo dục chung. Từ đó, xác định mục tiêu của hoạt động (về mặt
kiến thức , kĩ năng và thái độ), lựa chọn những nội dung phù hợp với đối tượng
và thiết kế những hoạt động cụ thể, lí thú cho học sinh.
- Về thủ tục hành động, cơ sở vật chất: Báo cáo kế hoạch với cấp trên, tài liệu,
phiếu giao việc và các thiết bị cần thiết, phương tiện đi lại, liên hệ địa điểm.
- Nơi nghỉ và thực hành thử: Đây là một việc làm rất cần thiết trong khâu
chuẩn bị, nhằm đảm bảo thành công cho mọi kĩ năng hoạt động ngoài trời hay
một chuyến tham quan của học sinh. Việc làm này giúp giáo viên làm quen với
hoạt động và điều kiện địa điểm diễn ra hoạt động, từ đó có sự thiết kế và điều
chỉnh hoạt động một cách phù hợp, tự tin và chủ động hơn khi tiến hành hoạt
động.
- Ngoài ra, khâu chuẩn bị còn có những yếu tố sau: thời gian, đảm bảo an
toàn, sự hỗ trợ của đồng nghiệp và phụ huynh, đánh giá hoạt động. Giáo viên
nên tổ chức công tác chuẩn bị tại lớp, tại trường cùng với học sinh và các giáo
viên khác, huy động sự tham gia của tất cả của học sinh cũng như mọi đối tượng
có liên quan.
các đoàn thể có liên quan đến các hoạt động. Có như vậy mới động viên được
mọi tầng lớp trong xã hội tham gia có hiệu quả vào các hoạt động.
3.10.Tuyên truyền về ý nghĩa giáo dục và tác dụng cho mỗi hoạt động kĩ
năng sống trong và ngoài giờ lên lớp.
- Hiệu quả của mỗi hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài giờ lên
lớp là những người tham gia phải hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt
động đó. Thông qua mỗi hoạt động sẽ giúp học sinh phát triển về trí tuệ, thể lực
và đạo đức như thế nào. Nếu mọi người tham gia không hiểu được tác dụng của
mỗi hoạt động thì hoạt động đó sẽ không có hiệu quả hoặc hiệu quả không cao.
Khi đưa ra một hoạt động, người chủ thể phải tuyên truyền sâu rộng cho hoạt
động đó và phải đúng thời điểm .
4. KẾT QUẢ
Khố số
Số HS Số HS Hoạt động
19
Kết
Kết
Ghi
i
5
HS
20
220
110
10
0
quả
học
tập
Số học sinh tham tốt
gia một số hoạt
động
Dã ngoại
Văn nghệ
Trò chơi
Thăm quan du lịch
Múa hát TT
số học sinh tham gia tốt
hết các hoạt động
Văn nghệ
Thăm quan du lịch
Trò chơi
múa hát TT
Dã ngoại
quả
sức
khoẻ
Tốt
* Đối với học sinh.
20
- Hiểu ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạt động rèn kĩ năng sống trong và
ngoài giờ lên lớp.
- Có kĩ năng tham gia vào các hoạt động và tham gia một cách nhiệt tình.
* Đối với xã hội.
- Định hướng đường lối cho nhà trường thực hiện có hiệu quả.
- Hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động.
KẾT LUẬN
- Hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống cho học sinh trong và ngoài giờ lên
lớp là một nội dung quan trọng trong nhà trường nhằm góp phần giáo dục toàn
diện , nâng cao nhận thức, hình thành và phát triển cho học sinh các năng lực cơ
bản của con người Việt Nam trong sự nghiệp Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước.
- Hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống trong và ngoài giờ lên lớp là hoạt
động tổ chức học của các môn học trên lớp. Nó là sự nối tiếp rất quan trọng của
hoạt động dạy học trên lớp, góp phần củng cố, khắc sâu những kiến thức đã học
ở trên lớpvà thực tế ngoài xã hội, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo
sự thống nhất giữa nhận thức và hành động của học sinh, nâng cao kĩ năng sống
cho học sinh.
21
- Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong và ngoài giờ lên
lớp, học sinh sẽ cảm nhận được sự thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với
kiến thức trong sách vở, vừa thông qua sự thâm nhập, trải nghiệm của chính bản