Hòa Hiệp, tháng 12 năm 2014
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN XUYÊN MỘC
TRƯỜNG THCS HÒA HIỆP
Họ và tên: PHẠM BÁ LỊCH
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
Sinh hoạt chuyên môn: Tổ TOÁN
Mục Lục
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
1
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Trang
LỜI GIỚI THIỆU 02
A. Phần mở đầu 03
I. Lý do chọn đề tài. 03
1. Cơ sở lý luận 03
2. Cơ sở thực tiễn. 05
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu 05
III. Giới hạn của đề tài 06
IV. Kế hoạch thực hiện 06
B. Nội dung 07
I. Thực trạng và những vấn đề cần được giải quyết 07
II. Các biện pháp giải quyết 08
III. Kết quả 13
C. Kết luận chung 14
Tài liệu tham khảo 15
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
2
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Lời giới thiệu:
Năm học 2010 - 2011, cùng với cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi
a.2. Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt
động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả.
b. Yêu cầu:
b.1. Tập trung các nguồn lực để giải quyết dứt điểm những yếu kém về cơ sở vật
chất, thiết bị trường học, tạo điều kiện cho học sinh khi đến trường được an toàn, thân
thiện, vui vẻ.
b.2. Tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động
giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng
tạo.
b.3. Phát huy sự chủ động sáng tạo của thầy, cô giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới
phương pháp dạy học trong điều kiện hội nhập quốc tế.
b.4. Huy động và tạo điều kiện để có sự tham gia hoạt động đa dạng và phong phú
của các tổ chức, cá nhân trong việc giáo dục văn hoá, truyền thống, lịch sử cách mạng
cho học sinh.
b.5. Phong trào thi đua phải đảm bảo tính tự giác, không gây áp lực quá tải trong
công việc của nhà trường, sát với điều kiện ở cơ sở. Nội dung cụ thể của phong trào là cơ
sở tự chọn, phù hợp với điều kiện của nhà trường, làm cho chất lượng giáo dục được
nâng lên và có dấu ấn của địa phương một cách mạnh mẽ.
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
4
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
c. Nội dung:
c.1.Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn.
- Bảo đảm trường an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng đẹp hơn,
lớp học có đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh.
- Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây thường xuyên.
- Có đủ nhà vệ sinh đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan trường học, được giữ gìn vệ
sinh sạch sẽ.
- Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các công
trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân.
mạng cho cuộc sống của cộng đồng ở địa phương và khách du lịch.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trường THCS Hòa Hiệp nằm trên huyện lộ 329 thuộc ấp Phú Hoà xã Hòa Hiệp, là
một ngôi trường được xây mới từ năm 2004, nhưng vẫn thiếu cây xanh, cây bóng mát,
cây cảnh, điều kiện phương tiện dạy và học còn nhiều thiếu thốn, để khắc phục những
hạn chế trên là trách nhiệm của tập thể cán bộ - giáo viên - công nhân viên trong toàn
trường.
II. MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Tham mưu với lãnh đạo nhà trường thực hiện xây dựng cảnh quang trường học
xanh, sạch đẹp, an toàn.
Vận động phụ huynh học sinh, và các cấp lãnh đạo địa phương tham gia hỗ trợ.
Tham mưu với lãnh đạo nhà trường trang bị máy móc thiết bị phục vụ dạy và học.
Cải tiến các hình thức sinh hoạt chuyên môn nhằm thiết thực nâng cao chất lượng và
hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn.
Xây dựng tính thân thiện trong quan hệ giữa các thành viên trong hội đồng sư phạm
nhà trường, giữa thầy cô giáo với học sinh và phụ huynh học sinh
Thực hiện chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT, toàn ngành Giáo dục Nước nhà đang sôi nỗi
triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Thực hiện kế hoạch, nhiệm vụ năm học mà lãnh đạo nhà trường đã đề ra trong năm
học 2010 - 2011, với vai trò và trách nhiệm được phân công - là một giáo viên chủ nhiệm
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
6
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
lớp Chín, tổ trưởng Tổ chuyên môn - là thành viên nòng cốt trong trường, bản thân tôi
luôn ý thức rằng “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là việc làm thiết
thực nhằm tăng cường, nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh, tạo điều kiện
thuận lợi nhất, thân thiện và an toàn nhất để học sinh được học tập, lao động, sinh hoạt,
vui chơi, nhằm phát triển toàn diện nhân cách của học sinh, thế hệ tương lai của đất nước.
Những thành tích mà học sinh, nhà trường đạt được là nỗ lực, là trí tuệ, là lương tâm
trách nhiệm, là sự tận tuỵ yêu nghề, tất cả vì học sinh, vì mái trường thân yêu của đội ngũ
học sinh, chăm lo cho phong trào của nhà trường.
- Lãnh đạo nhà trường tận tình, thân thiện, gần gũi với giáo viên và học sinh, xây
dựng tốt mối quan hệ giữa nhà trường với gia đình và xã hội, chỉ đạo sát và thiết thực các
hoạt động dạy và học. Đặc biệt là chăm lo xây dựng tình đoàn kết gắn bó, phát huy triệt
để ý thức tự giác tích cực, tinh thần trách nhiệm của cá nhân từng thành viên trong hội
đồng sư phạm.
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, nhà trường cũng gặp không ít khó khăn:
- Qui mô trường, cơ sở vật chất phục vụ dạy học còn nhiều thiếu thốn.
- Số lượng học sinh đông, nhưng số lượng học sinh mũi nhọn ít, khó đuổi kịp các
trường bạn.
- Trường đóng trên địa bàn dân cư còn nhiều khó khăn nên sự quan tâm hỗ trợ từ
phía Hội phụ huynh học sinh còn hạn chế.
- Lực lượng giáo viên đông nhưng phần đa là mới ra trường, còn thiếu kinh nghiệm
nên chưa mạnh.
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
8
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Xuất phát từ đặc điểm tình hình thực tế nêu trên, trong các năm học qua, đặc biệt
trong học kì một, năm học 2010 - 2011 này, với vai trò là giáo viên chủ nhiệm lớp Chín,
trực tiếp tham gia giảng dạy môn Toán, là một tổ trưởng chuyên môn, với trách nhiệm
của mình, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhằm thiết
thực thực hiện cuộc vận động thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”.
II. CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
- Tham mưu với lãnh đạo nhà trường thiết kế tổng quan các vị trí bố trí bồn hoa,
trồng cây bóng mát, trồng cây cảnh, bồn hoa của lớp, tạo một cảnh quan hài hoà, phù hợp
với vị trí của trường.
- Tham mưu với lãnh đạo nhà trrường vận động mỗi tổ công tác trong nhà trường
trồng 2 cây bóng mát. Hội phụ huynh học sinh hỗ trợ trồng cây xanh và cây cảnh trong
trường. Tổ chức xây dựng trồng và chăm sóc một số cây thuốc Nam. Phân công từng lớp
- Căn cứ vào tình hình cụ thể của học sinh trong lớp. Xây dựng sơ đồ cấu trúc bài
giảng cho mỗi tiết dạy.
- Xây dựng các hoạt động học tập cụ thể và dự kiến thời gian hoàn thành cho mỗi
hoạt động, hình thức tổ chức học tập cho mỗi hoạt động.
- Tổ chức cho học sinh thực hiện tốt việc chia sẻ thông tin học tập của các cá nhân,
của các cặp, các nhóm với cả lớp.
Ví dụ: Kinh nghiệm soạn giảng môn Toán để thể hiện tính thân thiện:
Tổ chức kiểm tra bài cũ:
Bên cạnh cách làm truyền thống là kiểm tra hai đến ba học sinh, giáo viên có thể tổ
chức kiểm tra bài cũ theo các hình thức sau: tổ chức trò chơi, đố vui, kể chuyện sáng tạo
theo chủ đề, làm phiếu học tập theo nhóm hoặc cá nhân, chia sẻ kinh nghiệm Việc thay
đổi này giúp giảm tính đơn điệu, tính căng thẳng của cách kiểm tra truyền thống, tạo
không khí thoả mái, hứng thú khi bắt đầu học bài mới.
Tổ chức dạy bài mới:
+ Giới thiệu bài: Bên cạnh hướng dẫn của sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo viên
nên thay đổi linh hoạt cách giới thiệu bài, như:
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
10
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Chiếu một đoạn phim video clip về những vấn đề có liên quan đến bài học, tạo một
cuộc hội thoại nhỏ giữa giáo viên và học sinh, tạo không khí học tập thân thiện, cởi mở.
Nêu một vấn đề có liên quan đến bài mới mà học sinh đã trải nghiệm để huy động
vốn hiểu biết của các em vào việc tiếp nhận kiến thức mới.
Giới thiệu bài học bằng tranh ảnh, vật thật để kích thích hứng thú học tập của học
sinh
+ Tổ chức hoạt động dạy học: Để thể hiện được tính thân thiện, thì trong giáo án
giáo viên phải thể hiện được sự huy động tối đa các đối tượng học sinh tham gia vào quá
trình học tập. Muốn vậy giáo viên phải xây dựng hệ thống câu hỏi, có hệ thống câu hỏi
phụ, gợi mở, tạo điều kiện cho mọi đối tượng học sinh đều được tham gia phát biểu ý
kiến xây dựng bài, chọn và sử dụng đồ dùng dạy học có tính trực quan sinh động, đơn
+ Trao đổi, thảo luận, cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ nhóm.
+ Đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm.
Bước 3: Làm việc chung cả lớp:
+ Các nhóm báo cáo kết quả hoạt động của nhóm mình.
+ Hướng dẫn thảo luận chung.
+ Giáo viên tổng kết và chuẩn xác kiến thức.
- Các cách giao nhiệm vụ cho các nhóm:
+ Nhóm đồng việc: Giải quyết cùng một vấn đề, nhưng có thể giải quyết bằng
nhiều cách khác nhau.
+ Nhóm chuyên sâu: Mỗi nhóm nhận một nhiệm vụ nhỏ, khác nhau của một nhiệm
vụ chung.
Tuỳ thuộc vào nội dung bài học giáo viên lựa chọn cách giao nhiệm vụ cho phù hợp
và có hiệu quả.
- Các cách tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả làm việc:
+ Phương pháp thị trường: Xem xét kết quả từng nhóm, cả lớp thảo luận, trao đổi,
đóng góp. Giáo viên có thể đóng góp cho ý kiến cho các nhóm, giáo viên chú ý kĩ năng
khuyến khích nhằm phát huy, động viên tinh thần học tập.
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
12
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
+ Phương pháp hội chợ: Các nhóm trình bày sản phẩm của nhóm mình tại một vị
trí cố định và có thể đi tham quan sản phẩm của các nhóm khác.
+ Phương pháp triển lãm: Các nhóm tự trình bày kết quả của nhóm mình, sau đó
học sinh tự do đi lại quan sát kết quả của nhóm khác.
- Những điều cần lưu ý khi tổ chức hoạt động nhóm:
+ Chọn công việc hay chủ đề thảo luận có nhiều tình huống, cần tới sự chia sẻ, hợp
tác giải quyết.
+ Các phương tiện làm việc nhóm phải được chuẩn bị đầy đủ, sẵn sàng.
+ Có đủ địa điểm làm việc cho các nhóm.
+ Các nhóm được giao nhiệm vụ rõ ràng và làm việc trong khoảng thời gian nhất
em thói quen lượm rác bỏ vào sọt rác, dọn vệ sinh lớp học sạch sẽ, trang trí lớp học cho
đẹp.
- Tổ chức các em sinh hoạt hát, vui chơi trong tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ thứ năm
hằng tuần.
* Với vai trò là một tổ trưởng chuyên môn tôi luôn gần gũi, giúp đỡ và chia sẻ kinh
nghiệm với đồng nghiệp trong tổ, luôn lắng nghe và tôn trọng ý kiến của đồng nghiệp.
III. KẾT QUẢ:
- Đã xây dựng được trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn, có cây xanh, thoáng mát
và ngày càng đẹp hơn, lớp học có đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh.
- Tổ chức để học sinh trồng và chăm sóc cây thường xuyên.
- Có đủ nhà vệ sinh đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan trường học, được giữ gìn vệ
sinh sạch sẽ.
- Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các công
trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân.
- Hoạt động dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở
mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập, tích cực đổi mới phương pháp giảng
dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên,
rèn luyện khả năng tự học của học sinh.
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
14
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
- Rèn luyện kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và
kĩ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm.
- Rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ, kĩ năng phòng, chống tai nạn giao
thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác.
- Rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hoá, chung sống hoà bình, phòng ngừa bạo lực và
các tệ nạn xã hội.
- Tổ chức được các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh như văn nghệ, thể thao
một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh.
- Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù
Phạm Bá Lịch
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
16
Sáng kiến kinh nghiệmn “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Sinh thái môi trường học cơ bản
- GS TS KH Lê Huy Bá - Lâm Minh Triết
- NXB Đại học quốc gia HCM -
2/ Xây dựng môi trường văn hoá
- NXB Trẻ - 2004
3/ Thư của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào Tạo gởi cho ngành giáo dục năm 2008
4/ Cẩm nang : GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HS TRUNG HỌC.
(Nhà xuất bản GD – 2010)
5/ Tài liệu bồi dưỡng GV về ‘Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” của phòng giáo dục huyện Xuyên Mộc.
Giáo viên thực hiện: Phạm Bá Lịch
17