Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
Phụ Lục
Trang
A. Phần mở đầu
…………………………………………………………………………………… 02
I. Lý do chọn đề ti. ………………………………… 02
1. Cơ sở lý luận.
……………………………………………………………………. 02
2. Cơ sở thực tiễn. …………………………………………………… 02
II. Mục đích nguyn cứu……………………………………………………… 03
III. Giới hạn của đề tài………………………………………………………… 03
IV. Phương pháp ngun cứu………………………………………………… 03
V. Kế hoạch thực hiện………………………………………………………… 03
B. Nội
dung…………………………………………………………………………… 04
1. Thực trạng và những vấn đề cần được giải
quyết……………………………………. 04
2. Các biện pháp giải quyết………………………………………. 05
3. Hiệu quả và quy mơ áp dụng…………………………………………………. 19
C. Phần kết luận…………………………………………………… 20
Tài liệu tham khảo……………………………………………………… 21
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 1
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. Lý do chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lý luận:
Trước tình hình đổi mới của đất nước , vấn đề phát huy tính tích cực trong học tập
cũng như hoạt động của học sinh là một trong các phương hướng cải cách giáo dục
nhằm tạo ra những con người lao động sáng tạo, làm chủ bản thân, làm chủ đất nước
– có cả đức lẫn tài. Bởi “Có đức mà khơng có tài – làm việc gì cũng khó. Có tài mà
khơng có đức là người vơ dụng”.

B. PHẦN NỘI DUNG.
I. Thực trạng và những vấn đề cần được giải quyết:
1.1. Thuận lợi và khó khăn:
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy và làm cơng tác chủ nhiệm trong nhiều năm qua
bản thân tơi nhận thấy rằng: Sản phẩm giáo dục mà chúng ta tạo ra khơng thấy trước
mắt như bao sản phẩm của các ngành nghề khác. Đặc biệt là sự hình thành phẩm chất
đạo đức của học sinh khơng phải một ngày, một buổi là có được mà phải trải qua một
thời gian dài rèn luyện, cho nên để đảm nhận cơng việc này chúng ta phải thật sự
kiên trì, nhẫn nại, chịu khó và phải tốn nhiều thời gian cơng sức để tìm hiểu; lắng
nghe tâm tư nguyện vọng của từng đối tượng học sinh trong lớp. Từ đó đề ra kế
hoạch, phương pháp giáo dục thích hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm
lòng u thương, nhân ái của người thầy.
Đầu năm học này, tơi được Ban giám hiệu phân cơng chủ nhiệm lớp 9A6. khi tiếp
nhận, tơi gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
a.Thuận lợi:
- Được sự quan tâm giúp đỡ của BGH nhà trường
- Đa số học sinh nhà gần trường, thuộc địa phương trong một xã.
- Hầu hết học sinh có ý thức kỷ luật cao, ngoan, lẽ phép với thầy cơ, biết vâng lời
cha mẹ.
- Tích cực tham gia hoạt động phong trào do Đồn, Đội, trường, lớp tổ chức.
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 3
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
- Phòng học sạch, thống mát, cơ sở vật chất đầy đủ trang thiết bị đèn, quạt, bàn
ghế cho học sinh, kể cả ghế ngồi của học sinh khi sinh hoạt dưới cờ.
- Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu, thầy Giám thị, thầy Tổng phụ
trách Đội, cùng các thầy cơ giảng dạy bộ mơn.
- Đội ngũ giáo viên bộ mơn có chun mơn vững, nhiệt tình trong giảng dạy.
- Được sự nhiệt tình phối hợp chặt chẽ giữa các bậc phụ huynh với giáo chủ nhiệm.
- Ngồi cơng tác chủ nhiệm, tơi còn giảng dạy bộ mơn Tốn nên thời gian gần gũi
các em tương đối nhiều.

Văn Phước); diện mồ cơi (khơng có); hộ nghèo (02: Lê Ngọc Hiếu, Hồng Văn
Phước).
- Diện học sinh nghèo hiếu học có hồn cảnh đặc biệt khó khăn.
- Lập và phân chia học sinh theo địa bàn cư trú, phân theo từng khu vực.
- Thành phần bản thân:
Căn cứ vào sổ điểm lớp; căn cứ vào kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh ở
năm học trước, kết hợp cùng giáo viên chủ nhiệm cũ để hiểu rõ thêm về từng đối
tượng của lớp kể cả: Năng khiếu, thành tích tốt hoặc chưa tốt của học sinh.
+ Học tập: Giỏi – Khá – Trung bình – Yếu – Kém.
+ Hạnh kiểm: Tốt – Khá – Trung bình – Yếu.
+ Đặc điểm: Năng khiếu; thành tích đạt được; những điều chưa tốt.
- Qua tìm hiểu sơ lược, giáo viên chủ nhiệm tiến hành sắp xếp chổ ngồi cho học
sinh (chú ý đến các học sinh có bệnh khuyết tật về mắt, tai…). Sau đó chia thành
3 tổ. Lập sơ đồ chổ ngồi sao thành 2 bản: 1 bản dán ngay tại bìa của Sổ Ghi Đầu
bài, 1 bản giáo viên lưu lại một bản để tiện lợi cho việ theo dõi học sinh.
2.3. Lập sổ chủ nhiệm , Sổ nhật ký chủ nhiệm :
Giáo viên chủ nhiệm lập sổ chủ nhiệm, sổ nhật ký chủ nhiệm (Sổ theo dõi cá
nhân) theo mẫu qui định của nhà trường. Trong đó, giáo viên phải thật chú ý đến việc
ghi chép phải chi tiết, đầy đủ các phần các mục theo u cầu. Song cần đặc biệt lưu
ý:
- Theo dõi học sinh mọi mặt theo định kì, có nhận xét cụ thể đối với từng em.
- Ghi rõ, cụ thể số điện thoại liên lạc của gia đình học sinh (nếu có).
- Lập – ghi danh sách học sinh chia theo tổ (địa chỉ ghi chính xác).
- Danh sách thầy cơ bộ mơn (họ tên, địa chỉ, những thay đổi nếu có).
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 5
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
- Căn cứ vào sự sắp xếp thời khóa biểu của nhà trường mà giáo viên ghi thời khóa
biểu cho học sinh và ghi vào sổ chủ nhiệm để thơng báo đến q phụ huynh:
Ngày, giờ, mơn học của các em để tiện cho việc đưa rước.
- Bên cạnh đó, cần theo dõi học sinh vi phạm. Ghi rõ:

- Học tập nội qui trường: Giáo viên chủ nhiệm cho học sinh ghi cẩn thận nội qui
của trường vào sổ tự rèn và đem về nhà cùng phụ huynh trao đổi để thực hiện tốt.
- Dựa trên nội qui trường, giáo viên chủ nhiệm cho cả lớp thảo luận lập thành nội
qui của lớp, từ đó lập thành bảng điểm thi đua cá nhân trong tuần. u cầu học
sinh thực hiện việc tự đánh giá xếp loại bản thân mình theo các loại Xuất sắc (từ
100 điểm trở lên); A (90 điểm – 99 điểm), B (80 điểm – 89 điểm), C (70 điểm –
79 điểm), D (từ 69 điểm trở xuống).
- Phân cơng về trực nhật lớp. u cầu học sinh giữ vệ sinh (trong, trước, sau lớp;
kể cả chỗ ngồi và hộc bàn của mình).
- Thơng báo các khoản thu đầu năm của học sinh và thời hạn nộp. Nêu lên những
trường hợp miễn, giảm để học sinh biết thêm chi tiết.
- Đề nghị với học sinh việc thu quĩ lớp. Học sinh bàn bạc thảo luận và quyết định.
Quĩ lớp phải do thủ quĩ giữ có sổ ghi chép các khoản thu – chi – tồn rõ ràng và
cơng bố tài chính trước lớp hàng tuần.
- Điều mà giáo viên chủ nhiệm lưu ý với học sinh là mốc xét thi đua.
+ Học kỳ I: Tuần thứ nhất đến hết tuần 19
+ Học kỳ II: Tuần thứ 20 đến hết năm học
2.5. Tổ chức đại hội chi đội:
- Việc tổ chức đại hội chi đội là một trong những hoạt động hết sức quan trọng, bởi
vì từ cuộc đại hội chi đội các em sẽ có được phương hướng học tập và hạnh kiểm ,
cũng như các hoạt động khác. Và từ đó đề ra mục tiêu phấn đấu đên cuối năm học
sao cho đạt được những thành tích tốt nhất.
2.6.Tổ chức họp phụ huynh học sinh đầu năm:
Với cơ chế thị trường hiện nay làm thay đổi bộ mặt của đất nước về kinh tế cũng
khơng ít có sự tác động tiêu cực làm sa sút về nhân cách đạo đức của con người mà
trong đó có cả học sinh chúng ta. Vâng, trên thực tế cho thấy các em ở lứa tuổi 14 –
15 có những thay đổi về tâm sinh lý, thích bắt chước, đua đòi, thích chơi hơn là học
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 7
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
và cũng dễ bị lơi kéo trước những cám dỗ của bạn bè xấu. Trước tình hình chung như

Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
2.7. Tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần:
Giáo viên chủ nhiệm cần phải xác định rõ mục tiêu của tiết sinh hoạt nhằm đề ra nội
dung thực hiện thích hợp.
2.7.1. Về phương tiện: Dựa trên nội dung mà nhà trường, BQS, Đồn, Đội đề ra
trong tiết sinh hoạt dưới cờ, và sinh hoạt GVCN.
2.7.2. Dựa trên các báo cáo của từng tổ, lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó văn thể
mỹ, lớp phó lao động, thủ quĩ.
2.7.3. Về tổ chức: Giáo viên chủ nhiệm thống nhất u cầu về nội dung, hình thức
hoạt động với đội ngũ cán bộ lớp và gợi thêm vài vấn đề để các em hoạt động.
+ Tổng kết những ưu, khuyết điểm tuần qua.
+ Hướng khắc phục những mặt yếu; phát huy những mặt mạnh đã đạt được.
+ Đề ra kế hoạch cho tuần sau.
a) Hoạt động 1: Tự kiểm điểm
2.7.4. Người tốt – việc tốt: Tốt mặt nào? Mức độ và hình thức khen thưởng.
2.7.5. Người vi phạm khuyết điểm: Mắc thái độ sai như thế nào? Mức độ và hình
thức kỷ luật.
b) Hoạt động 2
2.7.6. Tổ trưởng thu sổ tự rèn nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm (phải có chữ ký của
phụ huynh học sinh hàng ngày).
2.7.7. Lớp trưởng tổng hợp các mặt nêu trước lớp: Về học tập (lớp phó học tập báo
cáo), về chun cần (lớp trưởng báo cáo), về nề nếp, việc thực hiện nội qui (đội sao
đỏ báo cáo), vệ sinh (lớp phó lao động báo cáo), cơng khai tài chính (thủ quĩ báo
cáo), về văn – thể – mỹ (lớp phó văn – thể – mỹ báo cáo).
2.7.7.1. Cử thư kí lớp ghi biên bản họp hàng tuần.
2.7.8. Lớp trưởng thơng qua bảng xếp loại thi đua giữa các tổ – cá nhân, thơng báo
trước lớp
Tổ Điểm trừ Điểm cộng Tổng điểm Hạng
1
2

e) Hoạt động 5: Giáo viên chủ nhiệm trả lời những thắc mắc của học sinh khi
các em có nhu cầu. Sau đó lớp phó văn – thể – mỹ tập bài hát tập thể cho lớp (hoặc
cùng cả lớp hát).
3. Phối hợp của GVCN với lực lượng giáo dục khác:
1. Phối hợp cùng Ban quan sinh:
Song song với hoạt động học tập, sinh hoạt; tham gia phong trào trong nhà
trường. Sau những giờ học căng thẳng là giờ nghỉ giải lao, các em được tự do vui
chơi thoải mái, tinh nghịch. Bởi tính hiếu động mà học sinh khơng nghĩ đến hậu quả
có khi xảy ra tai nạn, có khi các em trốn học… Chính vì thế, giáo viên chủ nhiệm cần
phối hợp một cách chặt chẽ với BQS để tiếp nhận thơng tin của cá nhân; của lớp một
cách kịp thời nhằm hạn chế đến mức tối đa những điều đáng tiếc có thể xảy ra.
Ví dụ: Em Trần Ngọc Doanh thường xun đi học trễ, trốn tiết, nghỉ học khơng
phép nhiều. Được biết tin này do BQS báo lại, khi đó tơi thật sự lo lắng vì Doanh là
học sinh thơng minh, học khá ở các năm trước mà hơm nay bị vi phạm nội qui như
vậy, chắc hẵn là nghe theo bạn bè xấu làm ảnh hưởng đến học tập. Tơi tìm hiểu
ngun nhân và tìm cách liên lạc với gia đình. Nhưng lại buồn hơn nữa khi biết em
sống trong gia đình khơng có hạnh phúc, cha đi làm suốt khơng có thời gian ở nhà,
mẹ thì có chồng khác nhưng khơng quan tâm cả vật chất lẫn tinh thần đối với em
Doanh. Phần thì hồn cảnh kinh tế gia đình khó khăn: Nhà nghèo, ở nhờ trên đất Cơ
Dượng. Lúc ấy tơi tìm đến nhà em, chờ và chờ mãi cũng khơng liên lạc được với
phụ huynh. Thế thì làm gì để giúp em vượt qua sự cám dỗ mà quay trở lại học tập.
Thay vì qt mắng em trước lớp, tơi gặp riêng em nhẹ nhàng, ân cần phân tích đúng
sai theo hồn cảnh và tâm lí của em với mong mỏi rằng em nhìn nhận ra được vấn đề
để có hướng sửa đổi. Thật là một phép nhiệm màu, sau lần đó, mãi cho đến nay, em
Doanh rất ngoan, có tiến bộ rất đáng kể, khơng vi phạm nội qui. Đặc biệt là em
Doanh đi học đều, đúng giờ, lễ phép với thầy cơ và được bạn bè u thương giúp đỡ.
2. Phối hợp cùng phụ huynh học sinh
Giáo viên chủ nhiệm phải thường xun liên lạc, trao đổi với phụ huynh về tình
hình học tập của các em trong nhà trường (qua số điện thoại, liên lạc trực tiếp…).
Như ai cũng biết “Lúc ở nhà mẹ cũng là cơ giáo” còn khi đến trường “Cơ giáo như

bộ mơn là hết sức quan trọng và cần thiết. Bởi vì, các em có suy nghĩ học tốt các mơn
Tốn, Văn, Anh Văn, Hóa, Lý nên ít khi chú ý đến các mơn như: Lịch sử, Sinh học,
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 12
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
Địa lý, Nhạc – Thể dục – Giáo dục cơng dân… Cho nên, nếu chúng ta khơng có sự
liên hệ chặt chẽ với các giáo viên bộ mơn thì khơng theo doi, nắm thơng tin của các
em về học tập, chun cần, trật tự, nế nếp, tác phong làm ảnh hưởng đến chất lượng
hai mặt giáo dục, khi đó giáo dục khơng đảm bảo được tính chất tồn diện. Ngược
lại, giáo viên bộ mơn cũng nắm, hiểu sâu sắc hơn về đối tượng học sinh của mình để
có cách cư xử khéo léo, có phương pháp giảng dạy thích hợp cho lớp nhằm đạt hiệu
quả cao của tiết dạy.
Ví dụ: Thơng qua sổ ghi đầu bài, qua lời tâm sự của giáo viên bộ mơn tiếng Hóa
Học, tơi biết em Nguyễn Văn Luận có năng khiếu đặc biệt, thơng minh nhưng em rất
lười chép bài, học bài. Khi đó, lập tức tơi kiểm tra tập ghi chép của em Luận. Quả
thật như vậy, vở ghi chép của em Luận chỉ ghi tựa bài học, có khi chẳng ghi gì vào
đó. Đến nỗi tơi kiểm tra hết tồn bộ các mơn của em, thì hầu như vở nào cũng như vở
nấy, bài tập cũng chẳng làm. Tơi vội vàng liên hệ với phụ huynh, gia đình em hứa
theo dõi kỹ việc học tập ở nhà của em, còn ở lớp tơi phân cơng em Mỹ Diệu theo dõi
và kiểm tra thường xun việc ghi chép bài của em để báo cáo lại giáo viên chủ
nhiệm. Bản thân em tự làm cam đoan trước tập thể lớp hứa sửa đổi những sai lầm của
mình. Kết quả em Luận có khắc phục khuyết điểm và tiến bộ rõ rệt.
Ví dụ: Trong giờ Cơng nghệ giáo viên bộ mơn nhận xét, xếp loại tiết B, lớp ồn…
Thật sự tơi rất khó xử lý cá nhân nào gây ra với lý do chung chung. Trong cuộc họp
của Ban cán sự lớp về tổng kết hàng tuần, u cầu Ban điều hành chỉ ra cá nhân, tổ
nào vi phạm để tiết sinh hoạt chủ nhiệm phê bình những học sinh đó bằng hình thức
cảnh cáo, nếu còn tái phạm nữa thì viết thư mời phụ huynh (thường các em rất sợ GV
chủ nhiệm mời phụ huynh; qua một số lần tâm sự cùng các em được biết điều đó).
Giáo viên chủ nhiệm xử phạt thật nghiêm khắc khơng vị nể cá nhân nào? Vì thế ở
những tiết sau lớp học tốt, ngoan. Đồng thời, tơi cũng gặp giáo viên bộ mơn để hiểu
rõ hơn về tình hình của lớp một cách chính xác để có chứng cớ nói với các em thì

và ngồi nhà trường, vơ lễ với thầy cơ…
4. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua q trình làm cơng tác chủ nhiệm, với những thành quả đã gặt hái được, bản
thân tơi rút ra được bài học kinh nghiệm sau:
4.1.1.1. Phải thương u, gần gũi, quan tâm lo lắng các em như những đứa con u
q của mình như học sinh đã nói “. Thiết nghĩ, nếu con của mình đến trường mà
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 14
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
khơng chịu học, khơng có đạo đức thì hậu quả thật đáng sợ, tương lai các em đi về
đâu? Bởi có đi học, mở mang tri thức thì dù ít hay nhiều chúng ta cũng góp phần xây
dựng xã hội phồn vinh. Vì thế hãy thể hiện hết khả năng và tinh thần trách nhiệm của
mình để việc giáo dục này đạt kết quả cao hơn.
4.1.1.2. Một yếu tố khơng thể thiếu là: Tơi ln trau dồi, tìm kiếm, trao đổi kinh
nghiệm với các bạn đồng nghiệp, xây dựng nên phương pháp giáo dục thích hợp, kịp
thời uốn nắn, sửa chữa những sai lầm của các em, giúp các em nhận ra lỗi và có
hướng khắc phục. Bên cạnh đó phát huy những tài năng sẵn có vốn “Cây nhà, lá
vườn” của các em học sinh, nâng cao ý thức tự giác, tự quản.
4.1.1.3. Nghiêm túc – liên tục thực hiện đúng qui định các kế hoạch đã đề ra; nghị
quyết của lớp. Tránh tình trạng “Đầu voi, đi chuột”. Sẽ phản tác dụng nếu giáo
viên chủ nhiệm khơng thực hiện đúng u cầu này. Đây cũng là một yếu tố giúp
giáo viên chủ nhiệm hồn thành tốt cơng tác “dạy người” trong nhà trường.
4.1.1.4. Bản thân giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho học sinh noi
theo. Muốn vậy, người thầy phải gương mẫu chấp hành tốt mọi điều mình đã đề ra.
Vì vốn các em thích học theo người lớn, thích bắt chước nên trong tư duy các em
cũng có những suy luận nhất định. Các em sẽ phân vâng, nghi ngờ khi người thầy nói
lý thuyết sng mà khơng thực hành.
Ví du: Thầy nói “Phải tơn trọng kỷ luật” như: Đi học đúng giờ, ăn mặc đúng qui
định…. Nhưng các em chứng kiến thầy ln đi trễ, nghỉ khơng lí do hoặc chạy xe
q tốc độ qui định hoặc nói năn thơ lỗ thiếu tế nhị… Những điều trên khiến tư cách
phẩm chất của người thầy bị ảnh hưởng rất lớn, mất uy tín trong việc hình thành

tơi nhận thấy một số mặt mạnh đã thể hiện và vẫn còn một số hạn chế như sau:
2. Mặt mạnh:
- Giáo viên chủ nhiệm phát huy được vai trò cố vấn cho học sinh, phát huy được khả
năng sáng tạo của học sinh.
- Chỉ đạo trong việc kết hợp với Ban cán sự lớp.
- Chọn được lực lượng Ban cán sự điều hành có năng lực, nhiệt tình trong hoạt động.
Giáo viên: Lê Đăng Hưng. 16
Sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng công tác chủ nhiệm trong Trường THCS.
- Hồn thành và thực hiện đầy đủ qui chế, hồ sơ sổ sách do Ban giám hiệu qui định.
- Có tư cách, uy tín, tác phong sinh hoạt đối với học sinh.
- Xây dựng được mối quan hệ tốt giữa giáo viên và học sinh, giữa gia đình và nhà
trường.
3. Mặt hạn chế:
- Đơi khi con giao khốn cho Ban cán sự (Ban tổ chức) tự sơ (tổng) kết trong các tiết
thứ 5 ngày thứ 7.
- Vẫn còn vài học sinh học yếu trong học kì I. Trong học kì II tơi cố gắng theo dõi
các em này thêm để đưa kết quả học tập đạt u cầu.
Trên đây là những điều tơi đã làm và mong muốn sẽ tốt hơn trong các năm học
tới. Trong khi trình bày sẽ khơng khỏi những thiếu sót, rất mong các bạn đồng
nghiệp, Ban giám hiệu và các cấp quản lý góp ý chân thành để có những kinh nghiệm
hồn chỉnh hơn, góp thêm vào kho tàng giáo dục những kinh nghiệm q báu.
Đánh giá, nhận xét của BGK. Hòa Hiệp, tháng 11 năm 2010
Người viết
………………………………………………………
…………………………………………………………

Lê Đăng Hưng
* Tài liệu tham khảo:
Cẩm nang : GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HS TRUNG HỌC.
(Nhà xuất bản GD – 2010)