1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI:
"XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN" 2

PHẦN MỘT : PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- Lời Bác dạy: “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Vâng theo lời Bác, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao chất lượng ,giáo dục
và đào tạo,thi đua dạy tốt,học tốt,đào tạo nguồn nhân tài có đủ phẩm chất, năng lực phục
vụ,xây dựng đất nước.
- Nước ta trong thời kì mở cửa,hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới kinh tế xã
hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước. Đòi hỏi phải có những lớp người
lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng
được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục
phải có sự thay đổi cho phù hợp với tình hình đất nước.
- Nhà trường không những cung cấp cho học sinh(HS) những tri thức khoa học một
cách có hệ thống, mà còn rèn cho hs những kĩ năng,kĩ xảo,kĩ năng sống cần thiết để hình
thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh.Giáo dục Tiểu học là nền

ngôi trường thân thiện,học sinh tích cực hoàn thiện và nhanh nhất.
Vì những lí do trên,qua 2 năm xây dựng mô hình lớp học thân thiện ,học sinh tích
cực ở Tiểu học,cụ thể là ở lớp 2 - lớp tôi đang giảng dạy,tôi nhận thấy có một số kết quả
đáng mừng.Vì kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên khi trình bày không tránh khỏi
sự thiếu sót và hạn chế .Nhưng tôi nghĩ, nếu được sự chia sẻ,bổ sung,đóng góp ý kiến xây
dựng của quí thầy cô,thì mô hình này chắn chắn sẽ đạt được hiệu quả cao hơn có thể ứng
dụng rộng rãi hơn ở các lớp khác. Tôi xin được trình bày.
II. PHẠM VI ĐỀ TÀI :

- Trong đề tài này chỉ áp dụng cho những trường học ở vùng nông thôn,đời sống còn khó
khăn ,trình độ dân trí còn thấp,gói goïn trong phaïm vi cấp tiểu học
- Đề tài xin được phép trình bày các vấn đề sau: Đặt vấn đề - Phạm vi đề tài- Thực trạng
ban đầu - Giải pháp – Kết quả - Nguyên nhân thành công và những tồn tại –Kết luận- Đề
xuất.
PHẦN HAI : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I. Thực trạng ban đầu:

- Trường Tiểu học “B” Mỹ An nằm trên địa bàn nông thôn,nhận học sinh chủ yếu từ các
ấp Mỹ Lợi,Mỹ Trung, Mỹ Long ( Xã Mỹ An), Mỹ Tân ( Thị trấn Mỹ Luông).
- Tình trạng nghỉ học và bỏ học của học sinh rất cao . Cụ thể theo bảng số liệu học sinh
nghỉ học,bỏ học năm 2007 – 2008,ở lớp 2 B qua từng tháng điểm như sau: 4 Lớp
2B
27


16

12

20

15

18

12

10

8
Bỏ
học(HS)

0 0

0

1

0


Toán

5 20 7 28 12 48 1 4 25

1000

0
Tiếng
Việt
7 28 5 20 11 44 2 8

5 - Trường học được xây dựng kiên cố ,nhưng chưa được trang bị đầy đủ như các thiết
bị đồ dùng dạy học cho tất các tiết học,phòng ngoại ngữ,phòng nghe nhìn,phòng âm
nhạc.
- Trường học ở xa nhà học sinh ,học sinh còn nhỏ,đi lại còn khó khăn ,nhất là lúc trời
mưa,và những khi mưa lũ.
- Địa phương còn nhiều khó khăn.
- Phần lớn cho mẹ các em đi làm xa nhà,học ít,có phụ huynh không biết chữ nên gia
đình các em chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của con cái.
- Các em học sinh tiểu học còn nhỏ,còn ham chơi,chưa ý thức hết được tầm quan
trọng của việc học tập,chưa tự giác học tập.

đầu năm học 2008 -2009 và tiếp tục thực hiện năm 2009 – 2010.
- Bảng thống kê khảo sát chất lượng đầu năm 2008 – 2009,năm 209 -2010 ở lớp 2 C
như sau :

Năm học
2008 -2009
28HS

Môn
học
Học lực
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %
Toán
7

25 7 25 11 39,3 3 10,7
Tiếng
Việt
5 17,9 6 21,4 12 42,8 5 17,9
Năm học
2009-2010
30HS
Toán

11
36,7 9 30 7 23,3 3 10
Tiếng
Việt
9 30 6 20 11 36,7 4 13,3

lứa tuổi HS. Chúng
mình cần nhớ !
Ai tài thế ?

Góc ôn
luyện
An Giang mến

8

yêu!
Người tốt
việc tốt
Văn hay,
chữ
đẹp
Điều em
muốn nói!
Ca dao,t
ục ngữ + Chúng mình cần nhớ!( tranh những việc tốt,nên làm)
+ Chuyên mục: “Người tốt việc tốt”( tên các bạn làm được những việc tốt trong tuần),tạo

- Một tiết dạy để đạt được hiệu quả cao cần đảm bảo những yêu cầu sau:
a. Đối với giáo viên:
- Mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng về đạo đức,tự học cho mỗi Hs noi theo.Nghiên
cứu kĩ,sưu tầm tài liệu phục vụ bộ môn,soạn kế hoạch rõ ràng,cụ thể chi tiết,xác định
trọng tâm kiến thức,theo chuẩn kiến thức kĩ năng,kết hợp,giáo dục kĩ năng sống,Tư tưởng
Hồ Chí Minh.Lựa chọn các hình thức phương pháp giảng dạy phù hợp.
- Cần hướng HS những kĩ năng phân tích tổng hợp,nêu khái niệm,đặt câu hỏi và trả lời,tư
duy logic,sáng tạo ,suy nghĩ nhiều chiều,khả năng giải quyết vấn đề,nhận nhiệm vụ,làm
việc theo nhóm.
 Chuẩn bị hệ thống câu hỏi:
Chú ý phát triển bồi dưỡng Hs khá giỏi bộ môn.Dự kiến những sai lầm của HS(nếu
có)và cách khắc phục,có kế hoạch bồi dưỡng HS yếu trong từng tiết dạy.
Ví dụ:
Môn tập đọc : HS Khá giỏi đọc phân vai,thi đua đọc diễn cảm đoạn,toàn bài,trả lời các
câu hỏi trong bài.
HS yếu đọc câu,đoạn ngắn trả lời các câu hỏi trong bài có thể chẻ nhỏ đã được chẻ nhỏ
phù hợp với khả năng của các em.Chỉ cần các em này đọc được một lần được GV và các
bạn tuyên dương lần sau các em này sẽ có tiến bộ rõ rệt.
 Khai thác nội dung lồng ghép giáo dục tư tưởng,kĩ năng sống,tình cảm,thẩm mĩ (yêu
quê hương,yêu người thân ,bạn bè,yêu lao động )dân số,môi trường,chống sốt xuất
huyết,cúm A/H1N1,an toàn giao thông.
Ví dụ : Thủ công:Gắp cắt ,trang trí thiếp chúc mừng(T2)(Lớp 2)Ngoài việc hướng dẫn Hs
hoàn thành sản phẩm ,GV còn giáo dục an toàn lao động,vệ sinh môi trường,tôn trọng sản
phẩm do mình và của người khác làm ra.Giáo dục tình cảm Hs qua lời dặn dò: “Về nhà
các em có thể làm thêm những sản phẩm khác đẹp hơn tặng cho người thân,bạn bè để thể
hiện lòng biết ơn,tình cảm của của mình"
 Đồ dùng dạy học:

10


thuật chăm sóc khác nhau và biết cách áp dụng những kĩ thuật đó để làm cho cây ra hoa
kết quả.Lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy cũng như thế tùy thuộc vào nội
dung và mục đích cụ thể của bài mà có phương pháp dạy học phù hợp,sao cho tiết dạy
không quá nặng nề nhưng lại sôi nổi,thân thiện và đạt được hiệu quả cao nhất.

11

Ví dụ : Nếu mục đích bài dạy chủ yếu để rèn luyện kĩ năng hoặc kiểm tra thì phải coi
trọng dạy học các nhân(Đặt tính rồi tính)(tập đọc nối tiếp từng câu)….
- Nếu đối tượng còn quá mới mẽ với HS cần có sự chỉ đạo ,dẫn dắt của HS thì dạy học
theo lớp.
- Những kiến thức mà các em có ích nhiều kinh nghiệm hoặc chứa đựng các hiểu biết
khác nhau,dễ phân hóa thành các nhóm ý kiến.Chúng ta tổ chức Hs học nhóm để rèn
luyện khả năng trình bày,biện luận của từng em ,đi đến thống nhất ý kiến.Nhờ đó kiến
thức các em lướt phần chủ quan,phiếm diện,tăng them phần khách quan,khoa học.Qua đó
HS dễ nhớ kiến thức,nhớ sâu sắc và bền vững hơn.Thường xuyên thay đổi nhóm trưởng
để mỗi em có cơ hội phát huy bản lĩnh,năng lực tự tin hơn.GV nhận xét sửa sai nhẹ
nhàng,đừng quá khắc khe,kịp thời động viên ,tuyên dương các em HS nhút nhát,chậm
tiến.
- Trò chơi học tập :
Là dịp để GV và HS thân thiện nhau hơn,giảm bớt căng thẳng mệt mỏi,tăng khả năng
tiếp thu bài,khắc sâu kiến thức,giáo dục kĩ năng sống.
+ Trò chơi khởi động : Tùy thuộc vào nội dung bài mà Hs lựa chọn trò
chơi hoặc bài hát liên hệ bài mới nhẹ nhàng,hấp dẫn.
Ví dụ : Tự nhiên và xã hội (Lớp 2)bài:”Cơ quan tiêu hóa”,trò chơi :“Chế biến thức
ăn”.Giúp Hs bước đầu hình dung sơ bộ đường đi của thức ăn.Kích thích sự tò mò,ham
học hỏi,tham gia hoạt động học tập tích cực hơn.
+ Thư giản : Những trò chơi áp dụng được cho các lớp tiểu học như:
Trò chơi:“ Một phút chống mệt mỏi” thích hợp cho nhiều môn học như: Toán,chính
tả,tập viết,tập làm văn,mĩ thuật

+ Thi vẽ tranh về nhà giáo,môi trường,dân số,an toàn giao thông,tệ nạn xã hội.
+ Thi làm báo ảnh chào mừng ngày 20/11.
+ Thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
+ Thi viết chữ đẹp cấp trường,cấp huyện
+ Nhặt rác,trồng cây sân trường.
+ Tham gia đi thăm và bảo vệ di tích lịch sử Đình Mỹ Luông.
3. Công tác chủ nhiệm:
Người GV làm công tác chủ nhiệm,dù ở đâu,lúc nào cũng gặp nhiều vất vả,nhất là gặp
những học sinh các biệt,những em chậm tiến thì quả là thử thách lớn.Vì vậy người giáo
viên phải có “cái tâm với nghề”tính kiên trì,hiểu được tâm lí lứa tuổi ở trẻ,khéo léo trong
ứng xử,đặt biệt là yêu trẻ.

13

- Với những HS chậm tiến bộ :
+ Giao việc cho các em này ( VD:HS yếu tập đọc mỗi ngày luyện đọc 4 câu trong bài
tập đọc,đọc cho GV nghe,ta có thể tăng số câu lên dần,nên khen HS đó: “Em đã có tiến
bộ hơn rồi,cần cố gắng lên!”.Nhưng câu nhẹ nhàng như thế nhưng mang lại hiệu quả cao.
+ Tổ chức mô hình đôi bạn học tập,để các em đoàn kết,giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
+ Tìm hiểu những năng lực,sở trường của các em ,giao việc cho phù hợp,tạo cơ hội để
các em này phát huy hoàn thành nhiệm vụ,tin tưởng vào bản thân.Hướng các em đến
niềm tin: “Mình cũng có thể học giỏi như các bạn khác”.Tạo động lực để các em cố
gắng.
- Với HS cá biệt :
Nếu GV chủ nhiệm có phương pháp giáo dục hợp lí thì HS dù có cá biệt đến đâu cũng sẽ
vươn lên thanh một học trò ngoan được.Bởi :
“ Hiền dữ phải đau là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Tôi sẽ không làm mất thể diện Hs trước lớp mà phải tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình
trạng trên và tìm cách khắc phục.GV cần có cái nhìn thiện cảm với HS để các em mạnh

khác có thành tích tốt hơn.
- Phát động phong trào thi đua trong các tổ, trao cờ học tốt cho các tổ đạt nhiều điểm
10,không vi phạm nội qui của lớp.
4. Tổ chức sinh hoạt ngoài trời:

Lứa tuổi Tiểu học rất ham chơi,đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trốn
học của HS.Vì thế,tạo một sân chơi lành mạnh,bổ ích thân thiện cho Hs là điều cần
thiết.Nhằm hướng tới mục tiêu: “Thầy trò cùng học,cùng vui”.Mỗi tháng 2 lần,dưới sự
hướng dẫn của GV,HS lại được vui chơi thoải thích,biết thêm các trò chơi dân gian
như:kéo co,rồng rắn lên mây,tập tầm vông.Thi đố vui,thi tìm cao dao tục ngữ,hò,vè dân
gian.Kể tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Rèn cho Hs có sức khỏe,nhanh nhẹn,hoạt bát,rèn kĩ năng sống,tính kĩ luật,hợp
tác,giáo dục tình cảm yêu thầy cô,bạn bè,gia đình,quê hương,đất nước,nhớ ơn Bác
- Đây cũng chính là dịp để các em phát huy sở trường và vốn hiểu biết của mình:
Hát,múa,kể chuyện,đọc thơ….
5.Tổ chức cho Hs tham gia tìm hiểu chăm sóc các di tích lịch sử ở địa phương:
- Dù điều kiện trường còn nhiều khó khăn,Hs còn nhỏ,nhưng nhà trường đã xin
phép địa phương cho Hs được đến thăm,tìm hiểu và chăm sóc Đình Thần Mỹ
Luông.Dưới sự hướng dẫn của GV chủ nhiệm,thầy tổng phụ trách đội,bác cựu chiến binh
xã,ban tế tự đình,HS được tìm hiểu về truyền thống nồng nàn yêu nước từ thời ông cha ta
mang gươm đi mở cỏi,đến những hi sinh anh dũng của các anh hùng chiến sĩ đã xã thân
để giữ lấy quê hương.Ngoài ra,các em còn được nhặt rác,tưới cây,quét sân,những công
vệc tuy rất nhỏ nhưng cũng đã giáo dục cho HS truyền thống,uống nước nhớ nguồn,lòng

15

tự hào dân tộc,phát huy truyền thống vẻ vang của ông cha.Cố công học tập xây dựng đất
nước.
 Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy:
- Chưa có phòng nghe nhìn,công tác tổ chức một tiết dạy gặp không ích khó

nhịp cầu giáo dục” với cha mẹ các em,đi đến thống nhất cách giáo dục an toàn,hiệu quả
nhất.
- Gửi phiếu liên lạc của mỗi HS đến tận gia đình,thông báo kết quả học tập,ngày
nghỉ,nhận xét cụ thể về học lực,hạnh kiểm.Tổ chức họp PHHS ít nhất mỗi năm 2 lần trao
đổi ,tiếp thu ý kiến đóng góp của PHHS,thông báo những qui định,phương pháp giáo
dục,mục tiêu cụ thể của nhà trường đối với học sinh.
- GV chủ nhiệm thường xuyên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp,thường xuyên thăm
hỏi gia đình các em,có biện pháp giúp đỡ,hỗ trợ kịp thời.Để mỗi phụ huynh học sinh luôn
có tinh thần hợp tác,là người ủng hộ giáo dục,chứ không phải là người phản bác, chỉ
trích chúng ta.
-
III.KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

- Đến cuối năm học 2008 – 2009,2009 -2010 số lượng HS nghỉ học không phép giảm
đáng kể ,không có tình trạng HS bỏ học được thể hiện rõ nét qua bảng thống kê tình hình
nghỉ học qua các tháng điểm như sau:

Năm học
2008-2009
Lớp 2C
28 học

sinh Tháng điểm thứ 1 2 3 4 5 6 7 8
Nghỉ có phép(lượt)
12

6

0
Bỏ học(HS)
0 0

0

0

0

0

0

0
Năm học
2008-2009

Lớp 2C
Nghỉ có phép(lượt)
14

15

0

3

8 -
200
9
28H
S

Môn
học
Học lực Hạnh kiểm
Giỏi Khá Trung bình Yếu Đạt Chư
a đạtSL % SL % SL % SL % SL % SL %
Toán

12 42,8 11 39,3 5 17,9 0 0 28

100

0

0
Tiến
g
Việt
10 35,7 13 46,4 5 17,9 0 0

- Hình thành sở thích đọc truyện,đọc sách trong giờ giải lao.
- Hs trong lớp tự quản lí,nhắc nhở nhau thực hiện tốt nội qui của trường,của lớp,Hs
tự tiến hành sinh hoạt lớp dưới sự cố vấn của GV.
- HS rất tích cực tham gia vào bản tin lớp em(100%Hs thích xem bản tin,90% các em
tham gia cùng giáo viên thực hiện bảng tin)
- Ngoài ra lớp còn đạt được một số kết quả trong các hoạt động trong nhà trường,địa
phương tổ chức.
+ HS tặng sách cũ cho HS lớp dưới :20 quyển Tiếng Việt,23 quyển Toán,36 quyển sách
các môn khác.
+ Giải nhì thi vẽ tranh chào mừng 20/11 của HS (năm 2008-2009).Giải nhất năm (2009-
2010)
+ Giải nhất làm báo ảnh chào mừng Ngày 20/11 của HS.(năm 2009 – 2010)
+ Giải nhất khối kì thi vở sạch chữ đẹp cấp trường (2008 -2009 )
+ Giải C thi viết chữ đẹp cấp huyện của HS.(năm 2009-2010)
+ Giải ba cuộc thi “kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ở xã.
+ Nhiệt liệt hưởng ứng phong trào thi đua đạt điểm tốt,thường xuyên được nhận
cờ,lớp học xuất sắc thi đua hàng tuần của trường.
+ Tự giác tham gia ủng hộ người nghèo,người khuyết, đồng bào miền Trung…
 Đối với bản thân :
- Sau thời gian xây dựng nề nếp học tập và sinh hoạt cho HS. Tôi có nhiều thời gian
để mở rộng,khắc sâu kiến thức cho HS hơn. Mỗi ngày đi dạy đỡ vất vả hơn.Tôi lại được
cái cảm giác: “ Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”.
- Công tác chủ nhiệm cũng đạt nhẹ nhàng hơn so với trước.

19

- Có nhiều thời gian nghiên cứu chuyên môn hơn cũng đạt được một số thành tích
nhờ vào hiệu quả học tập của HS(GVdạy giỏi trường năm 2008-2009,đạt danh hiệu chiến
sĩ thi đua cơ sở năm 2009-2010).
 Đối với tổ chuyên môn:

- Cần chịu khó học hỏi, tìm tòi,đổi mới,phối hợp hài hòa các phương pháp,vận dụng đổi
mới các hình thức dạy học phù hợp,tăng tính sư phạm,giảm nhàn chán.Làm đồ dùng dạy
học,sưu tầm tài liệu chuyên môn,học tập trao đổi chuyên môn trong trong tổ và các tài
liệu có liên quan.
- Lập kế hoạch bồi dưỡng HS giỏi,HS năng khiếu.Lên Kế hoạch phụ đạo Hs yếu thường
xuyên,trong mỗi tiết dạy,đầu hoặc cuối tiết học.
- Làm tấm gương tốt cho Hs noi theo như: đi dạy đúng giờ,nếp sống,sinh hoạt đúng
đắn,nói là làm,không nói một dằng làm một nẻo. Làm việc gì ,chắc việc đó.Tránh những
việc làm hình thức,ít tác dụng vì nó có thể vô tình gây tâm lí mệt mỏi cho HS.
- Nghiên cứu tâm lí lứa tuổi,tạo môi trường thật sự thân thiện,từ việc trang trí lớp đến
việc giảng dạy và các hoạt động ngoài giờ, để phát huy hiệu quả nhất tính tích cực,tự giác
của mỗi HS.
- Nhẹ nhàng uốn nắn,sửa sai cho HS kịp thời,thường xuyên.Kịp thời tuyên dương khi
thấy các em tiến bộ dù là rất nhỏ,để các em tự tin hơn,vượt qua những mặc cảm tự ti.
- GV cần bao dung và công tâm trong giảng dạy và giáo dục HS.
-GV đông thời là người thầy,người mẹ,người bạn cho HS khi cần được dạy dỗ,khi muốn
được che chỡ,khi cần được chia sẻ.
- Tạo điều kiện cho các em hòa nhập với bạn bè trong lớp,ở trường và cộng đồng.(Tham
gia các cuộc thi,buổi giao lưu của trường,địa phương tổ chức)
- Phối hợp PHHS thống nhất quan điểm giáo dục.
- Tận dụng tối đa những điều kiện sẵn có để phát triển giáo dục.
- Tranh thủ sự ủng hộ giúp đỡ của trường,địa phương và PHHS để phục vụ cho hoạt động
học tập của HS và công tác giáo dục.
PHẦN BA : KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT
I.KẾT LUẬN :
Nhớ lời Bác dạy: “Dù khó khăn đến đâu cũng tiếp tục thi đua học tốt,dạy tốt” .Mặc dù
còn nhiều khó khăn trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh,nhưng tôi tin rằng: “Mỗi
giáo viên đều có thể vượt qua được những khó khăn đó và hoàn thành tốt nhiệm vụ được
giao bằng chính sự tận tâm của mình”.Bản thân tôi thấy mình cần phải cố gắng nhiều hơn
nữa trong việc rèn luyện phẩm chất đạo đức,học tập nghiên cứu tìm hiểu,nâng cao kiến