Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sang kiên:Phat triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giao 3 tuổi thông
qua cac trò chơi trong cac bài đồng dao, ca dao.
2. Linh vực ap dụng sang kiên:
Ap dung khi tổ chức hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo duc trẻ.
3. Tac gia:
Họ và tên:
Ngày/tháng/năm sinh:
Chức vu:
Đơn vị Công tác:
Điện thoại DĐ:
4. Đơn vị ap dụng sang kiên:
Tên đơn vị:
Địa chỉ:
Điện thoại:
5.Thành tích:
TT
1
2
3
4

Ngày/ thang/năm
Tên thành tích
Cấp quyêt định
20/5/2012
GV dạy giỏi cấp trường
Trường Mầm non
13/4/2013

* Một số ưu điểm:
- Cách dạy học truyền thống theo kiểu "cô hỏi - trẻ trả lời”, cô nói - trẻ
nhắc lại, hay tổ chức giờ học giáo viên chỉ khép trong khuôn khổ lớp học với
việc sử dung tranh ảnh, mô hình… cũng có những ưu điểm nhất định nên vẫn
được nhiều giáo viên áp dung trong giảng dạy.
- Giáo viên chủ động nội dung giảng dạy, ít nảy sinh những vấn đề, tình
huống ngoài giáo án.
- Giáo viên có thể bao quát và đảm bảo an toàn cho trẻ được dễ dàng hơn.
- Giáo viên và trẻ không mất nhiều thời gian cho khâu chuẩn bị bài dạy, đồ
dùng dạy học, giáo án một lần có thể sử dung nhiều lần.
* Những tồn tại, hạn chế:
Cách dạy học truyền thống không đủ đáp ứng được yêu cầu đổi mới
phương pháp giáo duc đào tạo hiện nay, còn bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế như:
- Giáo viên đàm thoại, giảng giải là chính, dễ gây tâm lí mệt mỏi chán nản
ít hứng thú, sự chú ý của trẻ vào bài dạy của cô còn hạn chế.
- Chưa phát huy hết khả năng sáng tạo, linh hoạt khi tổ chức các hoạt
động giáo duc của giáo viên.
- Trẻ không tích cực, chủ động, sáng tạo tham gia các hoạt động trong giờ
học. Vì vậy trẻ chưa hiểu sâu kiến thức về chủ đề.
- Trẻ chỉ được tiếp thu kiến thức, kinh nghiệm của giáo viên mà không có
cơ hội thể hiện vốn kiến thức, kinh nghiệm sống của bản thân trong quá trình
khám phá chủ đề.
- Trong giờ học, chủ yếu là giao tiếp giữa cô và trẻ, sự hợp tác giữa trẻ với
bạn, giữa trẻ với mọi người còn hạn chế.
Xuất phát từ những tồn tại, hạn chế của phương pháp dạy học cũ, Để thay
đổi thực trạng đó, tôi đã áp dung phưong pháp “ Tạo hứng thú giúp trẻ 3 tuổi
phát triển ngôn ngữ thông qua các trò chơi trong bài đồng dao, ca dao ”
Giải pháp thay thế:
Những bài đồng dao có tác dung to lớn trong việc giáo duc, nuôi dưỡng
tâm hồn trẻ thơ, đồng thời rèn luyện thể chất cho trẻ khi được kết hợp với các trò

khó quên về một thời thơ ấu hồn nhiên, thánh thiện, vô tư chẳng bao giờ trở lại.
Ân tượng bởi đồng dao, ca dao đơn giản, dễ hiểu, dễ thuộc phù hợp với nhận
thức và hoạt động vui chơi của trẻ thơ. Đồng dao có chức năng thỏa mãn nhu
cầu vui chơi của các em nhỏ do lời đồng dao thường gắn với trò chơi.
Vì vậy sáng kiến: “ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông
qua các trò chơi trong các bài đồng dao, ca dao” được xem như là một trong
giải pháp khắc phuc tồn tại, hạn chế trên.

Tác giả: Phạm Thị Hoa - Trường mầm non Thái Sơn I

3


Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
II. Nội dung giai phap đề nghị công nhận sang kiên:
II.0 Nội dung giai phap sang kiên đề xuất.
Hiện nay phát triển ngôn ngữ cho trẻ em là một trong những nhiệm vu
quan trọng trong công tác chăm sóc giáo duc trẻ ở các trường Mầm non.Là một
trong những vấn đề nóng bỏng cần được quan tâm.Việc trẻ nhỏ phát âm không
chính xác như: Con lợn – con nợn, củ cà rốt – củ cà lốt…chủ yếu là do cơ quan
phát âm của trẻ chưa linh hoạt, nhạy cảm, trẻ chưa biết cách điều chỉnh hơi thở,
ngôn ngữ và giọng nói phù hợp với vần, nhịp, ngắt, nghỉ với nội dung cần học
cũng như nói. Vì vậy trẻ cần được luyện tập thường xuyên, mọi lúc, mọi nơi và
thời gian lâu dài.
Trong quá trình công tác chăm sóc nuôi dạy trẻ đọc các bài đồng dao, ca
dao kết hợp với các trò chơi đơn giản có tác dung rất tốt cho trẻ , bởi nó có tính
thi đua, bắt chước để kích thích trẻ luyện tập tốt. Đó chính là vai trò của người
giáo viên hướng dẫn trẻ như thế nào để ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt.
Với chủ đề "Động vật ", thông qua các trò chơi gắn với các bài đồng dao,

đồng dao, vừa chơi trò chơi như: Cô mời 2 bạn lên “Oẳn tù tì” bạn nào thua sẽ
bịt mắt đi tìm dê, bạn bị bịt mắt sẽ đi theo tiếng trống lắc của bạn làm dê để bắt.
Các bạn còn lại sẽ đứng thành hình vòng tròn. Cả 2 bạn không được chạy ra
khỏi vòng tròn. Vừa chơi vừa đọc to bài đồng dao “bịt mắt bắt dê”(có thể cho
nhiều bạn làm dê con).
Hay với bài đồng dao chủ đề Trường mầm non:
Kéo cưa lửa xẻ
Bé ngoan bé khoẻ
Nhớ chăm học hành
Học nhanh học giỏi
Sẽ giành điểm mười
Với bài đồng dao này không những giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, mà còn
giúp trẻ tích cực học tập hơn, ngoan học giỏi thì sẽ đạt điểm mười. Ngoài ra với
trò chơi của bài đồng dao này sẽ giúp trẻ giải trí, tạo không khí phấn khởi, vui vẻ
trong khi chơi. Cô giáo cho 2 trẻ ngồi đối diện nhau, cả 2 duỗi chân ra và đạp
chân vào nhau, 2 tay nắm lấy nhau, đẩy qua đẩy lại rồi đọc bài đồng dao.
* Cac bước tiên hành khi sử dụng hình thức cho trẻ chơi cac trò chơi
dân gian qua cac bài đồng dao, ca dao
Xây dựng kế hoạch và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian qua các
bài đồng dao, ca dao. Cu thể:
Tôi đã lựa chọn các bài đồng dao, ca dao với các trò chơi phù hợp với
lứa tuổi,nhận thức và chủ đề đang học :
- Lựa chọn các bài đồng dao,ca dao với các trò chơi phù hợp với lứa tuổi
và chủ đề để mang lại hiệu quả cho tiết dạy. Vì vậy trước khi cho trẻ chơi các trò
chơi qua các bài đồng dao, ca dao phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đòi hỏi cô giáo
cần tìm hiểu các bài đồng dao: Gồm những bài hát, câu hát trẻ em, lời hát trong
các trò chơi, bài hát ru em…nắm rõ cách chơi các trò chơi dân gian đó hướng
dẫn trẻ chơi, trẻ vừa chơi vừa đọc những bài đồng dao,ca dao đó lên nhằm luyện
cách phát âm, tăng vốn từ cho trẻ một cách hiệu quả nhất.
Xây dựng kế hoạch:

Nam ,các bài đồng dao đó luôn có tính giáo duc cao, giúp trẻ phát triển ngôn
ngữ, tình cảm, thẩm mỹ một cách tự nhiên đáng yêu mà không làm mất đi cái
truyền thống của dân tộc.
* Trong qua trình giúp trẻ phat triển ngôn ngữ tôi đã lựa chọn hình
thức thông qua cac trò chơi trong cac bài đồng dao, ca dao để tạo hứng thú
cho trẻ.
- Sử dung hình thức thông qua trò chơi trong các bài đồng dao, ca dao
trong việc củng cố kiến thức cũ cho trẻ về chủ đề. Thay vì cô đặt câu hỏi gọi trẻ
trả lời, mà giờ trẻ có thể trực tiếp tham gia vào trò chơi dân gian vừa chơi vừa
đọc đồng dao, giúp trẻ tái hiện lai cảnh sinh hoạt ngày xưa của dân gian nhằm
phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Cách làm này trẻ rất hứng thú mà vẫn giúp giáo viên kiểm tra được chính
xác tính nhớ và tính hiểu ở trẻ, tránh tình trạng học áp đặt ở trẻ.

Tác giả: Phạm Thị Hoa - Trường mầm non Thái Sơn I

6


Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
- Sử dung hình thức thông qua trò chơi qua các bài đồng dao, ca dao mọi
lúc, mọi nơi, trong khi giảng bài mới, trong giờ sinh hoạt chiều, trong giờ hoạt
động ngoài trời…trong bất cứ lúc nào trẻ cũng có thể luyện cách phát âm, tăng
vốn từ cho trẻ mà không nhàm chán.: Khi tổ chức cho trẻ khám phá về chủ đề,
thông qua trò chơi của các bài đồng dao, ca dao, giáo viên cung cấp kiến thức,
giúp trẻ có những hiểu biết cơ bản về chủ đề một cách hết sức nhẹ nhàng thoải
mái và tự nhiên, trẻ thực sự được trải nghiệm và khám phá thực tế bằng chính
những giác quan của mình. Ví du với chủ đề “Động vật ”: trẻ biết trong xã hội
có nhiều con vật rất đáng yêu, ích lợi của các con vật đó đối với con người, phân

Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
như chất xúc tác, giúp trẻ gắn bó, vun đắp tình bạn.Đồng dao còn giúp trẻ hòa
đồng và hội nhập với thiên nhiên thông qua những hình ảnh gần gũi, quen thuộc
xung quanh trẻ như “con cá”, củ khoai, “cây cam”, “cây quýt”, “trời mưa”,
“bong bóng”… Đồng dao là kênh học tập giúp trẻ tìm hiểu, khám phá về thế
giới xung quanh mình với đa dạng các sự vật, hiện tượng từ gần gũi nơi góc nhà,
chái bếp như “củ khoai chấm mật” đến xa xôi như chuyện “chú bán dầu qua cầu
mà té”, “phật ngồi phật khóc”. Thông qua đồng dao, trẻ biết phê phán thói hư tật
xấu, học được cái tốt, cái hay. Đồng dao còn có tác dung luyện trí nhớ cho trẻ
em, kích thích sự sáng tạo thông qua các trò chơi phải vận dung trí óc như ô ăn
quan, đánh chuyền…
Bên cạnh đó tôi và đồng nghiệp không những sưu tầm các bài đồng dao,
ca dao trong kho tàng văn học Việt Nam mà còn tự sáng tác và tổ chức những
trò chơi với những bài đồng dao, ca dao phù hợp với lứa tuổi Mầm non.
Ví du như: Bài vè về con ếch
Ve vẻ vè ve
Ve vẻ vè ve
Nghe vè con ếch Nghe vè con ếch
Vè chú ếch con
Êch con học hát
Có hai mắt tròn
Học nhạc ngâm thơ
Êch kêu ộp ộp
Lại kêu ộp ộp
ộp ộp ộp ộp
ộp ộp ộp ộp
Với bài vè này cô giáo có thể tổ chức cho trẻ chơi, cũng có thể tích hợp
vào các tiết dạy tạo hứng thú cho trẻ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.
Vì vậy có thể nói, sử dung các trò chơi qua các bài đồng dao, ca dao sẽ

b. Hiệu qua về mặt xã hội:
- Trẻ học đồng dao, ca dao cũng là một hình thức giữ gìn nét văn hoá bản
sắc dân tộc, được lưu truyền tới các thế hệ kế tiếp.
- Chơi trò chơi qua các bài đồng dao, ca dao sẽ giúp trẻ phát triển ngôn
ngữ tốt hơn, luyện được cách phát âm, tăng vốn từ cho trẻ làm nền tảng vững
chắc cho các em học những môn học khác.
- Chơi trò chơi qua các bài đồng dao, ca dao sẽ giúp giáo duc các em có
tính kỉ luật, chấp hành luật chơi, được rèn luyện thân thể, tăng thêm sự sảng
khoái, hưng phấn về tinh thần ngây thơ của trẻ.
- Chơi trò chơi qua các bài đồng dao, ca dao giúp trẻ rèn luyện kỹ năng
sống, sự mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, giúp trẻ có những ứng xử phù hợp
trong cộng đồng.
- Trong bất cứ tình huống nào tôi cũng có thể đưa ra bài có nôị dung phù
hợp với tình huống đó, trẻ hào hứng vui chơi theo các bài đồng dao, vốn từ, khả
năng văn học của trẻ phát triển tiến bộ rõ nét.
- Qua thử nghiệm với chủ đề “Động vật ” cho thấy trẻ hiểu biết sâu rộng
hơn về một số con vật, từ đó trẻ có thái độ yêu quý các con vật, có ý thức chăm
sóc các con vật đó.

Tác giả: Phạm Thị Hoa - Trường mầm non Thái Sơn I

9


Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
c. Gia trị làm lợi khac:
- Ngoài những giá trị hiệu quả trên, qua các trò chơi của các đồng dao, ca
dao giúp trẻ nhận thức được các các sự vật, hiện tượng xung quanh, trẻ có khả
năng ghi nhớ có chủ định, tư duy của trẻ được phát triển.

tuổi phat triển ngôn ngữ
Để giúp trẻ tìm hiểu về chủ đề đang học, tôi đã tìm tòi và nghiên cứu
trong các tác phẩm văn học dân gian Việt Nam lựa chọn các bài đồng dao, ca
dao hợp với chủ đề phù hợp với lứa tuổi của trẻ.Ngoài ra tôi có thể sáng tác
những bài đồng dao, ca dao gần gũi với trẻ để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.
Qua các bài ca dao, đồng dao sẽ giúp các em hào hứng vui chơi, tăng khả
năng vốn từ,khả năng văn học phát triển.Đặc biệt là ngay từ nhỏ các cô giáo đã
giúp các em dần tiếp xúc với loại hình văn hóa dân gian dân tộc.Đồng dao và trò
chơi dân gian luôn tác động vào tâm lý, tình cảm của các em,nó luôn giáo duc
các em tính kỉ luật, chấp hành luật chơi giúp các em say mê học hỏi mà không
khô khan, nhàn chán.
*Một số bài đồng dao, ca dao gắn với các trò chơi cụ thể:
1.Chủ đề “động vật”
* Kế hoạch cụ thể::
a. Muc đích:
- Giúp bé đọc thuộc bài đồng dao, biết được tên các con vật, biết các con
vật hiện lên qua các bài đồng dao đầy ngộ nghĩnh, hấp dẫn, sinh động náo nhiệt.
- Rèn cho trẻ kĩ năng đọc to, rõ ràng.
- Trẻ hứng thú tham gia trò chơi
b. Chuẩn bị:
+ Giáo viên:
- Kế hoạch giáo án, đã được ban giám hiệu duyệt.
- Các bài đồng dao, ca dao có liên quan tới chủ đề.
- Trang phuc của cô và trẻ gọn gàng.
c. Tiến hành:
Hoạt động của cô
*HĐ1:ổn định tổ chức
- Cô hỏi trẻ đang học chủ đề gì?
- Thế các con biết được các con vật nào?
-Con vật đó sống ở đâu?

+Bài đồng dao nói về con gì?
+Con dê bị làm sao?
+Các bạn nhỏ chơi như thế nào?
=>GD trẻ yêu quý các con vật.
*HĐ 3: Trò chơi với bài đồng dao “Bịt mắt bắt dê”
-Cô giới thiệu cách chơi: cô mời 2 bạn lên “oẳn tù tì”
bạn nào thua sẽ bịt mắt đi tìm dê, bạn bị bịt mắt sẽ đi
theo tiếng trống lắc của bạn làm dê để bắt. Các bạn còn
lại sẽ đứn thành hình vòng tròn. Cả 2 bạn không được
chạy ra khỏi vòng tròn. Vừa chơi vừa đọc to bài đồng
dao “ bịt mắt bắt dê”(có thể cho nhiều bạn làm dê con)
- Cô cho trẻ chơi nhiều lần.
KT:Cho trẻ đi lại nhẹ nhàng.

-Trẻ lắng nghe

-Trẻ đọc đồng dao

-Trẻ trả lời

-Trẻ chơi

- Ngoài ra, với chủ đề “Động vật” có thể cho trẻ đọc bài đồng dao như:
Chi chi chành chành Rùa nhảy khỏi hồ
Chim oanh học nói Bắt cò ăn thịt
Khỉ già múa rối
Sáo nằm gốc mít
Chó sói đuổi bò
Khóc mẹ hu hu!
*Cách chơi: hai trẻ ngồi đối diện nhau,một trẻ xòe tay ra,còn một bạn giơ

- Rèn kĩ năng đọc to rõ ràng, luyện cách phát âm cho trẻ, tính nhanh nhẹn,
khéo léo trong trò chơi.
- Trẻ biết giữ gìn vệ sinh các nhân sạch sẽ.
b. Chuẩn bị:
+ Giáo viên:
- Giáo án đẫ dược ban giám hiệu duyệt
- Trao đổi với phu huynh về chủ đề đang học.
- Trang phuc, đầu tóc gọn gàng
+ Trẻ:
- Trang phuc gọn gàng sạch sẽ.
c. Tiến hành:
Hoạt động của cô
Hoạt động của trẻ
*HĐ1:Ôn định tổ chức
- Cô đố trẻ:
Cái gì một cặp song sinh
Long lanh, sáng tỏ để nhìn xung quanh
- Đố các con là cái gì?
-Trẻ trả lời
- Trên cơ thể chúng ta ngoài đôi mắt ra các con còn biết
bộ phận nào nữa?
=>Cô khái quát ý kiến trẻ
*HĐ2: Đọc đồng dao “nu na nu nống”
- Cô đọc cho trẻ nghe 2 lần bài đồng dao:
-Trẻ lắng nghe
Nu na nu nống
Chân ai sạch sẽ
Một hồ nước trong
Gót đỏ hồng hào
Sao không rửa chân


-Trẻ trả lời

Trẻ chơi

Cô và trẻ đang chơi nu na nu nống và đọc to bài đồng dao
*Một số bài đồng dao khác liên quan đến chủ đề “bản thân”
Tập tầm vông
Tập tầm vông
Tay tầm vó
Tay đàng đông
Tay nào có?
Tay đàng tây
Tay nào không?
Tác giả: Phạm Thị Hoa - Trường mầm non Thái Sơn I

15


Sáng kiến:Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo 3 tuổi thông qua các trò
chơi trong các bài đồng dao, ca dao
Tay nào mây?
Tay nào phồng?
Tay nào gió?
Tay nào đẹp?
*Một số bài đồng dao với chủ đề khac như:
Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”
Dung dăng dung dẻ
Thở làn không khí
Dắt trẻ đi chơi