Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
______•____•_________•_______ •

ĐỖ XUÂN THAO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MỒN
TRƯỜNG TRƯNG HỌC cơ SỞ TẠI CẤP TRƯỜNG
ở HUYỆN MÊ LINH, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2015
Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HẢ NỘI 2


ĐỖ XUÂN THAO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MỒN
TRƯỜNG TRƯNG HỌC cơ SỞ TẠI CẤP TRƯỜNG
ở HUYỆN MÊ LINH, HÀ NỘI
•

'

m

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

4

LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: Đỗ Xuân Thao
Công tác tại: Trường THCS Trưng Vương, huyện Mê Linh, TP Hà Nội.
Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã
hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài: “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
trường trung học cơ sở tại cấp trường ở huyện Mê Linh, Hà Nội”.
Thuộc chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số chuyên ngành: 60.14.01.14
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là do chính tôi nghiên cứu và viết ra,
dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Dương Thị Hoàng Yến. Luận văn này chưa
được bảo vệ ở Hội đồng và chưa công bố trên bất kỳ phương tiện thông tin đại
chúng nào.
Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
Tác giả luận văn

Đỗ Xuân Thao


1
1
1

BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT


6


GV

9.
10
.
11
.
12
.
13
.
14
.
15
.
16
.
17
.
18
.
19
.
20
.
21
.
22
.
23

Đồ dùng dạy học

47

Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên
Học sinh

48

Nghiên cứu bài học
Nghiên cứu khoa học

49

Phân phối chuơng trình
Phuơng pháp dạy học
Quản lý

51

Quản lý giáo dục
Sách giáo khoa
Sinh hoạt chuyên môn

52

Sinh hoạt tố chuyên môn
Sáng kiến kinh nghiệm
Thiết bị dạy học

Mê Linh, Hà Nội
Bảng 2.7. Thực trạng tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ
chuyên môn của các truờng THCS trên địa bàn huyện Mê Linh, Hà Nội
Bảng 2.8. Thực trạng đề xuất khen thuởng, kỷ luật đối với giáo viên
trong tố chuyên môn các truờng THCS trên địa bàn huyện Mê Linh, Hà
Nội
Bảng 2.9. Thực trạng duy trì sinh hoạt tố chuyên môn của các truờng
THCS trên địa bàn huyện Mê Linh, Hà Nội
Bảng 2.10. Thực trạng hoạt động của tố chuyên môn truờng THCS ở
huyện Mê Linh, Hà Nội


Bảng 2.11. Thực trạng đánh giá về tầm quan trọng của quản lý tổ chuyên
môn của Hiệu truởng trong nhà truờng THCS của huyện Mê Linh, Hà
Nội
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý lập kế hoạch hoạt động của tổ chuyên 58
môn của Hiệu trưởng trường THCS huyện Mê Linh
Bảng 2.13. Thực trạng chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn
theo yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông của Hiệu trưởng trường THCS

59

huyện Mê Linh, Hà Nội
Bảng 2.14. Thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung, chương trình giảng 61
dạy của tổ chuyên môn của Hiệu trưởng trường THCS huyện Mê Linh,
Hà Nội
Bảng 2.15. Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch hoạt động 62
tổ chuyên môn của Hiệu trưởng trường THCS huyện Mê Linh, Hà Nội
Bảng 2.16. Thực trạng quản lý công tác sử dụng thiết bị dạy học ở tổ
chuyên môn của Hiệu trưởng trường THCS huyện Mê Linh


9

DANH MỤC CÁC sơ ĐÔ, BIỂU ĐÔ
Sơ đồ 1.1. cấu trúc hệ thống quản lý

23

Biểu đồ 2.1. So sánh mức độ quan trọng và mức độ thực hiện hoạt động của tố
chuyên môn truờng THCS ở huyện Mê Linh, Hà Nội
Biểu đồ 2.2. So sánh mức độ quan trọng và mức độ thực hiện các BPQL hoạt
động của tổ chuyên môn truờng THCS ở huyện Mê Linh, 6g Hà Nội
Biểu đồ 3.1. Tính cần thiết của BPQL hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu
truởng truờng THCS huyện Mê Linh, Hà Nội
Biểu đồ 3.2. Mức độ khả thi của các BPQL hoạt động tổ chuyên môn
_
của Hiệu truởng truờng THCS huyện Mê Linh, Hà Nội

Q8

Biểu đồ 3.3. Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các BPQL
hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu truởng truờng THCS huyện Mê
200 Linh, Hà Nội


MỤC LỤC


Vlll


cả các nhà trường hiện nay theo tinh thần đổi mới giáo dục. Để làm tốt nhiệm
vụ đó các nhà QLGD phải đầu tư nghiên cứu, trải nghiệm để tìm ra những giải
pháp nâng cao chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng GD&ĐT nói chung
trong nhà trường. Một trong những giải pháp đó là đổi mới mạnh mẽ cơ chế
quản lý trong nhà trường, vì hoạt động quản lý trong nhà trường giữ vai trò
quyết định đến chất lượng dạy học. Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường
phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và họp lý hoạt động của đội ngũ
giáo viên và cho học sinh hoạt động.
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là nhiệm vụ hàng đầu, là trọng tâm
trong quá trình quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, qua đó
nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường. Các hoạt động thực hiện
chương trình, kế hoạch giảng dạy, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm
tra, đánh giá, bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực sư phạm cho giáo viên của
từng tổ chuyên môn thông qua các hoạt động dự giờ, sinh hoạt chuyên đề, thao
giảng, hội giảng, hội thi giáo viên giỏi, học sinh giỏi để nâng cao chất lượng
dạy và học của trường... đều được triển khai thông qua hoạt động của tổ chuyên
môn.
Công văn số 4099/BGDĐT-GDTrH về việc Hướng dẫn thực hiện nhiệm
vụ Giáo dục Trung học năm học 2014-2015, ngày 05 tháng 8 năm 2014 của Bộ
GD&ĐT đã xác định rõ một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học này
là: “Tập trung phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giảo dục về năng
lực chuyên môn, kỹ năng xây dựng và thực hiện kể hoạch giáo dục theo định
hưởng phát triển năng lực học sinh; năng lực đoi mới phương pháp dạy học,
kiểm tra đánh giá, tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo; quan tâm phát


1
5

triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cốt cán, giáo viên chủ nhiệm


văn hóa - xã hội của địa phương.
1. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
1.1.

Khách thể nghiên cứu

Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở.
1.2.

Đối tượng nghiên cứu

Quản lí hoạt động của tổ chuyên môn trường trung học cơ sở ở huyện
Mê Linh, Hà Nội.
2. Giả thuyết khoa học
Hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS ở huyện Mê Linh, Hà
Nội đã có những đổi mới nhất định nhưng vẫn còn mang nhiều tính hành chính.
Nếu đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn một cách
khoa học, phù họp với yêu cầu đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn hiện nay sẽ
góp phần nâng cao chất lượng trường trung học cơ sở ở huyện Mê Linh, Hà
Nội, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.

Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lí hoạt động của tổ

chuyên môn trường trung học cơ sở.
3.2.

Đánh giá thực trạng quản lí hoạt động của tố chuyên môn trường

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích - tổng họp tài liệu, khái quát hóa các nhận định độc lập các tài
liệu lý luận về quản lí hoạt động của tổ chuyên môn trường trung học cơ sở.
5.2.

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

-

Phương pháp quan sát;

-

Phương pháp điều tra viết;

-

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

-

Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
5.3.

Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng một số công thức thống kê toán học để xử lý số liệu thu được.
6. Cấu trúc của luận văn

Theo huớng nghiên cứu này, có thể kể đến các công trình nghiên cứu về
quản lý dạy học, quản lý đội ngũ, quản lý bồi duỡng giáo viên... nhu:
-

Tác giả Bùi Thanh Nhi (2007), Biện pháp quản lý hoạt động dạy học
của Hiệu trưởng trường THCS huyện Yên Lập - Phú Thọ, luận văn thạc
sĩ khoa học giáo dục [27],

-

Tác giả Hoàng Đàm Thanh (2008), Biện pháp phát triển đội ngũ cộng
tác viên thanh tra giảo dục THCS tỉnh Cao Bằng, luận văn thạc sĩ khoa
học giáo dục [32],

-

Tác giả Nguyễn Thanh Tú (2008), Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý các trường THCS của Phòng Giảo dục - Đào tạo huyện Minh
Thượng - Kiên Giang, luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục [37],

-

“Biện pháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm làm công tác


giảo dục đạo đức cho học sinh của Hiệu trưởng trường THCS” của ...
-

Tác giả Nguyễn Thị Dung (2008), Biện pháp quản lý dạy học ở trường
THCS trên địa bàn huyện Tân Hiệp - Kiên Giang, luận văn thạc sĩ khoa

Một là, các công trình nghiên cứu tập trung đi vào quản lý huớng đến
giáo viên, học sinh nhiều hon, còn ít các công trình nghiên cứu quản lý hoạt
động của các bộ phận trong nhà truờng THCS.
Hai là, quản lý hoạt động tố chuyên môn còn ít đuợc nghiên cứu trong
các huớng nghiên cứu về quản lý nhà truờng THCS.
Ba là, ở địa bàn TP. Hà Nội có rất ít các công trình nghiên cứu về quản
lý tổ chuyên môn của hiệu truởng. Nhất là trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện
nay, tổ chuyên môn đuợc quan niệm là một tổ mới với việc triển khai dạy học
theo huớng tích họp và mô hình Nhà truờng kết nối.


Vì vậy, đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
trường trung học cơ sở tại cấp trường ở huyện Mê Linh, Hà Nội” đuợc lụa
chọn nghiên cứu nhằm mục đích đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ
chuyên môn phù họp với hoàn cảnh đổi mới giáo dục nhằm nâng cao chất
luợng dạy và học trong nhà truờng THCS huyện Mê Linh, Hà Nội.
1.2.

Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS

1.2.1.

Tổ chuyên môn ở trường THCS

1.2.1.1.

Khái niệm tổ chuyên môn

Theo Thông tu số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của
Bộ truởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành Điều lệ truờng trung học cơ sở, truờng


Hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam bao gồm: giáo dục mầm non,
giáo dục phổ thông, giáo dục chuyên nghiệp, giáo dục thuờng xuyên, giáo dục
đại học và sau đại học. Giáo dục THCS là một cấp học trong bậc giáo dục phổ
thông. Luật Giáo dục 2005 đã quy định: “Giáo dục trung học cơ sở được thực
hiện trong bốn năm học, từ lớp sáu đến lớp chín. Học sinh vào học lớp sáu phải
hoàn thành chương trình tiếu học, có tuối là mười một tuối” [29].
Trong điều lệ truờng trung học, vị trí truờng THCS đuợc xác định nhu
sau: “Trường THCS của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn
phổ thông. Trường THCS có tư cách pháp nhãn và có con dấu riêng” [6].
Trên cơ sở thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ năm học theo các văn bản
huớng dẫn và chỉ đạo của Bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo, nhiệm vụ phát triển nhà
trường trong giai đoạn hiện tại, đặc điểm và tình hình thực tiễn của nhà trường,
hiệu trưởng phải trả lời được các câu hỏi: trường chọn tổ chuyên môn nào thực
hiện hoạt động SHTCM làm mẫu? Đó là tổ nào? Giáo viên nào sẽ tiếp thu tốt
nhất tinh thần SHTCM theo hướng NCBH để được lựa chọn dạy đầu tiên? Các


TCM khác sẽ học tập những gì?
TCM có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch tổ, quản lý kế
hoạch và hoạt động của tổ viên, quản lý các thành viên trong việc thực hiện quy
chế chuyên môn của ngành. Tổ chuyên môn còn là tổ chức cơ sở giúp nhà
trường thực thi các quy định về dạy học mang tính thống nhất và chuyên sâu.
Thông qua tổ chuyên môn, tay nghề của GV từng bước được nâng lên,
qua đó nâng cao chất lượng dạy học (từ việc dự giờ, thao giảng, hội giảng, các
cá nhân GV học tập kinh nghiệm lẫn nhau...). Nhờ có tổ chuyên môn, các GV
nhận thức và thực hiện tốt nền nếp, kỷ cương trong dạy học và giáo dục. Tổ
chuyên môn là đơn vị cơ sở để thực hiện các chức năng QLGD, qua đó các kế
hoạch, mục tiêu được thực hiện, đồng thời các thành viên trong tổ biết mình
đang ở đâu, phải làm gì để góp phần hoàn thành kế hoạch chung cùng với nhà

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV thuộc tổ quản lý.

-

Tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của

-

Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành.
Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó.

-

Đe xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.

-

Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo
yêu cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu. [6]
Căn cứ theo qui định này, mỗi trường có thể qui định cụ thể hơn các

nhiệm vụ của TCM phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ từng
năm
1.2.2.

Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCM trong trường THCS

1.2.2.1. Vai trỏ của TTCM
TTCM là những giáo viên có chuyên môn vững, có phẩm chất chính trị,
đạo đức tốt, biết tập hợp các thành viên trong tổ, biết giúp Hiệu trưởng triển


-

Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học
đúng, đủ theo các tiết trong PPCT.

-

Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn
giảng của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt
nghiệp, dạy bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém; sử dụng đồ dùng
dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong PPCT; soạn giáo án
theo

PPCT, chuẩn kiến thức, kĩ năng và SGK, thảo luận các bài soạn khó; tổ chức
nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất luợng dạy
học, đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi duỡng HS giỏi,
phụ đạo HS yếu kém...).
-

Tổ chức bồi duỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ, GV mới
tuyển dụng (đổi mới PPDH; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo
chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng


dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới PPDH, phuơng pháp kiểm
tra, đánh giá...).
-

Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy

Đe xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho
học sinh để thực hiện mục tiêu giáo dục.

(3) Quản lý cơ sở vật chất của TCM
(4) Thực hiện các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu truởng).
Nhiệm vụ của TTCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc, không ít
những khó khăn. Các loại công việc là sự kết họp chuyên môn với công tác
quản lý. Tổ truởng vừa có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách
nhiệm truớc lãnh đạo truờng.
1.2.2.3.

Quyền hạn của TTCM