BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUÁCH MỸ QUYÊN

VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ TÍCH CỰC
TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 6
TẠI TRƯỜNG THỰC HÀNH SƯ PHẠM SÓC TRĂNG

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

S K C0 0 4 6 1 0

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUÁCH MỸ QUYÊN

VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ TÍCH CỰC
TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 6 TẠI TRƯỜNG
THỰC HÀNH SƯ PHẠM SÓC TRĂNG

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401



Quê quán: Sóc Trăng

Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 121, tỉnh lộ 934, ấp Hòa Mỹ, thị trấn Mỹ Xuyên,
huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.
Điện thoại cơ quan:
Điện thoại nhà riêng:
Fax:
E-mail:
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1. Cao đẳng:
Hệ đào tạo: Chính quy

Thời gian đào tạo từ 08/2004 đến 8/2007

Nơi học (trƣờng, thành phố): Trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm Sóc Trăng.
Ngành học: Sƣ phạm Toán - Lý.
2. Đại học:
Hệ đào tạo: Vừa làm vừa học

Thời gian đào tạo từ 08/2008 đến 08/2010

Nơi học (trƣờng, thành phố): Trƣờng Đại học Đồng Tháp.
Ngành học: Sƣ phạm Toán.
Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp: “Cải tiến hoạt động đánh giá trong dạy
học toán hình học lớp 8 theo định hƣớng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh”.
Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: Trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày tháng
Ngƣời cam đoan

Quách Mỹ Quyên

iii

năm 2015


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, ngƣời nghiên cứu đã nhận đƣợc rất nhiều sự
giúp đỡ. Trƣớc hết, ngƣời nghiên cứu xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Dƣơng Thị
Kim Oanh, giảng viên Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
đã chỉ bảo và hƣớng dẫn tận tình từ khi ngƣời nghiên cứu bắt đầu thực hiện chuyên
đề 1 cho đến luận văn. Ngoài ra, ngƣời nghiên cứu xin cám ơn:
Quý Thầy, Cô tham gia giảng dạy lớp Cao học ngành Giáo dục học khóa
2013 - 2015 đã hết lòng truyền đạt những tri thức khoa học và chia sẻ những kinh
nghiệm quý báu về các lĩnh vực chuyên môn, đó là nền tảng vững chắc để ngƣời
nghiên cứu thực hiện đề tài này.
Ban Giám hiệu, các Thầy, Cô Trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm và Trƣờng Thực
hành Sƣ phạm Sóc Trăng cùng các em học sinh lớp 6 tại Trƣờng đã giúp đỡ, hỗ trợ,
hợp tác trong quá trình khảo sát và thực nghiệm sƣ phạm, tạo điều kiện thuận lợi
cho ngƣời nghiên cứu hoàn thành luận văn đúng thời gian quy định.
Tất cả bạn bè, anh, chị, em học viên cao học ngành Giáo dục học, Lý luận và
Phƣơng pháp dạy học khóa 2013 - 2015 đã động viên, giúp đỡ ngƣời nghiên cứu
trong suốt thời gian học tập.

Mở đầu
Trình bày lý do chọn đề tài, đề ra mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, xác định
đối tƣợng và khách thể nghiên cứu, lập giả thuyết và phạm vi nghiên cứu, lựa chọn
các phƣơng pháp nghiên cứu để thực hiện đề tài.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học.
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học; khái
quát về đánh giá kết quả học tập; trình bày quan điểm đánh giá tích cực trong dạy
học; làm nổi bật mối quan hệ giữa đánh giá và các thành tố của QTDH; tổng hợp
một số kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học.

v


Chƣơng 2: Thực trạng công tác đánh giá kết quả học tập môn Toán lớp 6 tại
Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng.
Giới thiệu sơ lƣợc về Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng và chƣơng
trình môn Toán lớp 6.
Nghiên cứu thực trạng công tác đánh giá kết quả học tập môn Toán lớp 6 tại
Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng, gồm các nội dung cơ bản: Thực trạng nhận
thức của GV về vai trò của đánh giá trong dạy học môn Toán lớp 6; Thực trạng
công tác đánh giá kết quả học tập môn Toán lớp 6 tại Trƣờng THSP Sóc Trăng;
Nguyên nhân hạn chế của hoạt động đánh giá KQHT môn Toán lớp 6; Thái độ của
học sinh trong giờ học môn Toán lớp 6 tại Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng;
Những lý do học sinh thích và không thích học môn Toán lớp 6 tại Trƣờng Thực
hành Sƣ phạm Sóc Trăng; Hành động của học sinh khi giáo viên giao bài tập trên
lớp và về nhà; Những năng lực của học sinh đƣợc hình thành khi thực hiện nhiệm
vụ học tập mà giáo viên giao.
Chƣơng 3: Vận dụng các kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học môn Toán
lớp 6 tại Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng.
Làm rõ một số nguyên tắc vận dụng các kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy

Presenting the reasons to select the topic, proposing the research objectives
and research tasks, determining the objects and the subjects for research, setting
research supposition and scope of the reseach and choosing the research methods to
implement the project.
Chapter 1: Theoretical basic related to positive assessment techniques in
teaching.
Systematizing theoretical basic of positive assessment techniques in
teaching; overviewing the assessment of learning outcomes; presenting positive
assessment viewpoints in teaching; highlighting the relationship between the

vii


assessment and the elements of the teaching process; summarizing in general some
positive assessment techniques in teaching.
Chapter 2: Reality of learning outcomes assessment in Maths grade 6 at Soc
Trang Pedagogical Practice school.
Clarifying some principles when applying the positive assessment techniques
in teaching Maths grade 6 at Soc Trang Pedagogical Practice school.
Introducing briefly about Soc Trang Pedagogical Practice school and the
curriculum of Maths grade 6.
Researching the reality of assessment of learning outcomes in Maths grade 6
at Soc Trang Pedagogical Practice school including basic contents: the reality of
teachers’ recognization about the roles of assessment in teaching Maths grade 6,
reality of learning outcomes assessment in Maths grade 6 at Soc Trang Pedagogical
Practice school, the reasons of limiting in learning outcomes assessment in Maths
grade 6, the pupils’ attitudes in learning Maths grade 6 at Soc Trang Pedagogical
Practice school, the reasons why pupils like or dislike learning Maths grade 6 at Soc
Trang Pedagogical Practice school, the actions of pupils when teacher hands class
exercises and homeworks over to them, the abilities that pupils have achieved as

4. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................... 3
5. Khách thể nghiên cứu ......................................................................................... 3
6. Giả thuyết nghiên cứu ......................................................................................... 3
7. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................ 3
8. Phƣơng pháp nghiên cứu .................................................................................... 3
8.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận ................................................................. 4
8.2. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn ................................................... 4
8.3. Phƣơng pháp thống kê toán học .................................................................. 5
9. Cấu trúc luận văn ................................................................................................ 5
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ TÍCH CỰC
TRONG DẠY HỌC .................................................................................................. 6
1.1. TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ ĐÁNH GIÁ TRONG
DẠY HỌC TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM.............................................. 6
1.1.1. Trên thế giới ............................................................................................. 6
1.1.2. Tại Việt Nam .......................................................................................... 10

ix


1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI .................................... 15
1.2.1. Đánh giá ................................................................................................. 15
1.2.2. Tính tích cực ........................................................................................... 16
1.2.3. Kỹ thuật .................................................................................................. 17
1.2.4. Kỹ thuật đánh giá tích cực ...................................................................... 17
1.2.5. Vận dụng các kỹ thuật đánh giá tích cực................................................ 18
1.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ............................................................... 18
1.3.1. Mục đích của đánh giá kết quả học tập .................................................. 18
1.3.2. Chức năng của đánh giá kết quả học tập ................................................ 19
1.3.3. Nguyên tắc đánh giá ............................................................................... 20
1.3.4. Quan điểm đánh giá tích cực trong dạy học ........................................... 21

VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ TÍCH CỰC .................................. 71
3.3. THIẾT KẾ GIÁO ÁN VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ TÍCH
CỰC TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 6 TẠI TRƢỜNG THỰC HÀNH
SƢ PHẠM SÓC TRĂNG ..................................................................................... 90
3.4. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ........................................................................ 98
3.4.1. Mục đích thực nghiệm ............................................................................ 98
3.4.2. Đối tƣợng thực nghiệm........................................................................... 98
3.4.3. Nội dung thực nghiệm ............................................................................ 98
3.4.4. Phƣơng pháp thực nghiệm...................................................................... 99
3.4.5. Phân tích kết quả thực nghiệm ............................................................. 100
3.4.6. Đánh giá kết quả thực nghiệm .............................................................. 113
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ...................................................................................... 115
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................................. 117
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 121
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 125

xi


DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT
TT

Từ viết tắt

Nội dung

1

CĐSP


Phân phối chƣơng trình

7

QTDH

Quá trình dạy học

8

SGK

Sách giáo khoa

9

THCS

Trung học cơ sở

10

THSP

Thực hành Sƣ phạm

xii


DANH SÁCH CÁC BẢNG

xiii


Bảng 3.11. Bảng mô tả số thống kê của 2 mẫu ở 3 bài kiểm tra của lớp đối chứng và
lớp thực nghiệm ...................................................................................................... 111
Bảng 3.12. Biểu thị kết quả của t và t qua 3 bài kiểm tra của lớp đối chứng và lớp
thực nghiệm ............................................................................................................. 113

xiv


DANH SÁCH CÁC HÌNH
HÌNH

TRANG

Hình 1.1. Quan hệ giữa các thuật ngữ kiểm tra, đo lƣờng và đánh giá .................... 15
Hình 1.2. Mối quan hệ giữa đánh giá với các thành tố của quá trình dạy học .......... 23
Hình 1.3. Mối quan hệ của đánh giá với phƣơng pháp dạy học ............................... 25
Hình 1.4. Biểu đồ Ven............................................................................................... 31
Hình 1.5. Sơ đồ xƣơng cá.......................................................................................... 31
Hình 1.6. Biểu đồ K-W-L-H ..................................................................................... 32
Hình 1.7. Đề cƣơng trống (Graph) ............................................................................ 32
Hình 1.8. Bánh xe khái niệm..................................................................................... 32
Hình 1.9. Mô hình minh họa kỹ thuật “Sàng lọc”..................................................... 33
Hình 1.10. Mô hình minh họa kỹ thuật “Tia chớp” .................................................. 34
Hình 1.11. Mô hình minh họa kỹ thuật “Bài tập 3-2-1” ........................................... 35
Hình 2.1. Toàn cảnh Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng .................................. 38
Hình 2.2. Sơ đồ tổ chức Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng ............................ 40
Hình 2.3. Tiết dạy trong giờ học bình thƣờng của cô Tạ Thị Bé Nhí ở lớp 6A........ 55

giáo dục và đào tạo cũng nêu rõ: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi,
kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan.
Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu
chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối
hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm
học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà
trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”[32]. Nhận thức đƣợc tầm quan

1


trọng của việc tăng cƣờng đổi mới kiểm tra đánh giá, trong những năm qua, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã tập trung chỉ đạo đổi mới các hoạt động này nhằm tạo ra sự
chuyển biến cơ bản về tổ chức hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lƣợng
giáo dục trong các trƣờng phổ thông.
Trong quá trình dạy học, đánh giá không chỉ đơn thuần chú trọng vào KQHT
mà phải vì sự tiến bộ của ngƣời học và phải đƣợc xem nhƣ là quá trình học tập.
Thực hiện nghiêm túc quá trình đánh giá, đặc biệt là vận dụng linh hoạt các phƣơng
pháp, kỹ thuật đánh giá còn giúp cho chúng ta nhanh chóng hoàn thiện tối ƣu quá
trình dạy học, kiểm chứng chất lƣợng hiệu quả giờ học và trình độ nghề nghiệp của
giáo viên, đồng thời giúp cho ngƣời học nhận biết những chỗ hổng kiến thức mà họ
chƣa nắm rõ, …
Môn Toán thuộc khoa học tự nhiên có tính logic, tính trừu tƣợng cao và thực
tiễn phổ dụng. Mục tiêu dạy học Toán THCS tập trung vào việc phát triển tƣ duy và
năng lực cho học sinh. Vì vậy, việc tổ chức dạy học bộ môn này cần phải đƣợc quan
tâm thực hiện sao cho phát huy đƣợc tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS.
Thực tế dạy học tại Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng cho thấy, việc
đánh giá hiện nay còn mang tính hình thức, thiên nhiều về kinh nghiệm, thói quen;
phƣơng pháp đánh giá chƣa đa dạng, chƣa đảm bảo đƣợc các kỹ thuật đánh giá cần
thiết. Trong khi đó, cán bộ quản lý, GV lại chƣa đƣợc trang bị một cách đầy đủ về

-

Vận dụng các kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học môn Toán lớp 6 tại
Trƣờng Thực hành Sƣ phạm Sóc Trăng.

5. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
Quá trình dạy học môn Toán lớp 6 tại Trƣờng THSP Sóc Trăng.
6. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
Hiện nay, hoạt động đánh giá trong dạy học môn Toán lớp 6 tại Trƣờng
Thực hành Sƣ Phạm Sóc Trăng còn mang tính hình thức, chƣa đa dạng, không thể
đánh giá đầy đủ năng lực và sự tiến bộ của ngƣời học. Nếu sử dụng các kỹ thuật
đánh giá tích cực nhƣ: phiếu học tập, trắc nghiệm, bài tập 1 phút,... trong dạy học
môn Toán lớp 6 thì học sinh sẽ phát triển năng lực tƣ duy sáng tạo và giải quyết vấn
đề, qua đó góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học tại Trƣờng Thực hành Sƣ phạm
Sóc Trăng.
7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trong khuôn khổ của đề tài này, các nghiên cứu tập trung tìm hiểu, phân tích
các kỹ thuật đánh giá tích cực trong dạy học môn Toán lớp 6 tại Trƣờng Thực hành
Sƣ phạm Sóc Trăng nhƣ: phiếu học tập, trắc nghiệm, bài tập 1 phút,...
8. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để thực hiện đề tài này, ngƣời nghiên cứu đã sử dụng một số phƣơng pháp
nghiên cứu sau:

3


S

K