B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
TR
NGă IăH CăTH NGăLONG
-------------------

TR NăTH ă

T

ÁNHăGIÁăVIểCăTH CăHIểNăCHINHăSACHăBỌIăTH
NG,ăHỌăTR ă
VAăTAIă INHăC ăKHIăNHAăN
CăTHUăHỌIă ỂTăTRểNă AăBÀNă
TH ăXẩăS NăTỂYăậ THÀNHăPH ăHAăNỌI

LU NăV NăTH CăS : KINHăDOANHăVÀăQU NăLụ
CHUYểNăNGÀNH:ăTÀIăCHệNHăNGỂNăHÀNG
NG

IăH

MẩăS ă: 60340201
NGăD NăKHOAăH C: PGS.TS

HÀăN Iă- 2015

ngăXuơnăNinh


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan r ng đơy la công trốnh nghiên c u cua chốnh ban thơn tôi.

Tôi xin chơn thƠnh c m n gia đình vƠ các b n đ ng nghi p đa tao điêu
kiên vê moi m t, đ ng viên, giúp đ cho tôi trong quá trình th c hi n lu n v n.
Hà N i, ngày tháng n m 2015
Tác gi lu n v n

Tr năTh ă

ii

t


M CăL Că
L I CAM OAN .............................................................................................. ......i
L I C M N ......................................................................................................... ii
M C L C.............................................................................................................. iii
DANH M C B NG .............................................................................................. vi
DANH M C HÌNH .............................................................................................. vii
DANH M C CÁC CH VI T T T .................................................................. viii
PH N M
U ..................................................................................................... 1
1. Tính c p thi t c a đ tƠi ...................................................................................... 1
2. M c tiêu vƠ yêu c u c a nghiên c u c a đ tƠi .................................................. 2
2.1. M c tiêu nghiên c u c a đ tƠi ........................................................................ 2
2.2. Yêu c u nghiên c u c a đ tƠi ......................................................................... 2
3. i t ng vƠ ph m vi nghiên c u ...................................................................... 2
3.1. i t ng nghiên c u ...................................................................................... 2
3.2. Ph m vi nghiên c u.......................................................................................... 2
4. Ph ng pháp nghiên c u .................................................................................... 2
5. ụ ngh a khoa h c c a lu n v n ........................................................................... 3

n c thu h i đ t Vi t Nam. ................................................................................ 26
1.5.4. Tình hình th c hi n công tác b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ
n c thu h i đ t t i ThƠnh ph HƠ N i. ............................................................... 29
CH
NGă II:ă ÁNHă GIÁă TH Că TR NGă VI Că TH Că HI Nă CÁCă
CHệNHă SÁCHă B Iă TH
NG,ă H ă TR ă VÀă TÁIă NHă C ă KHIă NHÀă
N
CăTHUăH Iă T TRểNă AăBÀNăTH ăXẩăS NăTỂY,ăTHÀNHăPH ă
HÀăN I ............................................................................................................... 34
2.1. ánh giá khái quát đi u ki n t nhiên, kinh t - xư h i c a th xư S n Tơy... 34
2.1.1 i u ki n t nhiên, tƠi nguyên vƠ c nh quan môi tr ng ............................ 34
2.1.2 V trí đ a lỦ ................................................................................................... 34
2.1.3. Khí h u ........................................................................................................ 35
2.1.4. Thu v n ..................................................................................................... 35
2.1.5. Các ngu n tƠi nguyên.................................................................................. 35
2.1.6. Th c tr ng phát tri n kinh t , xư h i c a Th xư ......................................... 37
2.2. Th c tr ng công tác qu n lỦ vƠ s d ng đ t c a Th xư S n Tơy. ................ 42
2.2.1. Tình hình qu n lỦ nhƠ n c v đ t đai c a Th xư S n Tơy ....................... 42
2.2.2. Hi n tr ng s d ng đ t Th xư S n Tơy ................................................... 46
2.3. Th c tr ng công tác b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c trên đ a bƠn th xư S n
Tơy, thƠnh ph HƠ N i. ......................................................................................... 48
2.3.1. Vi c t ch c th c hi n b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu
h i đ t .................................................................................................................... 48
2.3.2. K t qu th c hi n công tác BT,HT&T C 2012-2014 ............................... 49
2.3.3. Trốnh t th c hiên bôi th ng, hô tr va tai đinh c khi Nha n c thu hôi
đơt trên đia ban th xư S n Tơy ............................................................................. 51
iv



Thang Long University Libraty


DANH M C B NG
B ng 2.1: Di n tích các lo i đ t Th xư S n Tơy ............................................... 36
B ng 2.2: Giá tr t ng s n ph m trên đ a bƠn Th xư S n Tơy ......................... ....38
B ng 2.3: Th c tr ng phát tri n kinh t c a Th xư S n Tơy t 2000-2014 .........39
B ng 2.4: Tình hình phát tri n dơn s , lao đ ng vƠ vi c lƠm Th xư S n Tơy
giai đo n 2008-2014.............................................................................................. 40
B ng 2.5: Hi n tr ng s d ng đ t t i Th xư S n Tơy n m 2014 ......................... 47
B ng 2.6: Tình hình thu h i đ t, GPMB trên đ a bƠn th xư S n Tơy t 2012 2014. ..................................................................................................................... 50
Bang 2.7: Xac đinh đôi t ng đ c bôi th ng va không đ c bôi th ng........ 59
Bang 2.8: Quan điêm cua ng i co đơt bi thu hôi trong viêc xac đinh đôi t ng
va điêu kiên đ c bôi th ng ............................................................................... 60
Bang 2.9: Xac đinh đôi t ng, điêu kiên đ c tai đinh c ................................... 62
Bang 2.10: Tông h p sô tiên đơt đ c bôi th ng, hô tr .................................... 67
Bang 2.11: Tông h p đ n gia bôi th ng vê đơt tai 02 d an .............................. 67
Bang 2.12: Tông h p kinh phố gia tri bôi th ng, hô tr nha , công trốnh vơt kiên
truc, cơy côi hoa mau trên đơt bi thu hôi cua 02 d an ........................................ 71
Bang 2.13: Tông h p kinh phố cac chốnh sach hô tr cua 02 d an...................... 76
Bang 2.14: Quan điêm cua ng i dơn vê cac chốnh sach b i th ng, h tr vƠ tái
đ nh c cua d an 1. .............................................................................................. 80
Bang 2.15: Quan điêm cua ng i dơn vê cac chốnh sach b i th ng, h tr vƠ tái
đ nh c d an 2. ..................................................................................................... 81

vi


DANH M C S
Biêu đô 1: C

N -CP
Q -UBND
T C
TT-BTC
TT-BTN
TTLT
UBND
WB

Ch ăvi tăđ yăđ
Ngơn hƠng phát tri n Chơu Á
B i th ng h tr va tái đ nh c
B i th ng h tr
Giá tr t ng s n xu t
Gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t
Gi i phóng m t b ng
H i đ ng nhơn dơn
Ngh đ nh - Chính ph
Quy t đ nh - y ban nhơn dơn
Tái đ nh c
Thông t - B TƠi chính
Thông t - B TƠi nguyên
Thông t liên t ch
U ban nhơn dơn
Ngơn hƠng th gi i

viii


PH NăM ă

Không n m ngoƠi nh ng khó kh n, thách th c chung c a c n c.
Công tác b i th ng, h tr , tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t đ th c
hi n các d án trên đ a bƠn th xư S n Tơy, thƠnh ph HƠ N i trong nh ng
n m qua c ng g p không ít khó kh n, v ng m c do nhi u nguyên nhơn.
Xu t phát t th c t trên, d i s h ng d n c a PGS.TS
ng Xuơn Ninh,
tác gi ti n hƠnh nghiên c u đ tƠi: “ ánh giá vi c th c hi n chính sách b i

1

Thang Long University Libraty


th ng h tr và tái đ nh c khi Nhà n c thu h i đ t trên đ a bàn th xụ S n
Tây, thanh phô Ha Nô Ằ
2.ăM CăTIểUăVÀăYểUăC UăNGHIểNăC UăC Aă ăTÀI
2.1. M cătiêu nghiênăc uăc aăđ ătƠi
- Tìm hi u vƠ đánh giá vi c th c hi n chính sách b i th ng, h tr vƠ
tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t t i m t s d án đ u t xơy d ng nhƠ vƠ
giao thông trên đ a bƠn th xư S n Tơy, thƠnh ph HƠ N i.
xu t các gi i pháp nh m góp ph n hoƠn thi n chính sách b i
th ng, h tr vƠ tái đ nh c đ gi i quy t nh ng t n t i, khó kh n, đ y nhanh
ti n đ gi i phóng m t b ng khi NhƠ n c thu h i đ t th c hi n các d án trên
đ a bƠn th xư S n Tơy.
2.2. Yêuăc uănghiênăc uăc aăđ ătƠi
- N m v ng chính sách, pháp lu t đ t đai, chính sách b i th ng, h tr
vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t vƠ các v n b n có liên quan.
- Các s li u, tƠi li u đi u tra thu th p ph i có đ tin c y, chính xác,
trung th c vƠ khách quan, ph n ánh đúng quá trình th c hi n các chính sách b i
th ng, h tr vƠ tái đ nh c c a các d án t i đ a bƠn nghiên c u.

th ng, h tr khi NhƠ n c thu h i đ t các d án nh khung giá đ t c a Chính
ph , giá quy đ nh c a NhƠ n c vƠ giá b i th ng đ c áp d ng cho th xư S n Tơy.
- Tìm hi u th c tr ng c a các d án trong ph m vi đ tƠi.
Ph ng pháp đi u tra th c t , phát phi u đi u tra (s câp)
u tra, thu thơp cac ta l êu, sô l êu, cac v n ban, chốnh sach co l ên quan đên
công tác b th ng, h tr vƠ tá đ nh c cua các d án kh Nha n c thu hô đơt.
- Thu thơp cac sô l êu s cơp b ng ph ng phap:
+ êu tra cac hô g a đốnh, ca nhơn: ê thu thơp cac thông t n l ên quan
t tốnh hốnh bô th ng va s dung t ên bô th ng, chung tô đa t ên hanh th êt
kê ph êu đ êu tra phong vơn cac hô g a đốnh, ca nhơn (Mơu ph êu đ êu tra trong
phơn phu luc). Tuy nh ên do han chê vê m t th g an, k nh phố nên chung tô
t ên hanh đ êu tra đ c 90 hô g a đốnh, ca nhơn co đơt b thu hô trong ha
ph ng, nh ng ng
dơn đ c phong vơn bao gôm ca nam va n
cac l a tuô
khac nhau.
- êu tra qua trốnh th c h ên va kêt qua d an ngh ên c u.
Ph ng pháp phơn tích, t ng h p, so sánh vƠ x lỦ s li u
- Dùng ph n m m Exell đ t ng h p s li u, phơn tích vƠ x lỦ s li u;
- Ph ong pháp so sánh: Dùng đ so sánh các s li u thu th p đ c, t đó
th y đ c s gi ng nhau vƠ khác nhau trong công tác b i th ng, h tr khi NhƠ
n c thu h i đ t các d án.
Ph ng pháp tham kh o, k th a có ch n l c các tài li u s n có
- Tham kh o m t s đ tƠi th c s v đánh giá vi c th c hi n chính sách b i
th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi nhƠ n c thu h i đ t t i m t s t nh, thƠnh trong
n c vƠ các tƠi li u t i m t s c quan qu n lỦ NhƠ n c c a th xư S n Tơy.
5. ụăNGH A KHOA H C C AăLU NăV Nă
Ý ngh a khoa h c: Góp ph n hoƠn thi n, h th ng hóa v công tác đánh giá vi c
th c hi n chính sách b i th ng h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t t i
m t s d án đ u t xơy d ng nhƠ vƠ giao thông trên đ a bƠn th xư S n Tơy,


NGă1:ăNH NGăV Nă

ăCHUNGăV ăCHệNHăSÁCHăB Iăă

TH
NG, H ăTR ăVÀăTÁIă
H Iă T

NHăC ăKHIăNHÀăN

CăTHUă

1.1. KHÁIăNI MăCHUNG V B IăTH
NG,ăH ăTR ăVÀăTÁIă NHăC ă
KHIăNHÀăN
CăTHUăH I
T
Khái ni m chung
1.1.1. Thu h i đ t
Thu h i đ t :ắThu h i đ t lƠ vi c NhƠ n c ra quy t đ nh hƠnh chính đ
thu l i quy n s d ng đ t ho c thu l i đ t đư giao cho t ch c, U ban nhơn dơn
xư, ph ng, th tr n qu n lỦ theo quy đ nh c a Lu t nƠy” (Lu t t đai, 2003).
1.1.2. B i th ng
- Theo t đi n ti ng vi t thì ắb i th ng” có ngh a lƠ tr l i t ng x ng
giá tr ho c công lao đ ng cho m t ch th nƠo đó b thi t h i vì m t hƠnh vi c a
ch th khác (HoƠng Phê, 1998).
- B i th ng khi NhƠ n c thu h i đ t: ắB i th ng khi NhƠ n c thu
h i đ t lƠ vi c NhƠ n c tr l i giá tr quy n s d ng đ t đ i v i di n tích đ t b
thu h i cho ng i b thu h i đ t”(Lu t t đai, 2003).

NG,ăH ăTR ăVÀăTÁIă NHăC
Trong công tác gi i phóng m t b ng thì chính sách b i th ng, h tr vƠ tái
đ nh c đ m b o vi c b i hoƠn đ t đai, tƠi s n trên đ t b thu h i đúng đ i t ng,
đúng chính sách vƠ h n n a lƠ đ m b o n đ nh đ i s ng cho ng i b thu h i đ t
b ng nh ng chính sách phù h p đ t o h ng phát tri n ngh nghi p n đ nh.
Có th th y b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t lƠ m t
quá trình đa d ng vƠ ph c t p nó không đ n thu n lƠ b i th ng v v t ch t mƠ còn
ph i đ m b o đ c l i ích c a các bên tham gia vƠ l i ích c a toƠn xư h i.
- Tính đa d ng th hi n : M i d án đ c ti n hƠnh trên m t vùng đ t khác
nhau v i đi u ki n t nhiên kinh t , xư h i vƠ trình đ dơn trí nh t đ nh. khu v c
n i thƠnh, khu v c ven đô, khu v c ngo i thƠnh, m t đ dơn c khác nhau, ngƠnh
ngh đa d ng vƠ đ u ho t đ ng s n xu t theo m t đ c tr ng riêng c a vùng đó.
- Tính ph c t p th hi n : t đai lƠ tƠi s n có giá tr cao, có vai trò quan
tr ng trong đ i s ng kinh t - xư h i đ i v i m i ng i dơn. khu v c nông
thôn, dơn c ch y u s ng nh vƠo ho t đ ng s n xu t nông nghi p mƠ đ t đai
l i lƠ t li u s n xu t quan tr ng trong khi trình đ s n xu t c a nông dơn th p,
kh n ng chuy n đ i ngh nghi p khó kh n do đó tơm lỦ ng i dơn lƠ gi đ c
đ t đ s n xu t, th m chí h cho thuê đ t còn đ c l i nhu n cao h n lƠ s n xu t
nh ng h v n không cho thuê...
i v i đ t l i cƠng ph c t p h n vì:
- t lƠ tƠi s n có giá tr l n, g n bó tr c ti p v i đ i s ng sinh ho t c a
ng i dơn. C ng thêm tơm lỦ ng i dơn lƠ ng i di chuy n ch , thay đ i môi
tr ng s ng.
- Ngu n g c hình thƠnh đ t đai khác nhau do t n t i ch đ c đ l i vƠ do
c ch chính sách không đ ng b d n đ n tình tr ng l n chi m đ t đai, xơy nhƠ
trái phép gơy khó kh n cho vi c xác đ nh di n tích đ đi u ki n b i th ng.
- Dơn c m t s vùng s ng ch y u b ng ngh buôn bán nh vƠ s ng bám
vƠo các tr c đ ng giao thông c a khu dơn c lƠm k sinh nhai nay chuy n đ n
khu v c m i đi u ki n s ng thì b thay đ i nên h không mu n di chuy n.
T các đ c đi m trên cho th y công tác b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c

các v n b n quy ph m v qu n lỦ, s d ng đ t đai có nh h ng r t l n đ n
công tác b i th ng, GPMB.
Bên c nh ban hƠnh các v n b n quy ph m v qu n lỦ, s d ng đ t đai,
vi c t ch c th c hi n các v n b n đó c ng có vai trò r t quan tr ng. K t qu
ki m tra thi hƠnh Lu t t đai n m 2005 c a B TƠi nguyên vƠ Môi tr ng cho
th y: nh n th c c a ng i dơn vƠ k c m t b ph n không nh cán b qu n lỦ
đ t đai đ a ph ng v chính sách pháp lu t nhìn chung còn h n ch ; trong khi
đó vi c tuyên truy n, ph bi n c a các c quan có trách nhi m ch a t t. Nh n
th c pháp lu t ch a đ n n i đ n ch n, th m chí l ch l c c a m t s cán b qu n
lỦ đ t đai cùng v i vi c áp d ng pháp lu t còn thi u dơn ch , không công khai,
công b ng các đ a ph ng chính lƠ nguyên nhơn lƠm gi m hi u l c thi hƠnh
7

Thang Long University Libraty


pháp lu t, gơy m t lòng tin trong nhơn dơn c ng nh các nhƠ đ u t vƠ nh
h ng tr c ti p ti n đ GPMB (B TƠi nguyên vƠ Môi tr ng, 2005).
1.3.1.2. Công tác quy ho ch, k ho ch s d ng đ t.
t đai n m trong nhóm tƠi nguyên h n ch c a Vi t Nam nh ng l i lƠ
đi u ki n không th thi u đ c trong m i quá trình phát tri n. Vì v y, vi c s
d ng th t t t ngu n tƠi nguyên đ t không ch s quy t đ nh t ng lai c a n n
kinh t đ t n c mƠ còn lƠ s đ m b o cho m c tiêu n đ nh chính tr vƠ phát
tri n xư h i. Quy ho ch s d ng đ t đ c xem lƠ m t gi i pháp t ng th đ nh
h ng cho quá trình phát tri n vƠ quy t đ nh t ng lai c a n n kinh t . Thông
qua quy ho ch s d ng đ t, NhƠ n c can thi p vƠo các quan h đ t đai, kh c
ph c nh ng nh c đi m do l ch s đ l i hay gi i quy t nh ng v n đ mƠ quá
trình phát tri n đang đ t ra.
Thông qua vi c l p, xét duy t vƠ đi u ch nh quy ho ch s d ng đ t đ t
ch c vi c b i th ng, GPMB th c s tr thƠnh s nghi p c a c ng đ ng mƠ


quy n vƠ đ c c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t. Gi y ch ng nh n quy n
s d ng đ t lƠ ch ng th pháp lỦ kh ng đ nh quy n s d ng đ t c a các t ch c,
h gia đình, cá nhơn đ i v i nh ng m nh đ t (lô đ t) c th , lƠm c n c cho vi c
th c hi n các quy n c a ng i s d ng đ t vƠ gi i quy t các tranh ch p liên
quan t i quy n s d ng đ t. Trong công tác b i th ng, GPMB, gi y ch ng
nh n quy n s d ng đ t lƠ c n c đ xác đ nh đ i t ng đ c b i th ng, lo i
đ t, di n tích đ t tính b i th ng. Hi n nay, công tác đ ng kỦ đ t đai n c ta
v n còn y u kém, đ c bi t lƠ đ ng kỦ bi n đ ng v s d ng đ t; vi c c p gi y
ch ng nh n quy n s d ng đ t v n ch a hoƠn t t. Chính vì v y mƠ công tác b i
th ng, GPMB đư g p r t nhi u khó kh n. LƠm t t công tác đ ng kỦ đ t đai, c p
gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t thì công tác b i th ng, GPMB s thu n l i,
ti n đ GPMB nhanh h n.
1.3.2. Y uăt ăgiáăđ tăvƠăđ nhăgiáăđ t
M t trong nh ng v n đ đang gơy ách t c cho công tác b i th ng,
GPMB hi n nay đó lƠ giá b i th ng cho ng i có đ t b thu h i.
Giá đ t lƠ s ti n tính trên m t đ n v di n tích đ t do NhƠ n c quy đ nh
ho c đ c hình thƠnh trong giao d ch v quy n s d ng đ t (Lu t s a đ i, b
sung m t s
i u c a Lu t t đai, 2001). Theo quy đ nh c a pháp lu t đ t đai
hi n hƠnh thì giá đ t đ c hình thƠnh trong các tr ng h p sau đơy:
- Do UBND các t nh, thƠnh ph Trung ng (g i chung lƠ UBND c p
t nh) quy đ nh (c n c vƠo nguyên t c, ph ng pháp xác đ nh giá đ t vƠ khung
giá đ t do Chính ph quy đ nh) vƠ đ c công b công khai vƠo ngƠy 01 tháng
01 hƠng n m.
- Do đ u giá quy n s d ng đ t ho c đ u th u d án có s d ng đ t.
- Do ng i s d ng đ t th a thu n v giá đ t v i nh ng ng i có liên
quan khi th c hi n các quy n chuy n nh ng, cho thuê, cho thuê l i quy n s
d ng đ t; góp v n b ng quy n s d ng đ t.
xác đ nh đ c giá đ t chính xác vƠ đúng đ n chúng ta c n ph i có

T C l i quá cao so v i giá đ t đư đ c b i th ng t i n i b thu h i (B TƠi
nguyên vƠ Môi tr ng, 2005).
Nh v y, n u công tác đ nh giá đ t đ b i th ng, GPMB không đ c
lƠm t t s lƠm cho công tác GPMB ách t c, d n t i không có m t b ng đ u t ,
lƠm ch m ti n đ tri n khai d án ho c lƠm l c h i đ u t .
1.3.3. Th ătr ngăbơtăđô ngăsa n
Th tr ng b t đ ng s n tác đ ng vƠo công tác b i th ng, GPMB trên
m t s n i dung ch y u sau:
- Th tr ng b t đ ng s n lƠ n i gi i quy t quan h v cung - c u b t đ ng s n
trong m t th i gian vƠ không gian nh t đ nh. Vi c hình thƠnh vƠ phát tri n th tr ng
b t đ ng s n góp ph n gi m thi u vi c thu h i đ t đ th c hi n các d án đ u t (do
ng i đ u t có th đáp ng nhu c u v đ t đai thông qua các giao d ch trên th
tr ng); đ ng th i, ng i b thu h i đ t có th t mua ho c thuê đ t đai, nhƠ c a mƠ
không nh t thi t ph i thông qua NhƠ n c th c hi n chính sách T C vƠ b i th ng.
- Giá c c a b t đ ng s n đ c hình thƠnh trên th tr ng vƠ nó s tác
đ ng t i giá đ t tính b i th ng (B TƠi nguyên vƠ Môi tr ng, 2005).
1.4.ă CHệNHă SÁCHă B Iă TH
NG,ă H ă TR ă VÀă TÁIă NHă C ă KHIă
THUă H Iă
Tă C Aă M Tă S ă N
Că TRểNă TH ă GI Iă VÀă CÁCă T ă
CH CăQU CăT
1.4.1. Chínhă sáchă b iă th ng,ă h ă tr ă vƠă táiă đ nhă c ă khiă thuă h iă đ tă c aă
10


m tăs ăn cătrênăth ăgi i
ôi v i bơt ky môt quôc gia nao trên thê gi i, đơt đai la nguôn l c quan
trong nhơt, c ban cua moi hoat đông đ i sông kinh tê ậ xa hôi. Khi Nha n c
thu hôi đơt phuc vu cho cac muc đốch cua quôc gia đa lam thay đôi toan bô đ i

d ng khác nhau. Các ch s d ng ph i di chuy n đ u đ c chính quy n quan tơm
đ n đi u ki n v vi c lƠm, đ i v i các đ i t ng chính sách xư h i đ c nhƠ n c
11

Thang Long University Libraty


chú Ủ vƠ có chính sách xư h i riêng.
Theo đánh giá c a m t s chuyên gia tái đ nh c , s d Trung Qu c có
nh ng thƠnh công nh t đ nh trong công tác b i th ng, h tr , tái đ nh c lƠ do:
- Th nh t, đư xơy d ng các chính sách vƠ th t c r t chi ti t, rƠng bu c
đ i v i các ho t đ ng tái đ nh c , đ m b o m c tiêu t o c h i phát tri n cho
ng i dơn tái đ nh c , t o các ngu n l c s n xu t cho nh ng ng i tái đ nh c .
- Th hai, n ng l c th ch c a các chính quy n đ a ph ng khá m nh.
Chính quy n c p t nh ch u trách nhi m hoƠn toƠn trong vi c th c hi n ch ng
trình b i th ng h tr tái đ nh c .
- Th ba, quy n s h u đ t t p th lƠm cho vi c th c hi n b i th ng h
tr tái đ nh c có nhi u thu n l i, đ c bi t lƠ nông thôn. Ti n đ n bù cho đ t
đai b m t không tr cho t ng h gia đình mƠ đ c c ng đ ng s d ng đ tìm
ki m, phát tri n đ t m i ho c mua c a các c ng đ ng s t i hay dùng đ phát
tri n k t c u h t ng. Chính quy n thôn, xư ch u trách nhi m phơn chia cho các
h b nh h ng.
Bên c nh nh ng thƠnh công, thì chính sách b i th ng, h tr , tái đ nh c
c a Trung Qu c c ng b c l nh ng t n t i nh t đ nh mƠ ch y u lƠ v n đ vi c
lƠm; t c đ tái đ nh c ch m, thi u đ ng b , th c hi n GPMB b ng tr c khi
xơy xong nhƠ tái đ nh c (Vi n Nghiên c u a chính).
1.4.1.2. Thai Lan
Thái Lan ch a có chính sách b i th ng T C qu c gia, nh ng Hi n Pháp
n m 1982 quy đ nh vi c tr ng d ng đ t cho các m c đích xơy d ng c s h
t ng, qu c phòng, phát tri n ngu n tƠi nguyên cho đ t n c, phát tri n đô th c i

chi m d ng, ho c cho m t s ít tr ng h p thu h i đ t đ xơy d ng khu T C.
Tuy nhiên, quan đi m nhìn nh n v công tác b i th ng T C đang t ng
b c thay đ i, nh n th c v h u qu x u có th x y ra đ i v i các v n đ kinh t ,
xư h i, môi tr ng trong quá trình thu h i đ t vƠ di dơn, m t khác, t th c t
khách quan vƠ s chuy n bi n v nh n th c, ng i b nh h ng quan tơm ngƠy
cƠng l n v quy n l i vƠ phúc l i cho h , vì v y T C ngƠy nay đ c xem lƠ
ch ng trình phát tri n c a qu c gia. Kinh nghi m th c ti n đư giúp cho các nhƠ
ho ch đ nh chính sách, các chuyên gia l p k ho ch vƠ các nhƠ th c thi đi đ n
th ng nh t r ng chi phí ph i tr cho nh ng t n th t do s thi u quan tơm vƠ đ u t
trong quá trình th c hi n chính sách T C có th l n h n r t nhi u chi phí T C
đúng đ n. H n n a, nh ng ng i b b n cùng hoá, đ n m t th i đi m nh t đ nh s
lƠ nguyên nhơn lƠm ki t qu n n kinh t qu c dơn. Do v y, tránh hay gi m thi u
nh ng nh h ng x u trong vi c di dơn T C, c ng v i vi c khôi ph c tho đáng
cho nh ng ng i b nh h ng, ngoƠi vi c đ t đ c l i ích v m t kinh t , còn
đ m b o tính công b ng đ i v i h , đi u nƠy giúp cho các ch th an tơm trong
quá trình tri n khai th c hi n d án.
T C đ c th c hi n theo ba y u t quan tr ng:
- n bù tƠi s n b thi t h i, ngh nghi p vƠ thu nh p b m t.
- H tr di chuy n trong đó có tr c p, b trí n i m i v i các d ch v vƠ
ph ng ti n phù h p.
13

Thang Long University Libraty


- Tr c p khôi ph c đ ít nh t ng i b nh h ng có đ c m c s ng đ t
ho c g n đ t so v i m c s ng tr c khi có d án.
i v i các d án có di dơn T C, vi c l p k ho ch, thi t k n i dung di
dơn lƠ y u t không th thi u ngay t chu k đ u tiên c a vi c l p d án đ u t
vƠ nh ng nguyên t c chính ph i đ c đ c p đ n g m:

1.4.2. Chínhă sáchă b iă th ng,ă h ă tr ă vƠă táiă đ nhă c
m tăs ăt ăch căqu căt
1.4.2.1. Ngân hàng th gi i (WB)
14

khiă thuă h iă đ tă c aă


H u h t các d án đ c tƠi tr b i v n vay c a WB đ u có chính sách v
b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c do WB đ a ra. Chính sách b i th ng, h tr
vƠ tái đ nh c a t ch c nƠy có nhi u khác bi t so v i lu t, quy đ nh, chính sách
c a nhƠ n c Vi t Nam nên có nh ng khó kh n nh t đ nh, nh ng bên c nh c ng
có nh ng nh h ng tích c c t i vi c hoƠn thi n chính sách b i th ng, h tr
vƠ tái đ nh cho ng i b thu h i đ t c a Vi t Nam. Trong công tác b i th ng, h
tr vƠ tái đ nh thì v n đ tái đ nh c đ c WB quan tơm nhi u h n, h tr nh ng
ng i b nh h ng trong su t quá trình tái đ nh c , t vi c tìm n i m i thích h p
cho m t kh i l ng l n ch s d ng đ t ph i di chuy n, t ch c các khu tái đ nh
c , tr giúp chi phí v n chuy n, xơy d ng nhƠ m i, đƠo t o ngh nghi p, cho vay
v n phát tri n s n xu t, cung c p các d ch v t i khu tái đ nh c (Vi n Nghiên c u
a chính, 2008).
1.4.2.2. Ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB)
Khung chính sách c a ADB đ c xơy d ng v i m c tiêu tránh vi c tái
đ nh c b t bu c b t c khi nƠo có th đ c ho c gi m thi u tái đ nh c n u
không th tránh kh i di dơn; đ m b o nh ng ng i ph i di chuy n đ c giúp đ
đ ít nh t h c ng đ t m c s ng sung túc nh h đư có đ c n u không có d án
ho c t t h n. V i các nguyên t c c b n lƠ:
- C n tránh ho c gi m thi u tái đ nh c b t bu c vƠ thi t h i v đ t đai, công
trình, các tƠi s n vƠ thu nh p b ng cách khai thác m i ph ng án kh thi.
- T t c các h đ u đ c quy n đ n bù theo giá thay th cho tƠi s n, thu
nh p vƠ các công vi c s n xu t, kinh doanh b nh h ng, đ c khôi ph c đ đ

thu c a ng i đang s h u, đang s d ng đ ph c v cho nhu c u xơy d ng các công
trình ph c v l i ích công c ng, l i ích qu c gia. m i n c, quy n l c thu h i,
tr ng thu đ t đ c ghi trong Hi n pháp ho c t i B Lu t đ t đai ho c m t B lu t
khác. N u vi c thu h i, tr ng thu đư phù h p v i quy đ nh c a pháp lu t mƠ ng i s
h u ho c s d ng đ t không th c hi n thì NhƠ n c có quy n chi m h u đ t đai.
Vi c thu h i đ t, tr ng thu đ t vƠ b i th ng thi t h i v đ t t i m i qu c gia đ u
đ c th c hi n theo chính sách riêng do NhƠ n c c a qu c gia đó quy đ nh.
1.5.ă CHệNHă SÁCHă B Iă TH
NG,ă H ă TR ă VÀă TÁIă NHă C ă KHIă
NHÀăN
CăTHUăH Iă TăT IăVI TăNAM
1.5.1.ăC ăs ăphápălỦăquaăcácăth iăk ă
1.5.1.1. Tr c khi có Lu t
t đai n m 199̀
Ngay khi hòa bình đ c l p l i mi n B c (1954), ng vƠ NhƠ n c đư
kh ng đ nh con đ ng t t y u c a Cách M ng Vi t Nam lƠ xơy d ng ch ngh a
xư h i mi n B c vƠ đ u tranh gi i phóng mi n Nam.
đáp ng nhi m v đ t
n c trong giai đo n cách m ng m i n m 1953, NhƠ n c ta th c hi n c i cách
ru ng đ t nh m phơn ph i l i ru ng đ t cho nhơn dơn v i kh u hi u: ắNg i cƠy
có ru ng” vƠ t đó lu t c i cách ru ng đ t đ c ban hƠnh.
ng th i NhƠ n c
ta c ng kh ng đ nh đ t đai đ c t n t i d i 3 hình th c đó lƠ: s h u NhƠ
n c, s h u t p th vƠ s h u t nhơn.
Hi n pháp n m 1959, NhƠ n c th a nh n t n t i ba hình th c s h u đ t
đai n c ta, g m có s h u NhƠ n c, s h u t nhơn vƠ s h u t p th . Th i
k nƠy quan h đ t đai trong b i th ng ch y u lƠ tho thu n, sau đó th ng nh t
16